Hôm nay,  

Những Gì Xảy Ra Trong Não Khi Bị Trầm Cảm Vẫn Là Một Bí Ẩn

02/06/202300:00:00(Xem: 2442)

tram cam

Bịnh trầm cảm được cho là vì thiếu chất Serotoni, nhưng một số bác sĩ không tin vào điều đó. (Nguồn:Unplash)

  
Trầm cảm là một trong những căn bệnh lớn của thời đại. Hơn một phần ba phụ nữ và gần một phần tư đàn ông ở Thụy Điển bị trầm cảm vào một thời điểm nào đó trong đời. Đối với một số người, thì một sự kiện căng thẳng tâm lý nào đó gây ra trầm cảm, ở những người khác, bệnh dường như bùng phát một cách tự nhiên và với một số ít là do tác dụng phụ của thuốc.
 
Nhưng những gì xảy ra trong não vẫn còn là một bí ẩn. Trong những năm 1960, một giả thuyết cho rằng trầm cảm là do sự mất cân bằng hóa học trong não bởi thiếu hụt chất kích thích tố (hoóc-môn) serotonin. Chất hoóc-môn này truyền tín hiệu serotonin cần thiết cho một số tế bào thần kinh trong não để có thể giao tiếp với nhau.
 
Một số người phê bình thường nói rằng ngành công nghiệp dược phẩm đã tạo ra giả thuyết serotonin để bán thuốc. Nhưng các nhà nghiên cứu Thụy Sĩ đã vô tình tìm thấy một phân tử được chứng minh là có tác dụng chống trầm cảm, và sau đó các nhà nghiên cứu Mỹ đã phát hiện ra rằng chính phân tử đó đã ảnh hưởng đến chất dẫn truyền thần kinh norepinephrine.
 
Nhà nghiên cứu người Thụy Điển và người đoạt giải Nobel Arvid Carlsson cuối cùng đã phát hiện ra rằng cùng một phân tử đã làm tăng mức độ của chất truyền tín hiệu serotonin, chất này cũng có tác dụng đối với chứng trầm cảm.
 
Vào thời điểm đó, không có nhiều thông tin về chức năng của các chất hoóc-môn truyền tín hiệu trong não. Nhưng các nhà nghiên cứu lúc đó đồng kết luận rằng trầm cảm có thể do thiếu hụt serotonin. Nghiên cứu của Arvid Carlsson, được thực hiện với sự hợp tác của công ty dược phẩm Hässle (thuộc sở hữu của Astra, sau này trở thành AstraZeneca), đã dẫn đến loại thuốc SSRI đầu tiên. SSRI, là tên viết tắt của chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (Serotonin Selective Reuptake Inhibitor). Có hơn mười tỷ tế bào thần kinh trong não. Tín hiệu giữa các tế bào được gửi đi bằng chất dẫn truyền thần kinh (ví dụ: serotonin). Khi bị trầm cảm, thì nhiều phần do mức độ của các chất này có thể bị ảnh hưởng, nhưng theo cách nào thì vẫn còn là những tranh cãi.
 
Nhưng theo thời gian, các nhà khoa học hiểu rằng trầm cảm là một căn bệnh phức tạp, trong đó việc thiếu serotonin chỉ là một trong số những nguyên nhân khả dĩ. Trong số nhiều nghiên cứu, người ta cho rằng serotonin có liên quan đến căn bệnh này, nhưng không rõ bằng cách nào. Ngày nay, một số người tin rằng hoạt động serotonin quá cao chứ không phải quá thấp và các chất truyền tín hiệu khác cũng đóng một vai trò quan trọng.
 
Hai trong số ba người mắc bịnh vẫn được hỗ trợ bởi các chế phẩm SSRI.  Cũng có một số loại thuốc khác có tác dụng đối với một loại bệnh nào đó tuy vẫn không thực sự biết liệu chúng có chữa được hay không. Chẳng hạn như thuốc hạ huyết áp. Người ta vẫn không hiểu được tại sao áp suất trong các mạch máu lại tăng lên, nhưng vẫn có thể hạ áp huyết xuống với sự trợ giúp của nhiều chất có cơ chế hoạt động hoàn toàn khác nhau.
 
Ngày nay, rất nhiều nghiên cứu đang được thực hiện trong các phương pháp điều trị khác. Chẳng hạn như các nhà nghiên cứu xem xét các chất dẫn tín hiệu như glutamate và norepinephrine, hoặc gần đây nhất là hoạt động của chất trong thuốc gây mê ketamine. Nhiều người trầm cảm cũng có dấu hiệu viêm mức độ thấp, nhưng không chắc liệu viêm có phải là nguyên nhân gây trầm cảm hay ngược lại hay không.
 
