Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Di Sản Đắt Giá Của Donald Trump

13/01/202116:57:00(Xem: 1258)

Project-Syndicate

Richard Haass

Đỗ Kim Thêm dịch

Nhiệm kỳ tổng thống của Donald Trump là một hậu quả, nhưng nó gây nhiều tác động phá hoại hơn là mang lại những thành tựu. Các cuộc tấn công liên tục gây thiệt hại cho nền dân chủ Mỹ, đối sách không hiệu quả trong trận đại dịch và các quyết định về chính sách đối ngoại gây rối loạn, sẽ khó – nếu không muốn nói là không thể – hàn gắn trong một sớm một chiều.

Cuối cùng, chúng ta có thể tuyên bố với lòng tự tin rằng, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump sẽ rời khỏi toà Bạch Ốc vào ngày 20 tháng 1, tuy là trong miễn cưỡng. Khi bốn năm cầm quyền của Trump kết thúc, sẽ không còn quá sớm để đặt ra vấn đề về việc Trump sẽ được nhìn nhận như thế nào.

Lịch sử sẽ đánh giá Trump trở thành một tổng thống Mỹ gây nhiều hậu quả khi Trump đã để lại cho nước Mỹ và thế giới nhiều thay đổi. Trump cũng sẽ được coi là một trong những người tồi tệ nhất, nếu không muốn nói là tồi tệ nhất từ trước đến nay.

Đúng vậy, Trump đã đạt được một số việc hữu ích. Về việc trong nước, Trump thúc đẩy các chính sách – cắt giảm mức thuế doanh nghiệp quá cao; nới lỏng một số quy định nặng nề – dường như đã góp phần cho tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ. Về chính sách đối ngoại, Trump đáng được ghi nhận vì đã chuyển chính sách của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc ngày càng đàn áp, mạnh mẽ và quyết đoán theo đường hướng tỉnh táo và phê phán hơn. Trump cũng có lý khi cấp vũ khí phòng thủ cho Ukraine, khi một phần đất nước đang bị Nga chiếm đóng.

Đàm phán Hiệp ước Thương mại mới với Mexico và Canada, và sau đó thuyết phục Quốc hội thông qua, đó là một thành tựu đáng kể, ngay cả khi sự cải thiện đối với Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) còn khiêm tốn và các phần quan trọng của hiệp định mới được lấy từ văn bản của Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương lớn hơn mà Trump đã từ chối một cách thiếu khôn ngoan. Hoa Kỳ cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện cho việc bình thường hóa quan hệ giữa Israel và một số nước láng giềng trong khối Ả Rập, dù các nước này không đạt được bất kỳ bước tiến nào trong vấn đề Palestine.

Nhưng những thành tích này và bất kỳ thành tích nào khác đều bị xoá mờ bởi những gì Trump đã làm sai. Nổi bật đặc biệt là ba thất bại. Đầu tiên là những thiệt hại mà Trump đã gây ra cho nền dân chủ Mỹ. Các sự kiện vào ngày 6 tháng 1 năm 2021, khi một đám đông ủng hộ cho Trump bao vây và chiếm đóng Điện Capitol của Hoa Kỳ, là đỉnh điểm của những nỗ lực của tổng thống nhằm bêu xấu giới truyền thông, vi phạm các quy tắc đã được thiết lập, quảng cáo cho dối trá, nghi vấn thẩm quyền của tòa án và bác bỏ kết quả của cuộc bầu cử tổng thống, đã vượt qua mọi thử thách nghiêm trọng về tính hợp pháp của cuộc bầu cử.

Xúi giục và khích động của Trump về hoạt động bất hợp pháp và bạo lực là dấu hiệu cuối cùng không thể chấp nhận được. Rõ ràng là, không phải tất cả lỗi ở đây do Trump, vì không ai buộc quá nhiều giới chức trong đảng Cộng hòa phải làm theo sự chỉ đạo của Trump trong việc tìm cách làm suy yếu tính hợp pháp sự chiến thắng của Tổng thống đắc cử Joe Biden.

Những người đã hỗ trợ cho Trump thông qua các hỗ trợ chính trị và tài chính chia sẻ trách nhiệm đối với cuộc tấn công liên tục của Trump trong những hạn chế quan trọng cho việc vận hành của bất kỳ hệ thống dân chủ nào. Tuy nhiên, điều phân biệt biến cố này của chủ nghĩa dân túy Mỹ khi so với các biến cố xảy ra trước đây là nó được diễn ra ngay trong phòng Bầu Dục, chứ không phải là từ bên ngoài.

