Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tu chính án thứ 14 đã bị phản bội như thế nào?

07/08/202000:00:00(Xem: 1017)

tu chanh an


“Bây giờ, chúng tôi được tự do. Chúng tôi không muốn bị săn đuổi…Tất cả những gì chúng tôi yêu cầu là công lý và được đối xử như một con người.”
 
Vào ngày 3 tháng 12 năm 1865, một nhóm người da đen ở Mississippi đã viết thư cho thống đốc bang, yêu cầu tôn trọng quyền tự do họ vừa giành được. Họ nhớ lại tiếng kêu của những con chó săn, nhớ lại sự sợ hãi của những người nô lệ và kêu gọi chấm dứt những bạo lực đó.
 
Một năm sau đó, bản sửa đổi Tu chính án thứ 14 được ra đời. Đến năm 1868, sau khi được ba phần tư số bang ở Mỹ thông qua, Tu chính án thứ 14 chính thức đưa vào Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1968, minh chứng cho các yêu cầu của người Mỹ gốc Phi về bình đẳng công lý, nhân phẩm và an toàn thân thể.
 
Tu chính án thứ 14 là một thay đổi cơ bản trong luật hiến pháp Hoa Kỳ trong hai khía cạnh. Đầu tiên, nó yêu cầu các quốc gia tôn trọng những quyền cơ bản, bao gồm cả các quyền đối với cuộc sống và an ninh cá nhân của người Mỹ gốc Phi. Cảnh sát tiểu bang không thể săn tìm bừa bãi và bắt giữ họ. Thứ hai, như Thượng nghị sĩ Jacob Howard - một trong những người soạn nội dung sửa đổi Tu chính án - đã khẳng định trong các cuộc tranh luận tại quốc hội rằng Tu chính án thứ 14 đảm bảo người Mỹ gốc Phi được “luật pháp bảo vệ bình đẳng” (equal protection of the laws), yêu cầu một hình thức công như nhau cho tất cả mọi người không phân biệt sắc tộc.
 
Theo ông Howard, yêu cầu bảo vệ bình đẳng đã chấm dứt sự bất công của trong việc hành xử theo đẳng cấp.
 
Thêm vào đó, Tu chính án thứ 14 đã tìm cách để chấm dứt các hành động phân biệt chủng tộc. Để làm được điều đó, những nhà làm luật cấp tiến đã tác động trực tiếp vào Hiến pháp Hoa Kỳ với ý kiến rằng phải kết thúc những bạo lực chống lại người da đen. Điều này phản ánh rõ nhất và cơ bản nhất rằng an toàn cá nhân là nền tảng của tự do.
 
Tu chính án thứ 14 được soạn ra để xé toang tấm màn lịch sử trong nhiều thế kỷ vốn cho phép sự xâm phạm bất công đối với người Mỹ da đen. Các nhà soạn luật công nhận quyền lực mở của cảnh sát chính là công cụ của áp bức và bạo lực. Quyền bình đẳng công dân và tự do thật sự không thể có được nếu không hạn chế sự lạm dụng quyền lực của cảnh sát.
 
Thế nhưng, vào mùa hè 1866, sự tàn bạo và giết người của cảnh sát leo thang khi Quốc hội vừa hoàn thành công việc sửa đổi và quá trình phê chuẩn bắt đầu. Tại Memphis, Tennessee và New Orleans, cảnh sát là nhóm dẫn đầu các vụ thảm sát đẫm máu khiến hàng trăm người Da Đen thiệt mạng. Họ bị đánh đập tàn bạo hơn. Chính những hành vi giết người và cướp bóc được dẫn dắt bởi những người mang danh “bảo vệ hoà bình cộng đồng” đã thuyết phục được người Mỹ. Họ thấy rằng bỏ qua những quyền cơ bản và sự bảo vệ bình đẳng trong Tu chính án 14 là cần thiết để khắc phục bạo lực và sự bất bình đẳng trong xã hội.
 
Cuộc điều tra về vụ thảm sát ở New Orleans đưa ra kết luận, nếu không có những luật bảo vệ mới, người Mỹ da đen sẽ tiếp tục bị săn lùng như loài thú hoang và bị tàn sát không thương tiếc, cảnh sát sẽ tiếp tục giết hại những người đàn ông lẫn phụ nữ vô tội bằng tất cả những hình phạt.
 
