Hôm nay,  

Mai Hương, Đoá Hương Ca Buổi Sớm

06/12/202009:09:00(Xem: 3432)
Pic 1 Chân dung Dinh T Chinh vẽ
Chân dung Mai Hương qua nét hoạ của Đinh Trường Chinh
Pic 2mai-huong xưa
Ảnh Mai Hương ngày xưa
Pic 3 MH 2016
Ảnh Mai Hương năm 2016
Pic 4 MH và KT
Lần cuối Mai Hương song ca cùng Kim Tước, năm 2016

Tôi được may mắn gặp Ca Sĩ Mai Hương trong buổi chiều nhạc “Hát cho vui đời”, do Kim Tước và các người em của bà tổ chức vào cuối tháng 10, năm 2016. Bà đến tham dự cùng phu quân và có lên sân khấu cùng song ca với Kim Tước một khúc nhỏ trong bài "Hình ảnh một đêm trăng" của Văn Phụng. Đó là lần cuối tôi gặp bà và cũng là lần cuối khán thính giả được nghe bà hát.

Giờ thì bà đã mang tiếng hát nõn nà, thanh thoát của bà về phương trời xa thẳm nào đó rồi. Bà không còn được khóc như năm xưa đã được khóc hả hê, mà vui cười thanh thản cùng sương mai buổi sớm nơi cuối chân trời xa.

Chớp mắt đã 4 năm, mà tôi thấy còn như hôm qua, còn hình dung được giọt nước mắt của bà lăn xuống khi bà xem Ca Sĩ Kim Tước hát. Khi giọng hát dĩ vãng của con Sẻ Vàng Kim Tước cất lên, những giọt nước mắt của Mai Hương bắt đầu nhỏ xuống. Bà lặng lẽ khóc, nước mắt cứ thế mà rơi, chỉ có người bên cạnh bà mới hay. Khi được mời lên sân khấu, bà vẫn còn cầm khăn tay sụt sùi khóc và lau nước mắt. Trong vóc dáng gầy ốm, nhỏ bé, bà nói “Tôi cảm động quá, từ lúc thấy chị Kim Tước bắt đầu hát “Gió thoảng hương duyên”. Chị ấy hơn tôi có vài tuổi, mà khi chị ấy hát trở lại, vẫn như ngày nào, vẫn hay quá. Tôi đã thôi hát vì nghe lời khuyên của nhà tôi”. Bà nhắc nhở thêm kỷ niệm ngày cùng nhau hát trong ban tam ca “Tiếng Tơ Đồng” với Quỳnh Giao. Giờ thì QG đã ra đi vào nơi mịt mùng miên viễn. KT nghe xong bắt đầu khóc và khán thính giả bên dưới cũng rưng rưng theo. Những giọt nước mắt ấy mang theo cảm xúc và hạnh phúc do ân sủng của giai điệu và cung đàn chở chuyên những dĩ vãng và năm tháng xưa cũ một thời hai bà hát tình ca.

"Hát tình ca có phải cũng là 1 cách cầu nguyện cho 1 thưở thanh bình bền vững trên đất nước..." Nhà văn Nguyễn Đình Toàn đã nói dạo đầu trong Chương Trình Nhạc Chủ Đề Của ông trên Đài Phát Thanh Sài Gòn trước năm 1975 như vậy. Cái thưở ông nói ấy, có những người sống và lớn lên trong cuộc chiến yêu nhau, lau nước mắt chia ly và hát nhạc tiền chiến để mơ ước thanh bình. Tiếng "tít, tít" như báo giờ sẵn sàng thay cho nhạc hiệu của đài này là một âm thanh đặc trưng quen thuộc mà hàng triệu thính giả đồng bào miền Nam trông chờ được lắng nghe. Cái thời của những buổi phát thanh trực tiếp Chương trình Thi-Nhạc Giao Duyên do nhạc sĩ Thục Vũ thực hiện, giới thiệu các thi, nhạc phẩm qua các giọng ngâm như Hoàng Oanh, Hồng Vân, Quách Đàm và Hoàng Thư, hòa cùng các giọng hát của Mai Hương, Ngọc Long và Duy Trác...

