Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Giới Truyền Thông Mỹ Vs. Cơ Quan Tuyên Truyền Việt Nam

04/12/202009:20:00(Xem: 1629)

Nhiều người Mỹ gốc Việt đã từng sống ở quê hương sau ngày mất nước 30/04/1975 cho rằng một trong những điều đáng quí nhất ở Hoa Kỳ chính là nền tự do báo chí. Kể từ khi CSVN thống trị toàn cõi Việt Nam, toàn bộ các cơ quan truyền thông báo chí trở thành công cụ để tuyên truyền cho chế độ. Sang Mỹ, được đọc báo chí Mỹ với đủ mọi chính kiến, quan điểm đối ngược nhau, đó là điều “mơ không thấy” ở VIệt Nam . Nhiều người Việt gọi báo chí ở Mỹ là “giới truyền thông”, còn ở Việt Nam chỉ là những “cơ quan tuyên truyền nhà nước”.

Ấy vậy mà…

Trong vài năm qua, nhiều người giật mình khi thấy nhiều bạn bè, người quen ủng hộ tổng thống Trump chửi rủa, lên án “giới truyền thông thổ tả Mỹ” một cách thậm tệ. Họ cho rằng đại đa số cơ quan truyền thông Mỹ là dối trá, không khách quan khi đưa tin chống lại tổng thống Trump. Điều này dễ hiểu, vì chính ông Trump nhiều lần tuyên bố báo chí là kẻ thù của nhân dân Mỹ, cho nên người ủng hộ ông cũng tin vậy. Một thí dụ cụ thể như dòng tweet của Trump vào ngày 5 tháng 4 2019: “The press is doing everything within their power to fight the magnificence of the phrase, MAKE AMERICA GREAT AGAIN! They can’t stand the fact that this Administration has done more than virtually any other Administration in its first 2yrs. They are truly the ENEMY OF THE PEOPLE!”.

Những cơ quan truyền thông “fake news” này là ai? Danh sách này dài ra dần sau 4 năm. Ban đầu là CNN, NBC, New York Times… sau đó đến những báo đài có tính trung lập hơn như Wall Street Journal, USA Today, CBS, NPR… rồi đến những cơ quan truyền thông quốc tế như  Reuters, BBC, RFI… Và gần đây nhất, vài ngày sau ngày bầu cử 3 tháng 11, Fox News- đài truyền hình thân Cộng Hòa, được xem là thân cận nhất với ông Trump trong suốt 4 năm làm tổng thống- cũng bị đưa vào danh sách này nốt. Qui luật rất đơn giản: chỉ cần đưa tin bất lợi cho ông Trump là sẽ trở thành… “fake news”, bất kể uy tín và sự tồn tại lâu đời của họ ra sao.

Nhiều người Mỹ gốc Việt đã tự hỏi: đâu là sự khác biệt giữa việc hơn 700 báo đài Việt Nam chỉ đưa tin theo lệnh của nhà cầm quyền cộng sản, và hàng chục cơ quan truyền thông lớn của Mỹ cùng nhau đưa tin chống lại một tổng thống đương quyền?

Cách đây khoảng 20 năm, hình như trong một dịp trả lời phỏng vấn báo nước ngoài về vấn đề Việt Nam không có tự do báo chí, ông Nguyễn Công Khế- tổng biên tập báo Thanh Niên- đã nói đại loại rằng suy cho cùng thì báo chí Mỹ cũng không hoàn toàn tự do, vì họ cũng phải viết theo quan điểm của ông chủ tờ báo, theo định hướng của chủ bút. Đây chỉ là một cách ngụy biện để chữa thẹn cho hệ thống báo đài quốc doanh Việt Nam. Đúng là phóng viên ở Mỹ phải đưa tin theo chủ trương tờ báo của mình. Nhưng ở Mỹ, nhà nước không có quyền định hướng cho các ông chủ tờ báo. Mỗi cơ quan truyền thông là một đơn vị độc lập, có chủ trương riêng. Vấn đề mấu chốt của nền báo chí tư nhân vẫn là lợi nhuận: nếu không có độc giả, các báo đài Mỹ sẽ tự động dẹp tiệm. Ai có làm báo ở Mỹ mới biết, tốn kém lắm chứ chẳng chơi! Để có người xem, có quảng cáo, các cơ quan truyền thông phải cạnh tranh quyết liệt bằng nhiều cách: đưa tin nhanh, đưa tin chính xác, đưa tin hấp dẫn… Quan trọng nhất có lẽ vẫn là uy tín, độ tin cậy, điều này được xác nhận qua tuổi thọ, số lượng người xem của các cơ quan truyền thông Mỹ.

