Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Giới Thiệu Tập Thơ "A Village Life (2009)" - Louise Gluck - Ngu Yên dịch

18/06/202111:42:00(Xem: 1025)

A Village Life_ Việt Báo_Page_6

Giới Thiệu Tập Thơ

A Village Life (2009)

Louise Gluck

Ngu Yên dịch

 

 

 

Tập thơ thứ 11: “Đời Sống Làng Quê” ấn hành năm 2009. Được xem như một khúc quanh trong sự nghiệp thi ca của Louise Gluck. Khác hẳn với tập “Hoa Diên Vĩ Hoang Dại”, 1992, với nội dung siêu hình và siêu nhiên, đã tạo cho bà nhiều danh vọng.

1.

“A Village Life” mang đến cho độc giả những cảm xúc thâm trầm về tâm sinh lý của cá nhân và xã hội.  Một loại xã hội thực tế, dùng lám ẩn dụ, tuy hiện diện nhưng gần như bị lãng quên bởi đời sống phố thị rộn ràng nhốn nháo. Những mẫu chuyện ngắn thật ngắn, nhỏ thật nhỏ, đôi khi phức tạp, ly kỳ. Đa số bình thường với những nhận xét tinh tế:

[…]

Cô hàng xóm gọi chó, nhái giọng nó không giống.

Con chó lịch sự ngẩn đầu khi nghe

nhưng không đáp trả.

Cô tiếp tục gọi,

tiếng sủa giả thất bại

dần dần biến thành tiếng người.

[…]

(Trích, March, Tháng Ba, tr, 111.)

[…]

Chiều trở về, căn phòng u ám -

bóng chiếc bàn viết che đen sàn nhà.

Như nói với tôi, người sống ở đây đã chết.

[…]

(Trích, Via Della Ombre, Thói Lề Bóng Tối, tr. 90.)

Chuyện người chồng bị vợ bỏ:

[…]

Hết rượu uống. Anh rửa mặt, quanh quẩn trong nhà.

Mùa hè – đời héo tàn vì nóng.

Nhiều đêm, anh vẫn nghe tiếng vợ ru con;

Những đêm còn lại, sau cánh cửa phòng ngủ,

còn đâu, thân thể em trần truồng.

(Trích, Hành Lang, A Corrido, tr. 76.)

Chuyện dạy con gái mới lớn:

[…]

Một đêm hè, mẹ quyết định đến lúc kể tôi nghe

những gì gọi "khoái lạc", dù các người cảm thấy

bà băn khoăn, thiếu tự nhiên, giả vờ che đậy

bằng cách cầm tay tôi,

như thể có người thân vừa qua đời –

vừa cầm tay vừa nói,

như phát biểu về kỹ thuật máy móc

không giống chuyện trò về thú vui.

Tay kia cầm cuốn sách, hiển nhiên, bà có chủ ý.

Mẹ đã làm như vậy với hai anh và chị của tôi,

vẫn cuốn sách đó, màu xanh đậm,

mặc dù mỗi chúng tôi đều giữ một bản sao

[…]

(Trích, Bên Bờ Sông, At The River, tr. 67.)

Tương tựa như vậy, khi đọc hết những bài thơ trong tuyển tập này,  có lúc buồn cười, có lúc bùi ngùi, có lúc nhớ lại chuyện quá khứ riêng tư, pha lẫn chút gì nuối tiếc. Louise Gluck nhắc nhở người đọc những hình ảnh, những đoạn phim dĩ vãng, bằng giọng nói bình thường, không đậm đặc văn chương theo chủ nghĩa Thẩm mỹ. Dù xen lẫn những tứ thơ mới, khi đọc vẫn không cảm thấy xa lạ. 

Đôi khi, bắt gặp vài đoạn ý nhị, phải hiểu ngầm theo tâm sinh lý của tuổi mới lớn.

[…]

Đám con trai có chìa khóa phía trước,

nếu muốn, cầm trên tay,

đa số cho biết đã sử dụng,

[…]

(Trích, Bên Bờ Sông, At The River, tr. 69.)

 

Những đêm như thế này, chúng tôi rủ nhau bơi trong mỏ đá hoa.

Bầy con trai bày trò chơi mục đích tụt áo quần con gái;

đám con gái cũng khoái vì từ múa hè năm trước thân thể đã nở nang

vì thích trình diễn,

vài cô gan dạ nhảy lên đỉnh đá cao,

thay vì chen chúc dưới nước.

[…]

(Trích, Giữa Hè, Midsummer, tr.187.)

