Hôm nay,  

Viễn Vọng Kính Không Gian James Webb: Vén Màn Bí Mật Một Vũ Trụ Sơ Khai Phức Tạp

23/12/202200:00:00(Xem: 3729)
Kinh vien vong 1
(Nguồn: JAMES WEBB SPACE TELESCOPE – NASA)
 
Để có thể biết điều gì đã xảy ra trong những năm đầu tiên của vũ trụ, chúng ta sẽ cần một cái viễn vọng kính không những phải rất lớn mà còn phải rất chuyên dụng. Với các nhà thiên văn học và những người yêu thích tìm hiểu về vũ trụ: Đáng mừng thay! Thế giới có một cái viễn vọng kính như vậy – Viễn Vọng Kính Không Gian James Webb.
 
Trong tập podcast của “The Conversation Weekly” tuần này, ba chuyên gia nghiên cứu là Jeyhan Kartaltepe (Giảng sư Vật lý Thiên văn, Viện Công nghệ Rochester), Jonathan Trump (Giảng sư Vật lý, Trường Connecticut) và Michael J. I. Brown (Giảng sư Thiên văn học, Trường Monash) sẽ nói về những điều mà các nhà thiên văn học đã phát hiện về các thiên hà đầu tiên trong vũ trụ, cũng như những dữ liệu thu được từ James Webb chỉ trong vỏn vẹn sáu tháng đã thay đổi thiên văn học như thế nào.
 
Viễn Vọng Kính Không Gian James Webb được phóng thành công vào không gian vào ngày 25 tháng 12 năm 2021. Sau khoảng sáu tháng di chuyển, thiết lập và hiệu chuẩn, viễn vọng kính đã bắt đầu thu thập dữ liệu và NASA đã công bố những hình ảnh tuyệt đẹp đầu tiên.
 
Một trong những biệt danh của Webb là “viễn vọng kính ánh sáng đầu tiên,” do Webb được thiết kế đặc biệt để có thể nhìn xa nhất vào những ngày đầu tiên của vũ trụ và phát hiện một số ánh sáng khả kiến đầu tiên.
 
Kinh vien vong 2
(Nguồn: JAMES WEBB SPACE TELESCOPE – NASA)
 
Quý vị có thể thấy những thiên hà này trong những hình ảnh mà NASA đã công bố. Jonathan Trump, một nhà thiên văn học tại Trường Connecticut, là một trong những nhóm nghiên cứu về một số dữ liệu ban đầu của James Webb. Ông có xem trực tiếp buổi công bố những hình ảnh đầu tiên và nhận thấy một số điều mà nhiều người có thể đã bỏ qua. Ông nói: “Ở hậu cảnh, đằng sau những vòng cung và hình xoắn ốc tuyệt đẹp cũng như các thiên hà hình elip khổng lồ là những vệt màu đỏ nhỏ xíu. Đó là điều tôi quan tâm nhất, bởi vì đó là một trong những thiên hà đầu tiên trong vũ trụ.”
 
Được nhìn thấy bất kỳ thiên hà nào trong số những thiên hà này từ những ngày đầu tiên của vũ trụ sẽ rất thú vị, nhưng ngay từ đầu, Jeyhan Kartaltepe, một nhà thiên văn học tại Viện Công Nghệ Rochester, đã nhận ra một số điều ‘thú vị’ khi bắt đầu tìm hiểu dữ liệu.
 
Bà giải thích: “Một trong những điều chúng tôi nhận ra là có nhiều thiên hà hơn những gì chúng ta nghĩ.” Ngoài việc nghiên cứu xác định những thiên hà sơ khai, Kartaltepe còn sử dụng độ phân giải đáng kinh ngạc của Webb để nghiên cứu cấu trúc và hình dạng của chúng. Bà nói: “Chúng tôi hy vọng sẽ có các đĩa (discs), bởi vì đĩa hình thành khá tự nhiên trong vũ trụ, bất cứ khi nào có thứ gì đó đang quay. Nhưng thực tế lại có rất nhiều đĩa, khá là ngạc nhiên.”
 