Một nhà báo gốc Việt ở Mỹ cho biết bài học đầu tiên, quan trọng nhất của việc đưa tin tức đó là chọn nguồn tin khả tín. Ở Việt Nam thời đóng cửa, thông tin chỉ có một nguồn duy nhất từ nhà nước, cho nên người dân chỉ đọc tin giả mà không hay biết vì không có nguồn kiểm chứng. Ở Mỹ thì ngược lại, có quá nhiều nguồn tin trong thời đại bùng nổ thông tin trên internet; không biết chọn nguồn thì tờ báo sẽ đưa tin không chính xác, không ai muốn đọc. Dẫn nguồn tin là một qui định quan trọng của báo chí. Điều trớ trêu ở chỗ các nguồn tin được xem là đáng tin cậy trong làng báo gốc Việt đều là những cơ quan truyền thông Mỹ nằm trong danh sách “fake news” của tổng thống Trump kể trên!

Bên cạnh ngành truyền thông chính thống, truyền thông trên mạng xã hội có vai trò vô cùng quan trọng trong thế kỷ 21 ngày nay. Ở Mỹ trước đây chỉ có giới triệu phú, tỷ phú nắm giữ ngành truyền thông báo chí. Nhưng khi các mạng xã hội như Facebook, Youtube, Twitter, Instagram… ra đời để kết nối người với người khắp nơi trên thế giới, thì mỗi cá nhân đều có trở thành một nhà truyền thông. Điều này đã đem đến một lối thoát truyền thông cho người dân ở các xứ sở không có tự do báo chí như Việt Nam. Trong khoảng chục năm gần đây, nhiều nhà hoạt động, đấu tranh dân chủ Việt Nam đã sử dụng Facebook để truyền tin “lề dân” đến với người dân trong và ngoài nước, làm đối trọng với những thông tin một chiều của báo chí “lề đảng”. Đúng là một cuộc cách mạng về truyền thông tại Việt Nam. Đặc điểm của truyền thông mạng xã hội là tin tức phát tán nhanh, nhưng độ tin cậy không cao. Điều này dễ hiểu, vì đa số những cá nhân không có đủ phương tiện để đi đưa tin tại chỗ như phóng viên nhà nước. Họ chủ yếu dựa vào tin truyền khẩu.  Báo chí ở hải ngoại đã có kinh nghiệm về vấn đề này khi đưa tin về các cuộc đấu tranh của người dân trong nước. Nếu không chọn được nguồn tin từ những facebooker khả tín, tin tức sẽ không xác thực.

Tương tự ở cộng đồng gốc Việt ở Mỹ, nhiều kênh truyền thông cá nhân đã mọc lên như nấm trên Facebook, Youtube trong vài năm qua. Một số người làm Youtube để “câu view kiếm tiền”. Một số muốn trở thành nhà báo mà không quá tốn kém chi phí như các cơ quan báo đài truyền thống. Người xem tin tức hiện nay cũng thích xem tin nhanh, tin vắn trên Facebook, Youtube hơn là đọc báo, xem tivi, nghe radio như trước đây, vì dễ dàng thuận tiện hơn nhiều. Nó không xuất phát từ nhu cầu cần “thông tin đối lập” như người dân Việt Nam, bởi vì thông tin đa chiều ở Mỹ là quá nhiều.

