Hôm nay,  

Du Hành Vũ Trụ Có Thể Gây Hại Gì Cho Cơ Thể? Làm Sao Để Giảm Thiểu Những Rủi Ro Này?

29/09/202300:00:00(Xem: 2026)

du-hanh-vu-tru
NASA đang ấp ủ sứ mệnh đưa người lên Sao Hỏa vào những năm 2030. Và các khoa học gia đang gấp rút tìm ra các giải pháp cho những mối nguy hiểm đối với cơ thể con người khi du hành vào không gian trong suốt một thời gian dài. (Nguồn: pixabay.com)
 
Ngày 30 tháng 5 năm 2023 đã ghi nhận một kỷ lục mới khi cùng lúc có 17 người bay lên trên quỹ đạo quanh Trái Đất. NASA và các cơ quan hàng không vũ trụ khác đang lên kế hoạch cho nhiều sứ mệnh có chở theo người hơn. Các công ty thương mại cũng đang ấp ủ nhiều dự án đưa con người lên vũ trụ. Cơ hội du hành vũ trụ của nhân loại đang rộng mở.
 
Tuy nhiên, việc du hành vào không gian tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với cơ thể con người. Và vì NASA muốn thực hiện một sứ mệnh đưa con người lên Sao Hỏa vào những năm 2030, nên các khoa học gia cần sớm tìm ra giải pháp cho những mối nguy hiểm này.
 
Bức xạ không gian (Space radiation)
 
Trái Đất có một lá chắn bảo vệ, gọi là từ quyển. Từ quyển (magnetosphere) là vùng không gian bao quanh một hành tinh được điều khiển bởi từ trường của nó. Lá chắn này lọc cản bớt bức xạ vũ trụ (cosmic radiation) hay bức xạ không gian (space radiation). Nhưng khi các phi hành gia du hành xa hơn Trạm Vũ Trụ Quốc Tế (International Space Station – ISS), họ sẽ tiếp xúc liên tục với bức xạ này – tương đương từ 150 đến 6,000 lần chụp X-quang ngực.
 
Bức xạ vũ trụ có thể gây hại cho hệ thần kinh và tim mạch, dẫn đến các bệnh về tim mạch. Ngoài ra, nó có thể làm rò rỉ hàng rào máu não (blood-brain barrier), khiến cho não phải tiếp xúc với các hóa chất và protein có hại. Dù ở trong máu thì những hợp chất này an toàn, nhưng sẽ trở nên độc hại nếu tiếp xúc với não.
 
Để có thể bảo vệ các phi hành gia khỏi bức xạ vũ trụ trong sứ mệnh thám hiểm Sao Hỏa, các nhà nghiên cứu ở NASA đang chế tạo ra các vật liệu làm chệch hướng bức xạ như Kevlar và polyetylen, sử dụng cho các phương tiện không gian và bộ đồ vũ trụ. Một số chế độ dinh dưỡng và supplements như enterade cũng có thể giúp giảm thiểu tác động của bức xạ. Các loại supplements này có thể xoa dịu những đau đớn khi tiếp xúc với bức xạ, nên chúng cũng được sử dụng cho các bệnh nhân ung thư trong quá trình xạ trị.
 
Những thay đổi về lực hấp dẫn cũng gây ra vấn đề
 
Các phi hành gia phải tập thể dục để giảm thiểu tình trạng teo cơ bắp sau một thời gian dài ở ngoài không gian. Các sứ mệnh thám hiểm tới Sao Hỏa xa xôi sẽ phải đảm bảo các phi hành gia được bổ sung đầy đủ các chất như bisphosphonate, để ngăn ngừa tình trạng gãy xương do loãng xương. Các chất supplements này sẽ giữ cho cơ và xương của các phi hành gia khỏe mạnh trong thời gian dài không có lực hấp dẫn của Trái Đất.
 
Tình trạng phi trọng lượng (hay vi trọng lực – microgravity) cũng ảnh hưởng đến hệ thần kinh và hệ tuần hoàn. Trên Trái Đất, tim chúng ta bơm máu hướng lên trên và các van chuyên dụng trong hệ thống tuần hoàn sẽ giữ cho chất lỏng trong cơ thể không bị tuột xuống và đọng lại dưới chân. Khi không có trọng lực, chất lỏng sẽ di chuyển khắp nơi, hướng lên phần đầu.
 
