Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tại Sao Chúng Ta Trao Đổi Tệ Với Nhau Như Thế?

19/08/202019:17:00(Xem: 1720)

 

Vì lý do nào cách trao đổi về các vấn đề thời cuộc giữa chúng ta xuống cấp đến mức thê thảm như thế?

Vài tuần trước, tôi nhận được điện thư của một bác cao niên, bác Vũ Văn Lộc, một người tôi có chút giao tình trong vài năm nay qua sinh hoạt cộng đồng. Bác là người dễ mến, khiêm tốn, hòa đồng với mọi lứa tuổi và các quan điểm khác nhau. Tôi không thấy bác tự khoe về mình, nên trước hết tôi đề cập sơ qua về cá nhân bác và những gì bác đã làm. 

Bác từng là đại tá quân lực Việt Nam Cộng Hòa, di tản sang Mỹ năm 1975. Bác là một trong một số ít người Việt làm việc trong ngành xã hội vào thời đó và trở thành giám đốc điều hành của cơ quan IRCC, một tổ chức giúp đỡ những người tị nạn từ khắp nơi trên thế giới mới đặt chân đến nước Mỹ. Việc bác làm mà tôi kính trọng nhất là đã sáng lập Viện bảo tàng Thuyền nhân, hay Boat People Museum, còn gọi là Viet Museum tại Công viên Lịch sử - History Park của thành phố San Jose. Sáng lập một viện bảo tàng từ con số không gần như là việc đội đá vá trời, đòi hỏi nhiều hy sinh cả công lẫn của. Không ai tránh được mủi lòng khi thăm viếng gian nhà nhỏ bé và cũ kỹ đã được thành phố trao cấp để làm Viet Museum. Bạn sẽ gặp ở đây một kho tàng di sản của một quốc gia đã không còn nữa ngoài trong ký ức của những người miền Nam Việt Nam xưa, từ chiếc thuyền vượt biên mong manh ở sân trước cho đến di vật của các người lính một thời. Đây là một nỗ lực hoàn toàn tự nguyện của nhiều người, nhưng vài trò của bác Lộc vẫn rất quan trọng.

Một con người như thế, dù có chia sẻ quan điểm hay không, tôi nghĩ vẫn là một con người đáng kính trọng. Mấy ai làm nổi những việc bác ấy đã làm mà dám gièm pha, bôi xấu?

Bác thường xuyên viết lách dưới bút hiệu Giao Chỉ về những vấn đề liên hệ đến cộng đồng, với văn phong dí dỏm, tếu táo, nhưng qua cách nhìn sâu sắc và mới mẻ. Để tránh mất lòng, tôi biết bác dè dặt khi đụng đến các vấn đề nóng như bênh hay chống Donald Trump. Nhưng dè dặt sao đi nữa thì vẫn phải viết dựa trên sự thật. Ở thời buổi này, viết sự thật với một số người là hành động “phản nghịch.” Và người ta tấn công bác, tấn công nặng nề, bẩn thỉu và lỗ mãng.

Vài câu tiêu biểu họ viết về bác: “xin đại tá Lộc từ nay đừng xưng là đại tá” hay “đại tá Lộc là xác chết chưa chôn.” 

Những người có thể hạ bút viết những câu trên, tôi không biết họ là ai? Họ còn chút tự trọng nào không? Nếu họ là cựu hay hậu duệ VNCH, họ nghĩ gì khi sỉ nhục một người lính già chẳng có tội tình gì hơn là nói sự thật? 

Gần đây, tôi đọc về cái địa ngục trần gian có tên Koh Kra, một hòn đảo không người ở trong vịnh Thái Lan, nơi hàng trăm thuyền nhân bị hải tặc hãm hiếp và đánh đập trong nhiều tuần. Thảm kịch này được kể trong hồi ký của cặp vợ chồng Dương Phục và Vũ Thanh Thủy mà tôi đọc qua bản tiếng Anh tên là Surviving the Vietnam War and Its Aftermath. Cuốn sách rất lôi cuốn, nhưng đoạn làm tôi suy nghĩ nhiều là nhận xét của tác giả về đám hải tặc. Nhiều người trong số họ là dân chài bình thường, ban ngày sống bằng đánh cá, và thường xuyên cung cấp thực phẩm và nước uống cho thuyền nhân. Nhưng đêm về họ trở thành những con người khác. Họ hành hạ những người tị nạn không thương tiếc, hãm hiếp phụ nữ, đánh đập đàn ông, để rồi sáng hôm sau, làm người bình thường trở lại.

