Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Kinh Tế Mỹ Hậu-COVID-19: Bóng Tối Chưa Tan Cho Dân Nghèo

12/06/202000:00:00(Xem: 806)
KINH TE MY HAU COVID-19_01

Khoảng cách giữa Main Street và Wall Street trong nền kinh tế Mỹ hậu Covid-19. (www.pixabay.com)


Giữa mùa đại dịch COVID-19, tại những buổi tường trình mỗi ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Phó Tổng thống Mike Pence không ngớt tiên đoán sự lớn mạnh vượt bực của kinh tế quốc gia Hoa Kỳ sau khi tình hình dịch tễ lắng đọng. Hai ông nhấn mạnh rằng kinh tế Mỹ hậu-COVID-19 sẽ tìm lại thế quân bằng sau những chao đảo khiếp hãi khiến cả 40 triệu nhân công thất nghiệp trong vòng vỏn vẹn ba tháng trời. Đầu tháng Sáu, hy vọng bắt đầu le lói khi guồng máy kinh tế rục rịch mở cửa lại, ai nấy trông đợi ánh sáng tỏa lớn cuối đường hầm.
 
Tuy nhiên, mặc dù người ta có quyền hy vọng vào sự thịnh vượng chung, nhưng sự thật là đối với các thành phần ít may mắn hơn trong xã hội (vâng, phần đông trong đó là những sắc dân da màu thiểu số), khó khăn kinh tế gần như là một điều chắc chắn. Ai cũng tưởng sau khi COVID-19 giáng một đòn chí tử lên kinh tế Hoa Kỳ, thì khoảng cách chênh lệch giữa hai thành phần giàu-nghèo sẽ phần nào thu hẹp, nhưng oái oăm thay, mọi bằng chứng cho thấy sự khác biệt ấy sẽ gia tăng chứ không hề giảm thiểu. Khủng hoảng y tế lần này là dịp cho người ta nhìn thấy rõ hơn mức độ chênh lệnh giữa giàu nghèo trong xã hội Mỹ và góp phần không nhỏ vào tình trạng bất ổn nội địa. Con số thống kê cho thấy người da đen chết vì COVID-19 là rất đông. Có nhiều địa phương, tổng số người đa đen sinh sống trong vùng chỉ chiếm từ 10 đến 12%, nhưng có đến 80% là da đen trong số những kẻ xấu số bị lưỡi hái tử thần dẫn đi. Người ta giải thích rằng, sở dĩ có hiện tượng này là vì người đa đen sống thiếu thốn, không được hưởng những quy chế y tế tốt đẹp dành cho người da trắng, trong người có bệnh sẵn dễ bị vi khuẩn cướp đi mạng sống.
 
Thiếu một chính sách kinh tế thích hợp, chiều hướng đi xuống ấy cộng hưởng với những xáo trộn bạo loạn sau cái chết oan ức và oan khiên của người Mỹ da đen George Floyd, chỉ khiến đám dân đen (đen cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng) đã thiệt thòi nay lại càng thiệt thòi hơn.

KINH TE MY HAU COVID-19_02
Những người giàu có càng giàu them trong nền kinh tế Mỹ hậu Covid-19.(www.pixabay.com)
 
Những con số thống kê đưa ra một viễn ảnh cực kỳ đen tối: Quý thứ nhất năm 2020, tổng sản lượng nội địa giảm 30%, và trong vòng ba tháng, hơn 40 triệu công nhân viên (khoảng một phần tư tổng số lực lượng công nhân Hoa Kỳ) nộp đơn xin trợ cấp thất nghiệp, một con số khủng khiếp, mấp mé Đại Khủng hoảng Kinh tế năm 1929. Nhà nước đốt sáu ngàn tỉ đô-la (tức 28% tổng sản lượng nội địa năm 2019) vào những chương trình trợ giúp kinh tế và cứu giúp người dân. 39% công nhân viên với mức thu nhập dưới 40 ngàn đô-la mỗi năm bị mất việc hay nghỉ dài hạn không lương. Tức là kiếm tiền càng ít càng dễ mất việc. Phụ nữ và dân thiểu số bị nặng nhất. Trong số 20 triệu rưỡi công việc bị xóa sổ vào tháng Tư 2020, thì 55% là phụ nữ. Tính ra, cho đến nay, phần trăm số người thất nghiệp là như sau: phụ nữ, 15%; đa đen, 16,4%; và da nâu (Mễ, Châu Mỹ La-tinh), 20,2%.
 
