Hôm nay,  

Pandoravirus: Bắc Cực Đang Tan Băng, Giải Phóng Các Mầm Bệnh Cổ Đại – Nên Lo Lắng Cái Gì?

19/12/202221:20:00(Xem: 1551)

download (4)

Khi Trái Đất ngày càng ấm lên, lớp băng vĩnh cửu tan chảy, giải phóng các chất hữu cơ đã bị đóng băng suốt hàng thiên niên kỷ, bao gồm cả vi khuẩn (bacteria) và vi rút (virus) – một số loại vẫn có khả năng sinh sôi. (Nguồn: pixabay.com)

 

Các khoa học gia vừa mới hồi sinh một số loại vi rút lớn bị chôn vùi trong lớp băng vĩnh cửu (permafrost) ở Siberia suốt hàng chục ngàn năm.

 

Trong đó, vi rút ‘trẻ’ nhất có tuổi đời là 27,000 tuổi. Còn loại ‘già’ nhất – Pandoravirus – là khoảng 48,500 năm tuổi. Đây cũng là loại vi rút lâu đời nhất từng được hồi sinh.

 

Khi Trái Đất ngày càng ấm lên, lớp băng vĩnh cửu tan chảy, giải phóng các chất hữu cơ đã bị đóng băng suốt hàng thiên niên kỷ, bao gồm cả vi khuẩn (bacteria) và vi rút (virus) – một số loại vẫn có khả năng sinh sôi.

 

Nghiên cứu mới được thực hiện bởi một nhóm các khoa học gia đến từ Pháp, Đức và Nga; họ đã hồi sinh được 13 loại vi rút được lấy từ bảy mẫu băng vĩnh cửu ở Siberia. Chúng được đặt những cái tên kỳ lạ như Pandoravirus và Pacmanvirus.

 

Giả sử các mẫu băng không bị nhiễm bẩn trong quá trình chiết xuất (khó mà chắc chắn được), những mẫu này thực sự sẽ đại diện cho các loại vi rút đã được sao chép từ hàng chục ngàn năm trước mà vẫn còn hoạt động.

 

Đây không phải là lần đầu tiên một loại vi rút hiện hữu (viable virus) được phát hiện trong các mẫu băng vĩnh cửu. Các nghiên cứu trước đây đã phát hiện ra Pithovirus và Mollivirus.

 

Trong bản in trước (preprint) của một nghiên cứu vẫn chưa được bình duyệt, các tác giả tuyên bố rằng “việc suy xét về nguy cơ các mẫu vi rút cổ đại vẫn có thể lây nhiễm và lưu hành trở lại do sự tan băng của các lớp băng vĩnh cửu là điều đúng đắn.” Vậy, cho đến nay, chúng ta đã biết gì về nguy cơ của “vi rút thây ma” (zombie viruses) này?

 

Cho đến nay, tất cả các loại vi rút được nuôi cấy từ các mẫu như vậy đều là vi rút DNA khổng lồ (giant DNA viruses) chỉ ảnh hưởng đến amip (amoebae). Chúng khác xa với các loại vi rút gây ảnh hưởng đến động vật hữu nhũ, chứ đừng nói đến con người, và sẽ rất khó mà gây nguy hiểm cho con người.

 

Tuy nhiên, một loại vi rút lây nhiễm amip lớn như vậy, được gọi là Acanthamoeba polyphaga mimivirus, từng có liên quan đến bệnh viêm phổi ở người. Nhưng mối liên quan này vẫn chưa được chứng minh. Vì vậy, có vẻ như vi rút được nuôi cấy từ các mẫu băng vĩnh cửu sẽ không gây ra mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng.

 

Một lĩnh vực đáng quan tâm hơn là khi lớp băng vĩnh cửu tan ra, nó có thể làm lộ ra thi thể của những người đã chết từ rất lâu. Trong số đó, có thể sẽ có những người chết vì một bệnh truyền nhiễm nào đó. Và do đó, căn bệnh đó có thể sẽ quay trở lại.

