Di Sản Đắt Giá Của Donald Trump

13/01/202116:57:00(Xem: 2336)

Project-Syndicate

Richard Haass

Đỗ Kim Thêm dịch

Nhiệm kỳ tổng thống của Donald Trump là một hậu quả, nhưng nó gây nhiều tác động phá hoại hơn là mang lại những thành tựu. Các cuộc tấn công liên tục gây thiệt hại cho nền dân chủ Mỹ, đối sách không hiệu quả trong trận đại dịch và các quyết định về chính sách đối ngoại gây rối loạn, sẽ khó – nếu không muốn nói là không thể – hàn gắn trong một sớm một chiều.

Cuối cùng, chúng ta có thể tuyên bố với lòng tự tin rằng, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump sẽ rời khỏi toà Bạch Ốc vào ngày 20 tháng 1, tuy là trong miễn cưỡng. Khi bốn năm cầm quyền của Trump kết thúc, sẽ không còn quá sớm để đặt ra vấn đề về việc Trump sẽ được nhìn nhận như thế nào.

Lịch sử sẽ đánh giá Trump trở thành một tổng thống Mỹ gây nhiều hậu quả khi Trump đã để lại cho nước Mỹ và thế giới nhiều thay đổi. Trump cũng sẽ được coi là một trong những người tồi tệ nhất, nếu không muốn nói là tồi tệ nhất từ trước đến nay.

Đúng vậy, Trump đã đạt được một số việc hữu ích. Về việc trong nước, Trump thúc đẩy các chính sách – cắt giảm mức thuế doanh nghiệp quá cao; nới lỏng một số quy định nặng nề – dường như đã góp phần cho tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ. Về chính sách đối ngoại, Trump đáng được ghi nhận vì đã chuyển chính sách của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc ngày càng đàn áp, mạnh mẽ và quyết đoán theo đường hướng tỉnh táo và phê phán hơn. Trump cũng có lý khi cấp vũ khí phòng thủ cho Ukraine, khi một phần đất nước đang bị Nga chiếm đóng.

Đàm phán Hiệp ước Thương mại mới với Mexico và Canada, và sau đó thuyết phục Quốc hội thông qua, đó là một thành tựu đáng kể, ngay cả khi sự cải thiện đối với Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) còn khiêm tốn và các phần quan trọng của hiệp định mới được lấy từ văn bản của Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương lớn hơn mà Trump đã từ chối một cách thiếu khôn ngoan. Hoa Kỳ cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện cho việc bình thường hóa quan hệ giữa Israel và một số nước láng giềng trong khối Ả Rập, dù các nước này không đạt được bất kỳ bước tiến nào trong vấn đề Palestine.

Nhưng những thành tích này và bất kỳ thành tích nào khác đều bị xoá mờ bởi những gì Trump đã làm sai. Nổi bật đặc biệt là ba thất bại. Đầu tiên là những thiệt hại mà Trump đã gây ra cho nền dân chủ Mỹ. Các sự kiện vào ngày 6 tháng 1 năm 2021, khi một đám đông ủng hộ cho Trump bao vây và chiếm đóng Điện Capitol của Hoa Kỳ, là đỉnh điểm của những nỗ lực của tổng thống nhằm bêu xấu giới truyền thông, vi phạm các quy tắc đã được thiết lập, quảng cáo cho dối trá, nghi vấn thẩm quyền của tòa án và bác bỏ kết quả của cuộc bầu cử tổng thống, đã vượt qua mọi thử thách nghiêm trọng về tính hợp pháp của cuộc bầu cử.

Xúi giục và khích động của Trump về hoạt động bất hợp pháp và bạo lực là dấu hiệu cuối cùng không thể chấp nhận được. Rõ ràng là, không phải tất cả lỗi ở đây do Trump, vì không ai buộc quá nhiều giới chức trong đảng Cộng hòa phải làm theo sự chỉ đạo của Trump trong việc tìm cách làm suy yếu tính hợp pháp sự chiến thắng của Tổng thống đắc cử Joe Biden.

