Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nếu Không Thốt Ra Được Những Lời Tốt Đẹp Thì Đừng Nên Nói Gì Hết

19/06/202010:08:00(Xem: 1898)

(If you can’t say something nice, don’t say anything at all)

Nói xấu, nói lén người vắng mặt là một thói quen của rất nhiều người, đàn bà cũng như đàn ông. Nói lén rất thường hay thấy xảy ra trong phạm vi gia đình,  giữa bà con với nhau, giữa  bạn bè, đồng nghiệp….


http://4.bp.blogspot.com/-NcEA947cflQ/US9ge5JhUXI/AAAAAAAAAJE/G8G2_2dWLlU/s400/Phat&BatChanhDao_col%5B5%5D.jpg

Theo Phật giáo, người biết đạo phải giữ tâm trong Bát chánh đạo, không nghĩ xấu, nói xấu, nói lén người khác./.



http://p9.storage.canalblog.com/98/10/981928/83394971_o.gif

Hai bà già đang “tám” với nhau

http://referentiel.nouvelobs.com/wsfile/5851322669461.jpg

                   Dây chuyền mách lẻo -La chaîne du ragot (Jessica Lucia/CC/Flickr.com).

Chỉ trích người khác là mình tự chỉ trích mình.


http://us.cdn2.123rf.com/168nwm/lanak/lanak0905/lanak090500159/4862896-deux-jeunes-femmes-isolees-medire-contre-un-fond-blanc.jpg


Trong mỗi người chúng ta đều chất chứa những điều tốt lẫn điều xấu.

Theo nhà phân tâm học N. Chatillon thì chính sự tương đồng hoặc sự khác biệt với người khác làm mình bối rối khó chịu và mình không thể xác định được căn tánh (identité) của chính mình. Vậy cách tự vệ tốt nhất là mình là phải tấn công người ta qua việc phán xét, chỉ trích  họ thẳng thừng không thương tiếc.

Tâm lý chung là người đời là thường hay nói ra những gì xấu xa hơn là những tốt đẹp.

Điều tiêu cực trong ta càng nhiều chừng nào thì chứng tỏ tâm ta càng bất an chừng đó cho nên cần phải tung bớt áp lực ra ngoài. Có ai đang sống trong sự sung sướng và hạnh phúc mà lại thấy cần phải tuôn điều xấu ra ngoài hay đi bươi móc kiếm chuyện với người khác bao giờ đâu.

Nói xấu, nói điều tiêu cực là một bản năng tự vệ

Nói xấu, nói lời nghịch nhĩ, có cử chỉ, hành vi bạo lực được xem là những phản ứng tự vệ để khỏi bị mất mặt và thua thiệt.

Bản chất con người rất phức tạp vì được uốn nắn bởi tình cảm tốt và xấu, lòng tham lam, ham muốn,  ganh tị, ghen tương, suy bì, so sánh hơn thua, tranh chấp…hơn người.

Dĩ nhiên khi nói xấu, chúng ta phản ảnh với những gì mình đang mang trong người, khi thì tiêu cực khi thì tích cực. Khi tiêu cực, chúng ta muốn tung ra cho người khác nỗi khổ của chúng ta. Khi chúng ta thấy người khác đau khổ, bị nhục nhã thì các nỗi niềm khổ dau khổ của chính mình cũng sẽ được vơi đi. Chúng ta vui sướng khi thấy người khác thua thiệt, đang ở vị thế yếu kem hơn mình.


Các nhà tâm lý học nghĩ gì về vấn đề nầy?

 
Phỏng theo hai tác phẩm dưới đây:


-Pourquoi médire nous fait tant plaisir. Psychologies.com

https://www.psychologies.com/Moi/Moi-et-les-autres/Relationnel/Articles-et-Dossiers/Pourquoi-medire-nous-fait-tant-plaisir


-J’adore dire du mal. Psychologies.com

https://www.psychologies.com/Moi/Se-connaitre/Comportement/Articles-et-Dossiers/J-adore-dire-du-mal


Ai cũng muốn nghe chuyện xấu của người khác

Theo tâm lý thì thiên hạ thích nghe, thích biết những điều tiêu cực, xui xẻo, xấu xa và thất bại của người khác hơn là muốn nghe, muốn biết những thành công, may mắn hay sự sung sướng của người ta. 

Mình càng kín đáo, càng giấu giếm chuyện riêng tư bao nhiêu thì thiên hạ càng cố gắng bươi móc để tìm hiểu bấy nhiêu.