Thuốc SSRI là một phương pháp điều trị an toàn, mà theo nghiên cứu đã được chứng minh là có hiệu quả hơn giả dược đối với một căn bệnh có thể đe dọa đến tính mạng. Tuy vậy vẫn có những nhà phê bình xử dụng những vấn đề quanh chất serotonin để chỉ trích việc chữa trị bằng loại thuốc này.  Dù sao thì nghiên cứu của Thụy Điển đã cho thấy rằng SSRI có thể làm giảm nguy cơ tự tử. Vì vậy, mặc dù những gì xảy ra trong não khi bị trầm cảm vẫn còn là một bí ẩn, chúng ta vẫn không biết chắc thuốc trầm cảm SSRI hoạt động như thế nào, nhưng chúng dường như vẫn có tác dụng.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Nhiều phụ nữ không nhận ra rằng những ly rượu, ly bia mà họ thường uống cùng bạn bè, hoặc để thư giãn trong “giờ nhậu của mẹ” (wine mom moment, một số bà mẹ thích nhâm nhi vài ly rượu hoặc lon bia để thư giãn sau khi bận rộn chăm sóc con cái và gia đình) có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú. Tuy điều này có vẻ không vui, nhưng lại là sự thật: Rượu, bia thực sự có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú.
Cảm giác từ việc bẻ các khớp ngón tay cho kêu rôm rốp có thể rất khác nhau tùy theo từng người. Có người thấy rất ‘đã,’ thậm chí là bị ghiền, cũng có người thấy khó chịu hoặc sợ hãi. Dù việc bẻ khớp thường được nhiều người coi là một thói quen không tốt, nhưng nếu có thể hiểu được cơ chế hoạt động đằng sau việc bẻ khớp, ta sẽ hiểu tại sao lại có nhiều người ‘ghiền’ đến vậy.
Cael là một thiếu niên 15 tuổi bình thường – cho đến khi cậu được phát hiện có cột sống bị cong vẹo bất thường. “Em cảm thấy mình giống như Thằng Gù ở Nhà thờ Đức Bà vậy đó,” Cael nói với CBC News, nhớ lại quãng thời gian hai năm chờ đợi để được phẫu thuật cột sống, đầy cảm xúc và khốc liệt, và trong thời gian đó, đường cong cột sống của cậu đã phát triển lên tới 108 độ.
Vào những năm 1990, sau khi tốt nghiệp trung học ở Bồ Đào Nha, công việc đầu tiên của Ricardo Da Costa là vận động viên ba môn phối hợp (triathlete) chuyên nghiệp – bao gồm bơi lội, đạp xe, và điền kinh. Trong quá trình tham gia các cuộc thi, một trong những vấn đề lớn nhất mà anh và các vận động viên khác phải đối mặt là các vấn đề về tiêu hóa, nhưng không có ai để tâm hoặc tìm cách giải quyết vấn đề này.
Aspirin nổi tiếng với khả năng giảm đau từ các cơn đau cơ và đau đầu; giúp giảm sốt; và liều lượng thấp có thể làm loãng máu, giảm nguy cơ đông máu gây đột quỵ và đau tim. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới phát hiện ra rằng Aspirin cũng có thể giúp ngăn chặn sự phát triển của ung thư ruột kết
Tháng 4 năm 2024, một phụ nữ ở Sacramento, California, Mỹ bị ngộ độc chì nghiêm trọng và tử vong sau khi sử dụng thuốc mỡ trị trĩ của Việt Nam có tên “Cao Bôi Trĩ Cây Thầu Dầu”. Thử nghiệm thuốc mỡ bôi trĩ này cho thấy nó chứa 4% chì (cứ 100 gram thuốc thì có 4 gram chì), đây là lượng rất nguy hiểm. Chì là một chất kim loại nặng độc hại cho cơ thể. Tiếp xúc với bất kỳ lượng chì nào cũng có thể gây hại cho sức khỏe.
Rụng tóc (alopecia) thường xảy ra trên da đầu, nhưng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào trên cơ thể. Rụng tóc là một tình trạng phổ biến và không phải là vấn đề đáng lo ngại. Ở Úc, khoảng một nửa đàn ông ở độ tuổi 50 thường có dấu hiệu hói đầu, và hơn 1/4 phụ nữ trong cùng độ tuổi cho biết tóc họ bị thưa đi. Thường thì vấn đề này là do di truyền. Nếu thấy mình đang bị rụng tóc và đang lo lắng về điều đó, quý vị nên đi khám hoặc hỏi ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán trước khi thử bất kỳ phương pháp điều trị nào. Rất nhiều sản phẩm được quảng cáo là có khả năng đảo ngược tình trạng rụng tóc, nhưng lại có rất ít sản phẩm đã được kiểm nghiệm khoa học về hiệu quả.
Hàm răng của bệnh nhân có vẻ như được chăm sóc khá tốt, nhưng nha sĩ James Mancini, giám đốc lâm sàng của Trung Tâm Nha Khoa Meadville ở Pennsylvania, cảm thấy phần nướu có vấn đề. Tình cờ, Mancini có quen biết với bác sĩ của bệnh nhân đó nên đã liên lạc để chia sẻ sự lo ngại – và rồi họ ‘lần’ ra bệnh thật! Mancini cho biết: “Thực ra, Bob mắc bệnh ung thư bạch cầu (leukemia). Dù ông ấy không thấy mệt mỏi hay có các triệu chứng khác, nhưng vấn đề xuất hiện ở phần răng miệng. Khi bác sĩ của Bob biết được tình trạng, Bob đã được điều trị ngay lập tức.”
Thời nay, nhiều người thường bị đau cổ vai gáy, lại còn kèm theo cả đau đầu. Nỗi đau này có thể gây ra thêm nỗi đau khác, không chỉ về mặt vật lý mà còn về mặt tâm sinh lý. Xét về mặt sinh lý, ngày càng có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng những cơn đau ở cổ thường khiến cho người ta bị thêm chứng đau đầu. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí The Journal of Headache and Pain là nghiên cứu đầu tiên cung cấp những dấu hiệu khách quan về sự liên quan của cơ bắp với tình trạng đau nhức đầu.
Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.