Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Mất Cân Bằng Trong Kinh Tế Toàn Cầu: Việt Nam Cho Mỹ Mượn Tiền Lì Xì Tết Dân Chúng (Bài 33)

05/02/202108:50:00(Xem: 3505)

Thế kỷ 21 có nhiều câu chuyện tréo cẳng ngỗng chẳng hạn như Việt Nam đưa tiền cho Mỹ lì xì Tết dân chúng vào cả hai dịp đầu và cuối năm. Hoa Kỳ mắc nợ như chúa chổm thì tiền lấy đâu ra mà Trump cuối năm 2020 lì xì 900 USD rồi Biden đầu năm con trâu lại muốn lì xì thêm 1400 USD cho mỗi đầu người? Câu trả lời là Việt Nam thặng dự mậu dịch với Hoa Kỳ trên 50 tỷ USD, dự trữ ngoại hối cở 80 tỷ USD trong số đó khoảng 30 tỷ USD mua nợ công để nhà nước Mỹ lì xì dân chúng cho vui dù không biết có cần hay không (các con số tính tròn cho dễ nhớ) - tức là những gói kích cầu hay stimulus.


Gọi là đưa tiền cho Mỹ xài vì Việt Nam cho vay chịu lỗ với lãi xuất âm -1.02% (sau lạm phát). Đến khi Việt Nam đòi thì Hoa Kỳ in đô-la trả lại. Nhưng không riêng gì An-Nam mà nhiều nước khác tiếp tục mua nợ công của Mỹ cho nên mức lời nằm lì ở mức cực thấp trong khi đô-la không mất giá. Trong truyền thuyết có ông vua Midas sờ ra vàng thì nay các phù thủy kinh tế Hoa Kỳ bấm chuột (mouseclick) ra tiền!

 

Vấn đề là trong đám mù kẻ chột làm vua. Chẳng nước nào muốn tích trữ thêm Euro vì sợ EU rã bèn. Kinh tế Tàu lớn thứ 2 nhưng Việt Nam buôn bán lời với Mỹ mà lỗ với Tàu nên dư USD trong khi thiếu NDT (Nhân Dân Tệ), nhưng đâu ai khùng mà đổi tiền Mỹ ra tiền Tàu làm quỹ dự trữ! Cho nên trên thế giới nước nào thừa USD (Việt, Tàu, Nhật, Nam Hàn, Đài Loan, Saudi, ….) thì phải chịu lỗ đưa cho Mỹ giữ giùm khiến lãi xuất nợ công của Hoa Kỳ ở mức âm – trái với lệ thường là khi đã mang nợ quá nhiều thì khó lòng vay thêm nợ mới hoặc phải chịu mức lời cao.


Cũng theo thông lệ thì một nước thiếu nợ chỉ có vài cách để trả: quịt nợ, thu thuế, in tiền hay vay nợ mới đắp nợ cũ (trường hợp như Việt Nam vay nợ bằng USD nên không thể in USD để trả mà cần có khoảng dự trử lớn.) Chỉ riêng Hoa Kỳ lại khác: thuyết Tân Tiền Tệ (Modern Monetary Theory hay MMT) hiện có ảnh hưởng lớn thuyết phục Biden rằng lãi xuất đang thấp thì cứ mượn thêm tiền xài cho sướng, không thiếu quốc gia cho mượn nên chẳng cần tăng thuế mà cũng không sợ quịt nợ bởi vì in tiền mà đô-la không mất giá!


Biden sẽ tăng thuế ít ít chỉ đủ để xoa dịu cánh tả mà không dám nặng tay vì sợ kinh tế xì hơi. Cả chính quyền lẫn doanh nghiệp cùng các cửa hàng, cửa tiệm vay nợ không lời để hồi phục sau dịch Tàu mà không sợ cạn nguồn tiền từ nước ngoài đổ vào. Tức là nước Mỹ đang ở khoảng không gian lý tưởng (godilocks zone) không cần tăng thuế mà vẫn đủ tiền xài thả cửa nhờ thế giới chịu lỗ cho vay. Ngược lại chủ nợ không bao giờ sợ mất vốn bởi vì nước Mỹ có nhà máy in bạc.