 

Suốt tập thơ, đôi lúc người đọc dừng lại, nhất là những người đọc quen sống trong những thành phố phồn hoa, tiện nghi cao cấp, có thể sẽ tự hỏi mình: điều gì đang trăn trở từ tĩnh lặng của tâm hồn?

Người đọc, có bao lần bạn tự hỏi, thiên nhiên và bản thân liên hệ như thế nào?

Thế giới của ngôi làng nhỏ trình bày những hình ảnh kiểm chứng về những ưu điểm của đời sống kề cận thiên nhiên, xa cách văn minh cao độ. Ngôi làng trong trí tưởng của Louise Gluck biểu hiện những ảnh hưởng tâm lý, những thái độ và hành vi từ tốn theo nhịp sống ở phố quê, thay vì những phản ứng nhanh chóng, tranh đua, của trí tuệ đầu thế kỷ 21.

Bây giờ bà ấy đã lớn tuổi,

thanh niên không còn muốn đến gần

nhờ vậy, dạo đêm không e ngại,

trước kia, ra đường lúc chạng vạng khá hiểm nguy

bạy giờ, trở nên bình an như đồng cỏ.

[…]

(Trích, Dạo Đêm, Walking At Night, tr. 86.)

Cảnh đời sống ở một nơi trời cao đất rộng, gió mát trăng thanh, mưa ngút ngàn trên đồng cỏ, hoang vắng vô tận trong đêm, cho dù hồn nhiên, thanh thản, họ vẫn phải đương đầu với những phức tạp của làm người.

Tất cả những lời thơ, tứ thơ là hiện thực. Nội dung mô tả những gì đã xảy ra trong thực tế, nhưng được sử dụng như những tượng trưng, dễ hiểu và phổ biến.

Wiilam Logan của The New York Times nhận xét, “Đời Sống Làng Quê” cưu mang nhiều ý nghĩa hơn lời thơ trình bày. Dư luận cho rằng đây là một loại thơ tiểu thuyết (thơ có truyện) nhưng ông nhận xét, thật ra không đúng. Chỉ là những ngổn ngang của đời sống xóm làng. Những chuyện bình thường xảy ra, được nhận thức qua một tâm hồn nhạy cảm. (Nothing Remains of Love. Book Review. 27 tháng 8, năm 2009.)

Người đọc cũng nhìn ra lòng hảo tâm của người viết, muốn “từ thiện” với đời, tuy không phải rao giảng đạo đức. Đây chỉ là những kiến thức vững chắc đính kèm theo sự suy tư lâu ngày, với một tâm tư có tiêu chuẩn phẩm chất, biểu lộ qua những mô tả từ kinh nghiệm quan sát và kinh nghiệm tưởng tượng.

(Còn tiếp)

 

Mời độc giả đọc toàn bộ thi phẩm Đời Sống Làng Quê. Đọc và tải xuống miễn phí.

https://www.academia.edu/49274795/%C4%90%E1%BB%9Di_S%E1%BB%91ng_L%C3%A0ng_Qu%C3%AA_Thi_ph%E1%BA%A9m_th%E1%BB%A9_11_Thi_s%C4%A9_Nobel_Louise_Gluck

