Hôm nay,  

Từ Chuyện Afghanistan Là Mồ Chôn Đế Quốc …

12/09/202109:28:00(Xem: 1628)

Sơ lược diễn tiến tình hình Afghanistan gần đây

Năm 1747, lợi dụng sự suy yếu của 2 nước Perse và Ấn, Ahmad Khan thống nhứt Afghanistan lần đầu tiên . Thanh niên Ahmad còn là một thi sĩ, đã đánh chiếm các bộ lạc khác để mở mang xứ Afghanistan . Sau khi ông chết, xứ sở rơi vào khủng hoảng triền miên kéo dài 150 năm, với cả cuộc chiến với Đế quốc Anh .

Qua năm sau, một vị tướng của Anh tới trình diện Triều đình Kaboul để xin thiết lập mối quan hệ với Afghanistan .

Năm 1840, xảy ra vụ xung đột giữa Anh và Nga . Chỉ 2 năm sau, trong một cuộc diễu binh, quân afghans giết hết 16 000 quân Anh không võ trang .

Để tránh xung đột, năm 1893, Anh kẻ một đường dài 2600 km trên vùng núi giữa Afghanistan và Ấn độ thuộc Đế quốc Anh.

Năm 1919, Liên-xô bắt đầu viện trợ cho Afghanistan .  Đến năm 1973, Afghanistan bị Liên-xô lật đổ, thiết lập chế độ cộng sản . Năm 1979 Liên xô xâm chiếm afghanistan, bị dân afghans làm thánh chiến chống lại . Trong thời chiến tranh lạnh giữa hai khối, Mỹ muốn đưa Liên xô vào thế khó khăn, cho những nhóm khủng bố hồi giáo từ các nơi lẻn về trong đó có cả chàng trai trẻ Oussama Ben Laden . Năm 1989, cầm cự không nổi nữa, Liên xô rút ra khỏi Afghanistan để khỏi sa lầy thêm, tổn thất nặng, với 13 000 người chết và 53 000 thương tật .

Qua 2 năm sau, Mỹ thật sự nhảy vô Afghanistan để truy lùng tên khủng bô Oussama Ben Laden đã chỉ huy đánh sập 2 tòa cao ốc ở NY làm cho 2977 người chết, chỉ để chứng tỏ « Mỹ không phải là quốc gia bất khả xâm phạm » .

20 năm sau, Mỹ bỏ chạy khi quân talibans chưa tới Kaboul . Và họ chỉ có 80 000 quân trong lúc dưới tay Mỹ có 300 000 quân afghans được Mỹ huấn luyện và trang bị võ khí tối tân đủ loại .

Trước thực tế ở Afghanistan hôm rồi, có vài người của Nhà nước vc ở Hà nội tự sướng, nói một cách tự hào «Quân đội nhân dân ta chưa từng bị thua, đánh đâu thắng đó . Thắng cả virus vũ hán !» !


Kaki 

Ở Việt nam trước 75, chắc ngày nay, vẫn còn vài người nhớ « Đảng kaki », « giới kaki », « dân kaki », ...Có lần, một vị cố vấn lớn tuổi, có dịp can thiệp trực tiếp với ông Tổng thống Nguyễn văn Thiệu về vụ « Phụ tá An ninh Đặng văn Quang  tại Tổng thống Phủ mang tai tiếng tham nhũng » . Ông Thiệu trả lời « Tôi biết nhưng  kẹt  cùng  kaki với nhau . Khó quá !» .


Vậy kaki là gì?

Nhơn nói chuyện về Afghanistan, thật bất ngờ chúng ta có được một thông tin khá lý thú về tiếng «kaki» với cả nguồn gốc của nó .

Ai cũng biết và cũng thấy lính là vận quân phục kaki . Hay nói kaki là nói người lính .

« Kaki » là tiếng afghan, viết đúng, phải như viết như vầy « Khaki » . Khaki có nghĩa là màu đất của vùng núi khô cằn nơi những chiến binh pachtouns (sắc dân đông, thành lập xứ Afghanistan, chiếm phía Nam và Đông-Nam của Afghanistan) ngụy trang bằng y phục cùng màu đất. Năm 1900, quân Anh đóng quân ở biên giới Ấn-Afghan bắt chước cũng mặc quân phục cùng màu . Từ đó, quân đội là mặc quần áo màu đất khaki, tức vãi màu kaki .

