Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tẩn mẩn những nỗi quên, niềm nhớ

18/09/202221:12:00(Xem: 1144)

Tùy bút

 

image001 

1.

 

Vài năm gần đây, càng bước vào tuổi già tôi càng hay sống hoài niệm quá khứ, thường chạnh lòng nhớ tới những điều xưa cũ, như những kỷ niệm, những biến cố, những gương mặt người thân, bạn bè… đã một thời hiện diện trong cuộc sống của mình.

 

Thường tự nhiên mà nhớ, mà lục lại kỷ niệm chứ ít khi cần ai hay điều gì tác động. Riêng vào các thời điểm kết thúc năm tháng, giao mùa mưa nắng… thì lại càng nhớ, day dứt, muộn phiền. Có phải là điều dở hơi, lố bịch không một khi đã nhẹ gánh cơm áo, bớt đi nỗi lo vật chất như đa số trong chúng ta hiện nay thì có lúc chúng ta biến thành loài nhai lại kỷ niệm hay loài gặm nhấm cảm xúc, cứ như bày đặt sống “tâm linh”?

 

Thiển nghĩ, trong toàn bộ những khổ đau đời người, có cái thứ khổ âm ỉ ngấm ngầm đến từ hai thứ nợ: nợ từ quá khứ/ sự nghiệp thăng trầm và nợ từ chia lìa, mất mát bởi “sinh ly, tử biệt”. Thành ra, khi no-cơm-ấm-cật ngồi buồn một mình hay chỉ bởi một chút khơi gợi tình cờ từ sinh hoạt, tin tức hằng ngày, mình lại chạnh lòng, như nhớ hai đấng sinh thành đã khuất bóng, nhớ những anh em trong nhà và bạn bè cố cựu đã chết khi còn trẻ hay chỉ mới trung niên, chưa kịp nếm mùi tuổi già; nhớ con gái còn chật vật ở xứ người; nhớ bạn thân vừa trải qua sinh tử trong ca mổ tim… Xin lỗi, nhớ cả con chó xù Nhật-lai-ta tên là Misa, chỉ được nuôi bằng cơm thừa canh cặn thời vợ chồng mình còn khó khăn, thiếu thốn và nó đã chết vì già yếu, trong khi con Misa ngày nay (đặt cùng tên để tưởng nhớ Misa trước) được ăn món ngon, món sạch mà còn chảnh chọe không chịu.

 

Đúng ra là từ lâu hơn, cỡ chục năm gần đây, mình đã hay bị những đợt nhớ/ quên chập chùng. Như vào cuối năm nào đó, bạn bè nhóm Triết thời cùng học Văn Khoa đông vui họp mặt Noel. Ngồi giữa tiệc vui lại chạnh nhớ những bạn vì cách xa địa lý, không thể có mặt cùng những bạn đã về cõi Vĩnh Hằng. Càng đông vui càng nhớ các bạn ấy thấm thía! Rồi nhớ, dù ngày bạn mất mình có cùng vài người bạn trong nhóm đến giúp tang ma và chuyển số tiền tương trợ do các bạn ở xa gởi về, và dù mình có dự bữa giỗ bạn một hai năm đầu, nhưng tệ là mấy cái Tết rồi mình đã không ráng sắp xếp ghé thăm, chí ít cũng phải có điện/ thư thăm hỏi  gia đình, con cái của bạn.

 

2.

 

Trên tất cả, mỉa mai nhất đến phải nhớ nhất là lần chính thức bị người khác vạch ra chứng hay quên của mình. Sau ngày dính Covid (tháng 11/2021), trí nhớ mình sa sút thấy rõ. Nghe dư luận râm ran nói về hội chứng hậu-Covid, mình tìm đến BV Thống Nhất ở Tân Bình. Hơn 10 năm trước, mình đã đến Lão khoa của BV này để chữa hiện tượng hay quên, hay ‘lẫn’. Nay (năm 2021), khoa Lão đã bị dẹp, khoa Tâm thần kinh bao luôn chức năng, nhiệm vụ của khoa này. Nghe mình khai bệnh xong, bác sĩ hỏi vài câu rồi bảo “Chú lặp lại và ghi nhớ tên 5 món vật này nhé. Cái bàn. Cây viêt. Máy đo huyết áp…” Bệnh nhân 73 tuổi lặp lại xong xuôi, bác sĩ nói sang vài chuyện khác và đột ngột hỏi “7 lần 9 là mấy? Chú nhớ không?” rồi  “26 trừ 12 còn bao nhiêu?”, và cái kiểu làm toán nhanh này cũng được đưa ra 5 lần. Làm toán xong, bác sĩ bảo kể tên 5 món vật vừa nêu tên. Kết quả: bệnh nhân 73 tuổi chỉ nhắc lại được tên 3/5 món đồ vật phải nhớ, nghĩ mãi cũng không nhớ nổi 2 món còn lại; đồng thời chỉ làm đúng/ nhanh được 3/5 bài toán nhanh, 2 bài toán còn lại thì ngắc ngứ, làm nhẩm trong đầu rất lâu mà cũng không đáp được. Ra toa thuốc, bác sĩ kết luận rằng bệnh nhân bị “Rối loạn trí nhớ – Rối loạn nhận thức (nhẹ) – Trầm cảm (nhẹ)”và an ủi: “Về nguyên nhân bác bị những rối loạn trên thì chưa có chứng minh chính thức là hậu-Covid mà rất có thể là do mất ngủ kéo dài và lo nghĩ – như bác đã khai. Nay BS cho thuốc uống 1 tháng xem sao. Thuốc ngủ trong toa thì bác nên uống, đừng bỏ bởi ở đây BS cho liều nhẹ nhất, đừng ngại bị lậm thuốc ngủ. Bác cũng cần ăn uống, nghỉ ngơi, vận động tốt. Tháng sau nhớ đi tái khám”.