Vấn đề xác định thứ hai là COVID-19. Sự bùng phát của virus corona và lây lan sau đó là thất bại của Trung Quốc, nhưng phản ứng thiếu hiệu quả và không đầy đủ của Trump là lý do giải thích tại sao 400.000 người Mỹ chết vì căn bệnh này vào thời điểm Trump rời nhiệm sở. Phản ứng thiếu sót của Hoa Kỳ cũng khiến hàng triệu việc làm và doanh nghiệp biến mất (một số sẽ bị mất vĩnh viễn), hàng triệu sinh viên tụt lại phía sau và các chính phủ cũng như người dân trên thế giới mất đi sự tôn trọng đối với Mỹ.



Có nhiều điều mà chính quyền Trump có thể và đáng lẽ phải làm để đối phó với virus corona. Vì vai trò của tổng thống, mặc dù Trump xứng đáng được ghi công trạng trong việc thúc đẩy cho sự phát triển của vắc-xin COVID-19, nhưng thành tựu này đã bị suy giảm một phần là do sắp xếp thất bại trong việc phân phối cho có hiệu quả. Chính quyền cũng không đưa ra được thông điệp nhất quán về sự cần thiết của khẩu trang, cũng như không bảo đảm rằng nhân viên y tế có đầy đủ đồ bảo hộ, hoặc cung cấp sự hỗ trợ thiết yếu của liên bang để phát triển các xét nghiệm hiệu quả.

Sự tương phản với các phản ứng tương đối thành công của Đài Loan, Úc, New Zealand, Đức, Việt Nam và Trung Quốc nhấn mạnh rằng, một đợt bùng phát virus không cần thiết phải dẫn đến một trận đại dịch, và chắc chắn không phải là một đại dịch mang tầm vóc như ở Mỹ. Trớ trêu thay, Trump dường như lo sợ rằng ưu tiên chống lại COVID-19 sẽ làm suy yếu nền kinh tế và mất cơ hội tái đắc cử, trong khi thực tế, Trump đã thất bại trong việc vượt qua thách thức có lẽ đã đặt ra cho Trump.

Việc xác định thứ ba trong di sản thất bại của Trump là chính sách đối ngoại làm suy yếu vị thế của Mỹ trên thế giới. Một phần kết quả này là do một số lý do được mô tả ở trên: cuộc tấn công của Trump vào nền dân chủ và không đối phó hiệu quả với COVID-19.

Nhưng chính sách đối ngoại của Trump cũng thất bại vì các 1ý do riêng. Triều Tiên đã bổ sung kho vũ khí hạt nhân và chế tạo ngày càng nhiều và tốt hơn, bất chấp chính sách ngoại giao cá nhân của Trump với Kim Jong-un. Iran đã giảm thời gian cần thiết để phát triển vũ khí hạt nhân sau khi chính quyền Trump đơn phương rút khỏi Hiệp ước Hạt nhân năm 2015 (Kế hoạch Hành động Toàn diện). Chế độ độc tài của Venezuela vững chắc hơn, và Nga, Syria và Iran đã gia tăng ảnh hưởng trên khắp Trung Đông sau khi Mỹ rút quân và hỗ trợ cho các đối tác địa phương.

Nói rộng hơn, việc Mỹ rút khỏi các hiệp định và thể chế quốc tế đã thành dấu hiệu nổi bật trong chính sách đối ngoại của Trump, cũng như việc chỉ trích các đồng minh châu Âu và châu Á của Mỹ, thân thiện với các nhà lãnh đạo độc tài và coi thường các vi phạm nhân quyền. Kết quả cuối cùng còn lại là, tình trạng giảm ảnh hưởng của Hoa Kỳ trên chính trường thế giới.

Trump thừa hưởng một loạt các mối quan hệ, liên minh và thể chế, tuy không hoàn hảo, nhưng đã có trong 75 năm qua, tạo ra một bối cảnh trong đó xung đột giữa các cường quốc đã được tránh né, nền dân chủ được mở rộng, thịnh vương và mức sống tăng lên. Với sự pha trộn giữa chủ nghĩa dân tộc “Nước Mỹ trên hết”, chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa biệt lập, Trump đã làm những gì có thể để phá vỡ nhiều mối quan hệ này và sự thu xếp này mà không đặt bất cứ điều gì tốt hơn cho vị thế của Mỹ.

