Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Từ Chuyện Afghanistan Là Mồ Chôn Đế Quốc …

12/09/202109:28:00(Xem: 633)

Sơ lược diễn tiến tình hình Afghanistan gần đây

Năm 1747, lợi dụng sự suy yếu của 2 nước Perse và Ấn, Ahmad Khan thống nhứt Afghanistan lần đầu tiên . Thanh niên Ahmad còn là một thi sĩ, đã đánh chiếm các bộ lạc khác để mở mang xứ Afghanistan . Sau khi ông chết, xứ sở rơi vào khủng hoảng triền miên kéo dài 150 năm, với cả cuộc chiến với Đế quốc Anh .

Qua năm sau, một vị tướng của Anh tới trình diện Triều đình Kaboul để xin thiết lập mối quan hệ với Afghanistan .

Năm 1840, xảy ra vụ xung đột giữa Anh và Nga . Chỉ 2 năm sau, trong một cuộc diễu binh, quân afghans giết hết 16 000 quân Anh không võ trang .

Để tránh xung đột, năm 1893, Anh kẻ một đường dài 2600 km trên vùng núi giữa Afghanistan và Ấn độ thuộc Đế quốc Anh.

Năm 1919, Liên-xô bắt đầu viện trợ cho Afghanistan .  Đến năm 1973, Afghanistan bị Liên-xô lật đổ, thiết lập chế độ cộng sản . Năm 1979 Liên xô xâm chiếm afghanistan, bị dân afghans làm thánh chiến chống lại . Trong thời chiến tranh lạnh giữa hai khối, Mỹ muốn đưa Liên xô vào thế khó khăn, cho những nhóm khủng bố hồi giáo từ các nơi lẻn về trong đó có cả chàng trai trẻ Oussama Ben Laden . Năm 1989, cầm cự không nổi nữa, Liên xô rút ra khỏi Afghanistan để khỏi sa lầy thêm, tổn thất nặng, với 13 000 người chết và 53 000 thương tật .

Qua 2 năm sau, Mỹ thật sự nhảy vô Afghanistan để truy lùng tên khủng bô Oussama Ben Laden đã chỉ huy đánh sập 2 tòa cao ốc ở NY làm cho 2977 người chết, chỉ để chứng tỏ « Mỹ không phải là quốc gia bất khả xâm phạm » .

20 năm sau, Mỹ bỏ chạy khi quân talibans chưa tới Kaboul . Và họ chỉ có 80 000 quân trong lúc dưới tay Mỹ có 300 000 quân afghans được Mỹ huấn luyện và trang bị võ khí tối tân đủ loại .

Trước thực tế ở Afghanistan hôm rồi, có vài người của Nhà nước vc ở Hà nội tự sướng, nói một cách tự hào «Quân đội nhân dân ta chưa từng bị thua, đánh đâu thắng đó . Thắng cả virus vũ hán !» !


Kaki 

Ở Việt nam trước 75, chắc ngày nay, vẫn còn vài người nhớ « Đảng kaki », « giới kaki », « dân kaki », ...Có lần, một vị cố vấn lớn tuổi, có dịp can thiệp trực tiếp với ông Tổng thống Nguyễn văn Thiệu về vụ « Phụ tá An ninh Đặng văn Quang  tại Tổng thống Phủ mang tai tiếng tham nhũng » . Ông Thiệu trả lời « Tôi biết nhưng  kẹt  cùng  kaki với nhau . Khó quá !» .


Vậy kaki là gì?

Nhơn nói chuyện về Afghanistan, thật bất ngờ chúng ta có được một thông tin khá lý thú về tiếng «kaki» với cả nguồn gốc của nó .

Ai cũng biết và cũng thấy lính là vận quân phục kaki . Hay nói kaki là nói người lính .