Những người không bị ảnh hưởng nhiều phần lớn là thành phần công nhân viên cổ áo trắng, tức là những người làm công việc lao động đầu óc, những nhà kinh doanh, mức thu nhập đã cao lại có thể làm việc tại nhà. Theo tường trình của Học viện Becker Friedman thuộc Đại học Chicago, khoảng một phần ba công việc nước Mỹ, nhân viên có thể đem về nhà làm, nhưng một lần nữa lại cho thấy sự thiệt thòi của dân lao động chân tay. Xin viện dẫn một thí dụ, trong khi 76% nhân viên ngành tài chính và bảo hiểm (thu nhập cao) có thể đem máy vi tính về làm việc tại tư gia, thì chỉ có 3% nhân viên ngành cung cấp dịch vụ và ẩm thực (thu nhập thấp) có thể làm tương tự.
 
Không bị đe dọa mấy trong đại dịch là những việc làm trong bệnh viện, nhà điều dưỡng, siêu thị, v.v… Thế nhưng, đó là những việc làm nguy hiểm, đòi hỏi sự hy sinh cá nhân cao độ, chẳng cần nói nhiều, ai cũng biết. Số người vì quá mệt mỏi trở nên trầm cảm, tự ý bỏ việc, là không ít, thậm chí có người tìm đến cái chết.
 
Kinh tế phục hồi càng chậm, khó khăn lên người dân, nhất là dân nghèo, càng nặng nề, và điều này thường dẫn đến những bất ổn xã hội và chính trị. Những vụ bạo loạn bộc phát sau cái chết của người da đen George Floyd, bị một nhân viên công lực thành phố Minneapolis dùng đầu gối chẹn cổ đến tắt thở, là điển hình. Bên cạnh sự phẫn uất cao độ vì cung cách tàn bạo đến bất nhân của cảnh sát đối xử người da đen, còn là sự bất mãn chất chứa bao năm của những kẻ have-nots với người có tất cả, trên một đất nước giàu có bậc nhất thế gian. Sự kiện những tay giàu sụ, sau kỳ đại dịch, làm giàu thêm nhờ thị trường chứng khoán (có vài phỏng ước các nhà tỉ phú Mỹ sau đại dịch tích lũy thêm trong tài khoản một ngàn tỉ đô-la) chỉ đào sâu hơn hố chia cách giữa người giàu với kẻ nghèo. Xu hướng Xã hội Chủ nghĩa trong xã hội Mỹ những năm gần đây lên cao do hố sâu chia cách giàu-nghèo càng lúc càng trầm trọng, tiếng nói của những nhân vật như Bernie Sanders không phải không có người nghe, ngược lại, nhiều là đằng khác, và tình trạng phân hóa, kỳ thị, chống báng, thù ghét, theo đó cũng gia tăng. Chưa bao giờ trên truyền thông TV (Fox News vs. MSNBC), và nhất là các mạng xã hội, người ta thóa mạ nhau thậm tệ như ngày nay.
 
Trong lúc con số người chết vì COVID-19 lên đến con số khiếp hãi gần 110 ngàn, các gia đình với thu nhập thấp lo lắng kiếm từng đồng cho bữa ăn ngày hôm sau cho vợ chồng con cái, thì thị trường chứng khoán vẫn tiếp tục tăng lên vèo vèo. Đây là một hiện tượng nghịch lý hiếm xảy ra, khi Wall Street không phản ánh thực tại đang xảy ra ở Main Street. Đất nước tơi tả trong khi các ngài mặc áo vét cổ cồn ngồi trong phòng điều hòa rung đùi bỏ vào tài khoản cả tỉ đô-la mỗi ngày.
 
Sự kiện trái ngoe này có thể giải thích như sau: thành phần sở hữu cổ phần, làm giàu nhờ thị trường chứng khoán, là những gia đình da trắng giàu có. Trong trận đại dịch COVID-19, họ ít bị thiệt thòi, thất nghiệp ít, nhất là những ai có thể làm việc thoải mái tại nhà riêng. Đời sống họ cũng ít bị dao động vì các vụ bạo loạn. Trên 60% các gia đình da trắng sở hữu cổ phần, với người da đen thì con số này là 30%. Hai thế giới, hai con người, hai số phận khác nhau.