Những người đã hỗ trợ cho Trump thông qua các hỗ trợ chính trị và tài chính chia sẻ trách nhiệm đối với cuộc tấn công liên tục của Trump trong những hạn chế quan trọng cho việc vận hành của bất kỳ hệ thống dân chủ nào. Tuy nhiên, điều phân biệt biến cố này của chủ nghĩa dân túy Mỹ khi so với các biến cố xảy ra trước đây là nó được diễn ra ngay trong phòng Bầu Dục, chứ không phải là từ bên ngoài.

Vấn đề xác định thứ hai là COVID-19. Sự bùng phát của virus corona và lây lan sau đó là thất bại của Trung Quốc, nhưng phản ứng thiếu hiệu quả và không đầy đủ của Trump là lý do giải thích tại sao 400.000 người Mỹ chết vì căn bệnh này vào thời điểm Trump rời nhiệm sở. Phản ứng thiếu sót của Hoa Kỳ cũng khiến hàng triệu việc làm và doanh nghiệp biến mất (một số sẽ bị mất vĩnh viễn), hàng triệu sinh viên tụt lại phía sau và các chính phủ cũng như người dân trên thế giới mất đi sự tôn trọng đối với Mỹ.



Có nhiều điều mà chính quyền Trump có thể và đáng lẽ phải làm để đối phó với virus corona. Vì vai trò của tổng thống, mặc dù Trump xứng đáng được ghi công trạng trong việc thúc đẩy cho sự phát triển của vắc-xin COVID-19, nhưng thành tựu này đã bị suy giảm một phần là do sắp xếp thất bại trong việc phân phối cho có hiệu quả. Chính quyền cũng không đưa ra được thông điệp nhất quán về sự cần thiết của khẩu trang, cũng như không bảo đảm rằng nhân viên y tế có đầy đủ đồ bảo hộ, hoặc cung cấp sự hỗ trợ thiết yếu của liên bang để phát triển các xét nghiệm hiệu quả.

Sự tương phản với các phản ứng tương đối thành công của Đài Loan, Úc, New Zealand, Đức, Việt Nam và Trung Quốc nhấn mạnh rằng, một đợt bùng phát virus không cần thiết phải dẫn đến một trận đại dịch, và chắc chắn không phải là một đại dịch mang tầm vóc như ở Mỹ. Trớ trêu thay, Trump dường như lo sợ rằng ưu tiên chống lại COVID-19 sẽ làm suy yếu nền kinh tế và mất cơ hội tái đắc cử, trong khi thực tế, Trump đã thất bại trong việc vượt qua thách thức có lẽ đã đặt ra cho Trump.

Việc xác định thứ ba trong di sản thất bại của Trump là chính sách đối ngoại làm suy yếu vị thế của Mỹ trên thế giới. Một phần kết quả này là do một số lý do được mô tả ở trên: cuộc tấn công của Trump vào nền dân chủ và không đối phó hiệu quả với COVID-19.

Nhưng chính sách đối ngoại của Trump cũng thất bại vì các 1ý do riêng. Triều Tiên đã bổ sung kho vũ khí hạt nhân và chế tạo ngày càng nhiều và tốt hơn, bất chấp chính sách ngoại giao cá nhân của Trump với Kim Jong-un. Iran đã giảm thời gian cần thiết để phát triển vũ khí hạt nhân sau khi chính quyền Trump đơn phương rút khỏi Hiệp ước Hạt nhân năm 2015 (Kế hoạch Hành động Toàn diện). Chế độ độc tài của Venezuela vững chắc hơn, và Nga, Syria và Iran đã gia tăng ảnh hưởng trên khắp Trung Đông sau khi Mỹ rút quân và hỗ trợ cho các đối tác địa phương.

