Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Jean Paul Sartre - Hư Vô và Hiện Hữu

21/06/202116:41:00(Xem: 1819)
Jean Paul Sartre
Jean Paul Sartre. (https://www.britannica.com

                                                                

(Bài này viết dựa theo thông tin của Olivia Gazalé phổ biến trên Philosophie Magazine Auguste-2011-Philomag.com. Và thêm vào những thông tin của Gazalé, là một số ý tưởng sáng tạo riêng của tác giả- Đào Như)

Ảnh phía trên là triết gia hiện sinh-Existentialist-của Pháp-Jean Paul Sartre-đang ngồi nghiền ngẫm say sưa với muôn vàn ý tưởng đang tuông tràn tại quán café nào đó, có thể là quán FLORE hay COUPOLE thuộc khu phố Paris vào những năm 50 của thế kỷ trước. Phong thái của Sartre vẫn đều đặn một ngày như mọi ngày: bước vào quán, đến ngồi trên ghế cạnh cái bàn, (hầu như đã dành sẵn), Sartre gọi một tasse càfé, châm lửa cối thuốc, tay cầm cây bút máy, cúi xuống gần trang giấy, như cái vòi của bình tưới nước vườn, và những con chữ tha hồ nhảy múa loan loán trên các trang giấy theo dòng cảm hứng của Sartre. Sartre say mê viết và quan sát thế giới chung quanh mình xuyên qua vũ-trụ-quan chính của ông. Sartre đang quan sát gã hầu bàn đang thoăn thoắt đi lại, cử chỉ hành động, thao tác nghề nghiệp, ngôn ngữ ứng xử, tất cả hình như không có gì là thật. Sartre ngộ ra rằng chính gã này cũng trôi nổi như ta trong thế giới thực hư. Thao tác của gã rõ là nghề nghiệp không đánh rơi một cái cốc, không làm rỏ một giọt càfé đáng tiếc, tuyệt vời phải không? Nhưng nó chỉ là thói quen nghề nghiệp. Cuộc đời nghề nghiệp đã dạy hắn như vậy. Bản chất của gã hầu bàn đâu phải là như thế. Vậy bản chất của gã có thể khác và khác rất nhiều. Gã hầu bàn đi lại giữa đám đông, không chạm phải ai, trao đổi ân cần ngôn từ mời mọc với mọi khách hàng trông gã thật nhã nhặn, khôn ngoan và quí phái nữa là khác. Nhưng bản chất của gã có hoàn toàn như vây đâu. Cái gì mà gã làm trước mặt ta chỉ là những thao tác của kẻ hầu bàn chuyên nghiệp. Gã đang đi lại hành động trong thế giới không có thực, không có thực vì bản chất của gã. Nhưng rất thực vì nhu cầu cho cuộc sống của gã.

Đich thực, vũ-trụ-quan của Sartre đã tố cáo Sartre một kẻ hoài nghi. Sartre hoài nghi cả thị giác của chính mình. Đối với cô bé mù bẩm sinh-Gertrude-nhân vật trong tác phẩm thời danh của André Gide-La Symphonie Pastorale-1956- màu xanh là nốt nhạc cao vút, màu đen là nốt nhạc trầm. Thế đối với mắt của Sartre thì màu xanh là như thế nào, và màu đen thì như thế nào? Giữa người mù như Gertrude và người sáng như Sartre ý niệm về màu sắc và âm nhạc chắc phải khác xa nhau. Nhưng Gertrude liên hệ màu sắc và âm nhạc tuyệt vời, nhưng Sartre thì sao? Sartređôi mắt lệch hiến-stigmatique-nhưng ông có cái nhìn xuyên thấu gần như lột trần người đàn bà. Áy thế mà ông vẫn bắt những nhân vật nữ trong"Bức Tường-Le Mur" của ông phải trần trụi để ông khám nghiệm. Phải chăng cái nhìn chỉ cho ta những "Đức Tin Giả".