« Kaki » là tiếng afghan, viết đúng, phải như viết như vầy « Khaki » . Khaki có nghĩa là màu đất của vùng núi khô cằn nơi những chiến binh pachtouns (sắc dân đông, thành lập xứ Afghanistan, chiếm phía Nam và Đông-Nam của Afghanistan) ngụy trang bằng y phục cùng màu đất. Năm 1900, quân Anh đóng quân ở biên giới Ấn-Afghan bắt chước cũng mặc quân phục cùng màu . Từ đó, quân đội là mặc quần áo màu đất khaki, tức vãi màu kaki .

Ngoài ra, khi đi đánh giặc, dân afghans nghĩ ra cách làm cho đối phương không nhìn thấy quân ta nên ngụy trang cho tiệp với nơi mai phục . Từ xưa, Afghanistan vẫn là dân thiện chiến, lì lợm, thứ sớm đầu, tối đánh . Nên các nước địa phương gọi là «Vương quốc xấc xược», «Vương quốc du côn» .

Phải chăng vì vậy mà lần lược, cả 3 Đế quốc đầu xỏ Anh, Liên xô và Huê kỳ đã phải tháo chạy ? Riêng Huê kỳ chạy không kịp chuẩn bị, bỏ lại ngày nay cả ngàn dân với gia đình trong tay quân talibans, một số lớn võ khí trị giá cả 82 tỷ đô-la ! Nhưng ông Tổng thống Joe Biden vẫn khẳng định là ông có lý . Một quyết định cực kỳ thông minh !


Dân Afghans hung hăng, giỏi đánh giặc?

Nhưng tại sao dân Afghans lại lì lợm, đánh giặc dai dẳng, làm cho các nước lớn, binh lính tinh nhuệ, trang bị tối tân, mà phải thua?

Theo nhà nhơn chủng học người Mỹ, ông Carleton Coon, dân Afghans có máu họ hàng với dân Kurdes và dân Berbères, giống dân miền núi, họ lúc nào cũng sống ly khai, chống đối, không giống những sắc dân ở đồng bằng. Có thử chinh phục họ, cũng không được.

Dân Turkestan, Afghanistan, Perse, ...từng sống du mục xa. Bản chất cố hữu của họ là đánh và chiếm đoạt.

Nhưng nỗi lo sợ của Afghanistan không  ở người Anh mà Nga . Họ thấy nếu không có Anh tới thì Nga đã nuốt họ từ cuối thế kỷ 19e rồi . Với Anh, Afghanistan chỉ là bức thành bảo vệ Ấn  độ cho họ . Còn Nga đi chậm, từng bước, nhưng là kẻ thù nguy hiểm của họ . Thế mà Nga cũng thua êm .


Thời hoàng kim của phụ nữ

Năm 1972, trên đường phố Kaboul, phụ nữ nhởn nhơ với mini-jupes đủ màu sắc . Đó là giai đoạn Afghanistan canh tân, thế tục, giải phóng, nhứt là giải phóng phụ nữ . Khăn trùm kín mặt không còn bị bắt buộc nữa . 

Thành phần dân chúng có học, đều học theo Anh, Pháp, theo văn minh anh-pháp . Một Trung học pháp mở cửa . Giới khảo cổ pháp tới làm việc . Được ưu đãi . Họ ở đó như một Quốc gia trong một Quốc gia .

Năm 1968, ông Georges Pompidou của Pháp tới Kaboul để đề nghị 2 nước hợp tác cùng khai thác mỏ sắt . Đây thật sự là lúc các cô gái afghanes tới Đại học, đầu tóc chải kiểu mới, jupes ngắn khỏi đầu gối . Tuy nhiên hiện tượng này cũng chỉ mới xảy ra ở những thành phố lớn và chỉ trong giới khá giả, tây học mà thôi. 

Đường xá bắt đầu tráng nhựa . Điện khí hóa . Du khách cũng lần lượt kéo nhau tới . Nhưng đại bộ phận xã hội bộ lạc vẫn chưa thay đổi được .

Rất tiếc thời hoàng kim vừa mới nhá lên lại vội tắt phục mất vì Liên xô tới . Mỹ nhắm qua Pakistan, phong tỏa Kaboul.