Ngoài việc ghi nhận hình dạng của các thiên hà trong vũ trụ sơ khai, các nhà thiên văn học như Jonathan Trump cũng sẽ bắt đầu đánh giá thành phần hóa học của các thiên hà này. Ông thực hiện việc này bằng cách tìm hiểu quang phổ ánh sáng mà James Webb đang thu thập. Ông cho biết: “Chúng tôi quan sát những thiên hà xa xôi và tìm kiếm những kiểu vạch phát xạ đặc biệt. Chúng tôi thường gọi chúng là dấu vết hóa học (chemical fingerprint) vì nó thực sự giống dấu vết đặc biệt của các nguyên tố cụ thể trong chất khí trong một thiên hà.”
 
Vũ trụ bắt đầu chỉ với hydro và heli, nhưng khi các ngôi sao hình thành và hợp nhất các nguyên tố lại với nhau, các nguyên tố lớn hơn, nặng hơn bắt đầu xuất hiện và nằm vào bảng tuần hoàn như ngày nay. Và cũng giống như Kartaltepe, Johnathan Trump đang tìm ra bằng chứng cho thấy mọi thứ diễn ra trong vũ trụ sơ khai nhanh hơn dự đoán của các nhà thiên văn học. Ông nói: “Tôi từng đoán rằng vũ trụ sẽ phải chật vật để tạo ra các nguyên tố và xây dựng mọi thứ. Nhưng những gì chúng tôi phát hiện ra lại không phải vậy. Thay vào đó, vũ trụ có vẻ như đã tiến triển khá nhanh.”
 
Kinh vien vong 3
(Nguồn: JAMES WEBB SPACE TELESCOPE – NASA)
 
Những khám phá của James Webb đã thay đổi cách suy nghĩ của các nhà thiên văn học về vũ trụ sơ khai và thách thức phần lớn lý thuyết hiện có. Nhưng phần thực sự thú vị là chúng ta mới bắt đầu thấy được khả năng của chiếc viễn vọng kính này, theo Michael Brown, một nhà thiên văn học tại Trường Monash.
 
Brown giải thích: “Tôi đã tham gia vào các bài nghiên cứu khoa học chỉ sử dụng dữ liệu trong vài phút. Chất lượng hình ảnh tốt đến mức chỉ vỏn vẹn vài phút cũng đủ để có được những điều tuyệt vời.” Nhưng Webb sẽ sớm bắt đầu thực hiện các cuộc khảo sát tiếp theo, chụp ảnh trường sâu và dõi lên bầu trời trong nhiều ngày và thậm chí nhiều tuần. Trong những tháng, năm và thập niên tới, Webb sẽ tiếp tục mang đến cho các nhà thiên văn học nhiều điều để nghiên cứu và dĩ nhiên, họ rất phấn khích. “Mọi bí ẩn phức tạp đều đang ở đó, và những gì chúng ta đã khám phá ít ỏi như vài giọt nước giữa đại dương. Đây sẽ là thứ mà thế hệ trẻ sẽ cống hiến tiếp tục. Thật tuyệt vời.”
 