Sửa chữa các thiệt hại này trong một sớm một chiều sẽ là chuyện rất khó, nếu không muốn nói là không thể. Trump sẽ không còn là tổng thống nữa, nhưng Trump sẽ vẫn có ảnh hưởng trong đảng Cộng hòa và đất nước. Trong khi thế giới đang ngày càng rối ren và ảnh hưởng của Hoa Kỳ đã suy giảm, Trump đã thúc đẩy đáng kể cả hai xu hướng. Điểm mấu chốt là Trump đang để lại một đất nước và một thế giới trong tình trạng tồi tệ hơn nhiều so với những gì mà Trump được thừa hưởng. Đó là di sản đau buồn của Trump.

***

Richard Haass, Chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, Giám đốc Hoạch định Chính sách, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ (2001-2003), Đặc phái viên của Tổng thống George W. Bush tại Bắc Ireland và Điều phối viên về Afghanistan. Ông là tác giả của The World: A Brief Introduction (Penguin Press, 2020).

Giới thiệu trang nhà của dịch giả: https://kimthemdo.com

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Có lẽ cũng không thể quên những đóng góp tích cực từ một số cơ quan truyền thông Việt ngữ, các ký giả chuyên hay không chuyên nghiệp, những dịch giả, các chuyên viên đủ ngành nghề trong cộng đồng gốc Việt, đặc biệt là một giới trẻ năng động và tài ba, cũng đã tham gia tích cực vào việc cung cấp thông tin nhanh chóng và xác thực, dù trong tư cách nghề nghiệp hay chỉ là công dân tự phát.
Sau khi Biển và Chim Bói Cá được dịch giả Tây Hà chuyển sang Pháp ngữ (La Mer et le Matin-Pêcheur) trong một cuộc phỏng vấn dành cho RFA, vào hôm 15 tháng 4 năm 2012, Bùi Ngọc Tấn đã có đôi lời tâm sự về tác phẩm của mình: “Tôi chỉ có thể tóm tắt lại như thế này, đây là sử thi, quyển tiểu thuyết sử thi thời sự tan rã. Tan rã trong hệ tư tưởng, tan rã trong quan hệ sản xuất, nghĩa là tan rã trong ý thức hệ, tan rã trong quan hệ giữa người với người.”
Rât ngỡ ngàng và xót xa khi tôi nghe tin Kiêm Thêm đã ra đi giữa mùa đại dịch. Mấy tuần trước, Thêm còn rủ tôi về nhà Thêm ở Monterey Hills uống bia và ngắm khu vườn nhỏ Thêm đã chí thú vun trồng trong những ngày sống cách ly ở nhà. Tuy từ nơi tôi ở, xuống nhà Kiêm Thêm chỉ cách khoảng 6 giờ lái xe trên đường cao tốc; nhưng con đường xa lộ bây giờ thành dài vô tận trong mùa dịch bệnh đang phải cách ly.
Người Việt ở nước ngoài đi biểu tình thì may mắn là không ai bị trọng thương hoặc tử thương gì sất. Tuy thế, những lời lẽ nẩy lửa – hay cay độc – mà họ dùng để mạt sát nhau (trong lúc tranh cãi để bênh vực quan điểm chính trị của mình) thì có thể làm cho tha nhân bị tổn thương cho đến khi nhắm mắt!
Ngày 6 tháng 1 năm 2021 một cuộc nổi dậy đã xảy ra tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn khi hàng trăm người bạo loạn tràn vào Tòa Nhà Quốc Hội Hoa Kỳ khiến cho 5 người chết. Trong khi nhiều người tại Thủ Đô Washington, bề ngoài đi biểu tình chống lại điều mà họ thấy sai lầm rằng cuộc bầu cử bị đánh cắp, sự có mặt của họ -- và các hành động của họ -- phản ảnh một loạt mục tiêu lớn hơn mà các dân quân người Mỹ đang hy vọng đạt được để có thêm hành động cực đoan hơn. Nhiều bài viết bởi các học giả chuyên về phong trào cực đoan bạo động, thượng đẳng da trắng và dân quân giải thích con đường đi xuống mà những người bạo loạn và nổi dậy này tìm cách chiếm lấy nước Mỹ. Báo The Conversation U.S. đã biên soạn các trích đoạn của 5 trong số những bài viết đó, tìm cách giải thích sự rạn nứt đã lan rộng trong xã hội Mỹ. “Những người theo QAnon, Proud Boys và các nhóm cực hữu và cực hữu và dân tộc da trắng kết nối lỏng lẻo khác tập họp tại Washington tưởng rằng họ đang sống trong ý tưởng rất ư kỳ quặc