Năm 1998, Bin Laden tuyên bố lệnh trừng phạt Huê kỳ từ đất lánh nạn . Ben Laden chọn Afghanistan ẩn trốn để đánh Huê kỳ vì nơi đây là đất màu kaki, màu mà người ẩn trốn khó bị lộ diện .

Sau vụ khủng bố 9-11, Huê kỳ tới Afghanistan và ở lại 20 năm.


Tại sao Huê kỳ tháo chạy khỏi Afghanistan?

«Suốt thời gian qua, Mỹ liên tục nói dối khủng khiếp là ta thành công tái thiết Afghanistan» . Đó là lời tuyên bố trước Quốc hội Huê kỳ của ông John Sopko, Tổng Thanh tra đặc trách về Afghanistan (Le Point, 10/09/21, Paris). 

Ông lớn tiếng tố cáo cái văn hóa nói dối đang ngự trị các Cơ quan quan trọng của Huê kỳ đặc trách tái thiết xứ Afghanistan. Ông còn dẫn chứng trước Quốc hội những thí dụ nổi cộm.

 Ông đặt câu hỏi «145 tỷ đô la của Mỹ bỏ ra trong 20 năm qua để tái thiết Afghanistan  đã chạy đi đâu?» . Tính ra thì số tiến này nhiều hơn hối năm 1945, Mỹ đã bỏ ra tái thiết Âu châu . Và đâu là kết quả ?

Cuộc điều trần này đã xảy ra hồi đầu năm rồi nhưng nay mới được «Association National Security Archive» của Đại học George Washington tiết lộ . Đây là một tổ chức tranh đấu cho tính minh bạch của chánh sách đối ngoại huê kỳ .

Phải nhiều năm làm việc trên thực địa với một ê-kíp 175 người, ông John Sopko mới có được kết quả như vậy .

Tất cả những gian dối đó đều do những báo cáo «phịa», tức báo cáo «đểu» hoặc lập trên những dữ liệu hoàn toàn tưởng tượng .

Theo ông John Sopko, vấn đề là mọi người được ngăn cản nói ra sự thật . Nghĩa là chúng ta khuyến khích mọi người nói dối . Và không chỉ trên chương trình này hay chương trình kia . Mà trên tất cả các chương trình tái thiết Afghanistan do Huê kỳ chủ trương .

Tham nhũng . Tất cả cấu kết với những Lãnh chúa . Tiền bạc lại đổ vào quá nhiều và quá mau . Tiền đã làm bại hoại nền kinh tế vốn yếu ớt của Afghanistan, nuôi dưỡng tham nhũng ngày thêm mập ra . Đã thấy có nhiều người mua nhà ở Dubai và Huê kỳ, xây ở Kaboul nhiều Palaces nguy nga .

Cách các Cơ quan tái thiết nói dối để tham nhũng rất đơn giản . Như một báo cáo của Usaid về giáo dục viết « Nay có 3 triệu gái và 5 triệu trai đi học so với trước kia chỉ có không tới 900 000 trai gái đi học » . Báo cáo này tuy không đúng sự thật nhưng Usaid đã không  kiểm chứng lại .

Cũng theo báo cáo về y tế mà  Usaid nhận được, số tử vong trẻ con giảm 60%, của các bà mẹ, giảm 80%, số người được săn  sóc sức khỏe lên tới 90% . Nhưng khi điều tra lại thì tất cả báo cáo đều sai sự thật  Cụ thể như tuổi thọ suốt cả hai mươi năm qua, đàn ông chỉ thêm được 5 năm, phụ nữ tăng được  8 năm !

Ông John Sopko còn nói ra một chuyện mà không ai có thể nghĩ lại có thể xảy ra ở Afghanistan «Quân nhơn mỹ dùng loạt phim TV loại NCIS làm phương tiện huấn luyện cảnh sát afghans» thay thế trường huấn luyện với huấn luyện viên tại chỗ . 

