Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Thuốc Ngừa Covid-19: Khoa Học Hay Chính Trị?

03/09/202014:23:00(Xem: 1480)
Những năm thập niên 50 của thế kỷ trước, bịnh bại liệt  (polio) đã gây ra hàng ngàn cái chết cùng sự bại liệt kinh hoàng cho các gia đình có con nhỏ bị lây nhiễm. Nó bị người dân Mỹ xem là điều đáng sợ thứ nhì, chỉ thua sau bom hạch tâm. Ngày 12 tháng Tư năm 1955, chính phủ thông báo thuốc ngừa bại liệt đầu tiên đã có và các hãng bào chế cấp tốc sản xuất hàng loạt thuốc chủng ngừa. 
 
Trong sự vội vã đó, hãng Cutter Laboratories tại California vô tình cho ra những lô vaccine có chứa cả vi trùng bại liệt. Chương trình chích ngừa bại liệt này đã phải dừng lại tức thời chỉ sau một đôi tuần đầu tiên chích cho khoảng 200 ngàn trẻ em và làm khoảng 40 ngàn em bị lây nhiễm, gây ra cái chết cho 10 em cùng hơn 200 trẻ em bị bại liệt vĩnh viễn. Giới y khoa xem "Cutter Incident" - tên gọi của vụ này, là một tai nạn đầy tệ hại của ngành dịch t và chủng ngừa trong thế kỷ 20.  
 
Cũng vậy, "Bi kịch Thalidomide" (Thalidomide Tragedy) là một bài học khác về an toàn và kiểm soát dược phẩm. Cuối thập niên 60, kỹ nghệ dược phẩm Đức trình làng Thalidomide như thuốc chống mất ngủ, giảm đau, sau đó được phát hiện thêm là có tác dụng chống nôn mửa nơi thai phụ. Thalidomide được quảng cáo là vô cùng an toàn và không cần toa bác sĩ. Nó được bán ra khắp thế giới và mức tiêu thụ tương đương với aspirin. 
 
Dù vậy, bất chấp áp lực trước các hãng dược phẩm cùng thượng cấp, nữ thanh tra của cơ quan quản trị thực phẩm và thực phẩm FDA lúc bấy giờ là bà Frances Kelsey đã cương quyết không chấp thuận cho Thalidomide được sử dụng tại Mỹ vì cho rằng các dữ liệu an toàn và hiệu quả của nó chưa được chứng minh đầy đủ.

Quả thật như vậy bởi sau đó người ta phát hiện rằng hàng trăm trẻ em sinh ra bị dị tật tay là do thai phụ có sử dụng thuốc này. Thalidomide bị cấm sử dụng lập tức và rút ra khỏi thị trường. Nhờ công lao này mà bà Frances Kelsey được giới truyền thông xem như là một người hùng và được tổng thống Kennedy trao tặng huân chương.
 
Nhắc về câu chuyện thuốc ngừa bại liệt và Thalidomide nhân cuộc chạy đua tìm thuốc chủng ngừa Covid-19 hiện nay để thấy rằng, khi các hãng chạy đua với thời gian vì lợi nhuận hoặc dưới áp lực chính trị chẳng hạn, thuốc chủng ngừa hay bất cứ dược phẩm nói chung nào cũng có thể gây ra những tác hại khôn lường. Trách nhiệm của chính phủ cùng giới thẩm quyền trước sự an toàn và tính mạng người dân phải được đặt lên hàng đầu và cần là mục tiêu duy nhất.
 
Đó là lý do các loại thuốc ngừa dịch bệnh hay tân dược từng phải qua quá trình nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng khá dài trước khi được chuẩn thuận. Chúng không chỉ ngăn ngừa hay chữa trị hữu hiệu mà còn cần chứng minh không gây ra các tác dụng phụ nguy hiểm hay thậm chí chết người như các vụ kể trên.
 
Còn cuộc chạy đua tìm thuốc ngừa Covid-19 hiện nay đang ở đâu?
 
Giữa tháng Bảy vừa qua, hãng Moderna phối hợp cùng Viện Y Tế Quốc Gia Hoa Kỳ (NIH) đưa ra thông báo vừa kết thúc thử nghiệm thuốc ngừa Covid-19 giai đoạn một với nhiều tín hiệu tích cực để bước qua giai đoạn ba hồi cuối tháng Bảy vừa qua. Theo trang lưu trữ dữ liệu của chính phủ tại ClinicalTrials.gov thì giai đoạn ba được hãng Moderna dự tính sẽ hoàn tất vào tháng 10 năm 2022, tức hai năm nữa theo kế hoạch.  
 
