Hôm nay,  

Chiến tranh Ukraine sau một năm và thế giới

05/03/202312:04:00(Xem: 2669)

Bình luận thời cuộc thế giới

 

Ukraine War Image



Một năm sau cuộc « hành quân đặc biệt » của Putin ngày 24/02/2022, cuộc chiến Ukraine nay đã trở thành thứ chiến tranh toàn diện, có mục đích nhằm làm tiêu hao lực lượng của đối phương. Nga quyết chiến và kéo dài dựa vào số đông quân, tuy tử trận và bị thương nặng đã lên đến 200.000 người. Phía Ukraine vẫn giữ đất, tấn công giành đất nhờ viện trợ của Hoa Kỳ và Âu châu. Kết thúc cuộc chiến khó thấy ở bàn hội nghị hơn là ở khả năng chỉ huy cuộc chiến.

 

Cho đến nay, Putin đã tận dụng võ lực, chỉ còn nguyên tử chiến thuật nữa mà thôi. Ukraine gồng hết mình phản công, can trường chiến đấu tới cùng để bảo vệ chủ quyền, bản sắc dân tộc và tự do. Về ý nghĩa chiến lược, cuộc chiến Ukraine là sự xung đột gay gắt, một mất một còn, giữa dân chủ và độc tài. Nó không chỉ nhằm vào Ukraine mà còn Âu châu trong đó có Anh quốc. Nay nó đang lôi kéo vào cuộc cả Á châu, Phi châu và Trung đông. Và làm vỡ tung những cơ chế và qui luật bảo vệ an ninh thế giới chống bạo lực đã có từ lâu.

Hoa Kỳ và Âu châu, không ai chủ trương gây chiến nên trách nhiệm tàn phá đất nước Ukraine, với tội danh chống nhân loại là hoàn toàn ở Nga. Nhưng Putin vẫn khăng khăng cáo buộc Hoa Kỳ và Âu châu gây chiến với Nga vì tích cực giúp Ukraine chống lại Nga. Điều này không đúng vì trước kia, Liên Xô và Trung cộng cùng hùng hậu viện trợ quân sự và kinh tế cho Bắc Việt để xâm nhập đánh chiếm Miền Nam. Riêng Trung cộng đã đưa 320.000 quân qua Hà Nội giúp bảo vệ Miền Bắc để quân cộng sản dồn lực lượng vào Nam, thế giới không lên tiếng tố cáo khối cộng sản tham chiến chống VNCH? Nhưng dĩ nhiên không ai ngạc nhiên vì biết xưa nay bọn độc tài luôn luôn ăn nói bằng lưỡi gỗ!

Ảnh hưởng kinh tế

Chiến tranh Ukraine làm cho kinh tế toàn cầu suy thoái tuy không phải bị cấm vận như Nga. Âu châu và Hoa Kỳ bị lạm phát, vật giá gia tăng. Riêng Âu châu, từ tháng 3 này, vật giá, nhất là thực phẩm bắt đầu tăng từ trên 10%. Hàng loạt ngành kỹ nghệ, như may mặc, đóng  cửa.Nhưng Hoa Kỳ lại làm ăn khấm khá. Kinh tế Hoa Kỳ bắt đầu phục hồi ở các ngành năng lượng, công nghệ cao, võ trang và nông nghiệp. Đồng Mỹ kim vẫn giữ vững quyền lực. Sức mạnh kinh tế và quân sự Hoa Kỳ đủ bảo đảm an ninh cho chính mình và cả đồng minh trong lúc này.

 

Tàu có thể lợi dụng tình trạng  Putin đang  cầu cạnh Tàu giúp đỡ kinh tế và quân sự để mua nhiên liệu giá rẻ và đưa người qua khai thác tài nguyên của Nga. Nhưng cái lợi này vẫn không đủ bù lại cái thiệt hại về kinh tế trong thời gian vừa qua do biện pháp Zéro Covid đem lại. Ngoài ra còn có những tai hại khác có tính cơ bản như dân số giảm mạnh và nhanh, kinh tế suy sụp, tăng trưởng xuống từ 9, 5% còn 3% (Theo Nicolas Baverez, Le  Point).