 

3.


Mặt trái của Nhớ là Quên. Sự quên lãng phá hoại những ghi nhớ chắt chiu của mình. Như có lần, đang lúc bận chạy công việc gấp ở vùng Phú Nhuận thì tình cờ gặp chị bạn, dáng gầy yếu trong bộ nâu sòng, chị lầm lũi băng qua đường. Định bụng phải tìm lại ngay hay hỏi bạn bè số điện thoại/ số nhà chị để ghé thăm, rồi lần lữa qua ngày qua tháng, đã quên mất dự tính này. Hay nhóm thân hữu thời trung học đã báo cho biết phải lo ghé thăm một bạn cùng lớp ngay đi vì chị ấy đã dính ung thư, tiên lượng chỉ 6 tháng đến 1 năm. Vậy mà, dù bạn ấy chỉ ở Tân Định, cách nhà mình ở Bình Thạnh chừng 3, 4 cây số chứ xa xôi cách trở gì, đến nay mình vẫn chưa, còn không rõ là bạn còn sống không nữa. Hay do trí nhớ sút kém, định bụng lập một folder đặc biệt trên laptop, hay ghi luôn vào cuốn sổ riêng (vẫn dành để ghi chép những ngày giỗ quan trọng trong gia đình và dòng họ nội ngoại, bên chồng bên vợ…) những sinh nhật và ngược lại ngày mất của nhưng người thân và bạn bè, để đến lúc cần là kịp gởi lời chúc hay nhắc anh em trong nhà chuẩn bị giỗ chạp. Đến nay folder này đã có trong PC nhưng còn thiếu sót nhiều và rất chậm được cập nhật. Tất nhiên trên net (Facebook, Netlog…) cũng có trò ‘nhắc tuồng’ khi đến sinh nhật của bạn này, bạn khác để mời mua/ gởi quà tặng, điện hoa nhưng không thể nào đầy đủ về danh sách người mình kết bạn.

 

4.

 

Lại chợt nhớ ngày xưa, thời học Văn Khoa, mê nhạc Phạm Duy , trong tình khúc ‘Ngày đó chúng mình’ của ông có mấy câu thấm thía: “Ngày đó có em đi khỏi đời rồi/ Và trăng sao đã tắt dưới trời tăm tối”. Đang lúc thất tình – không thể nào nhớ là bởi hình bóng nào nữa – mình bày đặt làm riêng lời kết cho tình khúc đau thương này, rằng “Ngày đó có nhớ thương hiện thành người”, có điều là mơ hồ, nếu bị ai tra vấn thì không hề trả lời minh bạch là ‘nhớ thương’ ai. Ngày nay, cũng thỉnh thoảng là những nỗi nhớ, nỗi thương mông lung, bảng lảng như thế, hay vài khi tâm trạng có bám chút ít vào từ khuôn mặt, kỷ niệm, hình ảnh nào đó thuộc về chuyện cũ người xưa một thời, nhất là bám vào các nguyên mẫu mà mình có thể đem pha trộn, hình thành các nhân vật trong truyện.

 

Lẽ nào ở tuổi đời trên ‘7 bó’ mệt mỏi này, còn chút gì đó sống động – vài khi cũng có thể chợt hưng phấn một cách kỳ chướng rồi… tắt ngủm! – trong trí tưởng tuổi già, giúp cho mình không rơi vào tình trạng dửng dưng, vô cảm trước cuộc sống, thì chiếm lấy mi-crô và sân khấu hiện giờ lại toàn là những nỗi nhớ, những hoài niệm, những ân hận, những tiếc nuối… chứ không phải những hy vọng, những ước mơ, những dự phóng đã trễ muộn nếu còn muốn và ráng thực hiện trong phần đời còn lại?