Ngoài ra, khi đi đánh giặc, dân afghans nghĩ ra cách làm cho đối phương không nhìn thấy quân ta nên ngụy trang cho tiệp với nơi mai phục . Từ xưa, Afghanistan vẫn là dân thiện chiến, lì lợm, thứ sớm đầu, tối đánh . Nên các nước địa phương gọi là «Vương quốc xấc xược», «Vương quốc du côn» .

Phải chăng vì vậy mà lần lược, cả 3 Đế quốc đầu xỏ Anh, Liên xô và Huê kỳ đã phải tháo chạy ? Riêng Huê kỳ chạy không kịp chuẩn bị, bỏ lại ngày nay cả ngàn dân với gia đình trong tay quân talibans, một số lớn võ khí trị giá cả 82 tỷ đô-la ! Nhưng ông Tổng thống Joe Biden vẫn khẳng định là ông có lý . Một quyết định cực kỳ thông minh !


Dân Afghans hung hăng, giỏi đánh giặc?

Nhưng tại sao dân Afghans lại lì lợm, đánh giặc dai dẳng, làm cho các nước lớn, binh lính tinh nhuệ, trang bị tối tân, mà phải thua?

Theo nhà nhơn chủng học người Mỹ, ông Carleton Coon, dân Afghans có máu họ hàng với dân Kurdes và dân Berbères, giống dân miền núi, họ lúc nào cũng sống ly khai, chống đối, không giống những sắc dân ở đồng bằng. Có thử chinh phục họ, cũng không được.

Dân Turkestan, Afghanistan, Perse, ...từng sống du mục xa. Bản chất cố hữu của họ là đánh và chiếm đoạt.

Nhưng nỗi lo sợ của Afghanistan không  ở người Anh mà Nga . Họ thấy nếu không có Anh tới thì Nga đã nuốt họ từ cuối thế kỷ 19e rồi . Với Anh, Afghanistan chỉ là bức thành bảo vệ Ấn  độ cho họ . Còn Nga đi chậm, từng bước, nhưng là kẻ thù nguy hiểm của họ . Thế mà Nga cũng thua êm .


Thời hoàng kim của phụ nữ

Năm 1972, trên đường phố Kaboul, phụ nữ nhởn nhơ với mini-jupes đủ màu sắc . Đó là giai đoạn Afghanistan canh tân, thế tục, giải phóng, nhứt là giải phóng phụ nữ . Khăn trùm kín mặt không còn bị bắt buộc nữa . 

Thành phần dân chúng có học, đều học theo Anh, Pháp, theo văn minh anh-pháp . Một Trung học pháp mở cửa . Giới khảo cổ pháp tới làm việc . Được ưu đãi . Họ ở đó như một Quốc gia trong một Quốc gia .

Năm 1968, ông Georges Pompidou của Pháp tới Kaboul để đề nghị 2 nước hợp tác cùng khai thác mỏ sắt . Đây thật sự là lúc các cô gái afghanes tới Đại học, đầu tóc chải kiểu mới, jupes ngắn khỏi đầu gối . Tuy nhiên hiện tượng này cũng chỉ mới xảy ra ở những thành phố lớn và chỉ trong giới khá giả, tây học mà thôi. 

Đường xá bắt đầu tráng nhựa . Điện khí hóa . Du khách cũng lần lượt kéo nhau tới . Nhưng đại bộ phận xã hội bộ lạc vẫn chưa thay đổi được .

Rất tiếc thời hoàng kim vừa mới nhá lên lại vội tắt phục mất vì Liên xô tới . Mỹ nhắm qua Pakistan, phong tỏa Kaboul.


Năm 1998, Bin Laden tuyên bố lệnh trừng phạt Huê kỳ từ đất lánh nạn . Ben Laden chọn Afghanistan ẩn trốn để đánh Huê kỳ vì nơi đây là đất màu kaki, màu mà người ẩn trốn khó bị lộ diện .

