Hôm nay,  

Qua Cơn Mê: Tản Mạn Âm Nhạc

10/09/202009:40:00(Xem: 3694)




Mùa hè hay mùa hạ? dùng trong trường hợp nào? tiếng Việt chữ nghĩa phong phú. Đại khái, mùa …hạ buồn vì Covid-19, tiểu bang Cali đối phó cơn dịch này bằng cách giới hạn nhiều mặt trong các dịch vụ làm ăn, sinh sống.  Sau 4,5 tháng mà lão Thống đốc vẫn chưa cho mở cửa lại bình thường, thế thì đành ngồi nhà vi vu trên net, nghe you tube, rồi may mắn được thưởng thức cô Hà Vân ca Qua Cơn Mê (QCM) xúc động thiệt, bèn viết nhăng nhít, chia sẻ chút chyện âm nhạc kỷ niệm của mùa hè xưa …

Thủa ấy, một trong những ca khúc ưa thích là bài “Qua Cơn Mê”, đài phát thanh cho nghe hàng ngày, thấy hay, lời ca giản dị, ước mong sau chiến tranh, thanh bình tôi về lại với người yêu, thăm từng con đường đất nước, theo các em học hành như xưa đã bỏ lỡ… Ca khúc này ra đời ở khoảng thời gian mà tiếng súng ầm ì trên mọi miền đất nước, nay tin đánh chỗ này, mai nơi khác.

Cho tới lúc đó cuộc chiến ôi sao dài quá, những đứa trẻ con nhỡ nhỡ như mình cũng bắt đầu biết mệt mỏi, đôi khi có chút xíu suy tư? Chiến tranh gây bao cảnh tang thương, mất mát, làm nhiều gia đình nạn nhân đau khổ, giọt nước mắt… Bữa nay nghe QCM chợt nhớ lại xưa cũng chẳng hiểu sao tối ngày thích đàn, ca bài này? trong tiềm thức phải chăng có gì đó cũng mong hết chiến tranh dù ở tuổi ăn chưa no, lo chưa tới?

Xứ đạo, lớn mà nhỏ, hầu như có chuyện gì thì từ đầu trên, xóm dưới… ai cũng biết “bán anh em xa, mua láng giềng gần”
Thời gian khi những người anh lớn hầu hết đã lên đường nhập ngũ, làng xóm vắng vẻ, chỉ còn lại ít đứa làng nhàng như mình chưa tới tuổi đi tòng quân, được chứng kiến nhiều mất mát người thân trong gia đình hàng xóm chung quanh. Những giọt nước mắt, những nét mặt đau khổ của người cha, mẹ, góa phụ chung quanh mà… oải!

Về các chàng trai ra đi, gia nhập cuộc đời chiến binh. Lâu lâu cũng có anh đi phép, có anh về bị thương với tay chân băng bó, anh đụng trận nơi xa xôi nào đó, anh kể chuyện về trận đánh anh tham dự và tại sao anh bị thương mà mê, nghe thật vui, hào hùng, đầy ngưỡng mộ. Hồi đó, nghĩ mình cũng hơi điên, thầm cầu cho mau lớn để đăng lính, uýnh giặc ngon lành như các anh, thứ “chì” mà. Rồi cho đến khi cái anh ở nhà ngay sau lưng nhà mình, cũng về nhưng anh nằm im trong …2 lớp quan tài kín, thì cảm nhận tài tử của bọn trẻ như mình hết thiệt! chấm dứt với đầy chua xót! Thì ra, súng đạn không phải chuyện giỡn chơi, kiểu ta coi mấy phim cao bồi, bắn đùng đoàng qua lại, lăn quay ra ngủm là xong!