Cái buổi nàng Mai Hương, giọng hát đẹp của hương buổi sớm, đã có mặt và góp phần toả hương ngào ngạt vào không gian các đài phát thanh miền Nam ngày ấy. Tiếng hát được tôi luyện từ ngày còn bé, nhờ sinh trưởng trong cái nôi của gia tộc âm nhạc, lớn mạnh, trưởng thành và thanh thoát bình yên, để đưa người nghe về những kỷ niệm xa xưa êm đềm, đằm thắm. Luật sư Phạm Đức Tiến phát biểu cảm tưởng về tiếng hát Mai Hương như sau. "Đó là tiếng hát của những hoài niệm rất bình yên. Tiếng hát đưa chúng ta trở lại vùng trời kỷ niệm nào đó của những hoài cảm không nguôi, một chiều mù sương trên cao nguyên, một sớm mai trên biển vắng, một buổi sáng đầy nắng, một buổi tối đầy mưa, một thành phố đã mất... ". Nhà Văn Nguyễn Đình Toàn thì ví von "Nếu ví giọng hát Mai Hương như một đoá hoa thì đoá hoa ấy đã đạt đến độ mãn khai. Nếu ví giọng hát ấy như một thứ trái, trái ấy đã chín mùi, hương vị có thể hiến dâng đã trọn vẹn." Là một tác giả, ông nhận xét sâu sắc hơn về Mai Hương, “Nỗi đau trong tình khúc mình là một vết thương thật sự, nhưng hình như nó đã thành sẹo. Vậy mà nhiều khi nghe các ca sĩ hát, tôi tưởng chừng như nó còn đang ở trên bàn giải phẫu, đang chảy máu. Sai lầm đó không có ở Mai Hương”. Quả vậy, bà hát rất nhẹ nhàng, không rên rỉ, hình như mọi thứ của đau khổ thấm đẫm trong các bài hát qua giọng bà đã thăng hoa.

Những người từng nghe bà hát đều có những nhật xét mà tôi thấy hầu như rất thật, vì khi bà hát, bản chất và con người bà hiện ra rõ rệt. Giáo Sư Nguyễn Đình Cường bảo "Giọng hát đó ấm áp, ngọt ngào, thể hiện một tâm hồn nhân hậu.". Nhạc sĩ Nguyễn Tiến Dũng thì "Một giọng hát rất riêng và không điệu". Nhà phê bình Đặng Tiến nói "Bà ấy hát, ngoài thành kiến chính trị, có lẽ là người duy nhất". Nhà thơ Trịnh Gia Mỹ kể, "Mai Hương không chỉ đẹp trong tiếng hát mà rất đẹp trong nhân cách nữa, Mai Hương, một nhân cách đẹp của Hà Nội cũ, của một miền ký ức xưa".

Thật vậy, GS Vũ N Đĩnh tâm sự "Giọng ca Mai Hương đẹp và trau chuốt lắm. Khi nói chuyện, giọng nói của cô cũng là cái giọng Hà Nội giàu nhạc điệu thuở xưa. Có lần nói chuyện với cô, tôi nêu nhận xét này, cô cười, nói thực ra cô sinh ở Đà Nẵng, là nơi cha cô là ông Phạm đình Sỹ từ Hà Nội được chuyển vào đó làm việc. Chi tiết này làm tôi ngạc nhiên..."

Nói đến giọng Hà Nội, có người nhận xét, "Người Hà Nội có giọng nói rất chuẩn về âm điệu, âm lượng thì vừa đủ, tròn vành, rõ tiếng, thanh, ngọt mà trong, nghe như rót mật vào tai và có dư vị rất riêng.". Bởi thế, cái giọng Hà Nội gốc của thành phố ngàn năm văn vật, 36 phố phường ấy mà còn sót lại, là một thứ gì rất quý hiếm mà những người xa Hà Nội muôn đời vẫn còn luyến nhớ. Mai Hương đã sở hữu chất giọng đặc thù này, để phả làn hơi của mình vào tiếng hát lời ca.