Phe chống cho rằng in tiền thì đô-la mất giá (lạm phát) còn phe bênh giải thích đừng quá lo vì nước Mỹ in USD ồ ạt từ 2008 mà đô-la không mất giá trong khi quốc tế vẫn buộc lòng (không phải vui lòng) cho Mỹ mượn thêm tiền. Lý do vì các nước như Tàu, Việt… hiện tích trữ một bọng tiền khổng lồ (savings glut) mà không chịu xài nên phải đưa cho Mỹ tiêu bằng không hàng hóa xuất cảng không có nước mua.


Kinh tế gia lổi lạc kiêm đại phù thủy Larry Summer tính toán nhờ lãi xuất ngày càng rẻ nên từ năm 2008 nợ tuy tăng vọt mà tiền hàng tháng trả nợ lại giảm xuống. Thước đo mới không còn là nợ nhiều hay ít so với GDP (giả sử lên đến 150% GDP cũng không sao) nhưng nếu tiền trả nợ hàng năm dưới 2% GDP trong khi GDP tăng cũng khoảng 2% mỗi năm rồi thì nợ sẽ từ từ bốc cạn.


Người viết cho vui nhưng đây là những lý luận kinh tế hiện đại và tinh vi nhất chỉ áp dụng riêng cho Hoa Kỳ nhờ vị thế độc quyền của đồng đô-la - Việt Nam đừng bắt chước in tiền và mượn nợ thì khốn! Âu châu ghanh tức cho là Mỹ hưởng “ưu đải quá đáng” (exorbitant privilege), mặt trái của nó là khiến dân Mỹ mất việc giận dữ lên án “gánh nặng quá đáng” (exorbitant burden). 


Bạn đọc nào không ưa chuyện phù phép xin mời vào thử phá mê hồn trận. Có vài khe hở mà người viết xin tạm dấu, bạn đọc tò mò xin tìm hiểu trong The Economist số 12/12/2020 để rồi đấu trí.


Để kết luận: cám ơn tiền lì xì Tết gởi từ Việt Nam qua Mỹ.










Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
Tại Bangkok, Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2022 đã kết thúc và 21 quốc gia thành viên đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với nội dung lên án Nga về cuộc chiến tranh xâm lược tại Ukraine. Tuy nhiên, Bản Tuyên bố có nêu rõ giới hạn dè dặt là nhìn chung vẫn còn có "những quan điểm và đánh giá khác nhau về tình hình và các biện pháp trừng phạt.”
Vào ngày 15-11-2022 tại tư dinh Mar-a-Lago, Florida cựu Tổng thống bị thất sủng Donald Trump tuyên bố rằng ông sẽ tái tranh cử Tổng thống vào năm 2024. Ngay ngày hôm sau Dân Biểu Hoa Kỳ Gerry Connolly (Dân Chủ, Virginia) cho biết rằng các Dân Biểu Dân Chủ sẽ đưa ra một nghị quyết trong tuần này để đảm bảo rằng Trump không bao giờ có thể giữ chức vụ tổng thống nữa bằng cách viện dẫn Tu Chính Án Thứ 14. Hiến Pháp Hoa Kỳ quy định rằng những người tham gia những cuộc phản loạn (insurrection) bị cấm giữ các chức vụ liên bang và ông Connolly cam kết đảm bảo các hành động của Trump vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 không bị lãng quên...
Dù vẫn còn một ít kết quả chưa được công bố và cuộc tái bầu cử “runoff” thứ nhì cho chiếc ghế Thượng viện tại tiểu bang Georgia vào đầu tháng12 tới, cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022 tại Hoa Kỳ xem như đã kết thúc. Nếu làn sóng đỏ của phía Cộng Hòa không có được kết quả như dự đoán hay theo mong đợi từ đảng này thì ngược lại, việc đảng Dân Chủ thắng thêm chiếc ghế Thượng Viện cùng các ghế Thống Đốc tiểu bang trước tình trạng lạm phát gia tăng và tổng thống đương nhiệm bị sụt giảm mức ủng hộ là một cuộc ngược dòng đáng kể...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.