Nhưng, lịch sử đã bị gạt bỏ. Toàn án Tối cao đã phản bội lời hứa sửa đổi quyền bình đẳng của Tu chính án 14 bằng cách cho phép cảnh sát ngăn chặn, bắt giữ, đánh đập và giết chết người Mỹ da đen theo ý muốn.
 
Ví dụ, chính sách “chặn lại và khám xét” (Stop-and-frisk), đầu tiên được thực thi bởi ông Earl Warren (Chánh án Hoa Kỳ từ năm 1953 đến 1969) ở Terru và Ohio, sau đó duy trì trong nhiệm kỳ của ông Warren Burger và William Rehnquist. Chính sách này cho phép cảnh sát tuỳ tiện “hướng mục tiêu” vào người da màu, thường xuyên làm nhục họ.
 
Kết quả là chính sách “chặn lại và khám xét” mang sự tương đồng đáng kinh ngạc trong việc thực thi các điều luật mơ hồ mà Tu chính án 14 muốn nhắm đến để sửa đổi. Tuy nhiên, bằng cách nhắm mắt làm ngơ, toà án đã cho phép sự phân biệt chủng tộc bành trướng. Toà án liên tục bỏ qua vai trò của sắc tộc ngay cả khi nó hiển hiện rõ ràng trong chính sách.
 
Năm 1890, Vụ kiện Plessy v. Ferguson (giữa Homer A. Plessy và John H. Ferguson) gây chấn động khi nó cho thấy quyền bình đẳng của người da đen bị bóp nghẹt trong Tu chính án 14.
 
Tiểu bang Louisiana vào năm đó thông qua Đạo luật Toa Xe Riêng (Separate Car Act.) Luật này yêu cầu phải có chỗ ngồi riêng tách biệt cho người da đen và người da trắng trên xe lửa. Năm 1892, Plessy, dù là con lai, nhưng vẫn bị xếp vào nhóm người da đen, đã mua một vé hạng nhất và lên toa tàu dành riêng cho người da trắng của Công ty Đường sắt Đông Louisiana. Nhưng ông bị yêu cầu phải chuyển sang toa xe dành riêng cho người da đen. Ông Plessy không thực hiện yêu cầu đó. Kết quả là ông bị bắt và bị phạt 25 đô la.
 
Trước toà, luật sư đã trích dẫn quy định trong Tu chính án 14 và chỉ ra rằng ông Plessy bị phân biệt đối xử. Tuy nhiên, thẩm phán John Howard Ferguson, cho rằng bang Louisiana có toàn quyền điều chỉnh luật của các công ty đường sắt hoạt động trong phạm vi của bang này.
 
Ông Plessy vẫn bị kết án. Ông tiếp tục kháng cáo lên Tối cao Pháp viện, nhưng các thẩm phán ở đây lại chấp nhận phán quyết của thẩm phán Ferguson, viện dẫn học thuyết “tách biệt nhưng công bằng” (separate but equal.)
 
Hơn 100 năm sau, những gì chúng ta thường xuyên nhìn thấy, bắt đầu khi cảnh sát “bắt dừng lại” thì thường kết thúc bằng bạo lực tàn bạo. Thực tế cái chết của George Floyd, Eric Garner, Philando Castile và nhiều người khác cho thấy, cảnh sát “stop” họ lại vì những hành vi phạm tội bình thường cũng có thể dễ dàng dẫn đến kết thúc là cái chết của người da đen.
 
Thế nhưng, Toà tối cao chưa bao giờ công nhận việc chấm dứt bạo lực phân biệt chủng tộc của cảnh sát là mục đích cốt yếu của bản thay đổi Tu chính án 14.
 
Xem thường lịch sử, phản bội lời hứa với Tu chính án 14, Toà án tối cao đã cho phép cảnh sát xem người da đen là công dân hạng hai, hình thành mục tiêu chủng tộc, ý thức phân biệt chủng tộc, bạo lực chủng tộc bằng cách thực thi pháp luật. Một loạt các phán quyết của toà tối cao cho phép cảnh sát được quyền ngăn chặn, bắt giữ và đối xử tàn bạo với người da đen. Đó là kết quả của việc toà án xoá bỏ Tu chính án 14 từ hiến pháp.
 
Nói tóm lại, lời hứa sửa đổi Tu chính án 14 về sự tôn trọng quyền sống và an toàn cá nhân đã không được thực hiện. Giờ đây, khi cảnh sát vượt quyền hạn, bắt họ chịu trách nhiệm là điều gần như không thể. Học thuyết do thẩm phán đưa ra về quyền miễn trừ đủ điều kiện khiến việc kiện cảnh sát và đòi bồi thường thiệt hại trở nên vô cùng khó khăn.
 