 

Xã hội Tàu có hiện tượng bất ổn vì dân chúng cho rằng Xi, vì tham vọng làm Hoàng đế muôn năm, áp dụng đường lối của Mao mà đường lối của Mao đã hoàn toàn thất bại, dẫn đến cái chết thê thảm của hơn 80 triệu dân Tàu.

 

Khi xâm chiếm Ukraine, Putin đã trở thành nạn nhân của cuộc chiến. Ông ta tự giam mình trong ngõ cụt quân sự, tiêu hao tài lực, nhân lực cực kỳ trầm trọng. Viễn ảnh Liên bang Nga tan rã e khó tránh. Để thoát khỏi thảm cảnh này, Putin sẽ chấp nhận nạp mình cho Xi? Và Xi sẽ cứu anh lính Putin với một cái giá nào đó?

 

Cùng lúc cả Âu châu cũng phải chia sẻ sự thiệt hại lớn do chiến tranh Ukraine gây ra: về khủng hoảng năng lượng, đón nhận hàng triệu người Ukraine tỵ nạn. Chiến cuộc Ukraine xảy ra, Âu châu mới giật mình thấy mình bất lực trước sự hung hăng của đế quốc độc tài, lại phụ thuộc Nga về năng lượng giá rẻ, Tàu về hàng dỏm giá rẻ, Hoa Kỳ công nghệ cao và an ninh. Nhưng có cái hay là ai cũng bắt đầu sáng mắt ra về việc trước giờ ham lợi bắt tay làm ăn với chế độ độc tài và giới tài phiệt tham nhũng mà quên mình.

 

Sau một năm chiến cuộc Ukraine, thực tế cho mọi người thấy là đế quốc đồ sộ và độc tài vẫn không phải là vô địch. Và dân chủ vẫn không phải suy yếu để biến mất như Xi và Putin từng rêu rao.

 

Thế giới thay đổi?

 

Viễn ảnh kết thúc chiến tranh chưa thấy nhưng có điều chắc chắn là Ukraine, Nga, Âu châu và cả thế giới sẽ không còn như ngày hôm qua nữa. Riêng Âu châu, từ một năm nay, đã trải qua một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng kể từ Đệ  II Thế chiến.

 

Quân đội  Ukraine anh dũng chiến đấu, giữ được đất nước và còn lấy lại được một phần đất đã bị Nga cưỡng chiếm. Âu châu và Hoa Kỳ viện trợ võ khí mới tăng cường sức mạnh cho Ukraine nhưng chừng nào cuộc chiến kết thúc vẫn còn trong dự đoán. Trong lúc đó Putin cương quyết, bằng mọi giá, phải giữ 2 vùng đất dã chiếm được ở phía đông. Nhưng lằn ranh đỏ nay đã thay đổi thuận lợi về phía Ukraine hơn làm cho thuyết « không có Ukraine » mà chỉ có  « chủ thuyết về Ukraine » (Ukrainisme) mà thôi của Vladislay Sourkov, lý thuyết gia của Putin, không còn đứng vững nữa.

 

Dân Ukraine đã ý thức rõ mình là dân của quốc gia Ukraine. Năm 1992, sau khi Liên Xô tan rã, toàn dân Ukraine đã chọn bản quốc ca để hùng hồn cùng xác nhận « Quốc gia Ukraine không chết đâu ». Đúng như vậy vì ba mươi năm sau, qua nhiều biến cố,  Ukraine trở thành một nước dân chủ thật sự, với một ông Tổng thống đắc cử minh bạch dưới sự kiểm soát quốc tế.

 

Trong cuộc chiến do  Putin xâm chiếm, dân Ukraine tỏ ra đoàn kết, hi sinh và chiến đấu kiên cường để bảo vệ đất nước vẹn toàn. Điều này khác hẳn với dân Nga và quân đội của Nga. Do đó, một nhà ngoại giao Pháp nhận xét: « Cuộc chiến có kết thúc thế nào đi nữa, thì sự chiến đấu anh dũng của Ukraine cũng là một phần quan trọng làm nên lịch sử Âu châu ». Hôm 17/01/23, Bộ trưởng Quốc phòng  Ukraine, ông  Oleksii Rezhnikov, sau khi đón nhận những viện trợ quân sự mới của Âu châu, đã hân hoan tuyên bố « Chúng  tôi trên thực tế đã là thành viên  của  NATO rồi ».