Các nghiên cứu chỉ ra rằng điều này dẫn đến việc xuất hiện các khoảng trống chứa chất lỏng ở giữa não. Khi có thêm nhiều chất lỏng tập trung trong hộp sọ và không có trọng lực để “giữ não theo chiều hướng xuống” khiến cho não trồi cao hơn trong hộp sọ, đỉnh não bị ép vào hộp sọ.
 
Chất lỏng đổi chiều trong cơ thể cũng góp phần gây ra hội chứng thần kinh mắt do bay vào vũ trụ (spaceflight associated neuro-ocular syndrome), một tình trạng mà nhiều phi hành gia gặp phải khi du hành vào không gian. Hội chứng này gây ảnh hưởng đến cấu trúc và chức năng của mắt. Phần sau của mắt có thể bị dẹt và các dây thần kinh truyền thông tin thị giác từ mắt đến não bị sưng lên và uốn cong. Các phi hành gia vẫn có thể nhìn thấy, mặc dù chức năng thị giác có thể xấu đi đối với một số người. Một số nghiên cứu cho thấy tình trạng này có thể tồn tại tới vài năm sau khi họ quay trở lại Trái Đất.
 
Vấn đề có thể được giải quyết với một chiếc “quần chuyên dụng” giúp kéo chất lỏng trở lại phần dưới cơ thể, giống như một cái máy hút bụi. Những chiếc quần này có thể giúp phân phối lại chất lỏng trong cơ thể tương tự như những gì xảy ra trong cơ thể khi còn ở trên Trái Đất.
 
Sự cô lập và sức khỏe tâm thần
 
Du hành vũ trụ không chỉ có thể gây tổn hại cho cơ thể, mà tâm trí và tinh thần cũng sẽ bị ảnh hưởng sâu sắc bởi bản chất cô lập của chuyến đi.
 
Hãy thử tưởng tượng quý vị phải sống và làm việc với cùng một nhóm vỏn vẹn vài người và không thể gặp gia đình hoặc bạn bè trong hàng tháng trời. Để học cách kiểm soát trong các môi trường khắc nghiệt cũng như duy trì động lực giao tiếp và hướng dẫn cho nhau, các phi hành gia phải trải qua khóa huấn luyện theo nhóm trên Trái Đất.
 
Họ dành hàng tuần cho Extreme Environment Mission Operations của NASA tại Aquarius Research Station, ở dưới biển ngoài khơi Florida Keys; hoặc lập bản đồ và khám phá các hang động bằng chương trình CAVES của European Space Agency. Những chương trình này giúp các phi hành gia vun đắp tình đồng đội với các thành viên trong nhóm của mình và học cách kiểm soát căng thẳng và cô đơn trong một môi trường xa xôi, hiểm trở.
 
Các khoa học gia đang nghiên cứu cách theo dõi và hỗ trợ tốt nhất sức khỏe tâm thần hành vi trong những điều kiện khắc nghiệt và cô lập.
 
Dù du hành vũ trụ đi kèm với các yếu tố căng thẳng và khả năng cô đơn, các phi hành gia sẽ được trải nghiệm hiệu ứng toàn cảnh (overview effect): cảm giác kinh ngạc và kết nối với toàn thể nhân loại. Đó là khi họ quan sát Trái Đất từ Trạm ISS.
 
Tìm hiểu cách hỗ trợ sức khỏe và sinh lý học cho con người khi ở trong không gian cũng mang lại nhiều lợi ích cho sự sống trên Trái Đất. Thí dụ, các sản phẩm giúp che chắn bảo vệ các phi hành gia khỏi tác hại của bức xạ không gian cũng có thể được ứng dụng trong điều trị ung thư, giúp cho các bệnh nhân đang được điều trị bằng bức xạ bớt khổ sở, đau đớn.
 
Tìm hiểu cách bảo vệ xương và cơ của con người trong môi trường vi trọng lực có thể giúp cải thiện cách điều trị hội chứng frailty, tình trạng suy nhược dễ bị tổn thương thường gặp ở người cao niên. Và khám phá không gian vũ trụ cũng mang đến nhiều thành tựu công nghệ trong lĩnh vực lọc nước và vệ tinh.
 
Các khoa học gia kỳ vọng công việc nghiên cứu của họ sẽ mang lại lợi ích cho con người không chỉ trong không gian mà còn ở ngay trên Trái Đất.
 