Bởi vậy vô số báo lá cải mới sống và mới tồn tại được…

Nói lén sướng miệng gì đâu 

Ai cũng biết nói lén là điều không tốt, không nên làm nhưng ngứa miệng quá, dằn lại không được. Nói ra đã lắm và cảm thấy sướng gì đâu. Đồng thời mình muốn chứng tỏ cho thiên hạ biết là mình đâu phải thuộc loại người ngay ngô bù trất đâu.

Trên bàn tiệc, đôi khi chúng ta thường được nghe thực khách đem chuyện của người nầy người kia ra nói mà bàn cho cả bàn đều nghe. 

Các thầy trong chùa và các cha cố trong nhà thờ cũng không thoát khỏi vấn nạn bị tín đồ nói lén thế nầy thế nọ. Có người còn đổ thừa là không có lửa sao có khói?

Theo người gõ không phải ai cũng đều lẻo mép hết, không phải ai cũng thích nghe chuyện xấu của người khác hết đâu. Vấn đề nầy cũng còn tùy thuộc vào cá tánh của mỗi người mà thôi.

Cùng nhau ghét người kia

Việc nói xấu (médire) người vắng mặt tạo một mối giao tiếp xã hội giữa người nói và người nghe.

Cũng giống như loài khỉ bới lông lẫn nhau, con người cũng có thói quen chem chép (bên nhà gọi là tám) (gossip, potiner, commérage).

Theo nhà tâm lý học Laurent Bègue “Cùng nhau ghét cay ghét đắng, nói xấu một người nào đó sẽ làm gắn bó thêm mối giao tiếp giữa người nói và người nghe hơn là chia sẻ nhau những điều tốt về người khác”. Hai người có cảm giác họ gần gũi với nhau hơn, xích lại gần nhau hơn nếu họ cùng nói chuyện xấu hơn là nói việc tốt về một đệ tam nhân nào đó.

Nói xấu là nói ra những điều không tốt lành, tiêu cực hay bất nhã về một người nào đó

 Kẻ nói xấu người khác có nguy cơ bị xã hội coi thường, nhưng trong thực tế thì ngược lại: mang một vẻ thành thật, người nói xấu muốn chứng tỏ cho người nghe là mình tin cậy vào anh ta.Cảm động trước nghĩa cử nầy, người nghe sẵn sàng đem chia sẻ những điều bí mật mà anh ta cũng đã được biết.

Nói xấu là nói ra cho người khác nghe về những điều tiêu cực, những vịệc không mấy tốt đẹp của một người vắng mặt, nhưng người mách lẻo cho rằng tin nầy có căn cứ. Những lời đồn đại như trên giúp cho người loan tin có được cảm giác an tâm.

Tại sao họ phải nói xấu?

1)Bằng mọi giá, hắn ta không từ khước bất cứ cách gì miễn được thành công 

Thí dụ: “Bạn có biết không, nghe nói ông A có thời đã ngồi tù về tội lường gạt ”


Theo nhà xã hội học Jean Bruno Renard  thì người nói xấu cố tình gieo rắc những tìn không tốt về một người nào đó và họ cho rằng đó là tin có cơ sở đáng tin cậy.


Cho dù nguồn tin có đúng hay sai đi nữa thì người nói xấu vẫn có thể chứng minh thái độ ngay tình, ý tốt của anh ta (hay chị ta) muốn thông tin, cảnh báo thiên hạ về một mối hiểm nguy

2)Để tạo mối giao tiếp xã hội 

Kẻ nói xấu cố tạo cho họ một cái vỏ thiện cảm: các lời chỉ trích của hắn ta đều có vẻ có ích lợi. Nó chứng tỏ hắn ta cũng biết được một cái gì đó ở nạn nhân với ngụ ý là hắn ta khá hơn người đó rất nhiều. 

 Nói xấu người khác, có nghĩa gián tiếp là mình nói điều tốt về mình và cả cho những người chịu nghe mình kể.

Sau những câu nói xấu đều có tiềm ẩn cái ý sau đây: Tôi kể cho bạn nghe chuyện đó vì tôi không phải là hạng người như thế và cũng tại vì tôi biết các bạn cũng không phải như vậy.

3)Vì họ thiếu lòng tự trọng 

Tại sao không tạo mối giao tiếp xã hội bằng cách kể những chuyện có tính cách tốt và xây dựng? Theo nhà tâm lý học Isabelle Filliozat: «kẻ nói xấu người khác có cảm giác là hắn ta chẳng có cái gì riêng tư để kể hết». Hắn ta nói chuyện về một người bạn láng giềng, về một người đồng nghiệp vì không còn chuyện nào khác để kể, vì hắn nghĩ rằng nếu đem chuyện mình ra kể thì chả có gì hấp dẫn hết.