Cũng vậy, nhóm nghiên cứu thứ nhì của Mỹ là hãng Pfizer phối hợp cùng hãng BioNTech SE của Đức cũng bước qua giai đoạn 2/3 vào cuối tháng Bảy vừa qua. Theo dữ liệu cũng từ ClinicalTrials.gov thì giai đoạn 2/3 này sẽ kết thúc vào tháng 11 năm 2022. 

Giai đoạn ba bắt đầu chỉ hơn một tháng và các tin tức cho biết các nhóm nghiên cứu này gặp khó khăn trong việc chiêu mộ đủ số người tình nguyện ở mọi thể lý và độ tuổi, sắc tộc khác nhau để tham gia vào cuộc thử nghiệm này. Pfizer cho biết hiện nay chỉ có khoảng 23 ngàn người tham gia so với khoảng 30 đến 50 ngàn dự tính ban đầu. Nhưng tin tức từ chính phủ cho thấy dường như vaccine đã sẳn sàng.

Hồi tuần trước cơ quan FDA ra thông báo rằng có thể chấp thuận khẩn cấp việc cho phép sử dụng thuốc ngừa Covid-19. Rồi tuần này, cơ quan Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bịnh CDC vừa gởi thông báo đến các tiểu bang, khuyến cáo việc chuẩn bị cho kế hoạch chích ngừa đại chúng có thể xảy ra trước ngày bầu cử. Đây là một tin vui hay đáng lo ngại?
 
Ở đây có hai điểm cần lưu ý là Chuẩn Thuận Sử Dụng Khẩn Cấp (EUA - Emergency Use Authorization) của FDA, theo luật là một quyết định tạm thời và có thể xem xét lại dựa theo các dữ liệu cập nhật. Nói cách khác nó có thể thay đổi  hay hủy bỏ. Điểm thứ nhì là Giám Đốc Robert Redfield của CDC tuyên bố rằng, " Trong khi người ta không bao giờ có th bảo đảm thành công trong bất cứ nỗ lực khoa học nào, ngày càng có nhiều khả năng là chúng ta sẽ mang lại chiến thắng lịch sử này cho người dân Mỹ và thế giới".  

Nếu thuốc ngừa vô tác dụng, tình trạng dịch bịnh sẽ càng nguy hiểm hơn vì tạo cho người dân một cảm giác an toàn giả tạo. Họ không còn đề phòng và giữ gìn, làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bịnh cùng tỉ lệ tử vong. Theo thống kê t CDC thì khả năng tử vong ở nhóm trên 65 tuổi cao gấp 90 lần so với người trẻ tuổi và nhóm trên 75 tuổi là 220 lần một khi bị lây nhiễm Covid-19. Ai sẽ chịu trách nhiệm nếu thuốc chủng ngừa vô tác dụng dẫn đến tình trạng nguy hiểm cho tính mạng người dân, người già này?

Mặt khác, nếu vaccine thiếu hữu hiệu, nó hủy hoại niềm tin vào vaccine cùng giới chức thẩm quyền của y tế quốc gia và chính phủ.  Với lời xin lỗi của FDA ngay sau khi vội vã đưa ra dữ liệu sai lệch và phóng đại về hiệu quả chữa trị Covid-19 từ huyết tương hồi tuần trước, người dân đang hoài nghi về sự minh bạch của thông tin. Theo thăm dò từ STAT và Harris Poll, 78 % dân Mỹ cho rằng việc chuẩn thuận thuốc ngừa Covid-19 là mang mục đích chính trị.
 
Việc tìm ra thuốc ngừa Covid-19 an toàn và hiệu quả là điều mong đợi và là niềm hân hoan lớn nhất với nhân loại hiện nay cho việc tái lập sự bình yên và hoạt động xã hội. Nhưng với việc cho phép sử dụng thuốc chủng ngừa cấp thời như vậy, liệu có thể xem đây là một thành công khoa học vượt bực hay động cơ chính trị trong mùa bầu cử?
Nhã Duy 
 