KINH TE MY HAU COVID-19_03

Giới lao động thì kiếm ăn từng bữa cực khổ trong kinh tế Mỹ hậu Covid-19.(www.pixabay.com)

 
Số phần trăm người thất nghiệp sẽ không nhanh chóng trở lại mức độ bình thường như mơ ước của nhiều người. Các kỹ năng tự động hóa và số hóa công nghệ chỉ khiến tình trạng thất nghiệp trở nên trầm trọng hơn khi máy móc và rô-bô, do những phát minh mới trong công nghệ Trí khôn Nhân tạo đem lại, có thể thay thế công nhân làm những công việc hết sức phức tạp, mà từ trước đến nay vẫn đòi hỏi bàn tay và trí thông minh của con người. Thậm chí con em những người thất nghiệp do đại dịch COVID-19 gây nên cũng bị ảnh hưởng lây. Những đứa trẻ và các thanh niên nam nữ ấy thường không có đủ phương tiện học trực tuyến, vì vậy, khoảng cách giáo dục giữa giàu nghèo lại càng cách xa. Con vua lại làm vua, con thầy chùa thì tiếp tục quét lá đa!
 
Để nhanh chóng phục hồi kinh tế và ngăn ngừa khoảng cách chênh lệch giàu-nghèo càng lúc càng khó chữa do đại dịch COVID-19, Hành pháp và Lập pháp Hoa Kỳ cần đẩy mạnh những biện pháp cấp thời, mà chủ yếu là Xét nghiệm / Testing và Theo dõi Tiếp xúc / Contact Tracing. (Biện pháp “Theo dõi Tiếp xúc” đã được các cơ quan y tế sử dụng từ nhiều thập niên trước đây để đối phó những bệnh lây nhiễm như lao phổi, bại liệt, AIDS, sởi, v.v…Với công nghệ truyền thông hiện đại, máy điện thoại thông minh là công cụ hữu hiệu để kết nối những người dương tính COVID-19, giúp họ tìm đến các dịch vụ chăm sóc y tế và tìm hiểu xem họ đã tiếp xúc với những ai mà họ không biết, hoặc chính họ lây nhiễm cho người khác.)
 
Những biện pháp này càng khẩn thiết hơn khi kinh tế bắt đầu mở cửa lại, các cộng đồng xã hội dần dà sinh hoạt lại và làm quen dần với hoàn cảnh mới, tình huống mới: Chung sống với COVID-19! Bởi không như vi khuẩn SARS, con vi khuẩn này có lẽ sẽ ở lại với chúng ta rất lâu trong thời gian sắp tới.
 
Chính phủ cần tập trung giúp đỡ những thành phần bị ảnh hưởng nhiều nhất, đó là dân nghèo, chứ không phải các đại công ty tư bản. Main Street chứ không phải Wall Street! Những hiểm  tượng tai hại cho người dân và kinh tế chồng chất theo thời gian, càng để lâu càng khó chữa và càng hao tổn tài nguyên quốc gia.
 
Chưa có một dấu hiệu nào cho thấy một viễn ảnh kinh tế phục hồi mau chóng. Ngay lúc này, theo ước lượng, có 30% dân Mỹ tay trắng, tài sản zero hoặc âm vì thiếu nợ nhà băng hay thẻ tín dụng. Những kẻ tuyệt vọng, vô vọng, không việc làm, không tài sản sẽ dễ dàng trở nên phẫn nộ, uất ức, quay ra chống báng, thù ghét kẻ có tiền của, dẫn đến những bất ổn xã hội. Bài học Lịch sử còn đó rành rành, năm 2005 sau trận đại phong Katrina, thành phố New Orleans trở thành mộ địa chôn xác người và tan nát vì bạo loạn. Nếu nhà nước sử dụng đến quân đội hoặc các lực lượng bán quân sự để đàn áp người biểu tình chống đối thì chỉ dẫn đến sự băng rã của xã hội mà thôi.
 