Những người sỉ nhục thô lỗ một người lính già mà lẽ ra họ phải trân trọng, có lẽ cũng thế. Nếu tiếp xúc trực tiếp, tôi đoán chừng họ là những người bình thường, có thể còn dễ mến nữa. Nhưng vì sao họ trở thành một người hoàn toàn khác khi trao đổi trên mạng? Vì sao người dân chài bình thường có thể trở thành một hải tặc hung dữ, mất nhân tính?

Lý do hẳn phức tạp, nhưng tôi nghĩ có hai điểm chính.

Đầu tiên là tinh thần bầy đàn, tiếng Anh gọi là ‘herd mentality,’ rất phổ thông trong mọi xã hội. Trong vòng giao tiếp của họ có một vài người mạnh miệng và dễ làm cho người khác nghe theo, nhất là những người thiếu thông tin độc lập. Hùa theo đám đông củng cố niềm tin rằng họ đúng và làm họ cảm thấy thân thiết với cộng đồng đó hơn. Họ phản ứng theo cảm tính, thay vì theo lý trí.

Lý do khác là vì họ không bị hậu quả gì. Cách cư xử của họ, dù tệ hại đến đâu, không gây ra tổn hại gì đến chính họ cả. Trên mạng, họ cứ việc chửi bới cho sướng miệng. Nếu nói chuyện thẳng với nhau, tôi nghĩ họ không làm thế. 

Hải tặc cũng vậy. Họ không cư xử tồi tệ trong chính cộng đồng của họ vì sợ bị lên án. Với những người tị nạn khốn khổ không có khả năng tự vệ, họ thoải mái làm bậy vì không có gì cản trở các hành động đó.

Những tệ nạn xã hội như sỉ nhục hay chửi bới người khá, cũng như hải tặc, đòi hỏi một số điều kiện thuận lợi. Với hải tặc, điều kiện là một nước láng giềng khốn đốn đẩy nhiều dân của họ ra khơi mà không có khả năng tự bảo vệ. Những người mạt sát người khác với những lời lẽ vô văn hóa làm thế chỉ vì họ đang sống trong một thời đại mà sự chia rẽ được người ta khuyến khích để đạt mục đích chính trị riêng.

Nạn hải tặc trong vịnh Thái Lan coi như đã chấm dứt. Hy vọng nạn chửi bới bẩn thỉu này cũng sẽ chấm dứt sau cuộc bầu cử tháng 11 năm nay.

Thắng Đỗ là thành viên Hội đồng Quản trị của PIVOT (Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến), gửi bài từ San Jose, California.




Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
23/01/202115:44:00
Chuyện bầu cử ở Mỹ đã xong nhưng còn nhiều chuyện khác về chính trị nước Mỹ mà người Việt chúng ta cần suy nghĩ và bàn luận, trong đó việc lá cờ Việt Nam Cộng Hòa còn gọi là cờ Vàng đã xuất hiện trong cuộc biểu tình tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn ngày 6/1/2021 vừa qua.
20/01/202118:25:00
Mỹ Quốc là một công trình dang dở và chưa bao giờ hoàn hảo, nhưng chủ trương hàn gắn của Tân Chính phủ Biden-Harris sẽ giúp mọi người tham gia xây dựng và mang lại cho chúng ta niềm tin vào một nước Mỹ ngày càng tốt đẹp hơn cho tất cả.
19/01/202114:59:00
Thật ra, cờ vàng đã thường xuyên có mặt trong những cuộc biểu tình ủng hộ ông Trump suốt năm 2020. Tuy vậy, từ sau ngày 3 tháng 11, khi lá cờ bị đem tới để cổ vũ cho những vu cáo của ông Trump về gian lận bầu cử, thì sự buồn phiền, tức giận, xấu hổ của những người gốc Việt không theo ông Trump đã tăng cao.
12/01/202113:50:00
Vào ngày 6 tháng 1, 2021, vào khoảng 5:00 giờ chiều giờ Hoa Thịnh Đốn, sau khi cuộc bạo loạn nhằm phá hoại tiến trình bầu cử Hoa Kỳ tại tòa nhà Quốc Hội đã chấm dứt, người ta thấy trên màn hình TV của đài MSNBC hình ảnh trơ trọi một lá Cờ Vàng VNCH bị bỏ rơi trên khán đài bên ngoài. Bên cạnh lá cờ đại diện cho cộng đồng người Việt tị nạn nằm trơ trọi còn có những lá cờ Trump, cờ nam quân thời nội chiến, cờ của các nhóm khủng bố nội địa, những lá cờ đại diện cho thượng tôn da trắng, cho sự thù hằn và kỳ thị chủng tộc. Cả thế giới nhìn thấy hình ảnh này. Một số cá nhân và hội đoàn người Mỹ gốc Việt đã lên án việc đánh phá nền dân chủ Hoa Kỳ qua bản kiến nghị ký tên từ nhiều cá nhân, hội đoàn, cơ quan truyền thông, v.v. cũng như nhiều bạn trẻ đã lên tiếng phản đối việc sử dụng và nhân danh cờ vàng tại cuộc bạo động này. Việt Báo trích đăng một số ý kiến, bài viết, quan điểm của một số dân cử*, hội đoàn và cá nhân người Mỹ gốc Việt.
10/01/202120:47:00
Cựu thống đốc California kiêm diễn viên Arnold Schwarzenegger trong một bài phát biểu đã được nghe trên 17 triệu lần, đã cho rằng cuộc tấn công của đám quân ủng hộ Trump vào Điện Capitol của Hoa Kỳ vào ngày 6 tháng Một là một hành động của sự thù hận, gợi nhớ lại "Kristallnacht", hay Đêm Kính Vỡ. "Đó là một đêm vào năm 1938, người Do-thái đã bị tấn công bằng bạo lục bởi bọn Đức Quốc Xã, cũng giống như đám Proud Boys bây giờ. Hôm thứ Tư vừa qua là Ngày Kính Vỡ đã diễn ra ngay tại đây, trên đất nước Hiệp Chúng Quốc này. Kính vỡ từ những khung cửa sổ của toà nhà Quốc Hội Hoa Kỳ."
10/01/202112:41:00
Một cuộc tấn công vào nền dân chủ vừa diễn ra vào Thứ Tư vừa qua, ngày 6 tháng Giêng, khi đám đông quá khích đột kích vào tòa nhà Quốc Hội Hoa Kỳ. Trong khi cả thế giới sững sờ chứng kiến cuộc nổi loạn, nhiều người Mỹ gốc Việt hổ thẹn khi thấy lá cờ vàng ba sọc đỏ bay phất phới chung với các biểu tượng kỳ thị của chủ thuyết “da trắng thượng đẳng”. Đối với nhiều người gốc Việt, lá cờ vàng này tượng trưng cho cuộc tranh đấu cho tự do và dân chủ – một biểu tượng của đoàn kết, niềm hãnh diện và danh dự dân tộc, không thể đứng chung với các cờ hiệu của kỳ thị, thù hận.
10/01/202112:07:00
Lá cờ Việt Nam Cộng hòa đã và đang là biểu tượng cho những sự kiện của người Mỹ gốc Việt. Vốn đã mang tính dân tộc chủ nghĩa cao, tính biểu tượng của nó rất mạnh trong cộng đồng người tị nạn trong thập niên 1970, 1980. Nó không chỉ là căn cước và lịch sử của họ, đang bị chế độ mới ở Việt Nam xóa đi, mà nó còn là sự cần thiết cho họ vì có quá ít – nếu không nói là không có gì hết – những biểu hiện cho căn cước và lịch sử của họ ở Mỹ như là bảo tàng, tượng đài, sự công nhận, sự tưởng niệm,… Lá cờ và quốc ca Việt Nam Cộng hòa là điều trong số rất ít những điều giữ cho căn cước và ký ức chính trị của cộng đồng người tị nạn sống còn.
10/01/202109:32:00
Trả Lời: Vì nhiều câu hỏi nhận được, xin viết thành bài tiểu luận với tựa để mượn của ngài Nguyễn Du: Ngẫm hay muôn sự tại Trời, Trời kia đã bắt làm người có thân. Bắt phong trần phải phong trần, Cho thanh cao mới được phần thanh cao.
09/01/202111:32:00
Việc phải xảy ra đã xảy ra vào Thứ Tư qua. Một nhóm người điên cuồng, thù hận, ngụp lặn trong thế giới của tin giả và thuyết âm mưu, đã xâm phạm vào trung tâm quyền lực của cả quốc gia. Tòa nhà Quốc hội, với cái vòm nguy nga và quen thuộc tượng trưng cho nền dân chủ của xứ sở này, nơi luật pháp của Hoa Kỳ được tạo ra, đã bị họ làm ô nhuế. Đây hẳn là đáy của vực thẳm mà Donald Trump đã cố đẩy chúng ta xuống từ khi nhậm chức bốn năm trước.
02/01/202116:35:00
Trong bài phân tích ngắn này, tác giả muốn đưa ra những con số trong một vài lãnh vực kinh tế quan trọng của Hoa Kỳ, qua đó chúng ta có một cái nhìn về thành quả của chính quyền TT Donald Trump trong bốn năm qua và cùng nhận xét, chính sách „America First“ có tác động tích cực vào nền kinh tế Hoa kỳ hay không.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,