Tổng thống Trump và những nhóm ủng hộ ông đã sử dụng rất thành công mạng truyền thông xã hội để chống lại giới báo chí truyền thống. Xem “giới truyền thông là kẻ thù của nhân dân”, họ đã biến mạng xã hội thành nơi truyền bá nhanh chóng, rộng rãi những tin tức có độ tin cậy kém, cần được kiểm chứng. Hơn 80 triệu người theo dõi Twitter của ông Trump là một con số biết nói. Nhiều người Việt ủng hộ  Trump là độc giả trung thành của mạng lưới tin tức này. Trong khoảng một năm qua, đã có không biết bao nhiêu nhà báo có uy tín báo động về tình trạng tin giả, tin dựa trên thuyết âm mưu, tin dựa trên ý kiến cá nhân (opinion) hơn là sự thật (fact) được phát tán trên mạng xã hội tiếng Việt. Những thông tin kiểu này được cung cấp rất dồi dào bởi những lò tin giả, thuyết âm mưu như QAnon (tìm hiểu thêm về Qanon trên RFI https://www.rfi.fr/vi/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD-x%C3%A3-h%E1%BB%99i/20201202-qanon-dong-minh-trong-bong-toi-cua-donald-trump).  Những nguồn tin bất khả tín này đã được dùng để kiểm chứng, chống lại thông tin của những cơ quan truyền thông lâu đời, uy tín của nước Mỹ!

Nếu bình tâm lại, để xem xét thực hư, người Việt dù ở chính kiến nào cũng có thể đặt câu hỏi: nếu hầu hết những cơ quan truyền thông lớn của Hoa Kỳ (trong đó có cả Fox News) đều nói ngược lại với tổng thống Trump, thì giữa một cá nhân và cả một nền báo chí tự do, ta nên tin ai? Tại sao không có một tổng thống Mỹ nào trước đây- kể cả Dân Chủ và Cộng Hòa- xem giới truyền thông là “kẻ thù của nhân dân”? Có điều gì đó tương đồng giữa tổng thống Trump với lãnh đạo CSVN, những người gọi giới bất đồng chính kiến, giới báo chí tại các nước tự do là “các thế lực thù địch”? Với Fox News, đâu là động lực  để đưa ra những tin tức về kết quả bầu cử bất lợi cho ông Trump, cho dù họ có thể sẽ mất đi một lượng độc giả lớn đang ủng hộ tổng thống?

Trở lại với câu hỏi đâu là sự khác biệt “700 cơ quan tuyên truyền ở Việt Nam” và hàng chục cơ quan truyền thông lớn của Mỹ. Câu trả lời là sự tự do của cả giới truyền thông lẫn người theo dõi. Tự do khiến cho người làm báo có được sự độc lập để tạo quan điểm, uy tín cho riêng mình. Tự do khiến cho người xem có quyền kiểm chứng, lựa chọn thông tin theo sở thích cá nhân, dẫn đến sự tự do về chính kiến của người Mỹ. Và sự khác nhau về chính kiến cá nhân lại được quyết định bởi quyền tự do bầu cử. Chính cử tri mới là người quyết định chính kiến nào sẽ lãnh đạo nước Mỹ, chứ không phải bất kỳ một cá nhân quyền lực nào, cho dù đó là tổng thống đương nhiệm. Nền tự do báo chí, tự do bầu cử là những giá trị cốt lõi nhất của Hoa Kỳ, quốc gia lấy tượng Nữ Thần Tự Do làm biểu hiện cho lý tưởng cao cả của dân tộc mình.