Mục tiêu chính yếu (thậm chí có lẽ là mục tiêu duy nhất) của chính sách kinh tế thời điểm này là, bằng mọi giá, ngăn ngừa tình trạng băng rã xã hội. Một xã hội văn minh tiến bộ là xã hội không để đồng tiền và những lợi ích của thiểu số ưu đãi làm mù quáng, mà phải làm sao giữ chặt mối dây ràng buộc xã hội trong một cảnh huống mà áp lực đè nặng chưa từng thấy bao giờ.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Theo các hãng thông tấn và truyền hình lớn của Hoa Kỳ, vào ngày 27/6/2020, Đảng Dân Chủ Quận Hạt Orange đã thông qua nghị quyết khẩn cấp yêu cầu Ban Giám Sát Quận Hạt đổi tên Phi Trường John Wayne (tài tử đóng phim cao-bồi Miền Tây) vì ông này theo chủ nghĩa Da Trắng Là Thượng Đẳng và những tuyên bố mù quáng (bigot). Sự kiện gây ngạc nhiên cho không ít người. Bởi vì đối với các kịch sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ, văn-thi-sĩ, họa sĩ, nhất là các tài tử điện ảnh…họ đều có cuộc sống cởi mở, đôi khi phóng túng, buông thả và ít liên hệ tới chính trị. Và nếu có bộc lộ khuynh hướng chính trị thì thường là cấp tiến (Liberal). Vậy tại sao John Wayne lại “dính” vào một vụ tai tiếng như thế này?
Hơn 10 năm trước, chính xác là vào hôm 28 tháng 6 năm 2009, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tâm sự (đôi điều) nghe hơi buồn bã: “Khi tiếp xúc với những người nông dân, tôi thường xuyên hỏi về tổng thu nhập mỗi tháng của một khẩu trong một gia đình họ là bao nhiêu. Dù rằng tôi biết họ đang sống một cuộc sống vô cùng vất vả nhưng tôi vẫn kinh ngạc khi nghe một con số cụ thể: ‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng.’ Bạn có choáng váng khi mỗi tháng, một người trong mỗi gia đình nông dân chỉ có 40.000 đồng để chi tiêu tất cả những gì họ cần không?
“Lợi ích nhóm”, hay “nhóm lợi ích” là những tổ chức cán bộ, đảng viên có chức, có quyền trong đảng Cộng sản Việt Nam đã chia bè, kết phái để cướp cơm dân và bảo vệ độc quyền cai trị cho đảng. Chúng sinh ra và lớn lên từ Thôn, rồi leo lên Xã trước khi ngoai qua Huyện, ngóc đầu lên Tỉnh để ngênh ngang bước vào Trung ương. Lộ trình quan lộ của “lợi ích nhóm” công khai từ dưới lên trên, từ trung ương xuống cơ sở và từ nhà nước vào doanh nhân, xí nghiệp. Khối Doanh nghiệp nhà nước là ổ tham nhũng phá hoại đất nước và phản bội sức lao động của dân lớn nhất nhưng không bị trừng phạt mà còn được bảo vệ bởi các “Nhóm lợi ích” trong cơ quan đảng và bộ ngành nhà nước.
Không chỉ thường xuyên xua quân đi canh cửa, an ninh Thanh Hóa còn liên tục gửi giấy mời, giấy triệu tập như là một thủ trấn áp tinh thần bà Nguyễn Thị Lành - vợ của Mục sư, TNLT Nguyễn Trung Tôn. Chồng bị bỏ tù, một mình bà Nguyễn Thị Lành phải vất vả gánh vác gia đình. Những ngày qua càng thêm vất vả bởi chăm mẹ chồng lớn tuổi mắc bệnh phải nhập viện, và con bị tật nguyền. Nhưng bà Lành vẫn liên tục bị an ninh tỉnh Thanh Hóa sách nhiễu, đe dọa…
Những người Mỹ gốc Việt bênh hay chống ông là điều bình thường, vì những quyết định cũng như cách hành xử của ông sẽ ảnh hưởng lên đời sống của họ và tương lai con cháu họ, và ngược lại, là công dân HK, họ có trong tay lá phiếu để ảnh hưởng khiến ông Trump có được tiếp tục làm tổng thống nữa không. Do đó, lưu tâm và tham dự vào những đánh giá đúng sai, khen chê, tâng bốc, hay moi móc thói hư tật xấu của người đang ứng cử điều khiển vận mạng quốc gia của họ thêm 4 năm nữa (và sẽ để lại những hậu quả lâu hơn) là hiện tượng bình thường .