Qua 50 năm gắn bó với âm nhạc, bà để lại cho người mến mộ nhiều quà tặng tinh thần lồng trong những nhạc phẩm trác tuyệt. Những CD như “Giấc Mơ Hồi Hương, Tìm Nhau Bốn Mùa, Serenade, Lỡ Chuyến Đò, Những Tình Khúc Tuyệt Vời Của Dương Thiệu Tước, Bóng Ngày Qua, Vàng Phai Mấy Lá, Nhặt Cánh Sao Rơi, Khúc Nhạc Ly Hương, Đi Chơi Chùa Hương, Em Còn Nhớ Mùa Xuân, vv… đã được nhiều người nghe và ủng hộ nồng nhiệt . Trong số đó có một CD bà hát chung với hai người bạn thân là Kim Tước và Quỳnh Giao, từng hát chung trên rất nhiều chương trình phát thanh và truyền hình tại  Sài Gòn. 

Tuy làm cho các đài phát thanh trước năm 1975, Mai Hương hát nhiều loại nhạc kể cả nhạc ngoại quốc như "Định mệnh buồn(Phạm Đình Chương,Khái Hưng, Felix Ervers), Mơ Mòng(Phạm Duy, Riverie) , Chút hờn ghen(Phạm Duy, Jalousie...). Tuy nhiên, bà thích và hợp với loại nhạc Tiền Chiến và Bán Cổ Điển hơn. Nhất là dòng nhạc của Cung Tiến, trong bài Hương Xưa, giọng bà dịu dàng, ngọt ngào và bay bổng nhất trong ba phiên bản khác nhau của Thái Thanh, Kim Tước và Mai Hương. (Jazzy Dạ Lam nhận xét)

Hương xưa - Cung Tiến- Mai Hương hát

https://www.youtube.com/watch?v=Q8yGhQKYVqI&feature=youtu.be&fbclid=IwAR3IYypLmZz9bkXmR2OgD5Bo6weU1RTrfn73bb5diR20dvoeCYckV6AMCD8


Có những giọng hát thích hợp với giai điệu tươi vui, hạnh phúc. Có giọng trầm, buồn chuyển tải được những ca khúc não nùng, bi thiết, rất đạt. Có giọng lại hợp với những nhạc phẩm có tính chuyện kể. Tôi tình cờ nghe được bà hát những bài có tính kể chuyện rất lạ, hiếm ai nghe hay hát, có lẽ vì nó đã rất xưa, tựa như các bài "Vàng phai mấy lá, Tà áo Văn Quân".

Ca nhạc sĩ Jazzy Dạ Lam đã chia sẻ phần cảm nhận kỹ thuật âm nhạc với tôi sau khi nghe Mai Hương hát bài "Khối tình Trương Chi" của Phạm Duy như sau,

- Trong vô số các bản thu âm trước cũng như sau 1975 của cô Mai Hương, bỗng nhiên bài hát Khối Tình Trương Chi (Phạm Duy) từ dĩa nhạc Giấc Mơ Hồi Hương (1982) hiện lên thật nổi bật với không gian mơ màng lãng đãng trong tiếng piano khoan nhặt, rải những chuỗi âm ngũ cung lóng lánh dệt thành lưới thanh âm óng ánh như tơ. Khung cảnh thêm huyền hoặc, khi âm giai Mi giáng trưởng được nhạc sĩ Lê Văn Thiện tài hoa chấm phá lên ấy chuỗi âm Si giáng pentatonic (Sib - Đô - Rê - Fa - Sol), một kết hợp bởi hai thang âm ngũ cung Eb & Bb pentatonic chồng lên nhau, mở rộng biên độ cho âm giai Mi giáng trưởng, làm màu sắc càng lung linh hơn. Rồi piano chuyển sang lững thững trên nhịp điệu Slow Waltz (hay Boston) làm nền cho giọng hát vút vào cung đêm mượt mà như lụa "Đêm năm xưa khi cung đàn lên tơ. Hoa lá quên giờ tàn. Mây trắng bay tìm đàn. Hồn người thổn thức trong phòng loan...". Tiếng Brush quét trên mặt trống, nhẹ và dịu dàng (không như tiếng dùi gõ lên mặt trống trong các version khác tôi nghe được), cho người nghe cảm nhận khác hẳn, dìu dặt và du dương, "Đêm năm xưa nghe cung đàn gây mơ. Âu yếm nâng tà quạt. Hồn gió đưa về thuyền. Tưởng người trên sóng du thần tiên." Phiên khúc hai cũng bắt đầu bằng "đêm năm xưa" nhưng đã được nữ ca sĩ thể hiện say đắm hơn khi bất chợt dồn hai chữ "Nghe Cung đàn" gấp hơn, nhanh hơn nhịp một chút, rồi từ "Cung" luyến nhẹ xuống "Đàn" khiến giai điệu thêm phần uyển chuyển, lột tả đúng ý tác giả muốn người nghe xao xuyến như lòng nàng Mỵ Nương đang bồi hồi xao xuyến vậỵ. Tôi nhớ lại những năm 80s thế kỷ trước, thời ấy làm gì đã có Voice Harmonizer App, hay Autotune Plugin đâu, nên càng khâm phục sự chuyên nghiệp của các bậc tiền bối như Kim Tước, Quỳnh Giao, Mai Hương vì khả năng hát bè cũng như phối bè tinh tế và rất nhuần nhuyễn. Rồi tiếng hát bỗng vút cao: "Rứt khúc đàn, lòng em thấy đê mê. Ôi tiếng đàn, lời không mong ước thề. Đã thấy tàn, đời không gió xuân về. Khi tiếng ai dần xa ."

