Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Heureka! Nó Đây Rồi! (7)

18/12/200200:00:00(Xem: 3629)
Diễn văn Nobel 2002
Imre Kertész
Tại sao ông trời lại chừa tôi ra"

Những gì mà con người "mặc khải", từ Giải Pháp Chót [tiêu diệt dân Do Thái], từ "vũ trụ trại cải tạo", là không thể "bị", hay "được" hiểu sai đi, hay hiểu lầm, và chỉ có mỗi một cách để sống còn, và còn giữ được ngọn lửa [quyền năng] sáng tạo, đó là, hãy thừa nhận một "điểm không" (zero point), và nó là Auschwitz. Liệu một cái nhìn sáng suốt như thế đó, sẽ đem mầu mỡ đến cho mùa màng nhân loại" Ở dưới đáy của mọi thành quả lớn lao, cho dù được đẻ ra từ những thảm kịch không thể vượt qua, vẫn có một chút gì đó thật đáng trân trọng, của cái gọi là giá trị Âu Châu, và của nỗi quan hoài tự do, thứ bảo vật trân quí mỗi lần chạm tới làm cho cuộc đời chúng ta giầu có, giá trị thêm lên, làm cho chúng ta cảm thấy tự hào về cuộc sống của mình, và cùng lúc, cảm thấy trách nhiệm của từng con người, tức là của tất cả mọi người.
Tôi rất lấy làm hạnh phúc khi được diễn tả những suy nghĩ trên đây bằng tiếng mẹ đẻ của tôi: tiếng Hung gia lợi. Tôi ra đời tại thành phố Budapest, trong một gia đình Do Thái, quê ngoại gốc gác Kolozsváz (Cluj), thuộc vùng Transylvania, quê nội, mãi phía tây nam miền hồ Lake Balaton. Ông bà tôi vẫn thắp nến, vào mỗi tối thứ Sáu, theo nghi lễ Sabbath, nhưng đổi tên gọi của mình theo tiếng Hungary, và coi là tự nhiên, khi nhận Do Thái giáo là tín ngưỡngï, và nước Hungary, là quê hương của họ. Ông bà ngoại của tôi đều mất tại Lò Thiêu, ông bà nội, bị huỷ diệt bởi chính quyền cộng sản của Mátyás Rákosi, khi những người già cả Do Thái bị đẩy tới vùng biên giới phía bắc. Tôi nghĩ một "lý lịch trích ngang" lịch sử gia đình như vậy có thể tóm gọn, và cùng lúc, biểu tượng cho những cơn đau quặn [giống như một người đàn bà đang vượt cạn] mới đây, của xứ sở này. Điều mà tôi học được, từ đó, không phải chỉ là cay đắng do đau thương tang tóc, mà còn là một tiềm năng lạ thường về đạo đức. Một lần nữa, là một người Do Thái, với tôi, trước hết và trên hết, là một bổn phận mang tính đạo đức. Nếu Lò Thiêu tạo văn hóa - hiển nhiên không thể khác, như là chúng ta đang thấy - thì cái đích mà văn hoá Lò Thiêu nhắm tới, phải là thực tại, từ đó mọc lên tinh thần sửa sang tạo sự ổn định (the esprit to restoration) - tinh thần "catharsis" (thanh tẩy). Mong ước này là nguồn hứng khởi cho tất tả những gì mà tôi viết.


Sắp cạn lời, vậy mà sao tôi vẫn chưa tìm ra sự thăng bằng, giữa cuộc đời, tác phẩm của tôi, và giải thưởng Nobel. Vào lúc này, tôi cảm thấy một sự tri ân sâu xa - tôi cảm thấy biết ơn sâu xa tình yêu đã cứu vớt tôi, và giúp tôi tiếp tục sống. Nhưng hãy coi lại cái điều này: trong cuộc lữ nhọc nhằn đó, tôi muốn nói, cuộc đời của tôi, "nghề nghiệp" ("career") của tôi, có một cái gì không ổn, phải nói là phi lý. Một điều mà khi nghĩ tới, bắt buộc người ta phải cho rằng có "số trời" ở đây, rằng "tại sao ông trời lại chừa tôi ra", trong khi hàng triệu con người khác không biết ân sủng nghĩa là gì" Cảm giác "được chừa ra" như thế đó, không phải dễ nuốt. Nhưng cứ giả dụ như là ông trời chừa "mình" ra, thì cũng đành chấp nhận, như cũng đành chấp nhận, "trời kêu ai người nấy dạ", khi "lỡ" thấy mình, trước đội hành quyết, thấy mình chỉ là trò chơi của những sức mạnh phi nhân, hay của những chế độ độc tài kinh khiếp, tởm lợm.
(còn tiếp một kỳ)
Jennifer Tran chuyển ngữ

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hoan hỷ chào nhau cầu xưa quá bước Dặm đường im kẽ tóc với chân tơ Tan hợp cười òa. Kia vòm mây trắng Và bắt đầu. Và chấm hết. Sau xưa… . 4.2021 (Gửi hương linh bạn hiền Nguyễn Lương Vỵ, lễ 49 ngày)
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.