Trận Hạ Lào 1972, Nhảy Dù chết nhiều, anh lên lon Trung úy, kèm Bảo quốc huân chương, gắn trên lá cờ phủ. Ông bà Giáo vật vã kể lể là từ khi anh đăng lính cho tới khi gặp lại thì đây cũng là lần đầu tiên anh được về phép! cái chết từ xa đã về đến tận nhà, hoang mang quá! chưa tin là thật? hình như anh đi và sẽ chẳng bao giờ về nữa! Cả xóm ai cũng thương tiếc. Bọn loai choai đã biết rầu rĩ, cứ nhắc nhau, mới ngày nào cả xóm, có cậu Tú, tức ông anh còn ngồi chơi, cả bọn đàn đúm với nhau mỗi buổi trưa. Ôi buồn! Nhưng không chỉ thế, còn nhiều anh khác thì không bao giờ về lại. Cũng trong trận Hạ Lào, một anh đi Biệt Động Quân, đơn vị cho về với cả tay lẫn chân đều còn băng bó, chống nạng. Anh cho biết trận đánh lớn lắm, dai dẳng, nhiều ngày, anh bị thương, anh bạn cùng trung đội thì bị trúng đạn, nằm chết chỉ khoảng mấy chục thước trước mặt, liều mạng lên mấy lần vẫn không lấy xác về được! 2 anh này trong xóm cùng rủ nhau đi đăng lính, giờ chỉ còn 1, gãy gọng! Thấy mắt anh lúc nào cũng đỏ ngầu. Hỏi anh có khóc? anh nói khóc rồi, anh nghĩ gì? dĩ nhiên buồn nhưng ngoài chiến trận, chỉ biết thi hành lệnh cấp trên, không nghĩ ngợi gì, đời lính thấy chết chóc nhiều quá nên chai đá, thực ra hết khóc nổi, nghĩ không chừng mai kẻ nằm xuống là mình.

Ở họ đạo, khi nghe hồi chuông đổ không đúng giờ lễ sáng chiều, là chuông báo tử, tiếng chuông cho biết vừa mới có người trong làng qua đời để mọi người dừng công việc lại, đồng quỳ xuống đọc kinh Cầu Vực Sâu cầu cho các linh hồn…. Xứ mình, thanh niên chết trận nhiều, chỉ số ít sau ngày 30-4-1975 về lại thì mới là thọ… Tóm lại khoảng thời gian đất nước u ám, những tin tức các trận đánh hầu như trên toàn lãnh thổ miền nam đều được báo chí tường trình. Trước đó năm 1968, Tết Mậu Thân, mấy ổng tổng tấn công đợt 1 và 2, tiếng súng vào trong tận thành phố, nổ ì xèo sát gần nhà. Lửa cháy nhiều khu vực, nhà sập vì đạn pháo, súng cối. Trẻ con, người lớn vừa chạy vừa khóc! kế đó chứng kiến người ta bỏ nhà cửa chạy lánh nạn từ xa xôi về, rách nát, thê thảm, gia sản mất hết, rồi tin thảm sát mấy nghìn đồng bào vô tội ngoài Huế… Lúc này dính cái “job” ngày ngày đọc báo cho ông bác nghe nên hình ảnh chết chóc trên báo chí chắc cũng in vào trong đầu cháu nó, tự trong lòng tuy cũng mơ hồ lắm, thấy chiến tranh sao cứ kéo dài mãi? vận nước thời điêu linh liệu có ảnh hưởng trẻ con như mình? Chả biết? Giờ nơi xứ người, hàng năm đi sinh hoạt hội ái hữu thấy các bác lớn tuổi vẫn ngồi ôn lại, nói chiến tranh hồi đó tiêu hao nhiều thanh niên làng tôi! kể ra những anh nào các bác nhớ, đi lính gì? đóng tiền đồn nơi đâu? con cái nhà ai? nhà ở khu mấy? chết trận ở đâu?… lúc chia tay về luôn dặn theo các anh chị nhớ đọc kinh nguyện cầu cho họ.

https://www.youtube.com/watch?v=zTy7BTpsdJw

Trở lại ca khúc Qua Cơn Mê, nhớ thời gian người dân miền nam được nghe “QCM” trên đài phát thanh Sài Gòn? mang máng hình như ca sĩ Băng Châu ca bài này? Ông bố mình, vốn thích mua, sưu tập những bản nhạc, có ấn bản Qua Cơn Mê ngay khi nó được in bán trên thị trường, thế là mang ra cùng bạn trong xóm nghiên cứu, mò mẫm ghi chép, đặt gam gảy đàn… Hồi nhỏ mê guitar, thấy hay là đờn ca theo sở thích mà vui, nào biết nghĩ gì? Giờ ngược dòng cảm nhận, ngồi nghiệm lại lời nhạc xưa, thấy có vẻ như gần nửa thế kỷ từ khi ca khúc QCM ra đời, và từ sau tháng 4-1975 chiến tranh chấm dứt, những kỳ vọng của nhạc sĩ sáng tác cũng là những ước vọng chung của người Việt thì đã có phần nào đáp ứng được?