 

Tuy có thắng lợi về quân sự,  Ukraine vẫn còn nhiều khó khăn. Ngoài việc chưa biết chắc cuộc chiến sẽ kết thúc như thế nào, Ukraine sẽ phải đối phó với những hư hại vật chất do Putin chủ tâm tàn phá, ước tính lên tới 600 tỷ euros. Về nhân sự, có 40.000 người dân thiệt mạng, 100.000 binh lính tử trận. Không kể hằng triệu di dân tỵ nạn.

 

Về phía kẻ xâm lược, cuộc chiến Ukraine là cả sự thảm bại về mặt quân sự, kinh tế và địa chính (Theo Steven  Pifer, Brooking  Institution, VA). Nhiều nhà phân tích khác cho rằng cuộc chiến tới nay đã làm hoen ố bộ mặt quân đội Nga, từ lâu có tiếng là cường quốc thứ nhì của thế giới, vì có mục tiêu bắt sống hoặc hạ sát Tổng thống Zelensky và chiếm Kiev chỉ trong vài hôm, nhưng đã hoàn toàn thất bại và bị đẩy lui xa. Trước kia, Putin bất ngờ chiếm được 25% lãnh thổ Ukrainne, nay chỉ còn 15%. Quân đội Nga bị thế giới buộc tội vi phạm luật chiến tranh và Putin, tội ác chống nhân loại. Phải bị lôi ra Tòa án Quốc tế.

 

Âu châu chỉ trong vài ngày sau khi Putin tiến chiếm Ukraine đã thấy cái trật tự cũ không còn nữa nên liền thay đổi nhận thức. Đức tách ra xa với Nga, võ trang và quyết định giúp quân sự cho Ukraine. Bruxelles đồng  thời cũng nỗ lực giúp Ukraine và còn cam kết khi chiến tranh chấm dứt, sẽ giúp Ukraine tái thiết bằng tài sản của những nhà tài phiệt Nga thân Putin đang bị Âu châu phong tỏa. Từ nay, Âu châu có vai trò mới về mặt địa chính quan trọng và thực hữu.

 

Riêng Ba Lan đang trở thành một cường quốc quân sự của Âu châu, có vai trò chủ động về an ninh cho Âu châu. Hiện nay, Âu châu cũng đang dựa vào thế mạnh của Ba Lan để hòng đối phó với Putin có thể xua quân khỏi Ukraine.

 

Khi Putin tiến hành xâm lược Ukraine là muốn mở rộng vùng an ninh lãnh thổ, đẩy xa biên giới NATO, nhưng kết quả lại trái ngược. Thấy Putin đánh chiếm Ukraine, lập tức Phần Lan và Thụy Điển xin gia nhập NATO, từ bỏ qui chế trung lập cố hữu cầu hòa với Nga. NATO từ nay có chính nghĩa để lớn mạnh và đảm nhiệm vai trò hàng đầu là ngăn chận sự bành trướng của Nga. NATO bảo đảm Nga không thể xâm lấn bất kỳ một nước thành viên nào của NATO được.

 

Tình bạn keo sơn như đá tảng

 

Xi và Putin cùng quả quyết cả hai « có nghĩa vụ bảo vệ nền dân chủ thứ thiệt, cùng xác nhận tình bạn không giới hạn và cả hai sẵn sàng hợp tác trong mọi địa hạt » (Thượng đỉnh Samarcande, 16/09/22). Vì là bạn nên Xi đã không lên án Putin xâm lăng Ukraine ở LHQ. Sau bảy tháng thất bại liên tiếp ở Ukraine, Xi trấn an Putin là « ta cùng nhau đảm nhiệm vai trò cường quốc và lãnh đạo thế giới ». Họ nói thật lòng vì cả hai đều chống cho bằng được vai trò lãnh đạo thế giới theo đường lối dân chủ tự do của Hoa Kỳ và Âu châu.

 

Cựu Ngoại trưởng Nga, ông  Igor  Ivanov, đánh giá vai trò của Nga trong tình thế chiến lược mới « Nga nay không còn là sườn phía đông  của một Âu châu trên đà tan rã nữa mà trở thành sườn phía tây của Đại Âu-Á đang thành hình dưới sự lãnh đạo của Tàu ». Một viễn ảnh mới khó tránh cho Hoa Kỳ là mối lo ngại sẽ phải đối đầu cùng lúc với cả 2 siêu cường nguyên tử.