Bằng chứng đã bị cảnh sát bắt giữ trong quá trình tìm kiếm trái luật không nên bị loại khỏi phiên tòa, hầu như là một lá thư chết. Những nạn nhân của chính sách kiểm soát trái hiến pháp, chẳng hạn hành động đè xiết chặt đã được sử dụng để giết Floyd và Garner, vẫn không thể dùng để kiện cảnh sát ra toà và kết tội giết người.
 
Tu án chính 14 của nước Mỹ đã bị phản bội như thế.

Nguồn: The Interpreter - Kalynh Ng. phỏng dịch từ bài của tạp chí The Atlantic “
The 14th Amendment Was Meant to Be a Protection Against State Violence.
 
The Interpreter | Người Thông Dịch là một nhóm biên soạn tổng hợp thông tin, với các thành viên gồm những người Mỹ trẻ gốc Việt, có sứ mệnh nhìn lại và đóng góp cho cộng đồng qua cách chọn lọc tin tức từ các cơ quan phương tiện truyền thông tiếng Anh có uy tín và cân bằng, và dịch bài sang tiếng Việt. Người Thông Dịch nhắm thực hiện hai điều: 1)Thu hẹp khoảng cách thông tin do rào cản ngôn ngữ tạo ra, bằng cách dịch các bài báo, sáng kiến, và ý kiến từ hãng tin chuẩn mực quốc tế sang tiếng Việt; và 2) Cung cấp cho độc giả người Mỹ gốc Việt các tài liệu tiếng Việt để giúp bắt đầu những cuộc đối thoại khó khăn về công bằng xã hội, sự tàn bạo của cảnh sát, sự đoàn kết và lịch sử phân biệt chủng tộc ở Mỹ.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
23/01/202115:44:00
Chuyện bầu cử ở Mỹ đã xong nhưng còn nhiều chuyện khác về chính trị nước Mỹ mà người Việt chúng ta cần suy nghĩ và bàn luận, trong đó việc lá cờ Việt Nam Cộng Hòa còn gọi là cờ Vàng đã xuất hiện trong cuộc biểu tình tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn ngày 6/1/2021 vừa qua.
20/01/202118:25:00
Mỹ Quốc là một công trình dang dở và chưa bao giờ hoàn hảo, nhưng chủ trương hàn gắn của Tân Chính phủ Biden-Harris sẽ giúp mọi người tham gia xây dựng và mang lại cho chúng ta niềm tin vào một nước Mỹ ngày càng tốt đẹp hơn cho tất cả.
19/01/202114:59:00
Thật ra, cờ vàng đã thường xuyên có mặt trong những cuộc biểu tình ủng hộ ông Trump suốt năm 2020. Tuy vậy, từ sau ngày 3 tháng 11, khi lá cờ bị đem tới để cổ vũ cho những vu cáo của ông Trump về gian lận bầu cử, thì sự buồn phiền, tức giận, xấu hổ của những người gốc Việt không theo ông Trump đã tăng cao.
12/01/202113:50:00
Vào ngày 6 tháng 1, 2021, vào khoảng 5:00 giờ chiều giờ Hoa Thịnh Đốn, sau khi cuộc bạo loạn nhằm phá hoại tiến trình bầu cử Hoa Kỳ tại tòa nhà Quốc Hội đã chấm dứt, người ta thấy trên màn hình TV của đài MSNBC hình ảnh trơ trọi một lá Cờ Vàng VNCH bị bỏ rơi trên khán đài bên ngoài. Bên cạnh lá cờ đại diện cho cộng đồng người Việt tị nạn nằm trơ trọi còn có những lá cờ Trump, cờ nam quân thời nội chiến, cờ của các nhóm khủng bố nội địa, những lá cờ đại diện cho thượng tôn da trắng, cho sự thù hằn và kỳ thị chủng tộc. Cả thế giới nhìn thấy hình ảnh này. Một số cá nhân và hội đoàn người Mỹ gốc Việt đã lên án việc đánh phá nền dân chủ Hoa Kỳ qua bản kiến nghị ký tên từ nhiều cá nhân, hội đoàn, cơ quan truyền thông, v.v. cũng như nhiều bạn trẻ đã lên tiếng phản đối việc sử dụng và nhân danh cờ vàng tại cuộc bạo động này. Việt Báo trích đăng một số ý kiến, bài viết, quan điểm của một số dân cử*, hội đoàn và cá nhân người Mỹ gốc Việt.