Nói rộng hơn, việc Mỹ rút khỏi các hiệp định và thể chế quốc tế đã thành dấu hiệu nổi bật trong chính sách đối ngoại của Trump, cũng như việc chỉ trích các đồng minh châu Âu và châu Á của Mỹ, thân thiện với các nhà lãnh đạo độc tài và coi thường các vi phạm nhân quyền. Kết quả cuối cùng còn lại là, tình trạng giảm ảnh hưởng của Hoa Kỳ trên chính trường thế giới.

Trump thừa hưởng một loạt các mối quan hệ, liên minh và thể chế, tuy không hoàn hảo, nhưng đã có trong 75 năm qua, tạo ra một bối cảnh trong đó xung đột giữa các cường quốc đã được tránh né, nền dân chủ được mở rộng, thịnh vương và mức sống tăng lên. Với sự pha trộn giữa chủ nghĩa dân tộc “Nước Mỹ trên hết”, chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa biệt lập, Trump đã làm những gì có thể để phá vỡ nhiều mối quan hệ này và sự thu xếp này mà không đặt bất cứ điều gì tốt hơn cho vị thế của Mỹ.

Sửa chữa các thiệt hại này trong một sớm một chiều sẽ là chuyện rất khó, nếu không muốn nói là không thể. Trump sẽ không còn là tổng thống nữa, nhưng Trump sẽ vẫn có ảnh hưởng trong đảng Cộng hòa và đất nước. Trong khi thế giới đang ngày càng rối ren và ảnh hưởng của Hoa Kỳ đã suy giảm, Trump đã thúc đẩy đáng kể cả hai xu hướng. Điểm mấu chốt là Trump đang để lại một đất nước và một thế giới trong tình trạng tồi tệ hơn nhiều so với những gì mà Trump được thừa hưởng. Đó là di sản đau buồn của Trump.

***

Richard Haass, Chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, Giám đốc Hoạch định Chính sách, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ (2001-2003), Đặc phái viên của Tổng thống George W. Bush tại Bắc Ireland và Điều phối viên về Afghanistan. Ông là tác giả của The World: A Brief Introduction (Penguin Press, 2020).