Sau vụ khủng bố 9-11, Huê kỳ tới Afghanistan và ở lại 20 năm.


Tại sao Huê kỳ tháo chạy khỏi Afghanistan?

«Suốt thời gian qua, Mỹ liên tục nói dối khủng khiếp là ta thành công tái thiết Afghanistan» . Đó là lời tuyên bố trước Quốc hội Huê kỳ của ông John Sopko, Tổng Thanh tra đặc trách về Afghanistan (Le Point, 10/09/21, Paris). 

Ông lớn tiếng tố cáo cái văn hóa nói dối đang ngự trị các Cơ quan quan trọng của Huê kỳ đặc trách tái thiết xứ Afghanistan. Ông còn dẫn chứng trước Quốc hội những thí dụ nổi cộm.

 Ông đặt câu hỏi «145 tỷ đô la của Mỹ bỏ ra trong 20 năm qua để tái thiết Afghanistan  đã chạy đi đâu?» . Tính ra thì số tiến này nhiều hơn hối năm 1945, Mỹ đã bỏ ra tái thiết Âu châu . Và đâu là kết quả ?

Cuộc điều trần này đã xảy ra hồi đầu năm rồi nhưng nay mới được «Association National Security Archive» của Đại học George Washington tiết lộ . Đây là một tổ chức tranh đấu cho tính minh bạch của chánh sách đối ngoại huê kỳ .

Phải nhiều năm làm việc trên thực địa với một ê-kíp 175 người, ông John Sopko mới có được kết quả như vậy .

Tất cả những gian dối đó đều do những báo cáo «phịa», tức báo cáo «đểu» hoặc lập trên những dữ liệu hoàn toàn tưởng tượng .

Theo ông John Sopko, vấn đề là mọi người được ngăn cản nói ra sự thật . Nghĩa là chúng ta khuyến khích mọi người nói dối . Và không chỉ trên chương trình này hay chương trình kia . Mà trên tất cả các chương trình tái thiết Afghanistan do Huê kỳ chủ trương .

Tham nhũng . Tất cả cấu kết với những Lãnh chúa . Tiền bạc lại đổ vào quá nhiều và quá mau . Tiền đã làm bại hoại nền kinh tế vốn yếu ớt của Afghanistan, nuôi dưỡng tham nhũng ngày thêm mập ra . Đã thấy có nhiều người mua nhà ở Dubai và Huê kỳ, xây ở Kaboul nhiều Palaces nguy nga .

Cách các Cơ quan tái thiết nói dối để tham nhũng rất đơn giản . Như một báo cáo của Usaid về giáo dục viết « Nay có 3 triệu gái và 5 triệu trai đi học so với trước kia chỉ có không tới 900 000 trai gái đi học » . Báo cáo này tuy không đúng sự thật nhưng Usaid đã không  kiểm chứng lại .

Cũng theo báo cáo về y tế mà  Usaid nhận được, số tử vong trẻ con giảm 60%, của các bà mẹ, giảm 80%, số người được săn  sóc sức khỏe lên tới 90% . Nhưng khi điều tra lại thì tất cả báo cáo đều sai sự thật  Cụ thể như tuổi thọ suốt cả hai mươi năm qua, đàn ông chỉ thêm được 5 năm, phụ nữ tăng được  8 năm !

Ông John Sopko còn nói ra một chuyện mà không ai có thể nghĩ lại có thể xảy ra ở Afghanistan «Quân nhơn mỹ dùng loạt phim TV loại NCIS làm phương tiện huấn luyện cảnh sát afghans» thay thế trường huấn luyện với huấn luyện viên tại chỗ . 

Huê kỳ tham nhũng có tổ chức . Nói dối để tham nhũng trở thành một thứ văn hóa ! Mà mải hai mươi năm mới bị khám phá . Vậy Huê kỳ giỏi hơn VC ?

Trước giờ chỉ nghe người ta nói VC tham nhũng có hệ thống . Hệ thống đảng, đoàn ! Còn VC nói dối vì họ 

được cấy từ gène đểu của Hồ Chí Minh !