Nếu giai điệu của người được mệnh danh "phù thủy âm nhạc" Phạm Duy qua tiếng hát Thái Thanh ở đây ray rứt, da diết bao nhiêu, thì với giọng ca Mai Hương, ngọt ngào tha thiết bấy nhiêu. Ngọt ngào vì tình cô nó vậy, tha thiết vì lòng cô nó thế. Một giọng hát mà sự ngọt ngào tha thiết đi thẳng vào tim người nghe không cần bất cứ nỗ lực nào, tự nhiên không chải chuốt, đằm thắm không màu mè, nhất là hoàn toàn vắng bóng sự phô trương kỹ thuật, dù ai nghe cũng biết phải là người hát có nội lực mới tròn đầy trong âm thanh và bay bổng trong cảm xúc được như thế.

 "Tương tư một khối u sầu. Đợi chờ trăng lên để tan hết thương đau. Mi em nước mắt hoen mầu. Tóc chẩy ngàn hàng môi thắm còn đây ." Từ phần credits ghi trên bìa đĩa, người chơi piano là nhạc sư Lê Văn Thiện, theo suy đoán của tôi, chắc hẳn cũng là người đã hòa âm phối khí cho bài nàỵ Cả bài, piano chơi rất giản dị, chuyên giữ hòa thanh cho phần đệm bằng những hợp âm rải. Bỗng dưng tiếng réo rắt từ những phím đen trên đàn piano được vuốt bởi cả hai tay liên tiếp xen kẽ nhau kéo từ trên xuống dưới rồi lại vuốt ngược trở lên, quả như vầng trăng màu nhiệm, xua tan đi những muộn phiền. Phảng phất trong giai điệu chút âm hưởng nhạc dân tộc, thoáng nhẹ và kín đáo, khiến âm thanh u uẩn cùng những nốt rung, nhấn, láy trong giọng hát vừa nghe như nức nở lại vừa không quá bi ai, vừa đủ để ta run lên một nhịp, rồi lướt tiếp theo dòng cảm xúc dâng đầỵ.. "Đêm năm xưa trên con thuyền lẻ loi. Khi trót yêu người rồi. Xa cách nhau vì đời. Tủi hờn duyên kiếp bao giờ nguôi. Cho mắt rơi lệ rồi. Cho chén tan thành lời. Để thành bài hát ru lòng tôi ."

Khối Tình Trương Chi (Phạm Duy) - Mai Hương

https://www.youtube.com/watch?v=CSRANIXrEBI&feature=youtu.be&fbclid=IwAR0ejaLCo302pz7rXyoeR7cH8himmrZGt7GWRevQffcQhZAEF3MLCXqgZpE


Không chỉ Jazzy yêu tiếng hát của bà trong bài này, tôi cũng như cô, say mê cái giọng êm ả hạnh phúc như con người của bà. Bà kể lể nhẹ nhàng và truyền cảm trong một tông điệu rất nhịp nhàng khoan thai, xao xuyến. Bà làm tròn vai trò của người kể chuyện thay cho tác giả.