 

Nhân loại chỉ mới diệt trừ được duy nhất một căn bệnh truyền nhiễm ở người trên toàn cầu, đó là bệnh đậu mùa (smallpox). Và nếu bệnh đậu mùa ‘hồi sinh,’ đặc biệt là ở những khu vực khó tiếp cận, đây sẽ là một thảm họa toàn cầu. Bằng chứng về bệnh đậu mùa đã được phát hiện trong các thi thể nằm trong lớp băng vĩnh cửu, nhưng “chỉ có một phần trình tự gen” thôi, nên các mảnh vi rút này không thể lây nhiễm cho bất kỳ ai. Dù vậy, vi rút đậu mùa vẫn ‘sống tốt’ khi được đông lạnh ở - 20 độ C, nhưng chỉ trong vài thập niên thôi, chứ không thể lên tới hàng thế kỷ.

 

Trong vài thập niên qua, các khoa học gia đã khai quật thi thể của những người chết vì cúm Tây Ban Nha và được chôn trên vùng băng vĩnh cửu ở Alaska và Svalbard, Na Uy. Vi rút từ mô của những thi thể này có thể được giải trình tự, nhưng không thể nuôi cấy được. Nếu được đông lạnh, vi rút cúm có thể tồn tại trong ít nhất một năm, nhưng có lẽ không tới vài thập niên.

 

Vi khuẩn (Bacteria) lại có thể là một vấn đề

 

Tuy nhiên, các loại mầm bệnh khác, chẳng hạn như vi khuẩn, có thể là một vấn đề. Trong những năm qua, đã có một số đợt bùng phát bệnh than (anthrax – một loại bệnh do vi khuẩn gây ra, ảnh hưởng đến gia súc và con người) ảnh hưởng đến tuần lộc ở Siberia.

 

Có một đợt bùng phát đặc biệt lớn vào năm 2016, dẫn đến cái chết của 2,350 con tuần lộc. Đợt bùng phát này trùng hợp xảy ra vào một mùa hè đặc biệt ấm áp, nên có một số gợi ý cho rằng có thể mầm bệnh than thoát ra từ lớp băng vĩnh cửu tan ra đã gây ra đợt bùng phát.

 

Các đợt bùng phát bệnh than ảnh hưởng đến tuần lộc ở Siberia bắt đầu xảy ra từ năm 1848. Trong những đợt bùng phát này, con người cũng thường bị ảnh hưởng do ăn phải thịt tuần lộc chết. Có một số ý kiến nhấn mạnh các lý do khác gây ra những đợt bùng phát này, không nhất thiết là do sự tan băng vĩnh cửu, chẳng hạn như do ngừng tiêm vắc xin bệnh than và do số lượng tuần lộc quá đông.

 

Ngay cả khi sự tan băng vĩnh cửu đã gây ra các đợt bùng phát bệnh than ảnh hưởng nghiêm trọng đến người dân địa phương, bệnh than ở động vật ăn cỏ lan rộng trên toàn cầu, thì những đợt bùng phát cục bộ như vậy cũng không có khả năng gây ra đại dịch.

 

Một mối quan tâm khác là liệu khi lớp băng vĩnh cửu tan ra, nó có giải phóng các loại sinh vật kháng kháng sinh (antimicrobial-resistant organisms) vào môi trường hay không. Nhiều nghiên cứu đã đưa ra các bằng chứng rõ ràng rằng trong các mẫu băng vĩnh cửu có thể có các gen kháng kháng sinh (antimicrobial). Gen kháng thuốc là vật chất di truyền giúp vi khuẩn trở nên kháng kháng sinh và có thể lây lan từ vi khuẩn này sang vi khuẩn khác. Điều này không có gì đáng ngạc nhiên, vì nhiều gen kháng kháng sinh đã tiến hóa từ các sinh vật sống trong đất có trước kỷ nguyên kháng kháng sinh.