Những lời nói xấu nhắm vào người khác là một báo hiệu của một tình trạng tuyệt vọng (détresse) của một người không còn lòng tự tin và tự trọng nữa (confiance et estime de soi).

4)Vì họ thích nói xấu người khác 

Thiếu lòng tự tin vào chính mình sẽ kéo theo tình trạng họ không dám tự khẳng định (s’affirmer). 

Trong đời sống, họ luôn luôn mang tâm sân hận,  tức giận, bực bội và từ đó tạo nên sự giận dữ.

Nếu họ nhìn nhận là họ tức giận thì đó chẳng khác nào họ xác nhận sự yếu hèn của họ hay sao? 

Ngưòi đời thường nói sự tức giận là vũ khí của kẻ hèn yếu đó sao.

Vì vậy, từ vô thức họ chĩa mũi dùi vào người khác, đặc biệt là vào những người tài giỏi, những người thành công và may mắn hơn họ. « Thằng đó có tài nghệ gì đâu. Chức giám đốc của nó chẳng qua là do chạy chọt đút lót, nhờ phe đảng, nhờ quen lớn mà thôi… »

5)Vì phóng chiếu (par projection)

Trong nhiều trường hợp khác, họ nói những gì mà họ ghét và kinh tỡm nhất trong chiều sâu của họ. Thí dụ : Bà đó tham lam quá, thằng đó có tính quy kỷ (égocentrique). Nó tưởng nó là trung tâm của vũ trụ.

Theo nhà phân tâm học Philippe Grimbert :  « Mình sẽ phịa ra hay chỉ đích danh cho mọi người biết những nét mà mình không ưa, mình không chịu đựng được vì đó chẳng qua là những khía cạnh mình đang mang trong người mà chính mình cũng không có thể nào chấp nhận được. »

Sự nói xấu dựa trên hiện tượng tâm lý học gọi là phóng chiếu: mình gán cho người khác một phần của chính mình mà mình từ chối không chấp nhận hay mình ý thức rằng không thể nào nhận biết nó được.

Image result for if you can't say anything nice don't say it at all


Kết luận

Tây phương có câu: Nếu không nói ra được những điều gì tốt đẹp thì tốt hơn hết là đừng nên nói gì hết.  (If you can’t say something nice, don’t say anything at all).

Theo Phật giáo, người biết đạo phải giữ tâm trong Bát chánh đạo, không nghĩ xấu, nói xấu, nói lén người khác./.

 Đọc thêm

-Mail online-Why women will gossip bout you behind your back (but men will tell you to your face)

http://www.dailymail.co.uk/femail/article-2050138/Why-women-gossip-men-tell-face.html

-Coup de Pouce-Peut-on vivre sans potiner?
http://www.coupdepouce.com/bien-dans-ma-tete/psychologie/peut-on-vivre-sans-potiner/a/34737/2 
-Nói xấu người khác: Những hậu quả và cách chuyển hóa - Ni sư Thubten Chodron - Quảng Trí dịch
http://thuvienhoasen.org/D_1-2_2-161_4-14184/noi-xau-nguoi-khac-nhung-hau-qua-va-cach-chuyen-hoa-ni-su-thubten-chodron-quang-tri-dich.html 


-Thích Đức Thắng,Trang nhà Quảng Đức-Bát chánh đạo

http://www.quangduc.com/coban-2/264batchanhdao.html

-Nguyễn Thượng Chánh.Khi phán xét nguoi khác là mình tự phán xét chính mình
http://www.thuvienhoasen.org/D_1-2_2-168_4-16351_5-50_6-1_17-75_14-1_15-1/ 


● HÃY TỰ MÌNH THẮP ĐUỐC LÊN MÀ ĐI - HT. Thích Minh Châu
● KINH KALAMA ANH - VIỆT (Thanissaro Bhikkhu; Thích Minh Châu)
 KINH PHÁP BẢO ĐÀN - Lục Tổ Huệ Năng - Minh Trực Thiền Sư Việt dịch