Giới thiệu trang nhà của dịch giả: https://kimthemdo.com

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Đầu năm mới Qúy Mão không ai muốn nghe chuyện xui, nhưng dân gian và báo chí của đảng CSVN lại chỉ nói đến những nguy cơ tiềm ẩn đang đe dọa sự sống còn của chế độ...
✱ HĐ Tham Mưu Trưởng LQ/JCS: Tổng thống Kennedy và Johnson đều không tin tưởng vào các cố vấn quân sự của họ, vì cho rằng các tướng lĩnh và đô đốc thiếu sự tinh tế về mặt chính trị - Giới quân sự bất bình vì "coi lực lượng quân sự là công cụ để thương lượng về mặt ngoại giao". ✱ McNamara: Một khi bổ sung quân số sẽ tăng thêm chi phí về nhân sự, về chính trị và kinh tế do cuộc chiến gây ra, làm suy giảm khả năng của quốc gia một khi cuộc chiến kéo dài. ✱ JCS: McNamara chủ trương tìm kiếm một giải pháp hòa đàm về cuộc chiến - thúc giục Hà Nội đi đến bàn đàm phán hòa bình...
Cái thời bao cấp (thổ tả) ấy, may quá, đã xa như dĩ vãng. Sau khi Đảng dũng cảm nhìn vào sự thực, quyết tâm đổi mới toàn diện, và cương quyết bẻ lái con tầu tổ quốc (theo hướng kinh tế thị trường) thì bộ mặt của xã hội đã hoàn toàn thay đổi ...
Hiệp định về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết ngày 27 tháng 1 năm 1973 tại Paris, gồm có 9 chương và 23 điều khoản. Nội dung mà Chính phủ Hoa Kỳ, Chính phủ VNDCCH, Chính phủ VNCH và Chính phủ CMLTMNVN đồng thuận không phải là thoả hiệp giữa hai phe thắng và thua, mà nhằm quy định việc ngưng mọi cuộc giao tranh, Hoa Kỳ rút quân trong vòng 60 ngày ra khỏi Việt Nam, QĐNDVN được ở lại miền Nam; bù lại, Hà Nội trao trả các tù binh Hoa Kỳ, VNCH và MTGPMN cùng hoạt động trên lãnh thổ của mình...
Tại sao rất ít người Việt đọc sách Việt? Tôi muốn nói đến sách văn chương, sách triết học, sách khoa học. Đây là ba nguồn kiến thức, tư tưởng lớn của nhân loại. Nếu lấy ra hết ba loại hiểu biết này, con người chỉ là đàn bò nhai lại và tranh cãi. Nếu một người không có hiểu biết nào từ ba nguồn cung cấp trên, người đó không thể khác hơn con bò. Tuy nhiên, việc này không bao giờ xảy ra.
Hôm thứ Sáu 13/1/2023 vừa qua, Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden tiếp Thủ tướng Kishida Fumio của Nhật Bản tại phòng Bầu Dục Tòa Bạch Ốc. Chương trình nghị sự của hai nguyên thủ quốc gia hẳn phải đề cập đến hiểm họa an ninh từ Trung quốc, mà cả hai quốc gia trong thời gian những năm gần đây đều đặt lên trọng tâm hàng đầu
Làm sao để giữ vững tư tưởng trong Quân đội và Công an là vấn đề sống còn năm 2023 của đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN). Lý do vì năm con Mèo (Quý Mão) có Hội nghị Trung ương giữa nhiệm kỳ Khóa đảng XIII, dự trù vào khoảng tháng Sáu, để bỏ phiếu tín nhiệm các cấp Lãnh đạo từ Trung ương xuống địa phương. Cuộc bỏ phiếu này sẽ là cơ hội cho các cấp tranh đua, chạy chức, chiếm quyền lãnh đạo. Và kết quả cuộc bỏ phiếu này sẽ đặt nền tảng cho Đại hội đảng khóa XIV để bầu lên Tổng Bí thư và Bộ Chính trị mới nhiệm kỳ 2026-2031...
Chứ chả lẽ cái chết thảm thiết của bà Cát Hanh Long và của hàng bao nhiêu triệu lương dân khác nữa (ở khắp ba miền đất nước, từ hơn nửa thế kỷ nay) thì đất/trời có thể dung tha được hay sao?
✱ Lê Đức Thọ: Bây giờ về phần thỏa thuận chúng tôi đã đồng ý, chúng ta sẽ tiến hành như thế nào? ✱ Kissinger: Để tránh nhầm lẫn, chúng tôi sẽ đánh máy lại từ tiếng Anh của chúng tôi và ông có một bản sao của bản văn. Chúng tôi sẽ nỗ lực tận tâm nhất để đảm bảo rằng mọi thứ chúng ta đã đồng ý đều được hợp nhất. ✱ TT Thiệu: Nếu chúng tôi không thể ký thỏa hiệp này trước cuộc bầu cử, thời liệu Hoa Kỳ có cần phải công bố cho người dân biết rằng họ vẫn có ý định ký kết thỏa hiệp này không? ✱ TT Nixon: Tôi phải có câu trả lời của ông (TT Thiệu) trước 1200 giờ Washington, ngày 21 tháng 1 năm 1973...
Sau 13 năm, cuối cùng thì Bác sĩ David Sinclair và các đồng nghiệp đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì thúc đẩy quá trình lão hóa? Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, Sinclair, giáo sư di truyền học và đồng giám đốc của Paul F. Glenn Center for Biology of Aging Research tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), đã phác họa ra một chiếc đồng hồ lão hóa, khi ta vặn chiều kim là có thể đẩy nhanh hoặc đảo ngược quá trình lão hóa của các tế bào.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.