Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Vở Opera Trong Bụng Ngựa

28/07/202117:25:00(Xem: 1550)


Bloomington, IN— What the Horse Eats, tựa đề tiếng Việt là Trong Bụng Ngựa, là vở opera kể một câu chuyện có thật xảy ra thời Nhật chiếm đóng Việt Nam năm 1945. Ở những làng quê miền Bắc, những cái xác trơ xương nằm vất vưởng ngoài đường. Người ta, cũng là những bộ xương còn sống còn đi được, gom xác chết chất lên xe cun cút đem chôn tập thể. Cả làng tiêu điều như  thành phố ma. Hơn hai triệu người Việt Nam đã chết đói. Dân số vào thời đó là 18 triệu.

 

Chiến tranh, nạn đói, chế độ thực dân dồn ép con người ta phải lựa chọn giữa sự sống và cái chết, giữa danh dự và tình thương cho con. Một anh chăn ngựa lo lắng cho gia đình, đặc biệt là đứa con mới chào đời. Anh phải nhận lời làm không công cho viên Đại Uý Nhật, chăm nom con Ngựa Trắng quý của ông ta, cùng lúc anh mang trong đầu một tính toán táo bạo. Người vợ của anh thì đang vật lộn với trách nhiệm và tình thương của người mẹ, chỉ biết gắng gượng nuốt rễ cây. Hai vợ chồng cố gắng sống mòn trong danh dự. Cuối cùng, cùng đường, họ đành chấp nhận cái nhục nhã và tàn khốc của thực tế, là lấy trộm ít thóc trong phần thức ăn của ngựa để nuôi sống đứa con mới đẻ của mình. Anh giã thóc lấy gạo, rồi đem trấu trộn với phần thóc còn lại cho ngựa ăn. Với kinh nghiệm nuôi ngựa nhiều năm, anh biết việc này không ảnh hưởng đến sức khoẻ của ngựa. Không may, con ngựa lăn quay ra chết. 

 

Viên Đại Uý Nhật cai quản làng quê đó đem anh ra xử trước dân làng. Hắn cho lính mổ bụng con ngựa ra xem. Thấy bên trong có phần trấu chưa tiêu, hắn cho rằng đây là thứ giết chết con ngựa yêu quý của mình. Dựa vào điều lệ danh dự, tên Đại Uý xử anh chăn ngựa tội chết: nhét anh vào bụng ngựa và may lại.

 

Mầm mống câu chuyện  

Giáo sư Tiến sĩ và nhà sáng tác P.Q. Phan nhớ lại câu chuyện thuở nhỏ về con ngựa như ở trên. “Ba tôi đã kể cho tôi nghe câu chuyện này nhiều lần. Mục đích của ông là dạy tôi không nên ăn cắp. Câu chuyện này tôi mang trong lòng 50 năm nay. Bây giờ tôi muốn kể lại nó như là một câu chuyện về sự tàn bạo và huỷ hoại cuộc sống do chế độ thực dân gây ra, hy vọng rằng chúng ta học được bài học để ngăn chặn tội ác thực dân dưới bất kỳ hình thức nào trong thời hiện đại.” Trong Bụng Ngựa do ông sáng tác phần nhạc, và tuần bản do ông và bà Anvi Hoàng viết.


Cấu trúc tuần bản

Xã hội đa dạng của chúng ta ngày nay cần có những vở opera với chủ đề phong phú hơn, cần sự hiểu biết về văn hóa hợp thời hơn, cần sự ‘góp mặt’ đầy đủ hơn của mọi người. Là những người mang trong mình cảm nhận của hơn hai nền văn hóa khác nhau, P.Q. Phan và vợ là bà Anvi Hoàng đã nhận lấy phần trách nhiệm viết tuần bản bằng tiếng Anh cho vở opera Trong Bụng Ngựa (What the Horse Eats). Anvi Hoàng là nhà văn, tác giả của cuốn sách Why Do You Look at Me and See a Girl? mới được nhà xuất bản Guernica Editions phát hành vào tháng 6 năm 2021.  


Một mặt, tuần bản của họ miêu tả các nhân vật trong đúng bối cảnh xã hội và chính trị vào thời điểm 1945. Mặt khác, họ muốn kể lại câu chuyện dưới nhiều góc cạnh khác nhau để người xem có thể thấy được những dằn xé trong mỗi nhân vật khi họ phải quyết định và lựa chọn giữa cuộc sống và cái chết, giữa danh dự - trách nhiệm - tình thương cho con, hoặc giữa công lý và tình người. 