Montreal


HẾT

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
một ngày, từ phương xa kia, anh Đỗ Hồng Ngọc báo tin về sự đi. Nhà giáo, nhà văn nhà thơ nhà biên khảo dịch thuật (chưa kể đàn hát) Huỳnh Ngọc Chiến đã ra đi. Anh đã tiên liệu và sửa soạn ngày chia tay, tôi không muốn dùng chữ dũng cảm, mà là an nhiên, đón nhận cái phù du đang từng phút giây cợt đùa tấm thân tứ đại.
Biến thể Delta đang trên đường trở thành biến chủng thống trị của vi khuẩn corona tại Hoa Kỳ, làm tăng quan ngại rằng cuộc bùng phát có thể gây tổn thương cho những người không chích ngừa vào mùa thu này, theo CNN tường thuật hôm Thứ Hai, 14 tháng 6 năm 2021. Và một nghiên cứu mới cho thấy biến thể Delta liên hệ tới việc gia tăng nguy cơ người bị lây nhiễm phải vào điều trị trong bệnh viện so với biến thể Alpha.
Các nhà lãnh đạo NATO họp thượng đỉnh tại Brussels đã cảnh báo về mối đe dọa quân sự được đưa ra bởi Trung Quốc, nói rằng hành vi này là “sự thách thức có hệ thống,” theo bản tin của BBC tiếng Anh tường thuật hôm Thứ Hai, 14 tháng 6 năm 2021. Họ nói rằng TQ đã bành trướng nhanh chóng kho vũ khí nguyên tử của họ “mờ ám” về việc hiện đại hóa quân sự và đã cấu kết quân sự với Nga.
Đợt nóng nguy hiểm đang tràn khắp Miền Tây từ California tới Utah, theo bản tin của Yahoo News tường thuật hôm Thứ Hai, 14 tháng 6 năm 2021. Nhiệt độ được dự đoán lên tới 105 độ F tại Thành Phố Salt Lake, 118 độ tại Phoenix và 123 độ tại Needles, California vào Thứ Ba.
Đây là loạt bài Hướng Dẫn Medicare bảo trợ bởi Clever Care Health Plan, nhà cung cấp hàng đầu các dịch vụ bảo hiểm Medicare Advantage phù hợp với văn hóa Đông kết hợp Tây Y. Đối với những người sắp bước sang tuổi 65, quý vị sẽ cần có nhiều quyết định quan trọng về bảo hiểm chăm sóc sức khỏe. Dưới đây là một số lời khuyên hữu ích về cách chi trả cho bảo hiểm sức khỏe của quý vị.
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa ở trong Nam, chuyện tranh luận giữa Chính quyền và người dân về những ưu, khuyết điểm của chế độ chính trị là việc bình thường. Các Dân biểu và Nghị sỹ tại lưỡng viện Quốc hội có quyền chất vấn Thủ tướng và các Bộ trưởng Chính phủ bất kỳ lúc nào thấy cần. Nhưng ở Việt Nam Dân chủ Công hòa miền Bắc trước năm 1975 thì khác. Phê bình đảng cầm quyền là tự mở cửa vào tù. Đại biểu Quốc hội và các Hội đồng Nhân dân các cấp chỉ biết làm việc theo lệnh của Bộ Chính trị và cấp trên.
Nước Úc đã bước vào tiết Thu, khí trời lạnh, những chiếc lá đang đổi sang màu, cơn mưa đầu mùa làm lòng người se lại. Nhận tin báo từ quê nhà Thầy đã viên tịch, lòng con đau nhói vì không về được để đảnh lễ Kim Quan nhục thân Thầy, thọ tang Ân Sư Giáo Dưỡng. Nơi phương trời viễn xứ, con hướng về ngôi Chùa Bình An, Giác Linh Đài tâm tang thọ phục.
Viêm gan B là tình trạng viêm nhiễm gây ra bởi virus Viêm gan B làm tổn hại gan. Một số bệnh nhân nhiễm virus không thể chống lại tình trạng nhiễm trùng, và bị nhiễm bệnh suốt đời. Những bệnh nhân này bị Viêm gan B mạn tính, và có thể tiến triển thành các bệnh nghiêm trọng về gan qua thời gian, bao gồm cả xơ gan và ung thư gan.
Bản tin Bloomberg sáng Thứ Hai ghi nhận, Tổng Thống Biden nói hôm Chủ Nhật rằng Hoa Kỳ có thể cung cấp thêm 1 tỷ liều thuốc chích ngừa cho thế giới vào năm 2022-2023. Biden cũng đặc biệt nêu khả thể về siêu vi đại dịch này có thể là từ phòng thí nghiệm Trung Quốc xuất phát.
Văn Phòng Vận Động Tranh Cử của cựu Dân Biểu Liên Bang Harley Rouda (HarleyForCongress) xin mời quí cư dân đến với ngày trợ giúp điền đơn nhập tịch lần thứ ba 17/06/2021
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.