Trích:”Tình người sau cơn mê vẫn xanh
Dù bao tháng năm đau thương dập vùi
Trường quen vắng bóng mai ta lại về
Cùng theo lũ em học hành như xưa”…

Người lính miền nam sau khi buông súng 1975, đã không theo lũ em học hành như xưa, nhưng cũng được kẻ thắng trận ưu ái cho đi học, học tập cải tạo! bố khỉ 🙂 chú bác, cha anh của chúng tôi bị ai kia ma mánh chữ nghĩa, lươn lẹo, dối gian! các cụ bị quả lừa to, lùa vào những trại tù nơi rừng thiêng nước độc và nhiều người đã bỏ mạng. Chán và cũng tiếc nhỉ! toàn là những người có trình độ, những chất xám cần thiết thích hợp cho việc dựng xây lại quê hương sau bao năm… giá mà!

Trích: “Rồi mai qua cơn mê, sông cạn lại thành giòng, xuôi về ngọt quê hương.

Ngày đó tay em dài, vun cuộc tình thật đầy, mơ toàn chuyện trên mây”.

Thật phí của! Sau 1975 sông cạn thành giòng, nhưng không xuôi về ngọt quê hương mà chỉ toàn cay đắng, hành hạ, tù đày, đói khổ. Cả nước thành nhà tù lớn với những kềm kẹp, mất hết tự do, tương lai thật đen tối khiến người dân, cả triệu người phải liều thân vượt biên, vượt biển ra đi tha phương. Nhiều người xác thân nuôi cho béo cá! Cái ước mơ lãng mạn của người miền nam được nuôi dưỡng trong nôi nhân bản trở thành ngây thơ đối với kẻ đi xâm chiếm, theo chủ thuyết marxist, đấu tranh giai cấp!

Trích: “Khi lá hoa thật nhiều, trái yêu thương đầy cành, hái đem cho mọi người.”


Thời gian qua mau, có gì là bất biến? cả 2 nhạc sĩ Trần Trịnh – Nhật Ngân sau thời gian dài ngóng cổ chờ “Dream come true”🙂 cũng đã thành cánh chim bay về trời, sau khi lưu vong, bỏ nước mà đi? mầm xanh tươi mang về gieo như lời nhạc hứa hẹn quả thật không có chỗ đứng trong xã hội mới, cái tương lai xây dựng con người Việt Nam hiền hòa, nhân bản, biết chia sẻ yêu thương cho nhau khi tàn chinh chiến thực xa xỉ. Hiện tượng trái cây, thịt heo tiêm thuốc, tiêm nước, hàng hóa, vật phẩm, thuốc tây giả mà chán. Cả nước thấy kiệt quệ quá, tin tức về tham nhũng, gian dối tràn lan. Giới trẻ qua gần 2,3 thế hệ bị bưng bít thông tin, thật ngu ngơ. Nghĩ cũng buồn cười? đứa cháu bên VN tuy đi làm cho nhà nước, tháng lương lãnh về rất gầy nhưng xài I- phone X, thứ xiệng cả hơn nghìn đô? vợ nó than chiều nào cũng bia bọt tới đêm muộn, chán cái là luôn mồm năm miệng mười chửi tư bản là …ngu! nhưng lạ cái lý tưởng của nó là mau được bảo lãnh qua Mỹ:) Bố khỉ, cái thằng đểu quá:) Hic hic! Nhìn chung, đất nước hy vọng gì? những thế hệ sau chăng?