Nay ông T.T. Biden vội rút quân Mỹ vế gắp như tháo chạy, tuy talibans chưa tới, vì sợ nếu để chậm, Mỹ sẽ bị mất thêm tiền cho tham nhũng hay còn vì một lý do nào sâu kín, khác hơn ?


Nguyễn thị Cỏ May

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trump đã bị liên tục la ó trong suốt bài phát biểu hôm thứ Bảy, đặc biệt khi Trump yêu cầu những người tham dự “đề cử tôi hoặc ít nhất là bỏ phiếu cho tôi”. Trump bị la ó ngay khi bước lên sân khấu, và một số người ủng hộ Trump trong phòng đã cố gắng át đi những tiếng la ó bằng cách hô những khẩu hiệu “Chúng tôi muốn Trump”.
Chính phủ Canada tuyên bố đã ra lệnh giải thể hai công ty công nghệ vì "lo ngại về an ninh quốc gia". Bộ trưởng Bộ Đổi mới, Khoa học và Công nghiệp Francois-Philippe Champagne tuyên bố: “Do kết quả của quá trình xem xét an ninh quốc gia gồm nhiều bước của Chính phủ Canada, bao gồm sự giám sát chặt chẽ của cộng đồng tình báo và an ninh quốc gia Canada
Ngay sau khi Putin tiến hành cái gọi là “chiến dịch quân sự đặc biệt” ở Ukraine cách nay hơn hai năm, chính giới quốc tế và các chuyên gia nghiên cứu về Đông Âu và Nga đã phân tích biến cố này theo nhiều quan điểm khác nhau. Nhiều cuộc tranh luận xoay quanh các chủ điểm như Nga chiếm Ukraine để đe đoạ khối NATO, gây chiến với châu Âu và làm bùng nổ chiến tranh thế giới thứ ba. Tất cả mọi lý giải đều mang ít nhiều thuyết phục.
Nhân ngày tưởng niệm chiến sĩ tại Hoa Kỳ, ghi lại câu chuyện về trận tái chiếm Cổ Thành Quảng trị tôi phải gửi tặng nhiều người. Nhà báo Trùng Dương, tài tử Kiều Chinh và đại tá Ngô văn Định, Đại úy Phan Nhật Nam. Những người còn sống. Đại tá Phạm Văn Chung và chuẩn tướng Trần quốc Lịch những người đã ra đi. Các anh Định, Chung và Lịch cùng khóa võ bị với chúng tôi.
Câu hỏi “Vì Sao Phật Giáo Suy Giảm?” khởi lên trong khi tôi đọc bài viết nhan đề “Why Actor Michael O’Keefe Renounced His Buddhist Vows” (Tại sao diễn viên Michael O'Keefe từ bỏ lời nguyện Phật giáo của mình?) trên tạp chí Tricycle ngày 22/5/2024. Bởi vì, tôi nghĩ, rất hy hữu để có một Phật tử như Michael O'Keefe, một trí thức Hoa Kỳ tài năng, viết tiểu thuyết, soạn kịch, làm thơ, đóng phim cả trên màn ảnh lớn và TV đều xuất sắc. Để nói cho rõ, anh chỉ rời bộ áo Thiền sư, nhưng không thấy anh nói chuyện rời Phật Giáo. Sau khi đọc bản tin trên, tôi tìm đọc bài viết giải thích chi tiết nhan đề “The Lost Robe” (Bộ Y Đánh Mất) trong ấn bản Mùa Xuân 2024 của Tricycle.
Tin tức dọc biên giới phía Nam đang mang lại cho chính quyền Biden “một sự ân phước bất ngờ” khi cuộc bầu cử tháng 11 sắp diễn ra. Số liệu thống kê nội bộ của chính phủ cho thấy tình trạng di cư bất hợp pháp từ Mexico vào Mỹ đã giảm 54% từ tháng 12/2023 đến tháng 5/2024, với các quan chức Biên phòng Hoa Kỳ ghi nhận trung bình hàng ngày có 3.700 vụ bắt giữ người di cư giữa các cửa khẩu nhập cảnh chính thức trong 21 ngày đầu tháng 5/2024, theo CBS News.