Trịnh Thanh Thủy

 

Tiểu sử Mai Hương


Ca sĩ Mai Hương nguyên danh Phạm Thị Mai Hương (1941-2020), là một ca sĩ nổi tiếng, thành công với nhiều nhạc phẩm tiền chiến. Cha mẹ cô là Phạm Đình SỹKiều Hạnh, hai tên tuổi lớn trong giới sinh hoạt văn nghệ ở Sài Gòn trước 1975. Ông Phạm Đình Sỹ là anh trai của các ca sĩ Thái Hằng (vợ nhạc sĩ Phạm Duy), Thái Thanh, Hoài Trung và nhạc sĩ Phạm Đình Chương. Bà Kiều Hạnh là một kịch sĩ, diễn viên nổi tiếng, diễn viên đoàn kịch Sao Vàng của Thế Lữ, chị gái của nhạc sĩ Lương Ngọc Trác. Sinh tại Đà Nẵng, bà sống ở Huế, Hà Nội, Sài Gòn. Năm 1953, tham dự cuộc tuyển lựa ca sĩ của đài phát thanh Pháp Á. Theo học violon, ký âm pháp, đàn tranhhợp xướng tại trường Quốc gia Âm nhạc. Cộng tác với các đài phát thanhtruyền hình và hầu hết những chương trình ca nhạc nổi tiếng với các trưởng ban như Nghiêm Phú Phi, Nguyễn Quý Lãm, Võ Đức Tuyết, Y Vân, Hoàng Trọng, Vũ Thành... Mai Hương còn đảm nhiệm cả phần đọc truyện và làm phát thanh viên. 1975, cùng gia đình đến Mỹ sống ở Rowland Heights, Nam California và làm việc cho ngân hàng Bank Of America. Sau năm 2000, Mai Hương về hưu và ít tham gia ca hát.

