Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Hè muộn, nhớ thanh trà Huế

17/10/202220:11:00(Xem: 1111)

Tùy bút

thanh tra 1
 

Hằng năm, khi trời ngả sang thu, gió bớt khô khốc, tôi lại muốn quay về. Huế đang mùa thanh trà. Bên vệ đường không xa cầu Truồi, nơi mặt tiền những ngôi chợ, trên con đường đồi dốc lên lăng Minh Mạng, màu xanh dịu nhẹ những quả thanh trà xếp thành hình nón hay bày la liệt đó đây khiến nắng hè như bớt chói chang.

 

Mùa thanh trà trải dài từ tháng 7 đến tháng 9. Thanh trà là giao mùa Huế. Hình như, hai tiếng thanh trà chỉ loanh quanh từ phía nam sông Mỹ Chánh đến bắc đèo Hải Vân. Vượt qua dải đất này, thanh trà là bưởi. Đi ra phía Bắc, dân gian quen với bưởi Phúc Trạch ở Quảng Bình, vương quốc của những hang động đá vôi. Vào miệt vườn theo chân cô Ba Nam Bộ, bạn thưởng thức bưởi hồng, bưởi da xanh, bưởi Năm Roi…

 

Thanh trà họ bưởi. Ở Huế, ngoài thanh trà còn có thanh nhu, trái hơi nhọn, vị the hơn người chị thanh trà. Như Thúy Kiều và Thúy Vân. Quả thanh trà ngon, vỏ thường mỏng như vỏ cam. Bóc quả thanh trà, bạn bâng khuâng vì mùi hương rất nhẹ, thoáng chút hạnh phúc tản mác đâu đó trong không khí. Thưởng thức từng múi thanh trà như từ tốn nhấp từng ngụm trà xanh, tìm về khoảng lặng giữa hai giấc mơ, ngoài kia sông cứ lững lờ trôi.

 

Ở Thừa Thiên-Huế, những làng trồng thanh trà thường nằm ven sông. An Lỗ có con sông Ô Lâu chảy ngang qua trước khi đổ ra phá Tam Giang. Thủy Biều, tên cũ Nguyệt Biều, khép mình bên trong những bãi bồi dọc sông Hương. Đình Môn-Đá Hàn-La Khê trông như một cù lao xanh trong vòng tay hai nhánh Tả Trạch-Hữu Trạch hợp thành sông Hương. Phía nam Huế, nơi “xứ Truồi mây trắng lắm”, có con sông cùng tên, nước trong xanh, cả trong mùa mưa bão. Dòng nước vỗ về cây trái. Đất nước-cây trái-con người hài hòa nương vào nhau, để cuộc sống thăng hoa. Cũng phải kể thêm thời tiết nắng mưa để hoa trái thêm chút hương mùi.

 

Mùa thanh trà. Để lựa được chục trái vừa ý thì đành hên-xui, ngoài tầm tay, lại phải nhờ quý cô hay mẹ chị nhà vườn, bởi quả nào cũng giống quả nào. Kinh nghiệm dân gian mách bảo: hãy chọn quả nằng nặng, có dấu chim hay dơi thử trước, vì chim chóc đánh hơi nhanh nhạy hơn con người, kích cỡ cũng không bảo đảm hương vị, bởi nhiều khi quả to chỉ là… phồn hoa giả tạo. Mua thanh trà dọc đường, nhiều khi còn được người bán góp ý: “Chú chọn quả nhỏ ni nè. Nhỏ mà… có võ.”

 

Vườn nhà có ba cây thanh trà, trồng đâu được năm năm thì cho quả. Hai cây góc vườn, vỏ mỏng, những múi thanh trà ngọt và thanh. Riêng cô em út, đứng một mình nhìn ra dòng sông có những tảng đá chận ngang dòng. Vỏ mỏng nhưng múi thanh trà khô như gió Lào tháng hạ. Tôi bình thản thưởng thức hoa trái vườn nhà thì bà o già, lưng đã còng, với tay lấy lại quả thanh trà đã bóc vỏ, miệng lẩm bẩm: “Cây ni, trái để dành bóc vỏ cho… gà ăn.” Thế gian đổi trắng thay đen, riêng Mệ vẫn như ngày xưa, thuở còn bé, tôi được đội một chiếc mũ từ vỏ thanh trà vừa bóc.

Hè muộn năm nay, tôi được người thân tặng một giỏ thanh trà cuối mùa. Quà quê. Nhờ lớp vỏ xanh, cây trái có thể để lâu. Tôi sẽ bày dĩa hoa quả trên bàn thờ, giã từ mùa hạ, nhẹ bước sang thu, mùa đi học. Trong ký ức hương mùi hoa trái thân quen.