Cuối cùng lại, kể chuyện là một công cụ giao tiếp hiệu quả và hai nhà sáng tạo muốn qua câu chuyện này vừa lột tả nguồn gốc Việt Nam trong bản thể Mỹ của mình, vừa để miêu tả hành vi xã hội nhân bản trong thế giới chúng ta đang sống ngày nay.


Theo cách diễn giải mới, Trong Bụng Ngựa nhằm nêu bật những tình huống khó xử mà con người chúng ta luôn phải đối mặt trong cuộc sống: chuyện đúng phải làm là gì, liệu chuyện đúng cho mình có làm hại người khác không, làm sao cân bằng giữa công lý và tình thương. Câu chuyện Trong Bụng Ngựa là lời nhắn nhủ rằng chúng ta cần phải mở lòng để hiểu những người xung quanh mình và mọi người khắp nơi trên trái đất.

 

Ngôn ngữ âm nhạc 

Trong Bụng Ngựa pha trộn ngôn ngữ âm nhạc phương Đông và phương Tây: một ít màu của truyền thống Kabuki Nhật Bản, một ít lối hát Sa Mạc của Việt Nam, và nhạc opera phương Tây hiện đại. Ngoài các yếu tố kỹ thuật kể trên, nhà sáng tác P.Q. Phan muốn vở opera có sự hấp dẫn và lôi cuốn cho đối tượng khán giả bên ngoài vòng hàn lâm. Vì lý do đó, Trong Bụng Ngựa tràn đầy những điệu nhạc gợi cảm và đầy cảm xúc.

 

Dàn nhạc và phân vai

Về mặt thẩm mỹ, Trong Bụng Ngựa là một vở opera lớn (grand opera) nhưng được dựng như một vở opera thính phòng (chamber opera). Làm như vậy để tác phẩm dễ có cơ hội được dàn dựng lại ở những sân khấu khác. Trong Bụng Ngựa gồm năm Màn, và dàn nhạc thính phòng bao gồm sáo flute, kèn clarinet, một người trình diễn dàn nhạc gõ (nhiều loại trống khác nhau), đàn piano, nhóm bốn đàn dây (string quartet: gồm 2 violin, viola, và bass), và năm vai diễn—hai trong số năm vai này có thể được thay thế bởi dàn hợp xướng. Trong Bụng Ngựa dài 60 phút.


Trong Bụng Ngựa được dàn diễn viên rất phong phú, đa tài trình diễn. Brian Areola đóng vai anh chăn ngựa tên Hùng. Brian từng thủ vai Thiện Sĩ và Nô trong vở opera lớn Câu Chuyện Bà Thị Kính (The Tale of Lady Thị Kính) của tác giả P.Q. Phan. Carl DuPont đóng vai Đại Uý người Nhật tên Hakido. Carl từng đảm nhận vai Lý Trưởng, Sư Cụ, và Mãng Ông trong vở Câu Chuyện Bà Thị Kính. Vợ của Hùng là Mai, sẽ do ca sĩ opera Bích Vân đóng. Bích Vân đã thủ các vai Mẹ Mõ, Sùng Bà, và bạn của Thị Mầu trong Câu Chuyện Bà Thị Kính. Alejandra Martinez và Skyler Schlenker đóng vai dân làng. 


Trong khâu dàn dựng, P.Q. Phan giữ trách nhiệm Đạo diễn sân khấu và Nhạc trưởng là Henry Hao-An Cheng. 


Mục đích và ý nghĩa 

Trong Bụng Ngựa là một đóng góp quan trọng vào kho tàng nhạc opera hiện đại đang thiếu tính đa dạng cả về mặt số lượng và đề tài. Với khuynh hướng phân vai theo đúng sắc tộc của nhân vật như hiện nay, Trong Bụng Ngựa tạo thêm vai và cơ hội cho nhạc sĩ và nghệ sĩ Mỹ gốc Á góp mặt vào lĩnh vực opera.