 

Tuy nhiên, môi trường, đặc biệt là các dòng sông, đã bị ô nhiễm nặng nề bởi các sinh vật kháng kháng sinh và các gen kháng thuốc. Vì vậy, người ta nghi ngờ rằng vi khuẩn kháng kháng sinh được giải phóng từ lớp băng vĩnh cửu tan ra sẽ góp phần rất lớn vào sự phong phú vốn có của các gen kháng kháng sinh trong môi trường hiện nay.

 

Việt Báo phỏng dịch theo bài viết “Pandoravirus: the melting Arctic is releasing ancient germs – how worried should we be?” của Paul Hunter, Giáo sư Y khoa, Trường East Anglia, được đăng trên trang TheConversation.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cựu Tổng thống Trump nói rằng ông muốn cấp thẻ xanh tự động cho sinh viên nước ngoài tốt nghiệp các trường đại học ở Hoa Kỳ, một sự khác biệt hoàn toàn so với luận điệu chống người nhập cư mà Trump thường sử dụng trong chiến dịch tranh cử. T
Có lẽ không có giai đoạn nào trong cuộc đời trưởng thành của phụ nữ mang lại nhiều thay đổi đáng kể về sức khỏe như ở độ tuổi 50. Ở Hoa Kỳ, độ tuổi mãn kinh trung bình là 51 tuổi. Cả giai đoạn mãn kinh lẫn những năm tiền mãn kinh đều gây ra nững thay đổi ảnh hưởng đến nhiều hệ thống khác nhau trong cơ thể. Tuy nhiên, nhiều phụ nữ không chuẩn bị sẵn tâm lý cũng như cách đối phó với những thay đổi này.
Sinh viên quốc tế ở Hoa kỳ có nguy cơ gặp rủi ro về tình trạng di trú nếu họ có tham gia các cuộc biểu tình phản đối chiến sự ở Gaza trong khuôn viên trường. Nhiều sinh viên có chiếu khán F-1 và thời gian lưu trú của họ phụ thuộc vào việc đăng ký học toàn thời gian. Việc phản đối có thể dẫn đến việc bị đình chỉ và gây nguy hiểm cho tình trạng chiếu khán của họ.
Các ngành du lịch và giải trí gắn liền với biển đã tạo ra hơn 320,000 việc làm cùng với 13.5 tỷ MK giá trị hàng hóa và dịch vụ tại Florida. Tuy nhiên, vào mùa hè năm 2023, nhiệt độ nước biển ở ngoài khơi Miami lên đến 101 độ F (37.8 độ C), khiến cho những chuyến đi chơi biển không còn hấp dẫn.
Theo một nghiên cứu mới, sự xáo trộn trong hệ thống miễn dịch – một đặc điểm của bệnh nhân bị Covid kéo dài (long Covid) – phần lớn sẽ giảm dần sau hai năm kể từ lần nhiễm bệnh đầu tiên. Phát hiện này mang lại hy vọng rằng những bệnh nhân bị Covid kéo dài có thể sẽ phục hồi dần theo thời gian. Cứ 10 người mắc Covid -19, bất kể bị nặng hay nhẹ, thì có 1 người gặp phải một loạt triệu chứng như mệt mỏi, (brain fog, cảm giác ít tỉnh táo, khó tập trung, đầu óc mơ hồ), lên cơn khó thở (shortness of breath), tim đập nhanh dồn dập (heart palpitations) và trầm uất (depression). Khi một người bị nhiễm Covid-19 và đã khỏi bệnh, nhưng tất cả các triệu chứng này vẫn kéo dài, được gọi chung là triệu chứng Covid kéo dài (long Covid).
HOA KỲ – Hôm thứ Năm (20/6), trong một chương trình mới được đăng trên kênh podcast All-In, ứng viên Tổng thống của Đảng Cộng Hòa Donald Trump nói rằng sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học Hoa Kỳ nên được cấp thẻ xanh để ở lại, hoàn toàn ngược lại với lập trường cứng rắn trước đây về vấn đề nhập cư, theo Reuters.