Tôi thì trộm nghĩ hơi khác FB Đoan Trang chút xíu: Việt Nam có hàng ngàn Tiên Lãng, Đồng Tâm, Dương Nội. Những thôn ổ này luôn là nơi sản sinh ra những nông dân (“vài ngàn năm đứng trên đất nghèo”) Lê Đình Kình, Đoàn Văn Vươn, Đoàn Văn Qúy, Cấn Thị Thêu, Nguyễn Thị Tâm, Nguyễn Thùy Dương, Trịnh Bá Khiêm, Trịnh Bá Phương, Trịnh Bá Tư ... Hàng hàng/lớp lớp, họ sẵn sàng nối tiếp tiền nhân – không bao giờ dứt – để gìn giữ và bảo vệ quê hương. Quyết định đối đầu với sức mạnh của cả một dân tộc là một lỗi lầm chí tử của những kẻ đang nắm giữ quyền bính hiện nay.
Người Pháp gặp nhau, bắt tay, hoặc ôm hun ở má, tay vừa vỗ lưng vài cái nếu thân mật lắm, buông ra, nhìn nhau và hỏi «Mạnh giỏi thế nào?». Người Pháp mang tâm lý sợ sệt, nhứt là sợ chết sau nhiều trận đại dịch, từ dịch Tây-ban-nha giết chết gần phân nửa dân số âu châu. Người Tàu, gặp nhau, chào và hỏi ngay «Ăn cơm chưa?». Ăn cơm rồi là hôm đó sống hạnh phúc vì phần đông người Tàu đói triền miên. Trốn nạn đói, chạy qua Việt nam tỵ nạn, vẫn còn mang nỗi ám ảnh nạn đói. Còn người Việt nam xứ Nam kỳ chào nhau và hỏi thăm «Mần ăn ra sao?». Gốc nghèo khó ở ngoài Bắc, ngoài Trung, đơn thân độc mã, vào Nam sanh sống giữa cảnh trời nước mênh mông, đồng hoang lau sậy, thoát cái nghèo là niềm mong ước từ lúc rời người làng, kẻ nước.
Thiệt đọc mà muốn ứa nước mắt luôn. Sao mà xui xẻo dữ vậy Trời? Tôi sống theo kiểu check by check, có đồng nào xào đồng đó, chưa bao giờ dư ra được một xu. Hai tháng trước, vì (hay nhờ) dịch Vũ Hán, nhà nước Hoa Kỳ thương tình gửi phụ thêm cho 1,200.00 USD. Trộm nghĩ mình cũng đã đến lúc gần đất xa trời rồi nên lật đật bỏ số tiền này vô ngân hàng, dành vào việc hoả táng. Vụ này tui đã dọ giá rồi, tốn đâu cỡ gần ngàn. Vài trăm còn lại để con cháu mua chút đỉnh hương hoa, cho nó giống với người ta, ngó cũng phần nào đỡ tủi.
Có vẻ như con người thời nay càng lúc càng trở nên lười biếng, thụ động; nhất là từ khi nhân loại bước vào kỷ nguyên tin học, truyền thông liên mạng. Tin học đã đem con người khắp hành tinh gần lại với nhau, nhưng chỉ trong khoảng thời gian ngắn, chính nó bị con người lạm dụng để bóp méo, biến dạng sự thực cho những mục tiêu bất chính của cá nhân, bè phái.
Sau 95 năm gào cùng một giọng nền Báo chí gọi là “cách mạng” của đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN) vẫn trơn tru uốn lưỡi phóng ra câu giả dối rằng:”Tự do ngôn luận, tự do báo chí là những quyền cơ bản của con người đã được Việt Nam cam kết thực hiện theo những nguyên tắc chung của Tuyên ngôn quốc tế về nhân quyền.” (báo Quân đội Nhân dân (QĐND), ngày 15/6/2020). Điều không thật này đã được Ban Tuyên giáo, tổ chức tuyên truyền và chỉ huy báo chí-truyền thông sử dụng từ lâu, nay được lập lại để kỷ niệm 95 năm ngày gọi là “Báo chí cách mạng Việt Nam” (21/6/1925-21/6/2020).
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Ngày 21/06/2020, hiện tượng Nhật thực hình khuyên diễn ra trên một số nơi tại Châu Á
Các công dân từ 15 quốc gia sẽ được phép vào Liên minh Châu Âu (EU) bắt đầu từ ngày thứ Tư (01/07/2020), nhưng trong danh sách không có tên nước Mỹ.
Sáng ngày thứ Ba (30/06/2020), Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trung Quốc đã thông qua luật an ninh Hong Kong, sẽ có hiệu lực từ ngày 01/07/2020
Thứ Hai (29/06/2020), Mỹ bắt đầu tiến hành các bước loại bỏ quy chế đặc biệt của Hong Kong, tạm dừng xuất khẩu quốc phòng và hạn chế quyền tiếp cận các sản phẩm công nghệ cao, trong bối cảnh Trung Quốc thông qua luật an ninh mới dành cho đặc khu.
NGC 2359 là một đám mây vũ trụ có hình dạng như chiếc nón với hai đôi cánh mở rộng giống như chiếc nón của thần Thor.