 


Nhân tiện xía vô chút về phần sáng tác ca khúc QCM, bài này có tới 2 tác giả, Trần Trịnh và Nhật Ngân. Nhạc sĩ Trần Trịnh thì nổi tiếng rất giỏi về melody (giai điệu?) e nhạc sáng tạo ở dạng bán cổ điển? bạn thử nghe lại “Lệ Đá” ông phổ nhạc từ thơ Thi sĩ Hà Huyển Chi. Theo Wikipedia bài hát “Lệ Đá” tức khắc được mọi người yêu thích, có số bản nhạc in phá kỷ lục. Sau này tại hải ngoại, với Album để đời có tên “Trái Sầu Đầy”, Nhạc sĩ Trần Trịnh sáng tác bài nào cũng nhẹ nhàng, thấm hồn người, có cái gì đó lãng đãng, mênh mang, mong chờ, rạo rực, rất thú vị. Mình thích lối chọn lọc khá kỹ lưỡng giai điệu của ông, câu cú liền lạc, rất sáng bài.
Về Nhạc sĩ Nhật Ngân, chúng ta có “Một mai giã từ vũ khí” hay “Xuân Này Con Không Về”, bài sau thuộc dạng “Bolero Top Ten” và một số nhạc phẩm khác… đều là những ca khúc nổi tiếng, phần lời kể lại tâm sự thật thà, đậm tình quê nghèo, đơn giản của người lính xa nhà… Khi đặt lời cho nhạc, ông thường nói lên cái chung. Trong mọi hoàn cảnh, nhạc sĩ như đại diện cho con người Việt Nam, chia sẻ những ước mơ hiền hòa, nhân bản.
Tóm lại, qua tìm hiểu về 2 nhạc sĩ này, ta thấy mỗi người đều có cái độc đáo riêng của họ, tức sở trường, giới văn nghệ thường hay đùa gọi “chuyên trị”, vậy nên khi cùng phối hợp nơi lãnh vực sáng tác nhạc, chung dưới cái tên “Trịnh Lâm Ngân”, hai ông cho ra đời nhiều ca khúc xuất sắc, thâm sâu, đi vào lòng người, riêng ca khúc QCM thật hay cả về nhạc và lời là việc khỏi bàn cãi. Chỉ tiếc lúc 2 ông còn tại thế thì họ, mình cũng bận bịu quá, không có cơ hội cho lớp trẻ học hỏi thêm với, mấy lần gặp chỉ gật đầu chào, nhớ hồi đó cũng được dựa hơi quen quen các ngài qua 1 vài người bạn văn nghệ.

Vài hàng suy tư ghi lại khi nghe trên Youtube ca sĩ Hà Vân & Thanh Điền Guitar trình bày QCM, họ biểu diễn thật mộc mạc nhưng tạo nhiều cảm xúc, y chang như những buổi tối đêm nào, chúng tớ, cũng chỉ tiếng ca, tiếng đệm đàn guitar…chay, từ 1 góc hàng hiên vẳng ra, nhưng sao vẫn thật đầy. An ủi nhứt là cả xóm, nhà nào nấy tuy cửa đóng then cài, nhưng tất cả đều yên tĩnh lặng, nằm lắng nghe? Vụ này thì hơi chủ quan, bà con làng xóm nào thấy đúng thì làm ơn ghé ngang xác nhận dùm nha:)

Tò mò xem thêm nơi phần “Comment” QCM, có bạn Hank Khavo dịch bài này sang Anh ngữ, thật hay và cảm động quá “It’s wonderful and very touching”, làm như có gì đó thôi thúc, bèn phóng bút viết vài hàng:)

Kết: Mùa hè năm nay khá yên lặng vì Covid-19, chia sẻ đôi dòng tâm sự để nhớ về một mùa hè năm nào vô tư, hồn nhiên, tuy đất nước chiến tranh, nhưng nhờ bao công lao cha anh tích cực bảo vệ xóm làng, mình mới có may mắn sống thanh bình nơi hậu phương mà yên ổn dệt nên những kỷ niệm của 1 thời, cùng mong thắp lên nén nhang thơm cho các vị chiến sĩ nói chung, và những anh lớn người cùng làng, chung xứ đạo, mà từ hồi xưa đó đã ra đi về nơi nào miên viễn. Hy sinh thân mình để bảo vệ quê hương, đất nước, đồng bào, khi tuổi đời các anh còn quá trẻ!

Cuối Hạ 2020, Trần Kim Bằng

Hình ảnh lấy từ internet.