Việt Báo phỏng dịch theo bài viết “How the James Webb Space Telescope has revealed a surprisingly bright, complex and element-filled early universe” của Daniel Merino & Nehal El-Hadi, được đăng trên trang TheConversation. Tập podcast này do Katie Flood và Daniel Merino sản xuất, với thiết kế âm thanh bởi Eloise Stevens. Nội dung được viết bởi Katie Flood và Daniel Merino. Mend Mariwany là nhà sản xuất điều hành của chương trình. Nhạc chủ đề là của Neeta Sarl. Quý vị muốn nghe toàn bộ tập podcast này để hiểu thêm có thể bấm vào link này.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Putin sẽ thăm VN hai ngày trong tuần này, bàn về kinh tế, thương mại, mua bán vũ khí, tiền chi trả, mỏ dầu Biển Đông. Mỹ chỉ trích VN. Bản tin Reuters ghi nhận, Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ thăm Hà Nội trong tuần này, theo truyền thông nhà nước VN và Nga cho biết hôm thứ Hai, nêu bật lòng trung thành của CSVN đối với Nga và gây ra sự chỉ trích từ Hoa Kỳ. Chuyến thăm diễn ra sau khi Hà Nội tránh dự hội nghị thượng đỉnh hòa bình Ukraine ở Thụy Sĩ vào cuối tuần trước trong khi cử Thứ trưởng Ngoại giao tới cuộc họp BRICS ở Nga vào đầu tuần trước.
Michigan: Có 9 trẻ em và người lớn đang cố gắng giải nhiệt trong một ngày nắng nóng gần Detroit đã bị bắn và bị thương tại một "bãi tạt nước" bên trong một công viên công cộng hôm thứ Bảy. Cảnh sát cho biết tay súng sau đó được tìm thấy đã chết tại một ngôi nhà gần đó sau vụ tấn công dường như ngẫu nhiên ở Rochester Hills.
Fox News đã bị các công ty máy bầu phiếu kiện vì các lời tuyên bố bĩa đặt của Trump, và Fox News đã thương lượng bồi thường cho công ty máy bầu Dominion Voting Systems tới 787 triệu USD vào tháng 4/2023 để khỏi ra tòa. Các đồng minh của Trump đã ra tín hiệu rằng Trump có thể không chấp nhận kết quả cuộc bầu cử năm nay nếu thua Tổng thống Biden.
Boeing và Airbus dính phụ tùng titanium dỏm. Cục Hàng không Liên bang Hoa Kỳ (FAA) đã bắt đầu một cuộc điều tra để xác định mức độ và các tác động an toàn tiềm ẩn, cả trước mắt và lâu dài, đối với các máy bay Boeing và Airbus được sản xuất bằng các bộ phận titan (titanium components) được bán với tài liệu giả mạo, theo tờ New York Times đưa tin vào thứ Sáu.
Nhiều phụ nữ không nhận ra rằng những ly rượu, ly bia mà họ thường uống cùng bạn bè, hoặc để thư giãn trong “giờ nhậu của mẹ” (wine mom moment, một số bà mẹ thích nhâm nhi vài ly rượu hoặc lon bia để thư giãn sau khi bận rộn chăm sóc con cái và gia đình) có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú. Tuy điều này có vẻ không vui, nhưng lại là sự thật: Rượu, bia thực sự có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vú.
Bộ trưởng Tài chánh Hoa Kỳ Janet Yellen cho biết vào thứ Năm rằng chính phủ Biden đang "tạo ra việc làm ở tốc độ rất nhanh" nhưng thị trường lao động đang trở nên "ít nóng hơn một chút," di chuyển về hướng bình thường hóa và giống điều kiện cuối cùng trước đại dịch coronavirus.
Các khoản nợ y tế đã làm rất nhiều người Mỹ bị mất cơ hội mua nhà, mua xe... vì điểm tín dụng xuống thấp, và bây giờ Tổng Thống Biden muốn cho người đang nợ y tế cơ hội tăng tín dụng. Chính quyền Biden hôm thứ Ba đã công bố các quy định mới nhằm ngăn chặn việc nợ y tế ảnh hưởng đến việc liệu ai đó có đủ điều kiện để thuê một căn hộ, mua xe hơi
Cảnh sát Trung Quốc hôm thứ Ba đã bắt một người đàn ông 55 tuổi vì nghi đâm 4 giảng viên đại học người Mỹ từ Đại học Cornell College của Iowa, những người đang giảng dạy tại một trường đại học ở Cát Lâm (Jilin) trong một chương trình hợp tác quốc tế. Viện trưởng Đại học Cornell Jonathan Brand xác nhận rằng các giảng viên đã bị tấn công khi đang ở công viên cùng với một giảng viên của Đại học Beihua University.
Australia: Lãnh sự quán Hoa Kỳ ở Bắc Sydney đã bị phá hoại rạng sáng Thứ Hai. Cảnh sát New South Wales được gọi đến tòa nhà trên phố Miller Street khoảng 3 giờ sáng thứ Hai sau khi một người không rõ danh tính dùng búa đập vỡ 9 cửa sổ. Cảnh sát cho biết graffiti cũng được sơn xịt lên cửa.
Nhà nước Hà Nội lên tiếng lần nữa: lần trước là để Thầy Minh Tuệ ngồi gốc cây sơn vôi trắng trả lời phỏng vấn của truyền hình VTV, lần này để Thầy ngồi nơi bãi cỏ xanh để chính phủ thanh minh thanh nga rằng Thầy Minh Tuệ vẫn bình an. Tuy nhiên...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.