 

Nhưng trước cuộc chiến Ukraine, Xi rút ra được bài học thế nào về giấc mơ thôn tính Đài Loan năm 2027? Hôm Đại hội đảng cộng sản lần thứ XX, Xi vẫn hung  hăng tuyên bố « sẽ không  từ bỏ ý định chiếm lấy Đài loan bằng võ lực ». Vẫn vào năm 2027 thay vì 2035 như kế hoạch trước kia.

 

Nhưng theo học giả chuyên về Trung cộng, Tai Ming Cheung của Viện IGCC ở San Diego, Hoa Kỳ, thì « Tàu lập quân đội theo mô hình Liên Xô, mua võ khí của Moscou. Khi họ thấy quân đội Nga bị mất hàng trăm ngàn, tiêu hao hơn phân nửa võ khí, mà mục tiêu không đạt được, thì họ thấy khả năng quân sự của mình chắc không khá hơn ». Hơn nữa, từ sau 1979, vụ dạy cho thằng em hư Việt Nam một bài học, quân đội Bắc Kinh chưa từng tham chiến trong một trận chiến gay go như ở Ukraine, nên những nhà quân sự Bắc Kinh phải đắn đo khi muốn đánh Đài Loan vì thua thì cái đảng cộng sản sẽ tiêu vong.

 

Một trật tự mới?

 

Theo học giả  Ivan Kravtsev thì sau chiến tranh  Ukraine, thế giới vẫn chưa có một trật tự mới, trái lại đó sẽ là một tình trạng mới vô trật tự. Chiến tranh kết thúc, các nhà ngoại giao, chuyên viên LHQ sẽ hỏi nhau chúng ta nên trở lại với một San Francisco mới chăng? Như hồi 1945, để viết lại đầy đủ hơn qui luật điều hành thế giới. Vai trò của LHQ đã không còn hiệu lực nữa đối với các nhà cầm quyền độc tài như Putin và Xi.

 

Thực tế, muốn tái lập hòa bình, trước hết phải thắng cuộc chiến Ukraine. Sự xâm chiếm  Ukraine của Putin phải bị trừng phạt. Muốn có kết thúc tốt đẹp, Hoa Kỳ và Âu châu phải nỗ lực viện trợ cho Ukraine đầy đủ võ khí cần cho cuộc phản công  trong những ngày tới. Chiến tranh  Ukraine phải sớm kết thúc như Tổng thống Zelensky tuyên bố!

 