 

Tống Văn Thụy

(9/2022)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Nghe chương trình 70 Năm Tình Ca của nhà báo Hoài Nam là một trong những tiết mục giải trí giúp tôi “quẳng gánh lo đi mà vui sống”. Đi làm về, vội vàng cho xong những việc thường nhật ở nhà, tôi mở máy nghe nhà báo Hoài Nam kể chuyện. Nhà báo Hoài Nam dẫn dắt thính giả đi qua mấy chục năm tình ca Việt Nam...
Tôi và Hùng học chung lớp với nhau suốt thời cấp ba, nhà hai đứa cùng xóm cách nhau nửa cây số. Nhà Hùng mặt tiền phố chợ, má Hùng bán một xe chè đậu xanh đậu đỏ bánh lọt rất đông khách...
Hôm nay ở nhà một mình, tôi mở máy CD, nghe bài ca Malaguena Salerosa, bản nhạc gốc Mexico được hát bởi giọng ca khàn khàn nhưng mạnh mẽ của nữ ca sĩ Bạch Yến với phần đệm nhạc guitar flamenco. Âm điệu vừa trầm buồn vừa giục giã như cuốn hút người nghe vào cơn đam mê đầy lãng mạn của một chàng thanh niên nghèo yêu một cô gái trẻ đẹp. Cuộc tình một chiều đầy vô vọng nhưng không đắng cay, không oán hận vì chàng biết thân phận của mình và điều mà chàng muốn là hát lên những lời ca tụng vẻ đẹp huyền diệu của nàng...
Nhân chuyến về thăm ba má bệnh, tôi ghé thăm ngôi chùa xưa ở chốn làng quê ngày trước. Dân quanh vùng xưa nay quen gọi tên thông dụng là Bàu Lương, chẳng có mấy ai gọi tên chữ Khánh Lâm. Chùa được tổ Toàn Tín khai sơn vào năm Tân Sửu đời Cảnh Hưng 1781, năm 1941 được vua Bảo Đại sắc tứ và đến 1952 thì Pháp dội bom phá hủy hoàn toàn. Năm 1955 hòa thượng Tấm Ấn từ tổ đình Hưng Khánh đứng ra tái thiết lại...
Huế có nhiều loại chè ngon tôi rất thích, như chè đậu ngự, chè đậu ván, chè bắp, dù không cần thêm nước cốt dừa như chè miền Nam. Gia đình chúng tôi chuyển nhà từ Huế vào Phan Thiết, rồi định cư tại Sài Gòn lúc tôi 6 tuổi. Tôi quen ăn các loại chè miền Nam có nước cốt dừa béo ngậy, nhưng vẫn thích chè Huế ở vị bùi của đậu, hương thơm của lá dứa...
Khi tôi viết bài này thì giải World Cup Qatar 2022 đang vào đoạn cuối hồi hộp căng thẳng. Dù chưa kết thúc, nhưng biết bao cảm xúc buồn vui đã đến với người hâm mộ (cũng như các cầu thủ) qua từng trận đấu. Tôi xin viết lại những chuyện bên lề xung quanh World Cup của tôi.
«Bạn đã đến vùng đất của chúng tôi với vũ khí trong tay. Ít nhất hãy bỏ vào túi của bạn một số hạt giống để sau này những bông hoa hướng dương sẽ mọc ra từ bạn» Với những lời này, một phụ nữ đến từ Henichesk (vùng Kherson, Ukraine) đã trực diện người lính Nga có vũ trang vào ngày 24 tháng 2 năm 2022 — ngày đầu tiên Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine. Cụm từ dũng cảm này của bà, một người dân làng ngay lập tức trở thành ý nghĩa ẩn dụ cho cuộc kháng chiến của người Ukraine. Chúng tôi là những người hòa bình. Chúng tôi yêu thích khi những cánh đồng của chúng tôi vàng óng với lúa mì và hoa hướng dương, nhưng cơn thịnh nộ của chúng tôi sẽ không cho phép những người đến đây cùng chiến tranh được bước đi yên bình trên đất Ukraine.
Tôi mới được người bạn gửi cho một câu hát, gợi nhớ đến một bài ca từ lâu đã trốn vào quên lãng: “Ta yêu cô Hằng đêm xưa xuống trần…” Than ôi! Lâu rồi sao không còn thấy ai hát bài "Chú Cuội" của Phạm Duy nữa?...
Hễ nghe một đứa báo động, bọn trẻ con lại túa ra vừa cười vừa chạy vừa chỉ trỏ vừa bắt đầu hát lên bài "Vè vẻ vè ve..." Đằng kia, một người đàn ông rách rưới, hốc hác, chân nam đá chân chiêu nghênh ngang đi lại. Miệng gã cứ lầm bầm chửi rủa...
Những ngày tháng hai, cô luôn nhớ anh da diết. Và cô không hiểu tại sao. Một số năm về trước, cũng vào một ngày tháng hai, cô đã bắt đầu một câu chuyện về anh trên blog của mình, tựa đề "Mối tình thứ nhất", nhưng với tính dông dài tỉ mỉ cố gắng ghi lại như nhật ký của mình cô chưa bao giờ kể được qua cái lần họ đi Crown xem phim với nhau, bộ phim "Một vụ giết người hoàn hảo" dù cô vẫn nhớ như in bầu trời Melbourne trắng nhợt lúc mười hai giờ đêm đó...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.