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Thơ ba dòng là một thứ “hố đen” trong vũ trụ thơ. Đó là thứ “thơ còn lại” sau khi thiêu rụi những rườm rà, những quy cách, những lối mòn của những đường lối thơ đã trở nên chán ngắt mà, trong đó, nổi bật nhất, là sự mượt mà du dương của chủ nghĩa lãng mạn. Thơ ba dòng, do đó, là thơ để nghĩ hơn là để ngân nga như những nhạc điệu êm tai và, trong tương tác với người đọc, như là một thứ thơ đã nén chặt, nó sẽ bùng nổ theo những liên tưởng và suy tưởng không ngờ.
Thanh âm một cõi Sa Bà / Ba ngàn thế giới cũng là tại tâm / Nước non chung một cung trầm / Máu sa lệ sót những lầm than đau
Mối tình đầu đã giết dì tôi / như người ta giết bông hoa / cắm lên bàn thờ / héo hon tháng ngày còn lại. / Dì tôi yêu thích và buồn theo tiếng hát / “Đồi Thông Hai Mộ” / Như thể mối tình trong ca khúc này / là tâm sự của dì tôi.
nguyên thủy là kêu gọi trở về / nơi cánh đồng của những trong lành tươi mát / chưa nảy sinh những dị biệt / chân đi trên phù sa / ướt những tấm lòng xanh ngát bao la
một ngày trôi giạt theo sóng vào bờ / một ngày quấn quýt từng bước chân trần / tuổi trẻ bềnh bồng không định hướng / một ngày câm nín xao động ôm trái tim mình / bay cao ngang ngửa trên ngọn cây mộc lan / trập trùng những nụ búp xanh tươi mơn mởn
Đàn ông biết được phụ nữ bao nhiêu? Tôi dùng chữ “biết”, không phải ý chữ “hiểu”. Tôi không dùng chữ “đàn bà” vì e rằng thiếu kính trọng. Tôi lấy vợ đã gần nửa thế kỷ. Đã bắt tay, chào hỏi vài ngàn phụ nữ và nhìn ngắm họ qua trăm ngàn vóc dáng khi du hành nhiều nơi trên thế giới, nếu tính luôn trên truyền hình, qua video, con số có thể lên hàng triệu. Nói như vậy, bạn đọc có thể lầm tưởng tôi là người có bản lãnh biết về phụ nữ, thực tế, như Louis de Bernières đã nói: “Đường lối phụ nữ chinh phục trái tim đàn ông là khiến cho anh ta tưởng bở đang làm cô thích thú.” (“That's how a woman wins a man heart, by making him think that he amuses her.)
điều nguyên vẹn nhất / vẫn nằm im trong tim / ngày mùa thu nhớ dòng sông / nấm đất buồn tênh bên lở bên bồi / quăng viên sỏi trắng cạnh chiếc cầu run rẩy / bàn tay nào níu giữ / bạn bè và tình nhân / ngẩn ngơ năm ba lời tiếc nuối / con chim non hót mấy tiếng cội nguồn
Thế giới giờ này người né người! / Ngồi trên xe bus gắn máy lạnh, hoặc xe bò cọc cạch lăn bánh, / người ngồi xa người, khoảng cách an toàn, một thước rưỡi. / Anh xa tôi! Tôi xa em! Ta xa nhau! Đúng 2 thước. / Giờ này đôi ta hôn nhau nụ hôn gió qua khẩu trang! / Ai đó lỡ miệng ách-xì một, hoặc hai tiếng, hoặc một tràng; / Hết rồi những ánh mắt ái ngại, / những lời nói cảm thông, “God bless,” hoặc “Trời, Phật, Chúa chữa!”
Mời các bạn đọc một ngụ ngôn tân thời của thi sĩ Nobel Louise Gluck. Bóng tối che đậy tội ác. Che giấu những con mèo từ rừng hoang xuống trà trộn vào thành phố. Ban ngày, chúng hiền lành. Về đêm, mèo lộng hành, bè đảng, lòng dạ hung tợn, ngay cả người cũng sợ. Chúng săn đuổi, tiêu diệt những sinh vật không có sức kháng cự. Thảm thương cho thân phận làm chuột. Ngày không dám nhìn mặt trời. Đêm la hét đau đớn dưới răng mèo sắc bén. Chết, Chuột chết la liệt đầy phố đêm. Ai biết? Biết rồi, ai nói? Trước khi trời sáng, xã hội quét dọn, đường phố sạch sẽ, không dấu vết sát thủ, nạn nhân. Mặt trời lên. Mèo hiều hậu, dễ thương, Chuột trốn nắng. Người vô tư. Nhưng rồi đêm sẽ đến, sẽ tiếp diễn máu me và định mệnh.
Mời nghe Alexandra Huỳnh đọc bài thơ Di Sản (Inheritance) "live" trên đài truyền hình LX News. Nữ sinh gốc Việt Alexandra Huynh, tên Việt là Thụy An, 18 tuổi, trong buổi chung kết đêm Thứ Năm 20/5/2021 vừa qua đã thắng giải: "2021 National Youth Poet Laureate -- Nhà Thơ Khôi Nguyên Giới Trẻ Quốc Gia 2021". Huynh trả lời phỏng vấn AP đêm Thứ Năm qua điện thoại từ nhà, rằng thơ đối với cô là phương tiện để tự bày tỏ và để giúp công lý xã hội. Cô nói “Tiếng Việt tự nó đã là một tiếng nói giàu chất thơ. Trong sinh hoạt văn hóa của người Việt người ta đã nói thành thơ trong cuộc sống hằng ngày.” Cô cho hay là đã tập viết những lời thơ phổ nhạc từ khi mới 7 tuổi; đặc biệt là sau những lần đọc thơ trước công chúng thì lại càng cảm thấy sức mạnh của chữ nghĩa có tác động tích cực lên tâm lý và tinh thần đại chúng. Alexandra Huynh căn bản sáng tác thơ bằng tiếng Anh nhưng luôn nuôi hy vọng là sẽ có tác phẩm thơ ra đời và sẽ được chuyển ngữ sang “tiếng Mẹ đẻ”, ngôn ngữ Việt Nam.