Dân Việt (12/2020)

  

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Chiến tranh ở Việt Nam sôi động nhất là vào thập niên 70. Nam ký giả nhà binh thì nhiều, nhưng nữ ký giả chỉ có Phan Trần Mai, thuộc binh chủng Nhảy Dù, sau khi giải ngũ về làm cho nhật báo Trắng Đen. Chúng tôi gặp nhau vào mùa hè đỏ lửa, lúc ở địa đầu giới tuyến, tỉnh Quảng Trị.
Hôm nay công sở và trường học cùng một số hãng xưởng đã được nghỉ lễ ngày Martin Luther King Jr. Day để đón mừng sinh nhật và tưởng niệm ông. MLK sinh ngày 15 tháng Một năm 1929 nhưng ngày MLK Day được chọn là ngày thứ Hai thứ ba trong tháng Một hàng năm, tức hôm nay. Ngoại trừ sinh nhật tổng thống George Washington và Abraham Lincoln được kết hợp và đón chào như một ngày lễ liên bang qua Ngày Tổng Thống - President Day, ông là công dân Hoa Kỳ duy nhất có ngày sinh đã được Quốc Hội chuẩn thuận và tổng thống Ronald Reagan thông qua vào năm 1983, trở thành ngày lễ liên bang chính thức, nhằm tưởng niệm và vinh danh một nhân vật lịch sử vĩ đại của nước Mỹ. Người mà cái tên hầu như hiện diện khắp nước Mỹ qua những bảng tên đường, các trung tâm, tổ chức, phong trào xã hội dân sự.
Bạn tôi, tất cả, phần lớn đều là lính ráo. Chúng tôi không chỉ có chung những năm cầm súng, và một quãng đời tù, mà còn chia chung rất nhiều … cố tật! Hễ gặp nhau là uống, và câu chuyện trên bàn rượu trước sau gì rồi cũng xoay quanh kỷ niệm về đám chiến hữu hồi còn chinh chiến: những thằng đã chết, những đứa đang vất vưởng ở quê nhà, hay lưu lạc (đâu đó) nơi đất lạ xứ người.
Đọc các bản tin về ngày lễ nhậm chức của Tổng Thống tân cử Joe Biden cùng Phó TT Kamala Harris với chủ đề Nước Mỹ Đoàn Kết (America United), bên cạnh những thông tin áp đảo về vấn đề an ninh, có thể nhiều người còn thấy con số 191,500 lá cờ đủ kích cỡ tượng trưng cho người dân không thể đến tham dự cùng 56 bệ đèn được cắm và dựng quanh khu vực tổ chức.
Kết quả bầu cử tại Georgia cho thấy quyền lực chính trị ở Mỹ thay đổi chỉ vỏn vẹn 10 ngàn lá phiếu nhất là đến từ dân thiểu số. Cho nên đảng Dân Chủ dưới thời Biden sẽ gấp rút đẩy mạnh các chính sách nhập cư và an sinh xã hội nhằm biến đỏ thành xanh ở các tiểu bang như Arizona, Georgia hay ngay cả Florida và Texas vốn là những thành trì của đảng Cộng Hòa cho đến nay.
Bao lâu nữa thì hệ thống môi sinh nơi quê hương tôi sẽ bị hủy hoại, đến độ không sinh vật nào có thể sống được ở nơi này? Khi cái vòng sống liên tục vô thủy vô chung đó có một mắt xích bị hỏng, khi môi trường sinh thái ở một nơi nào đó bị mất quân bằng, có bao nhiêu sinh vật sẽ bị ảnh hưởng – và bị ảnh hưởng tận cùng rốt ráo ra sao?