Nguồn: “Spending time in space can harm the human body − but scientists are working to mitigate these risks before sending people to Mars” của Rachael Seidler, được đăng trên trang TheConversation.com.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Wall Street Journal hôm thứ Hai đưa tin Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã cấp phép cho bệnh nhân thứ hai tham gia thử nghiệm cấy chip não của Neuralink. Bệnh nhân đầu tiên của công ty công nghệ sinh học tiết lộ hồi đầu năm nay rằng hầu hết các sợi chỉ cấy ghép của anh đã mất liên lạc với não, làm giảm chức năng của con chip.
Xe điện Trung Quốc rẻ bằng 1/3 xe Mỹ sẽ gây kinh hoàng cho các hãng xe Mỹ, theo tin AP. Một chiếc xe điện nhỏ xíu, giá rẻ mang tên Seagull đã khiến các nhà sản xuất xe và chính trị gia Mỹ phải run sợ. Chiếc xe được hãng xe Trung Quốc BYD ra mắt vào năm ngoái, được bán với giá khoảng 12.000 USD ở Trung Quốc, nhưng nó lái tốt và được lắp ráp khéo léo, sánh ngang với những chiếc xe điện của Mỹ có giá cao gấp ba lần.
Cựu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nói rằng Tổng thống Joe Biden đang lên kế hoạch "đưa vào một số lượng lớn người Palestine từ Trung Đông và tái định cư họ vào các cộng đồng Mỹ." Một bản tin của CBS News dựa trên tài liệu chính phủ cho biết Biden đang xem xét việc tái định cư người Palestine "có thành viên gia đình trực tiếp là công dân hoặc cư dân cố định của Mỹ."
Một tuần sau ngày bạo loạn 6/1/2021, lá cờ ủng hộ Trump được treo trước nhà một Thẩm phán Tối cao, và bây giờ vị này chối không biết. Một tuần sau khi những người ủng hộ Donald Trump xông vào Điện Capitol, một số mang theo lá cờ Mỹ lộn ngược để đại diện cho phong trào "Ngăn chặn hành vi trộm cắp" ("Stop the Steal") cho rằng cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 đã bị gian lận
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng Thống Nga Vladimir Putin hôm Thứ Năm lần lượt ký một tuyên bố chung về tăng cường hợp tác và quan hệ chiến lược giữa hai nước. Tại cuộc họp báo chung, ông Tập nhấn mạnh đến tầm quan trọng của mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan hôm thứ Tư nhấn mạnh rằng TNK sẽ “tiếp tục sát cánh cùng Hamas, nhóm chiến đấu vì nền độc lập của chính vùng đất của mình”. Nguyên thủ quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố trong bài phát biểu tại cuộc họp của Đảng AK rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sẽ phải chịu trách nhiệm về "nạn diệt chủng" ở Dải Gaza.
Putin tuần này thăm Trung Quốc, và dự kiến có thể thăm Việt Nam và Bắc Hàn. Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ thăm Trung Quốc trong tuần này, nhân chuyến công du nước ngoài đầu tiên trong nhiệm kỳ 6 năm mới của ông để nhấn mạnh mối quan hệ đối tác sâu sắc hơn với Chủ tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc.
TNS Graham trả lời: “Tại sao chúng ta lại thả hai quả bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki để kết thúc một cuộc chiến mà chúng ta không thể thua? Rõ ràng là các bạn không hiểu Israel đang phải đối mặt với điều gì. Vì vậy, khi một quốc gia chúng ta phải đối mặt với sự hủy diệt sau Trân Châu Cảng, chiến đấu với quân Đức và quân Nhật, chúng ta đã quyết định chấm dứt chiến tranh bằng cách ném bom Hiroshima và Nagasaki bằng vũ khí nguyên tử. Đó là quyết định đúng đắn. Hãy trao cho Israel những quả bom mà họ cần để kết thúc cuộc chiến mà họ không thể để thua và bom như thế sẽ để giảm thiểu thương vong."
Cựu phụ tá Bạch Ốc của Donald Trump, Cassidy Hutchinson, có thể rời bỏ Đảng Cộng hòa và sẽ bầu phiếu cho Joe Biden vào tháng 11. Hutchinson đã đưa ra nhận xét này trong một sự kiện tại Đại học Colorado Mesa hôm thứ Ba. Video đăng lên X hôm thứ Năm cho thấy Hutchinson đang phát biểu trước đám đông: “Trong đời tôi chưa bao giờ bỏ phiếu cho một đảng viên Đảng Dân chủ, nhưng tôi hoàn toàn sẽ cân nhắc bỏ phiếu cho Joe Biden vào tháng 11 sắp tới vì Biden sẽ không tìm cách tiêu diệt đất nước của chúng ta. Biden sẽ không tìm cách phá hủy Hiến pháp của chúng ta.”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.