(Nguồn tham khảo: National Library of Medicine)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Thuyết hoang tưởng QAnon bảo rằng Donald Trump sẽ quay lại nắm quyền vào ngày 4 tháng Ba làm bất cứ người có trí tuệ và cảm nhận thông thường nào cũng mỉm cười khi nghe qua nhưng đã gây ra niềm tin cho không ít những người yêu thích Trump. Nó như một que lửa nhỏ nhoi để những người này thắp lên, tự đắm mình huyễn hoặc, bám víu vào một điều chính họ cũng có thể mơ hồ, không chắc chắn.
Trường Bộ Binh là một quân trường đào tạo các sĩ quan trừ bị cho Quân lực Việt Nam Cộng Hòa. Lúc trước, trường tọa lạc ở Thủ Đức. Đến đầu năm 1974 thì dời ra Long Thành, một cơ sở mới nằm bên cạnh quốc lộ 15, đường Sài Gòn - Vũng Tàu và cách quận lỵ Long Thành 5 cây số.
Gần đây, khi Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị kêu gọi tái lập các mối quan hệ song phương với Hoa Kỳ, một phát ngôn viên của Toà Bạch Ốc đã trả lời rằng, Hoa Kỳ coi mối quan hệ là một trong những cuộc cạnh tranh mạnh mẽ, nó đòi hỏi một vị thế mạnh. Rõ ràng là chính quyền của Tổng thống Joe Biden không chỉ đơn giản là đảo ngược các chính sách của Trump.
Cái thời mà nửa nước Việt “thương râu nhớ dép” (theo như cách nói của nhà văn Võ Phiến) tuy có kéo dài lâu nhưng không vĩnh viễn. Sau khi Nam Bắc hòa lời ca, nước nhà thống nhất, dân chúng của cả hai miền có cơ hội so sánh nên nhận thức của họ bắt đầu chuyển biến: Đả đảo Thiệu Kỳ mua cái gì cũng có. Hoan hô Hồ Chí Minh mua cây đinh cũng phải xếp hàng. Rồi ra, ngay cả đám nhi đồng cũng đánh mất sự ngây thơ (và cũng bắt đầu cảm thấy bất an) nên không giữ được tính vô tư nữa: Đêm qua em mơ gặp bác Hồ. Chân Bác đạp xích lô. Em thấy Bác em kêu xe khác…
Người hạnh phúc và vui vẻ thì sống lâu, sức khỏe dồi dào, không đau bệnh. Người lạc quan, cười nhiều sống lâu hơn người hay than thở, chán nản. Ai cũng thích sống với người lạc quan hơn người bi quan. Hàng ngày, chúng tôi gặp nhiều người tươi cười như ngày hội Tết, lúc nào cũng cười, khuôn mặt tươi như hoa, tiếng nói như chim hót mùa Xuân. Những người này làm việc gì cũng thành công. Người thành công là người hạnh phúc, vì hạnh phúc nên thành công. Người lạc quan thì trẻ mãi không già. Sống vui, sống khỏe, sống hạnh phúc, ai cũng mong có đời sống như thế. Nhưng có bao nhiêu người trong chúng ta được đời sống hanh thông như thế?
Trong khi còn đang đối diện sự phẫn nộ của công luận trong vụ cúp điện nước với hàng loạt quan chức điện lực từ nhiệm hay bị sa thải, thống đốc bang Texas là Greg Abbott tuần này đã ra thông báo mở cửa hoàn toàn cả tiểu bang và không bắt buộc phải mang khẩu trang.
Nhưng hiện tại, hôn là bị phạt 135 euros tại chỗ. Tuần rồi, ở Paris, hai người bạn từ lúc trẻ tình cờ gặp nhau sau hơn mười năm không có dịp gặp lại. Họ đều vui mừng khôn xiết, liền lao vào nhau, ôm nhau, hôn nhau. Vừa buông nhau ra, hai chú cảnh sát tiến tới, lễ phép chào cô cậu, chìa sổ phạt, hạ bút biên ngay 135 euros, xé ra, chìa cho hai người. Cái hôn có đắt lắm không?
Trong cuộc khảo sát và thăm dò dư luận của PEW (Pew Research Center) năm 2020 thì tuổi trẻ (từ khoảng 5 đến 10 tuổi) ở Mỹ, có đến 60% đi theo phụ huynh đến các chùa viện tôn giáo, nhưng đến tuổi “teen” (teenager: 13-19… thirteen – nineteen) thì con số giới trẻ giảm dần còn 30%.
Việt Nam Cộng sản biết rõ ý đồ của Trung Cộng muốn ăn sống nuốt tươi mình ở Biển Đông, nhưng lãnh đạo đảng duy nhất cầm quyền tại Hà Nội chỉ biết tùy cơ ứng biến và cầu may được qúy nhân phù trợ khi bị Bắc Kinh tấn công quân sự. Lập trường này không mới, nhưng không bảo đảm giữ được chủ quyền, quyền chủ quyền và khối lượng tài nguyên khổng lồ và biển đảo của Việt Nam ở Biển Đông.
Nhắc lại chuyện xưa, vào năm 1971 TS Kissinger đến Trung quốc, và một năm sau 1972, TT Nixon cũng đến nơi đây để gặp gỡ với các nhà lãnh đạo Trung Cộng tại Bắc Kinh. Phần trình bày sau là trích đoạn các văn bản ghi lại cuộc đối thoại của hai nhà lãnh đạo Mỹ-Trung liên quan đến cuộc chiến tại Việt Nam, được giải mật và được công bố trên trang The Foreign Relations of the United States (FRUS) và trên Văn khố của Bộ Ngoại Giao (US Depart. Of States Archive).
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.