 

Thôi thì, những lúc được ngồi giữa bạn bè ít khi đông đủ như ý muốn nhưng cả đám vẫn vui vẻ, ấm cúng, như có anh bạn sẵn sàng tranh cãi chí chát chuyện không đâu, có cô em sẵn sàng tin là có rượu uống tiếp mới vui, mình vẫn thầm tạ ơn đời, tạ ơn cuộc sống đã cho mình khi sống/ đến với bạn bè đã không đến nỗi bị lẻ loi, cô quạnh giữa chợ đời, còn có bằng hữu chịu khó nghe/xem/ đăng những điều mình giãi bày như tâm sự vụn vặt, kể cả những suy nghĩ, cảm nhận bi quan, ám tối.

 

Phạm Nga

(Sydney, cuối đông 2022)

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Nhóm chúng tôi 6 người được nhân viên chính phủ đón tại sân bay rồi đưa về Reception House trên đường King Edward gần Byward Market. Đây là một chung cư nhỏ, gồm một tầng trệt và một tầng lầu, tổng cộng khoảng hơn chục phòng, mỗi phòng chứa được 3, 4 người. Tôi là phụ nữ duy nhất trong nhóm nên được đưa vào chung phòng có hai cô người Miến Điện cũng mới đến trước đó vài ngày. Mệt mỏi rã rời, tâm trí còn vương vấn trại tỵ nạn Panatnikhom, giờ này chắc mọi người đang đi dạo chơi trong trại, có ai… nhớ tôi không?
Đọc Sử Ký Tư Mã Thiên có đoạn Thái sử công viết đại ý rằng...
Có bạn nói mùa thu đã đến từ hơn tháng trước, có bạn bảo mùa thu mới bắt đầu vài mấy hôm nay. Ai sai, ai đúng? Mùa thu bắt đầu tự ngày nào trong năm?
Thế rồi cái ngày mơ ước ấy cũng đến, đám cưới thật linh đình, nhạc xập xình mấy ngày liền. Y rạng rỡ hanh phúc, dáng thẳng thớm hãnh diện làm cây tùng bên cô dâu e lệ khép nép. Họ hàng và bạn bè chúc tụng quá trời, hoa lá bày biện khắp trong nhà ngoài ngõ, quà cáp, bao thơ ngập mặt luôn...
Chị Ngâu ăn xong món bún thịt nướng chán chê, còn lại một ít thì không ăn nổi nữa. Chị đẩy những đĩa đồ ăn thừa sang một bên. Nhà hàng này nổi tiếng với món bún chả Hà Nội của miền Bắc dù nhà hàng ở thành phố Sài Gòn miền Nam...
cúi xuống trời chiều / thấy vạt nắng xuyên qua kẽ lá / mùa hạ lao xao những ngày cháy da / sự lười biếng làm cạn kiệt ngôn ngữ...
Mây tháng mười cuốn lọn trôi xa, vẫn vô định như tự bao giờ. Sương buổi sáng vờn vợn, sắp tan vì ngày đang lên. Người ngồi ngây, thơ haiku đọng lại từ những mùa thu đã đi qua bỗng trở về không đợi gọi. Biết bao nước chảy dưới cầu… Sao lại hài cú sương thu? Có lẽ haiku ngắn, gọn, và bởi có nhiều thứ đáng cảm về mùa thu trước mặt, không thể dài dòng để còn bắt kịp điệu thu, mông lung đó có thể tan trong khoảnh khắc. Nói mà chi, hay chẳng cần nói nhiều, lúc đó chỉ có làn sương tụ, đọng lại trong hồn là đáng kể...
Hai đoản thi của nhà thơ Trần Hoàng Vy...
Hè năm nay Canada nóng hơn mọi năm, ai cũng than thở rần rần. Hễ đi đâu về là tôi chạy xuống ngay basement vì Central Air nhà tôi tỏa khắp nhà và dưới basement lúc nào cũng mát lạnh...
Tính ra, tôi là người quen ba chiều với anh Nguyễn Minh Phúc. Anh là bạn học trang lứa với chị tôi, chị Cẩm Thành. Anh là anh cả của Mỹ Hòa, nhỏ bạn cùng lớp với tôi thời trung học đệ nhất cấp ở trường Nữ Trung Học Quảng Ngãi. Anh là bạn thân của anh Dương Thành Vinh, nhà thơ Trầm Thụy Du, người có “để ý” tôi gần nửa thế kỷ trước...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.