NEW YORK – Hôm thứ Năm (20/6), trong một phiên tòa tại Tòa án Hình sự Manhattan, các công tố viên cho biết đã hủy bỏ tất cả các cáo buộc hình sự đối với hàng chục sinh viên biểu tình ủng hộ Palestine bị bắt tại Đại học Columbia hồi tháng 4, theo Reuters.
Nga và Việt Nam hôm thứ Năm tuyên bố có kế hoạch đẩy nhanh việc thực hiện dự án nguyên tử nhằm phát triển Trung tâm Khoa học và Công nghệ Hạt nhân tại Việt Nam. Tuyên bố nêu rõ: “Trước tiềm năng hợp tác to lớn trong lĩnh vực sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình,
Càng sống lâu hơn, tỉ lệ người dân California phải đối mặt với bệnh Alzheimer hiện đang cao hơn bao giờ hết. Số người mắc bệnh Alzheimer và các chứng mất trí nhớ (ADRD) dự đoán sẽ tăng gấp đôi trong 20 năm tới.
Hôm thứ Tư (19/6), Thống đốc tiểu bang Louisiana Jeff Landry đã ký ban hành một luật mới quy định tất cả các lớp học ở trường công lập phải trưng bày Mười Điều Răn, theo Reuters.
Năm 2023, một dự án hàng triệu đô la được tiến hành để phục chế dinh thự Mount Vernon bên ngoài Washington DC, nơi cư trú của Tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ, George Washington. Trong quá trình này, các nhà khảo cổ đã khai quật được những hiện vật từ thế kỷ 18 trong hầm, theo CNN.
WASHINGTON Hôm thứ Tư (19/6), các viên chức ẩn danh của Hoa Kỳ cho biết cầu tàu của quân đội Hoa Kỳ ở Gaza ​​​ đã được gắn lại vào chỗ cũ, và sẽ hoạt động trở lại vào thứ Năm (20/6), để tiếp tục cung cấp viện trợ nhân đạo cho người Palestine ở Gaza, theo Reuters.
Đức bước vào tranh cúp EURO 2024 với thứ hạng 16 trong bảng xếp hạng của FIFA gần nhất vào tháng 4 năm nay (còn thua cả đội nam của Mỹ ở hạng 11). Nên dù được đá trận khai mạc ngay trên sân nhà ở sân vận động Munich, người Đức cũng có một chút lo ngại về đội nhà. Mặc dù trong những giải World Cup hay Europe cả chục năm nay, đội Đức không còn là ngôi sau như đã "một thời vang bóng" nhưng người Đức vẫn rất mê đá banh và hết lòng cổ vũ đội nhà.
Đức Phật đã nhiều lần khuyến tấn rằng đừng nói những chuyện vô ích, chuyện tầm thường, về vua quan, về xe cộ, làng xóm, về đàn bà, đàn ông, về người đã chết (hiểu là: đừng nói về vong, về kiếp trước hay kiếp sau), và tránh nói cả chuyện thế giới này hiện hữu hay không hiện hữu. Nghĩa là, chỉ nên nói những gì giúp nhau nhận ra Chánh pháp và tu học giải thoát.
Cố vấn An ninh Quốc gia Bạch Ốc Jake Sullivan cho biết trong cuộc phỏng vấn với PBS hôm 17/6 rằng thỏa thuận an ninh song phương giữa Washington và Kyiv quy định rằng các máy bay chiến đấu F-16 của Mỹ sẽ được đồn trú tại Ukraine. Ông cũng cho biết trong trường hợp nguy hiểm, Lực lượng vũ trang Ukraine có thể sử dụng hệ thống phòng không của Mỹ để tiêu diệt máy bay Nga.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.