Link Qua CƠn Mê Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=zTy7BTpsdJw

................

https://www.facebook.com/trankimbang

https://trankimbang.wordpress.com/…/qua-con-me-tan-man-am-…/

 
Preview YouTube video Qua Cơn Mê - Hà Vân & Thanh Điền Guitar

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuốn phim Từ Sài Gòn đến Điện biên Phủ cũng được ra mắt lần đầu tiên tại Hoa Kỳ. Phim do hãng Mỹ Vân hoàn tất tại Việt Nam trước 1975. Chưa từng chiếu được giữ lại trên 50 năm qua sẽ ra mắt đồng bào rất may mắn tại San Jose. Xin mời đến để gặp Kiều Chinh và Sài Gòn sau hơn nửa thế kỷ. Vào 1 giờ chiều thứ bẩy 27 tháng 7-2024 tại hội trường Santa Clara County
Vào chiều Chủ Nhật cuối Tháng Sáu, khoảng hơn 400 khán giả đã ngồi chật khán phòng của Huntington Beach Central Library Theater để cổ vũ cho các tài năng âm nhạc trẻ gốc Việt trong chương trình nhạc Emê Concert 2, chủ đề “I Wish It So”.
Thỉnh thoảng có một ngày vui. Gặp nhau trong thân tình, được bày lộ nỗi lòng, nâng ly rượu giao hòa. Đó là buổi ra mắt tập thơ của Họa sĩ Khánh Trường. Chiều, của một ngày cuối cùng tháng Sáu, 2024. Trời Nam Cali mát dịu. Tôi và Kim đến rất đúng giờ nhưng phòng họp đã đầy chật bằng hữu. Tấm lòng yêu mến Khánh Trường quả là rõ thực. Tay này đa tài trên khắp nẻo, hội họa, văn chương, báo chí, cả ngang tàng một cõi thời trai trẻ. Bỗng đủ thứ bệnh tật đến rần rần như rủ nhau đi xem hội. Trên hai mươi năm nay ung thư thanh quản, hộc máu, tắt tiếng, đột quỵ, ngồi xe lăn, bại thận, mỗi tuần bị lụi kim, kim bự tổ chảng, vào người thay máu hai lần. Nhìn hai cổ/ cánh tay của Khánh Trường, từng đụn da thịt gồ lên thấp xuống, như cái dãy… Trường sơn thu nhỏ.
Nhà thơ Đỗ Quý Toàn nói về Khánh Trường-nhà thơ đã không quên nhắc lại “Khánh Trường là người làm được rất nhiều thứ, không những ông là họa sĩ, nhà thơ, mà ông viết văn rất hay. Tôi rất thích đọc truyện Khánh Trường. Nhưng điều tôi phục nhất là Khánh Trường của Hợp Lưu. Khánh Trường của nguyên tắc làm theo ý mình, trái ý thiên hạ. Người ta cho là anh ta phản kháng hay nổi loạn, nhưng theo tôi, KT chỉ làm cái gì mình cho là đúng, hay, phải làm. Tôi rất khâm phục.”
Ca khúc “Nỗi buồn hoa phượng” là ca khúc thứ hai của nhạc sĩ Thanh Sơn, sau ca khúc “ Tình học sinh” ra đời năm 1962, song bị... chìm lĩm, chẳng một ai chú ý? Năm 1983, trả lời phỏng vấn của chương trình Paris By Night, nhạc sĩ Thanh Sơn kể về sự ra đời của ca khúc “Nỗi buồn hoa phượng”, sau 20 năm ra đời, đã được hàng triệu người kể cả miền Bắc sau này ưa thích. Đó là vào năm 1953, ông học chung lớp với người bạn nữ tên là “Nguyễn Thị Hoa Phượng”, hè năm ấy, người bạn gái cùng gia đình chuyển về Sài Gòn, ông có hỏi cô bạn: “Nếu nhớ nhau mình sẽ làm sao?”, cô bạn mĩm cười trả lời đại ý là “ Cứ mỗi năm đến hè, nhớ đến nhau, anh cứ nhìn hoa phượng nở cho đỡ nhớ bởi tên em là Hoa Phượng...”, và đó cũng là “đề tài” mà ông ấp ủ để 10 năm sau, khi đó cô bạn gái ngày xưa chắc đã... vu qui rồi?