Huê kỳ tham nhũng có tổ chức . Nói dối để tham nhũng trở thành một thứ văn hóa ! Mà mải hai mươi năm mới bị khám phá . Vậy Huê kỳ giỏi hơn VC ?

Trước giờ chỉ nghe người ta nói VC tham nhũng có hệ thống . Hệ thống đảng, đoàn ! Còn VC nói dối vì họ 

được cấy từ gène đểu của Hồ Chí Minh !

Nay ông T.T. Biden vội rút quân Mỹ vế gắp như tháo chạy, tuy talibans chưa tới, vì sợ nếu để chậm, Mỹ sẽ bị mất thêm tiền cho tham nhũng hay còn vì một lý do nào sâu kín, khác hơn ?


Nguyễn thị Cỏ May

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Cơ Quan Y Tế Công Cộng Quận Cam (HCA) tiếp tục khuyến khích việc chích ngừa cho những cư dân Quận Cam chưa được chích ngừa trong khi mà tỷ lệ những cư dân hợp lệ đã chích ngừa hoàn toàn hiện đạt gần 70%. Cơ Quan Phòng Dịch Liên Bang (CDC) với Bảng Theo Dõi COVID Data Tracker đã phúc trình 69.8% cư dân hợp lệ Quận Cam hiện nay đã được chích ngừa hoàn toàn, với 79.3% hiện đã nhận được ít nhất một liều thuốc chích ngừa tính đến ngày 14 tháng Chín.
Trong những ngày cuối ngồi trong Bạch Ốc, Trump ký một sắc lệnh dị thường, trong đó cung cấp thêm 6 tháng mật vụ bảo vệ 4 đứa con đã trưởng thành của Trump, gia đình 4 người này, và 3 quan chức thân tín. Theo hồ sơ do báo Washington Post mới nhận được, chi phí đó làm tốn 1.7 triệu đô công quỹ.
Liên quan đến cuộc bầu cử Quốc Hội Đức 2021 trước đây tôi đã giới thiệu lần lượt ba ứng cử viên: Scholz của SPD, Laschet (CDU) và Baerbock (Xanh). Nhưng trong những tháng qua có khá nhiều tin giật gân nên để rộng đường dư luận tôi lại mạn phép ghi ra vài điểm chính bằng Việt ngữ từ vài tin tức liên quan đến cuộc bầu cử 2021 được truyền thông và báo chí Đức loan tải.
Lệnh yêu cầu chích ngừa của Tổng Thống Joe Biden đối với khoảng 2/3 lực lượng lao động Hoa Kỳ bổ sung vào các lệnh chích ngừa nhằm mục đích thúc đẩy thêm người đi chích ngừa và mang đại dịch về dưới sự kiểm soát. Tổng thống phần lớn đã chống lại việc đưa ra các lệnh liên bang, nhưng trong những tháng gần đây, nhiều tiểu bang, công ty và trường học đã đưa ra các lệnh của chính họ để chích ngừa cho những người Mỹ miễn cưỡng hay chống lại.
Bình thủy điện dòng VE Hybrid CV-JAC 40/50 có hai kích cỡ: loại dung tích 4 lít- CV-JAC40, và loại 5 lít CV-JAC50. Đây là dòng sản phẩm được sản xuất từ Nhật. Chúng được gọi là “hybrid”, vì kết hợp giữa việc đun nóng bằng điện và việc giữ ấm bằng kỹ thuật chân không. Giữa ruột bình làm bằng thép không rỉ và vỏ bọc bên ngoài là lớp vật liệu cách nhiệt và lớp chân không cách nhiệt. Chính kỹ thuật chân không này giúp cho bình giữ được nhiệt độ mong muốn của nước trong một thời gian dài, với lượng điện năng tiêu thụ ít nhất. Bình còn có thể chuyển sang chế độ giữ ấm hoàn toàn không dùng điện. Một sản phẩm có lợi, thân thiện cho môi trường.