10/01/202120:47:00
Cựu thống đốc California kiêm diễn viên Arnold Schwarzenegger trong một bài phát biểu đã được nghe trên 17 triệu lần, đã cho rằng cuộc tấn công của đám quân ủng hộ Trump vào Điện Capitol của Hoa Kỳ vào ngày 6 tháng Một là một hành động của sự thù hận, gợi nhớ lại "Kristallnacht", hay Đêm Kính Vỡ. "Đó là một đêm vào năm 1938, người Do-thái đã bị tấn công bằng bạo lục bởi bọn Đức Quốc Xã, cũng giống như đám Proud Boys bây giờ. Hôm thứ Tư vừa qua là Ngày Kính Vỡ đã diễn ra ngay tại đây, trên đất nước Hiệp Chúng Quốc này. Kính vỡ từ những khung cửa sổ của toà nhà Quốc Hội Hoa Kỳ."
10/01/202112:41:00
Một cuộc tấn công vào nền dân chủ vừa diễn ra vào Thứ Tư vừa qua, ngày 6 tháng Giêng, khi đám đông quá khích đột kích vào tòa nhà Quốc Hội Hoa Kỳ. Trong khi cả thế giới sững sờ chứng kiến cuộc nổi loạn, nhiều người Mỹ gốc Việt hổ thẹn khi thấy lá cờ vàng ba sọc đỏ bay phất phới chung với các biểu tượng kỳ thị của chủ thuyết “da trắng thượng đẳng”. Đối với nhiều người gốc Việt, lá cờ vàng này tượng trưng cho cuộc tranh đấu cho tự do và dân chủ – một biểu tượng của đoàn kết, niềm hãnh diện và danh dự dân tộc, không thể đứng chung với các cờ hiệu của kỳ thị, thù hận.
10/01/202112:07:00
Lá cờ Việt Nam Cộng hòa đã và đang là biểu tượng cho những sự kiện của người Mỹ gốc Việt. Vốn đã mang tính dân tộc chủ nghĩa cao, tính biểu tượng của nó rất mạnh trong cộng đồng người tị nạn trong thập niên 1970, 1980. Nó không chỉ là căn cước và lịch sử của họ, đang bị chế độ mới ở Việt Nam xóa đi, mà nó còn là sự cần thiết cho họ vì có quá ít – nếu không nói là không có gì hết – những biểu hiện cho căn cước và lịch sử của họ ở Mỹ như là bảo tàng, tượng đài, sự công nhận, sự tưởng niệm,… Lá cờ và quốc ca Việt Nam Cộng hòa là điều trong số rất ít những điều giữ cho căn cước và ký ức chính trị của cộng đồng người tị nạn sống còn.
10/01/202109:32:00
Trả Lời: Vì nhiều câu hỏi nhận được, xin viết thành bài tiểu luận với tựa để mượn của ngài Nguyễn Du: Ngẫm hay muôn sự tại Trời, Trời kia đã bắt làm người có thân. Bắt phong trần phải phong trần, Cho thanh cao mới được phần thanh cao.
09/01/202111:32:00
Việc phải xảy ra đã xảy ra vào Thứ Tư qua. Một nhóm người điên cuồng, thù hận, ngụp lặn trong thế giới của tin giả và thuyết âm mưu, đã xâm phạm vào trung tâm quyền lực của cả quốc gia. Tòa nhà Quốc hội, với cái vòm nguy nga và quen thuộc tượng trưng cho nền dân chủ của xứ sở này, nơi luật pháp của Hoa Kỳ được tạo ra, đã bị họ làm ô nhuế. Đây hẳn là đáy của vực thẳm mà Donald Trump đã cố đẩy chúng ta xuống từ khi nhậm chức bốn năm trước.
02/01/202116:35:00
Trong bài phân tích ngắn này, tác giả muốn đưa ra những con số trong một vài lãnh vực kinh tế quan trọng của Hoa Kỳ, qua đó chúng ta có một cái nhìn về thành quả của chính quyền TT Donald Trump trong bốn năm qua và cùng nhận xét, chính sách „America First“ có tác động tích cực vào nền kinh tế Hoa kỳ hay không.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,