Không thể chối cãi, trong đầm không gì đẹp bằng sen. Đúng hơn nữa, trong đầm không gì thơm hơn sen. Nhưng vì sao sen lại mọc trong đầm bùn? Vì sao sen không mọc sánh vai cùng Cẩm Chướng, Mẫu Đơn, Hồng Nhung, Anh Đào, Thiên Điểu, Oải Hương, Hướng Dương, vân vân trong những vườn quyền quý cao sang, những nơi chưng bày lộng lẫy? Vì sao sen lại chọn ngâm mình trong nước hôi tanh? Vì sao trong tất cả loại sen, tôi lại quý sen hồng, trong khi đa số yêu sen trắng? Sen và bùn là một lý thuyết chính trị cần thiết cho Việt Nam hiện nay. Hoa sen phải mọc từ bùn, trong bùn. Không thể mọc ở những nơi không có bùn. Vì sao hoa sạch thơm phải mọc và sống từ nơi dơ thúi? Rồi sen phải vượt lên khỏi mặt nước mới nở được hoa đẹp, hoa thơm, nhưng vẫn cần có bùn để tồn tại. Một quá trình hiện thực, một ẩn dụ để tư duy.
Bộ phim Face Off 7: One Wish như đem lại một tín hiệu tốt lành rằng trong một xã hội Việt Nam ngày nay đang có quá nhiều điều nhiễu nhương, những nét đẹp truyền thống của văn hóa Việt Nam vẫn còn có chỗ để tồn tại…
Hồi nhỏ, tôi thường nghe cha tôi đọc hai câu ca dao này: “Còn cha gót đỏ như son, đến khi cha chết gót con đen sì.” Lúc ấy tôi chừng năm bảy tuổi, nên nghe rồi thuộc lòng mà không hiểu hết ý nghĩa, chỉ biết hời hợt là nếu cha chết thì mình sẽ khổ lắm! Nhưng ngay cả khổ ra sao thì cũng chẳng hình dung được. Câu ca dao nói trên cho thấy truyền thống ngày xưa, người cha đóng vai trò then chốt trong gia đình. Ông vừa là trụ cột kinh tế để nuôi gia đình, vừa là tấm gương đức hạnh để cho con cái noi theo. Đặc biệt là với truyền thống phụ hệ con cái mang họ cha, nên việc “nối dõi tông đường” đặt lên vai người con trai, hay người đàn ông. Đó có thể là yếu tố cấu thành quan niệm “trọng nam khinh nữ” ngày xưa tại các nước theo phụ hệ như Việt Nam, Trung Hoa, v.v…
Tháng 3/2022, Bến Bạch Đằng Saigon bị đổi tên thành “Ga Tàu Thủy Bạch Đằng”. Sự kiện này đã dẫn đến những tranh luận trong dân gian chung quanh đề tài: Ngôn ngữ Hà Nội (ngôn ngữ miền Bắc) đang làm mờ dần sắc thái đặc biệt của ngôn ngữ miền Nam Việt Nam...
Tháng Năm là tháng vinh danh những đóng góp của người Mỹ gốc Á Châu và các đảo Thái Bình Dương cho đất nước Hoa Kỳ mà trong đó tất nhiên có người Mỹ gốc Việt. Những đóng góp của người Mỹ gốc Á Châu và các đảo Thái Bình Dương cho Hoa Kỳ bao gồm rất nhiều lãnh vực, từ kinh tế, chính trị đến văn học nghệ thuật, v.v… Nhưng nơi đây chỉ xin đề cập một cách khái quát những đóng góp trong lãnh vực văn học của người Mỹ gốc Việt. Bài viết này cũng tự giới hạn phạm vi chỉ để nói đến các tác phẩm văn học viết bằng tiếng Anh của người Mỹ gốc Việt như là những đóng góp nổi bật vào dòng chính văn học của nước Mỹ. Điều này không hề là sự phủ nhận đối với những đóng góp không kém phần quan trọng trong lãnh vực văn học của Hoa Kỳ qua hàng trăm tác phẩm văn học được viết bằng tiếng Việt trong suốt gần năm mươi năm qua.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.