Trong suốt sự nghiệp dài lâu của ông, ông là người thực hiện kiên trì và đầy đủ nhất triết lý của trường phái ấn tượng về việc tỏ bày cảm thức của con người trước thiên nhiên, đặc biệt khi áp dụng với tranh phong cảnh ngoài trời. Thuật ngữ “Trường Phái Ấn Tượng” bắt nguồn từ cái tên Ấn Tượng của bức tranh của ông, được triển lãm trong cuộc triển lãm của những người bị từ chối Salon des Refusés vào năm 1874 do Monet và những cộng sự của ông khởi xướng để thay thế cuộc triển lãm Salon.
Số lượng và loại trường hợp chiếu khán mà các tòa lãnh sự cấp sẽ tiếp tục giải quyết tùy thuộc vào điều kiện địa phương, bao gồm các hạn chế về di chuyển và tụ tập đông người do chính phủ nước sở tại áp đặt. Ngoài ra, tuân theo hướng dẫn của chính phủ Hoa Kỳ về an toàn tại nơi làm việc của các công sở liên bang, các tòa đại sứ và tòa lãnh sự Hoa Kỳ đã thực hiện các biện pháp giãn cách xã hội và các biện pháp an toàn khác. Những điều này đã làm giảm số lượng đương đơn mà văn phòng lãnh sự có thể giải quyết trong một ngày. Các văn phòng lãnh sự sẽ tiếp tục cung cấp tất cả các dịch vụ chiếu khán thông thường vì có thể an toàn thực hiện tại địa điểm của họ.
Trong tuần qua sự kiện được nhiều người để ý đến là cuộc bỏ phiếu bãi nhiệm Thống Đốc California Gavin Newsom, nhưng kết quả cuộc bỏ phiếu hôm 14 tháng 9 cho thấy ông Newsom đã vượt qua được thử thánh bãi nhiệm. Trong khi đó tình hình đại dịch vẫn chưa ổn tại nhiều nơi trên thế giới mà trong đó có Mỹ và Việt Nam. Các hậu quả của biến đổi khí hậu cũng được cảnh báo với phúc trình của Ngân Hàng Thế Giới nói tới năm 2050 sẽ có 200 triệu người mất nhà cửa. Tuần cũng đánh dấu 20 năm sau cuộc khủng bố ngày 11 tháng 9.
Pháp sẽ mất thỏa thuận trị giá 100 tỉ đô la để chế tạo các tàu ngầm chạy bằng dầu diesel cho Úc theo các điều khoản của sáng kiến, mà sẽ thấy Hoa Kỳ và Anh giúp Úc chế tạo các tàu ngầm chạy bằng nguyên tử lực. Như thế, sự giận dữ của Pháp trên bình diện thương mại là điều dễ hiểu, đặc biệt bởi vì Pháp, kể từ khi Anh trao Hồng Kông lại cho TQ vào năm 1997, là nước Châu Âu duy nhất sở hữu lãnh thổ đáng kể hay hiện diện quân sự thường trực tại Thái Bình Dương. Nhưng các viên chức Pháp và Liên Âu đã đi xa hơn, nói rằng thỏa thuận nêu ra nghi vấn về nỗ lực hợp tác toàn diện để giảm ảnh hưởng đang gia tăng của TQ và nhấn mạnh sự quan trọng của việc trì hoãn các kế hoạch tăng cường các khả năng phòng thủ và an ninh của chính Châu Âu.
Bách Khoa Từ Điển Mở (Wikipedia) đã bị một “cuộc xâm nhập” nhằm tìm cách thúc đẩy các mục tiêu của Trung Quốc, theo tổ chức bất vụ lợi của Hoa Kỳ làm chủ trang mạng từ điển bách khoa biên tập tình nguyện đã cho biết, theo bản tin của BBC News tiếng Anh tường thuật hôm Thứ Năm, 16 tháng 9 năm 2021. Tổ Chức Wikimedia Foundation nói với BBC News rằng một cuộc xâm nhập đã đe dọa “chính tổ chức Wikipedia.” Tổ chức này đã cấm 7 biên tập viên liên hệ với nhóm Hoa Lục.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.