Trong Bụng Ngựa (What the Horse Eats)

Vở chamber opera gồm một Cảnh năm Màn

Âm nhạc: P.Q. Phan 

Tuần bản: Anvi Hoàng & P.Q. Phan

Bối cảnh 

Thời gian: 1945

Nơi chốn: một làng quê ở miền Bắc (nước Việt Nam)

Trình diễn premiere

Ngày 21 tháng 8 năm 2021

Tại Sân khấu Buskirk-Chumley Theater

Thành phố Bloomington, tiểu bang Indiana.

Mua vé: http://bctboxoffice.org/event/what-the-horse-eats/ 

  • Miễn phí khi xem livestream vào 7g tối EST / 4g chiều PST ngày 21 tháng 8 / 6g sáng giờ Việt-Nam ngày 22 tháng 8. Tuy nhiên phải đăng ký và mua vé trên mạng để nhận link xem trực tuyến. 

  • Khán giả không tham dự lúc 4g được có thể mua vé $5 để xem trong vòng 48 tiếng. 

cid:CF3E2ECD-052E-4167-B864-E9CC696FF7D3@hsd1.in.comcast.net

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Đại Hội Điện Ảnh Việt Nam Quốc Tế (Viet Film Fest), do Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) tổ chức, sẽ thực hiện một chương trình trực tuyến giới thiệu phim từ 6:00pm đến 7:45pm (giờ California) vào ngày thứ Năm, 23 tháng 9, năm 2021. Tham dự hoàn toàn miễn phí. Ghi danh trước tại bit.ly/vietfilmfestlaunch. Trong dịp này, Viet Film Fest sẽ công bố danh sách những cuốn phim được trình chiếu từ ngày 15 đến ngày 30 tháng 10. Ban tổ chức cũng sẽ chiếu đoạn phim (trailer) chính thức của Viet Film Fest 2021 và công bố các đề cử cho Phim Dài Xuất Sắc Nhất, Phim Ngắn Xuất Sắc Nhất, Nữ Tài Tử Xuất Sắc Nhất và Nam Tài Tử Xuất Sắc Nhất. Mục đích của Viet Film Fest là trình bày những câu chuyện của người Việt trên khắp thế giới qua nghệ thuật điện ảnh.
Nhạc sĩ Trúc Hồ có nói với bạn bè rằng anh muốn sử dụng sân khấu sẵn có của SBTN để tổ chức một chỗ vui chơi, giải trí văn nghệ cho bạn bè và cho chính mình. Anh tâm sự rằng ở ngay Little Saigon, mỗi lần anh muốn kiếm chỗ đi chơi nghe nhạc nhưng không tìm được nơi nào ưng ý.
Năm 1980, tôi dọn về Houston, một thành phố với nhiều quán rượu. Ở những nơi này, không khí tối và nhỏ hẹp. Nhưng chật người. Tôi thấy mình thật lạc lõng cô độc như kẻ lạ. Cũng ở những quán này, tôi làm quen với tiếng guitar điện ray rứt, tiếng piano hối hả, tiếng contra-bass ồm ồm, tiếng kèn đồng cháy lóe như những đốm lửa. Những nơi này tôi ít thấy ca sĩ. Tôi chỉ thấy những người nhạc sĩ rượt đuổi nhau trên tiếng nhạc không ngừng. Tôi đã làm quen với John Coltrane, Miles Davis, Thelonious Monk, Billy Strayhorn, Chick Corea, v.v… Năm 1984, tôi tìm đến những quán cà phê như Hầm Gió, Mây Bốn Phương. Tôi kì kèo để hát nhạc jazz, nhưng lần nào cũng như lần nấy, đều bị bác liền tại chỗ. Hát cho ai nghe? Khách đến quán cà phê là để tìm sống lại ký ức của một thời. Hãy hát Tôi Đưa Em Sang Sông, Tình Phụ, Hối Tiếc… Hoặc có mới hơn đi nữa, Bay Đi Cánh Chim Biển, Cơn Mưa Phùn, … Vả lại, nhạc jazz nghe không lọt tai chút nào…
Giới mộ điệu âm nhạc Việt Nam vừa mất đi tiếng hát lừng danh là ca sĩ Châu Hà, theo thông tin từ Facebook của Jimmy Thái Nhựt cho biết. Jimmy Thái Nhựt đã phổ biến thông tin trên Facebook của anh nói rằng “Ca sĩ Châu Hà được Chúa gọi về lúc 3 giờ chiều, Chúa Nhật, ngày 15 tháng 8 năm 2021, tại Vienna, Virginia. Hưởng thọ 86 tuổi.”