Với bối cảnh này, Tổng thống Biden thừa nhận ông sẽ phải đối phó với một nước Mỹ phân hóa trầm trọng hơn bao giờ hết, cộng thêm với nạn dịch Thế kỷ và một nền Kinh tế suy thoái với 6.7% người Mỹ thất nghiệp. Con số này tương đương với khoảng 40 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp. Tổng thống Biden nói với nhân dân Mỹ rằng ông biết rất rõ phải làm gì trong cương vị Tổng thống để hàn gắn vết thương chia rẽ do các khuynh hướng bạo lực và cường quyền gây ra, nhanh chóng ngăn chặn dịch Covid 19 và phục hồi kinh tế.
Một nền dân chủ lâu đời, bén rễ hơn ba trăm năm qua của một cường quốc hàng đầu thế giới bỗng dưng trở thành nền “cộng hòa chuối” (banana republic)[1] qua cuộc bầu cử tổng thống 2020, với tố cáo gian lận, kiện tụng rồi trở thành bạo loạn sau đó, tưởng như chỉ có thể xảy ra ở một nước độc tài kém phát triển nào đó ở Nam Mỹ hay mãi tận châu Phi xa xôi. Tại sao lại có thể xảy ra những chuyện kỳ lạ như thế với một nền dân chủ được xem như mẫu mực để thế giới noi theo?
Khi Facebook và Twitter quyết định đóng cửa vĩnh viễn tài khoản của Tổng thống Trump, sau nhiều lần cảnh cáo, dư luận bùng lên tranh luận về quyền tự do phát biểu và Tu chính án Số 1 trong Hiến pháp Hoa Kỳ. Từ ngày lên làm lãnh đạo, ông Trump đã dùng tài khoản twitter để nói chuyện thẳng với những ai có kết nối với tài khoản của ông. Twitter của tổng thống có 80 triệu người theo dõi và ông đã dùng nó như là phương tiện phát ngôn chính, vào bất cứ khi nào ông thấy cần, kể cả lúc đêm khuya hay khi trời còn tờ mờ sáng. Ông viết vài hàng về những gì ông suy nghĩ mà chẳng cần tham khảo ý kiến với cố vấn hay những người làm chính sách trong nội các. Ông bốp chát, khinh miệt những người không đồng ý hay chê bai ông. Nhiều lần Twitter và Facebook đã dán lời cảnh báo trước những phát tán của ông, khi cho rằng tổng thống không nói đúng sự thật. Cho tới khi biến cố 6/1 xảy ra, là sự việc nhiều người ủng hộ Tổng thống Trump tràn vào trụ sở Quốc Hội làm loạn,
Chiến tranh ở Việt Nam sôi động nhất là vào thập niên 70. Nam ký giả nhà binh thì nhiều, nhưng nữ ký giả chỉ có Phan Trần Mai, thuộc binh chủng Nhảy Dù, sau khi giải ngũ về làm cho nhật báo Trắng Đen. Chúng tôi gặp nhau vào mùa hè đỏ lửa, lúc ở địa đầu giới tuyến, tỉnh Quảng Trị.
Hôm nay công sở và trường học cùng một số hãng xưởng đã được nghỉ lễ ngày Martin Luther King Jr. Day để đón mừng sinh nhật và tưởng niệm ông. MLK sinh ngày 15 tháng Một năm 1929 nhưng ngày MLK Day được chọn là ngày thứ Hai thứ ba trong tháng Một hàng năm, tức hôm nay. Ngoại trừ sinh nhật tổng thống George Washington và Abraham Lincoln được kết hợp và đón chào như một ngày lễ liên bang qua Ngày Tổng Thống - President Day, ông là công dân Hoa Kỳ duy nhất có ngày sinh đã được Quốc Hội chuẩn thuận và tổng thống Ronald Reagan thông qua vào năm 1983, trở thành ngày lễ liên bang chính thức, nhằm tưởng niệm và vinh danh một nhân vật lịch sử vĩ đại của nước Mỹ. Người mà cái tên hầu như hiện diện khắp nước Mỹ qua những bảng tên đường, các trung tâm, tổ chức, phong trào xã hội dân sự.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,