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Bộ phim Face Off 7: One Wish như đem lại một tín hiệu tốt lành rằng trong một xã hội Việt Nam ngày nay đang có quá nhiều điều nhiễu nhương, những nét đẹp truyền thống của văn hóa Việt Nam vẫn còn có chỗ để tồn tại…
Hồi nhỏ, tôi thường nghe cha tôi đọc hai câu ca dao này: “Còn cha gót đỏ như son, đến khi cha chết gót con đen sì.” Lúc ấy tôi chừng năm bảy tuổi, nên nghe rồi thuộc lòng mà không hiểu hết ý nghĩa, chỉ biết hời hợt là nếu cha chết thì mình sẽ khổ lắm! Nhưng ngay cả khổ ra sao thì cũng chẳng hình dung được. Câu ca dao nói trên cho thấy truyền thống ngày xưa, người cha đóng vai trò then chốt trong gia đình. Ông vừa là trụ cột kinh tế để nuôi gia đình, vừa là tấm gương đức hạnh để cho con cái noi theo. Đặc biệt là với truyền thống phụ hệ con cái mang họ cha, nên việc “nối dõi tông đường” đặt lên vai người con trai, hay người đàn ông. Đó có thể là yếu tố cấu thành quan niệm “trọng nam khinh nữ” ngày xưa tại các nước theo phụ hệ như Việt Nam, Trung Hoa, v.v…
Tháng 3/2022, Bến Bạch Đằng Saigon bị đổi tên thành “Ga Tàu Thủy Bạch Đằng”. Sự kiện này đã dẫn đến những tranh luận trong dân gian chung quanh đề tài: Ngôn ngữ Hà Nội (ngôn ngữ miền Bắc) đang làm mờ dần sắc thái đặc biệt của ngôn ngữ miền Nam Việt Nam...
Tháng Năm là tháng vinh danh những đóng góp của người Mỹ gốc Á Châu và các đảo Thái Bình Dương cho đất nước Hoa Kỳ mà trong đó tất nhiên có người Mỹ gốc Việt. Những đóng góp của người Mỹ gốc Á Châu và các đảo Thái Bình Dương cho Hoa Kỳ bao gồm rất nhiều lãnh vực, từ kinh tế, chính trị đến văn học nghệ thuật, v.v… Nhưng nơi đây chỉ xin đề cập một cách khái quát những đóng góp trong lãnh vực văn học của người Mỹ gốc Việt. Bài viết này cũng tự giới hạn phạm vi chỉ để nói đến các tác phẩm văn học viết bằng tiếng Anh của người Mỹ gốc Việt như là những đóng góp nổi bật vào dòng chính văn học của nước Mỹ. Điều này không hề là sự phủ nhận đối với những đóng góp không kém phần quan trọng trong lãnh vực văn học của Hoa Kỳ qua hàng trăm tác phẩm văn học được viết bằng tiếng Việt trong suốt gần năm mươi năm qua.
Điều tôi muốn nhắn nhủ với các thế hệ nam nữ thanh-niên trẻ là chúng ta phải sống làm sao cho đáng sống kiếp người. Nói theo ngôn ngữ của Lý Đông A, con người phải sống đủ 3 mặt là: Sống - Còn - Nối tiến hóa. Gói gọn là sống Nhân Chủ, dựa vào Nhân Bản, rồi Nhân Chính và Dân Chủ...
Đêm nhạc có sự hiện diện đặc biệt của phu nhân nhạc sĩ Cung Tiến là bà Josee Cung và con trai Raphael Cung, cùng các anh chị em của Ông và Bà. Bích Liên đã gởi lời cảm ơn gia đình cố nhạc sĩ đã cho phép và khuyến khích chị thực hiện CD Vết Chim Bay. Chị cho biết thực hiện CD trong gần hai năm trời. Trong CD này, người nghe sẽ lại được thấy một Bích Liên cầu toàn trong âm nhạc Cung Tiến, giống như chị đã từng làm với CD Tạ Ơn Đời để tưởng nhớ nhạc sĩ Phạm Duy. Từng nốt nhạc, từng lời ca, từng câu hát đều được nâng niu, trân trọng. Chị nói CD này như là một nén hương thắp lên để tưởng nhớ người nhạc sĩ. Là một người luôn hướng đến sự toàn bích của âm nhạc, ở một thế giới xa xôi nào đó, chắc hẳn nhạc sĩ Cung Tiến sẽ cảm nhận được tấm lòng tri kỷ.
VĂN HÓA được hiểu một cách đơn giản là NHỮNG GÌ CÒN LẠI. Còn lại ở đây không có nghĩa là còn lại trong phút chốc, trong một giai đoạn ngắn mà là còn lại với ý nghĩa là tồn tại qua nhiều biến động, qua nhiều giai đoạn lich sử rất lâu dài cả trăm năm, cả ngàn năm mặc cho vật đổi sao dời...
Người viết xin nêu ra một số chữ và nghĩa trong tiếng Việt mà khi dùng đã gây ra biết bao lỗi lầm:
Mấy ngày nay hình ảnh vị sư tên Minh Tuệ lan tràn trên các kênh Youtube. Vào các trang mạng gõ chữ Minh Tuệ thì hiện ra nhiều Video cho thấy đông đảo người dân cùng đi bộ trên đường với Sư; khi Sư ngồi nghỉ chân trong nghĩa trang hay gốc cây thì hàng trăm người bao quanh; có người lễ bái Sư bày tỏ lòng kính trọng đối với một vị tăng tu theo Hạnh Đầu Đà của Phật Giáo...
Ở cõi đời có nhiều điều khiến mình phải dừng và chậm lại để mà lắng nghe. Như nghe tiếng chim hót ngoài vườn rực nắng, nghe tiếng mưa đêm rả rích quện với tiếng gió chẳng hạn. Nhưng đó chỉ là yếu tố ngoại cảnh làm chạnh lòng những ai đang có nỗi niềm bên trong. Chúng chẳng sánh được với những cảm xúc phát xuất từ đáy lòng thi sĩ biến thành thơ, để rồi thơ chạm vào tim người nhạc sĩ phát ra nốt nhạc, tiếng nhạc làm thổn thức giọng hát và ngân vang trong lòng người
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.