Hôm nay tai quán càfé FLORE, vời những trang giấy với cây viết nạp đầy mực, với tách cà phê, Jean Paul Sartre đang thao thao với nguồn cảm hứng, với muôn vàn ý tưởng  tuông tràn mông lung. Sartre đang chới với trong thế giới tuyệt vời của riêng mình. một thế giới ở giữa thế kỷ XX -một thế giới vừa Thực vừa Hư. Thế giới của Sartre-thế giới sau hai cuộc Đại Chiến - Thế giới của Chiến Tranh Lạnh bắt đầu... Một thế giới hoài nghi bi quan của André Gide đang xâm chiếm tư tưởng của Jean Paul Sartre- Thế giới được hinh dung qua cái nhìn của Gertrude-một kẻ vốn dĩ mù lòa bẩm sinh. Sartre cảm thấy cô đơn trôi nổi giữa hai cực của cuộc đời Thực và Hư- giữa Hiện Hữu và HƯ Vô- L'Être et Le Néant... 

Và bây giờ là lúc Jean Paul Sartre cảm thấy chính mình là kẻ đang sống, đang thao tác như gã hầu bàn hàng ngày. Sartre đang có cái nhìn hoài nghi vào thế giới. Sartre bi quan như Gertrude, sau khi phẫu thuật mắt, nàng đã nhìn thế giới bằng đôi mắt sáng, một thế giới trần trụi nàng đã vỡ mộng và nàng đã tự vận. Sartre là con người hoài nghi muôn thuở nổi trôi giữa hai cực Hiên Hữu và Hư Vô- L'Être et Le Néant. Chủ thuyết Existentialisme của Jean Paul Sartre là hiện thân của nước Pháp và Châu Âu ở hậu bán thế kỷ thứ XX. Charles De Gaule có lý khi ông bảo Sartre là nước Pháp- "Sartre, c'est la France"./.  

Đào Như

CHICAGO

Sept.12-2011


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Càng sống lâu, đảng Cộng sản Việt Nam càng chứng minh đã tàn lụi tư tưởng và cạn kiệt đường lối xây dựng đất nước và chỉnh đốn đảng. Bắng chứng này xuất hiện tại Hội nghị Trung ương 6/XIII ngày 03/10/2022, qua phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và 5 nội dung thảo luận...
Mọi cuộc cách mạng luôn luôn có cái giá riêng của nó. Riêng cái thứ cách mạng (thổ tả) của những người cộng sản Việt Nam thì đòi hỏi mọi người đều phải trả cái giá (hơi) quá mắc mà thành quả – xem ra – không có gì, ngoài tộc ác!
Mùa hè năm 2022, Hoa Kỳ đã chứng kiến một sự thay đổi đáng kể về cách đa số các thẩm phán Tối Cao Pháp Viện luận giải về Hiến pháp.Vào cuối nhiệm kỳ, tòa án đã bác bỏ quyền phá thai theo hiến pháp lâu đời, mở rộng quyền sử dụng súng và phán quyết rằng tôn giáo có thể đóng vai trò lớn hơn trong các tổ chức công cộng.
Bài này được viết theo lời đề nghị của bạn Tâm Thường Định --- một nhà giáo, một huynh trưởng Gia Đình Phật Tử, và là một nhà văn trong nhóm chủ biên Tạp chí Phật Việt --- rằng “nhờ anh viết bài gì để giúp hoằng pháp.” Bản thân người viết không có đủ tầm nhìn để viết về những suy nghĩ chiến lược; việc đó xin để các bậc tôn túc như Thầy Tuệ Sỹ và nhiều vị khác suy nghĩ. Trong khi đó, trong và ngoài nước đang có hàng ngàn bậc thiện tri thức, ở cả tứ chúng tăng ni cư sĩ, nơi người muốn học Phật có thể tìm nghe pháp, tìm học pháp, cũng như đã có hàng trăm ngàn bài viết giá trị về Phật học trên mạng… do vậy bài này sẽ dựa vào Kinh Phật để nói về một đề tài ít được chú ý: thiền tập với pháp ấn, câu hữu với định. Pháp định nơi đây sẽ tập trung vào sơ thiền. Những sai sót có thể có, xin được sám hối.
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.