Tôi đã phỏng vấn các nhà tư tưởng hàng đầu về 101 đề tài riêng biệt – từ tiền bạc tới nợ nần, các hệ thống cung cấp tới mậu dịch, việc làm tới máy robots, báo chí tới chính trị, nước tới thực phẩm, biến đổi khí hậu tới nhân quyền, thương mại điện tử tới an ninh mạng, tuyệt vọng tới tinh thần lành mạnh, giới tính tới kỳ thị chủng tộc, nghệ thuật tới văn học, và ngay cả hy vọng và hạnh phúc.Những người tôi phỏng vấn gồm chủ tịch của Viện Khoa Học Quốc Gia Hoa Kỳ, cựu giám đốc CIA, cựu tư lệnh đồng minh tối cao NATO, cựu thủ tướng Ý và nhà thiên văn học hoàng gia Anh. Tôi đã “Zoom” – chữ này đã trở nên một động từ chỉ sau một đêm – với Kishore Mahbubani tại Singapore, Yolanda Kakabadse tại Quito, Judith Butler tại Berkeley, California, Alice Ruhweza tại Nairobi và Jeremy Corbyn tại London. Đối với tập mới nhất của chúng tôi, cựu Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon từ Hán Thành. Đối với tôi, đó thật sự là lý do của điều tôi học được. Trong số những thứ khác, nó giúp tôi hiểu tại sao
Nước Mỹ đang phải đối diện với những thử thách nghiêm trọng, kể từ khi người biểu tình ủng hộ Tổng thống Donald Trump tràn vào chiếm toà nhà quốc hội ở Thủ đô Washington chiều ngày 6/1 vừa qua. Trong bốn tiếng đồng hồ bị chiếm đóng, các dân cử có lúc đã phải nằm xuống ghế, chui xuống bàn để tránh bị thương do bạo loạn, trước khi được sơ tán đến một nơi an toàn. Vụ bạo loạn hôm 6/1 làm cho 5 người chết trong đó có một cảnh sát, mấy chục người bị thương gồm hơn chục nhân viên an ninh tại quốc hội. Lịch sử đã lập lại, sau hơn hai trăm năm. Năm 1814 quân lính Anh tấn công và đốt phá nhiều nơi kể cả toà nhà quốc hội đang được xây dựng. Đó là lúc có cuộc chiến tranh mang tên “1812 War”.
Mọi người ai cũng hi vọng qua năm mới 2021 Huê kỳ thoát ra khỏi một năm đen tối : có hơn 300 000 người chết vì corona vũ hán, kinh tế khủng hoảng do đại dịch nghiêm trọng không thua hồi năm 1929 tác hại, dân da đen bị kích động vấn đề chủng tộc, cận ngày bầu cử, nổi loạn ở nhiều Tiểu bang, biến Huê kỳ trở thành một nước khủng hoảng và chia rẽ.
Hãy hỏi những người đã mang Cờ Vàng-3 sọc đỏ đi tham gia biểu tình bạo động có biết nhiều người Mỹ và báo chí Mỹ đã cáo buộc những người tấn công vào điện Capitol là “quân khủng bố nội địa” (Domestic Terrorists), hay những kẻ phá hoại (Rioters)? Vì vậy thật khó biết, khi hình ảnh một người leo lên sân thượng của Capitol phất cờ Việt Nam Cộng hòa chiều tối ngày 6/01/2021 được truyền đi khắp Thế giới, trong khi những người biểu tình khác đập phá bên trong, có khiến ai chua xót và đau lòng vì là cờ đã bị xúc phạm ?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,
Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi người dân "vượt lên trên thù hận đảng phái", ca ngợi thành tựu dưới thời ông, chúc chính quyền mới may mắn trong thông điệp tạm biệt
Hôm thứ Hai (18/01/2021), một ủy ban độc lập về chuẩn bị và ứng phó đại dịch, do cựu thủ tướng New Zealand Helen Clark và cựu tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf dẫn đầu, đã công bố đánh giá về sự khởi đầu khủng hoảng ở Trung Quốc
Hôm thứ Hai (18/01/2021), ông Trump đã duyệt gỡ bỏ lệnh cấm đi lại từ Anh, Châu Âu và Brazil vào Mỹ, quyết định dự kiến có hiệu lực từ ngày 26/01/2021.
Các đồng minh và cộng sự thân thiết của Tổng thống Mỹ Donald Trump bị cáo buộc đã thu hàng chục nghìn USD từ những người xin ông ân xá.