Hôm thứ Ba (21/5), một hành khách người Anh đã tử vong và nhiều người khác bị thương trên chuyến bay của hãng hàng không Singapore Airlines bay từ London đến Singapore. Vụ việc đã chỉ ra những nguy hiểm tiềm tàng của hiện tượng vùng nhiễu động trên không (air turbulence). Nhưng vì sao lại có các vùng nhiễu động? Hiện tượng này nguy hiểm đến mức nào? Và liệu cuộc khủng hoảng khí hậu có khiến các đợt nhiễu động xảy ra thường xuyên và nghiêm trọng hơn không?
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã đưa ra lời khuyến cáo du lịch trên toàn thế giới vào thứ Sáu tuần qua do “khả năng xảy ra các cuộc tấn công khủng bố, biểu tình hoặc hành động bạo lực chống lại công dân và lợi ích của Hoa Kỳ”, cơ quan này tuyên bố.
Đảng CSVN đã hoàn tất bổ sung “lãnh đạo 4 người”, nhưng viễn ảnh xóa ảnh hưởng của Quân đội và Công an trong đường lối cai trị độc tài đã mờ nhạt. Trước hết, sự kiện Bộ trưởng Công an, Đại tướng Tô Lâm làm Chủ tịch nước đã gợi lại hình ảnh Đại tướng Công an Trần Đại Quang giữ chức Chủ tịch nước năm 2016, sau khi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng loại xong ảnh hưởng của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Tướng Tô Lâm là người có công giúp Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thành công trong công tác chống tham nhũng, thường được gọi là “đốt lò” từ khóa đảng XII. Vì vậy, việc thăng cấp tướng Tô Lâm làm Chủ tịch nước được coi như sự “trả công” của ông Trọng, mặc dù chức vụ này “không có quyền hành thật sự”.
Một người di dân đang cố gắng khuyến khích nửa triệu người theo dõi TikTok của mình để ‘xâm chiếm’ các ngôi nhà ở Mỹ. Anh ta đang đưa ra lời khuyên cho những người di dân về cách sống ở Hoa kỳ bằng cách tận dụng các luật lệ bảo vệ cho những người chiếm hữu.
Vào thứ Năm, quân đội Trung Quốc đã bắt đầu một cuộc tập trận quân sự quy mô lớn chỉ vài ngày sau khi Tổng thống mới của Đài Loan, Lại Thanh Đức, nhậm chức. Cuộc tập trận vừa qua là một thông điệp rõ ràng mà Đảng Cộng sản Trung Quốc gửi đến tân Tổng thống Đài Loan: chúng tôi có thể phong tỏa và xâm lược Đài Loan bất cứ lúc nào.
WASHINGTON – Hôm thứ Năm (23/5), các công tố viên Georgia cho biết sẽ đệ đơn kháng cáo quyết định bác bỏ một số cáo buộc trong vụ án hình sự liên quan đến nỗ lực lật đổ cuộc bầu cử năm 2020 của Trump và các đồng minh, theo Reuters.
WASHINGTON – Hôm thứ Năm (23/5), Hoa Kỳ đang chuẩn bị gói viện trợ quân sự trị giá 275 triệu MK cho Ukraine, bao gồm đạn 155 mm, các loại bom đạn nổ từ trên không với độ chính xác cao, cùng với các loại xe và thiết bị quân sự sử dụng trên mặt đất, theo Reuters.
LOUISIANA – Hôm thứ Năm (23/5), Thượng Viện Louisiana đã biểu quyết để thông qua một luật mới, khiến bang này trở thành tiểu bang đầu tiên ở Hoa Kỳ đưa thuốc phá thai vào danh mục Các Chất Phải Kiểm Soát Đặc Biệt (Controlled Substances). Sở hữu thuốc phá thai mà không có toa thuốc ở Louisiana sẽ là hành vi phạm pháp, có thể bị phạt tù và phạt tiền lên đến hàng ngàn MK, theo NYTimes.
Trung Quốc tập trận bao vây Đài Loan. Tân Hoa Xã đưa tin Bộ Tư lệnh Chiến khu miền Đông của Quân đội Giải phóng Nhân dân (PLA) của nước này đã bắt đầu cuộc tập trận quân sự kéo dài hai ngày quanh đảo Đài Loan vào hôm thứ Năm
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.