Nhạc sĩ Paul mô tả Watts là “một người thân thương” và là “một tay trống tuyệt vời” là người đã “vững như đá.” Ca nhạc sĩ Elton thì đã viết Twiiter rằng, “Một ngày rất buồn. Charlie Watts là một tay trống lớn nhất. một loại đàn ông sành điệu nhất, và một tập thể sáng rực như thế.” Brian Wilson của nhóm The Beach Boys nói rằng ông bị “sốc” khi nghe tin về Watts, người mà ông miêu tả là “một tay trống vĩ đại.”
Trở lại đề tài Karaoke, “ca ra” thuộc về hát, “ô kê” thuộc về nghe. Có nghĩa, hát và nghe là giao tiếp. Người hát truyền dẫn cảm xúc hay, lôi cuốn, người nghe hưởng ứng nhiệt tình, gây cho người hát gia tăng cảm xúc, thêm hứng khởi, hát tận tình. Trong suốt khoảng thời gian trình bày ca khúc, sự hỗ tương giữa hát và nghe là động cơ làm cho bài trình diễn đó đạt được giá trị cao.
Sài gòn ơi đường phố vắng không người Vào những ngày cơn ác mộng khôn nguôi Tôi muốn nói về một niềm hy vọng Niềm tin yêu và hy vọng đời đời
Nói đến việc tập hát Karaoke, tôi nghĩ, có lẽ không có công việc gì mà một số lớn người Việt có thể tự nguyện tập luyện hăng say như vậy. Thời giờ dùng để tập hát, có lẽ, ngang ngửa với thời giờ xem phim bộ. Say mê. Tưởng tượng. Đi làm về, bật máy lên hát. Ngủ dậy, vừa thay đồ vừa hát lập đi lập lại kẻo quên giai điệu. Tắm hát. Lái xe hát. Vào sở làm, hát lén. Ăn trưa ngồi một mình, hát lẩm bẩm. Tôi có một anh bạn, ngày thường cũng như cuối tuần, ngoài những lúc đi họp hát, lúc nào cũng thấy anh ngồi thẳng thóm nơi ghế sa lông dài, nhìn chăm chăm vào máy truyền hình, miệng hát và tự làm duyên một mình, tay đưa lên diễn tả như đang đứng trên sân khấu. Vợ anh ta than phiền, Ổng không làm gì hết. Tối ngày ngồi một chỗ hát đến nổi lủng luôn ghế da. Năm xưa, vợ chờ chồng đi chinh chiến đến nổi hóa đá. Nay, vợ chờ chồng ca hát, lạnh lẽo gối giường. Khuya khoắt mới chịu vào ngủ. Bạn tôi đến nay đã thành ca sĩ đối với một số thân hữu có giới hạn.
Sài Gòn đại dịch, những con đường vắng ngắt, những con hẻm buồn tênh, những mặt người sầu lo. Quán xá hoang vu, chợ búa im lìm, thành phố phong tỏa rồi. Dòng người nghẹn ngào, lìa xa thành phố, tìm đường về quê, nương náu với người thân, ước mong trở lại khi dịch cúm không còn. Nhưng anh còn em, đôi ta còn nhau, ta yêu Sài Gòn bao mùa mưa nắng, ta thương Sài Gòn năm tháng vẫn hiên ngang. Vững tin quê hương lướt qua cơn đại dịch.
Có một sự kiện rất lý thú là trong Kinh Phật kể chuyện một hôm, lúc Đức Phật còn tại thế, các nhạc thần Càn Thát Bà (Gandharva) đã đến chỗ Đức Phật và tấu nhạc để cúng dường Ngài và Đại Chúng. Nhạc của những nhạc thần này hay và sống động đến độ nhiều vị đệ tử của đức Phật cũng bị lôi cuốn và đứng dậy nhảy múa theo tiếng nhạc dù chỉ là giây lát. Sự việc này cho thấy rằng từ thời Đức Phật vào thế kỷ thứ 6 trước tây lịch âm nhạc đã xuất hiện trong các pháp hội, các sinh hoạt của thất chúng đệ tử Phật.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.