-- Nguyễn thị Cỏ May

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Nhiều sự việc thay đổi kể từ thập niên 1970 khi Richard Nixon và Mao Trạch Đông nghĩ ra công thức “một Trung Quốc” cho sự dị biệt của họ đối với quy chế Đài Loan. Nhưng nếu kết hợp với các biện pháp khác để tăng cường việc răn đe chống lại bất kỳ hành động xâm lược bất ngờ nào, chính sách này trong 50 năm qua vẫn có thể giúp cho việc gìn giữ hòa bình. Liệu Trung Quốc có thể cố tấn công Đài Loan vào năm 2027 không? Philip Davidson, Tư lệnh mãn nhiệm của Bộ Tư lệnh Ấn Độ-Thái Bình Dương của Mỹ, nghĩ như vậy hồi năm 2021 và gần đây ông đã tái khẳng định việc đánh giá của mình. Nhưng liệu Hoa Kỳ và Trung Quốc có định sẵn cho cuộc chiến trên hòn đảo này không, đó là một vấn đề khác. Trong khi nguy hiểm là có thật, một kết quả như vậy không phải là không thể tránh khỏi.
Khi nhận xét về chính trị tại Việt Nam, không những các quan sát viên quốc tế mà ngay cả nhân dân đều băn khoăn trước câu hỏi: dưới chế độ CSVN, cả quân đội lẫn công an đều là những công cụ bảo vệ cho đảng và chế độ, nhưng tại sao thế lực của công an và đại tướng công an Tô Lâm lại hoàn toàn lấn át quân đội như thế?
Có nhiều chỉ dấu Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã “lọt vào mắt xanh” Trung Quốc để giữ chức Tổng Bí thư đảng CSVN thay ông Nguyễn Phú Trọng nghỉ hưu. Những tín hiệu khích lệ đã vây quanh ông Huệ, 66 tuổi, sau khi ông hoàn tất chuyến thăm Trung Quốc từ 7 đến 12/04/2024.
“Hủ cộng”, tôi có thể hợm mình tuyên bố, với sự chứng thực của Google, là do tôi khai sinh trong khi mấy lời cảm thán tiếp nối là của Tố Hữu khi nhà thơ này, nhân chuyến thăm viếng Cuba, đã tiện lời mắng Mỹ: “Ô hay, bay vẫn ngu hoài vậy!” Gọi “khai sinh” cho hách chứ, kỳ thực, chỉ đơn thuần là học hỏi, kế thừa: sau “hủ nho”, “hủ tây” thì đến “hủ cộng”. “Hủ nho”, theo Việt Nam Tự Điển của Hội Khai Trí Tiến Đức, là “nhà nho gàn nát”, chỉ giới Nho học cố chấp, từng bị những thành phần duy tân, đặc biệt là nhóm Tự Lực Văn Đoàn, nhạo báng sâu cay vào thập niên 1930. Nếu “hủ nho” phổ biến cả thế kỷ nay rồi thì “hủ tây”, có lẽ, chỉ được mỗi mình cụ Hồ Tá Bang sử dụng trong vòng thân hữu, gia đình. Hồ Tá Bang là một trong những nhà Duy Tân nổi bật vào đầu thế kỷ 20, chủ trương cải cách theo Tây phương nhưng, có lẽ, do không ngửi được bọn mê tín Tây phương nên mới có giọng khinh thường: "Chúng nó trước hủ nho giờ lại hủ tây!" [1]
Mới đấy mà đã 20 năm kể từ khi đảng CSVN cho ra đời Nghị quyết 36 về “Công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài” (26/03/2004-26/03/2024). Nhưng đâu là nguyên nhân chưa có “đoàn kết trong-ngoài” để hòa giải, hòa hợp dân tộc?
Cả Hiến Pháp 2013 và Luật Công An Nhân Dân năm 2018 đều quy định công an nhân dân là lực lượng bảo đảm an toàn cho nhân dân và chống tội phạm. Tại sao trên thực tế nhân dân Việt lại sợ hãi công an CSVN hơn sợ cọp?
Càng gần các Hội nghị Trung ương bàn về vấn đề Nhân sự khóa đảng XIV 2026-2031, nội bộ đảng CSVN đã lộ ra vấn đề đảng viên tiếp tay tuyên truyền chống đảng. Ngoài ra còn có hiện tượng đảng viên, kể cả cấp lãnh đạo chủ chốt đã làm ngơ, quay mặt với những chống phá Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Cộng sản Hồ Chí Minh...
Hí viện Crocus City Hall, cách Kremlin 20 km, hôm 22 tháng O3/2024, đang có buổi trình diển nhạc rock, bị tấn công bằng súng và bom làm chết 143 người tham dự và nhiều người bị thương cho thấy hệ thống an ninh của Poutine bất lực. Trước khi khủng bố xảy ra, tình báo Mỹ đã thông báo nhưng Poutine không tin, trái lại, còn cho là Mỹ kiếm chuyện khiêu khích...
Khi Việt Nam nỗ lực thích ứng với môi trường quốc tế ngày càng cạnh tranh hơn, giới lãnh đạo đất nước đã tự hào về “chính sách ngoại cây giao tre” đa chiều của mình. Được Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN), thúc đẩy từ giữa thập niên 2010, ý tưởng là bằng cách cân bằng mối quan hệ của Việt Nam với các cường quốc – không đứng về bên nào, tự chủ và thể hiện sự linh hoạt – nó có thể duy trì sự trung gian và lợi ích của mình, đồng thời tận dụng các cơ hội kinh tế do tình trạng cạnh tranh của các đại cường tạo ra
Cộng sản Việt Nam khoe có tự do tôn giáo ở Việt Nam, nhưng Hoa Kỳ và Thế giới nói “rất hạn chế”, tùy nơi và từng trường hợp. Tình trạng này đã giữ nguyên như thế trong những báo cáo trước đây của cả đôi bên. Nhưng tại sao Hoa Kỳ vẫn liệt Việt Nam vào danh sách phải “theo dõi đặc biệt”...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.