Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Vấn Đề Tự Chủ Đại Học Ở Việt Nam

09/03/202010:08:00(Xem: 3325)

                                                


2016-9-29 (95).jpg

Trong giai đoạn 2014-2017, có một số Đại Học Công lập ở Việt Nam, như Đại Học Bách Khoa Hà Nội, đã thực hiện thí điểm Tự Chủ Đai Học. Đến cuối năm 2018, nội dung Tự chủ Đại Học đã chính thức có hiệu lực thi hành giữa năm 2019. Trong thực tế, từ năm 2011 các Đại học công lập ở Việt Nam thực hiện cơ chế Tự chủ từng phần đến toàn phần như hiên nay. Tuy nhiên những khó khăn lớn nhất vẫn tồn tại khi đai học Bách Khoa Hà Nội cũng như các đại học công lâp khác, chuyển sang tự chủ toàn phần, vì những lý do cụ thể như sau: 

1-Về Tài chánh- Nhà nước không cấp dưỡng thường xuyên và cả việc chi cho đầu tư.

2-Về Văn bản Pháp luật rất rắc rối và chồng chéo tạo mâu thuẫn hành chánh, pháp lý. Măc dầu Nghị quyết 77 (24-10-2014) của Chính phủ về việc thí điểm Tự chủ Đai học phân nhiều quyền cho các trường song các trường chưa thực hiện được hết. Thí dụ như theo nguyên tắc Đai học được quyền tự quyết định các khoản đầu tư, mức học phí, nguồn thu…nhưng đồng thời Đai học chịu đựng sự ràng buộc của Luât Ngân Sách Nhà nước và Luât Đầu Tư.

3-Về công tác Nhân sự trên nguyên tắc thi Trường có toàn quyền, nhưng vấp phải Luật Viên chức của chính phủ qui định rất chặt chẽ về công tác tuyển dụng đánh giá cán bộ, Trường không dễ gì sắp xếp cán bộ tối ưu như mong muốn. http://khoahocphattrien.vn/thoi-su-trong-nuoc/chinh-sach-tu-chu-dai-hoc-nhung-rang-buoc-nut-that-can-duoc-coi-bo/20200113021826279p1c785.htm

 Sở dĩ cơ chế chồng chéo như vây cũng dễ hiểu thôi, bởi vì ở VIệt Nam thể chế Nhà nước quản lý toàn diện chưa được chuyển thành Nhà nước kiến tạo phát triển. 

   Do đó Trường đại học Bách Khoa Hà Nội cũng như các đai học công lâp khác phải tự bảo đảm nguồn thu đồng nghĩa phải tăng học phí, không có cách nào khác hơn. Nhưng việc tăng học phí phải được đi kèm với chất lượng giáo dục đào tạo. Trường đã dùng hết vốn liếng dự trữ để tăng cường cơ sở  vật chất và các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục đào tạo. Đó là những năm chi ra nhiều mà chưa tăng thu nhập cho cán bộ, giảng viên. Đó là những năm đầu thắt lưng buộc bụng. Bối cảnh này cũng dẫn đến nhà trường phải thay đổi cơ chế quản lý sao cho hiệu quả và thay đổi quan niệm nhận thức của các cán bộ, giảng viên của Nhà trường. Trước đây các cán bộ quản lý, các đơn vị chỉ thực hiện theo chỉ đạo từ trên xuống, theo nhiệm vụ được giao phó. Nhưng bây giờ họ phải chủ động trong việc thực hiện các mục tiêu mà trường đề ra trong chiến lược

     Có thể nói trong hơn nhiều năm qua cán bộ và giảng viên của trường Đai học Bách Khoa, cũng như các Đại hoc công lâp khác, không tăng thu nhập trong khi môi trường bên ngoài doanh nghiệp, công nghệ, và các trường dân lập khác cạnh tranh khủng khiếp trong viêc tăng thu nhập cho chuyên viên, cho cán bộ giảng dạy. Nhưng tất cả cán bộ, giảng viên của trường Đại học công lập hiểu rằng Tự chủ đại học sẽ mở ra nhiều cơ hội phát triển, và vì thế họ ủng hộ mạnh mẽ cho quá trình tự chủ Đại Học, họ chấp nhận những khó khăn trước mắt. 

        Nếu không có Tự chủ Đại học chúng ta sẽ giống như Doanh nghiêp Nhà Nước trước đây, hoạt động trì trệ, kém hiệu quả, khó có thể sáng tạo, phát huy nội lực và huy động nguồn lưc từ bên ngoài để nâng cao chất lượng. Nói đến chất lượng là phải nói đến khả năng đội ngũ cán bộ, giảng viên và cơ sở vật chất, phòng học phòng thí nghiệm và ngân quỹ đặc biệt dành cho phòng nghiên cứu và phát triển-(R&D Department).


    Diễn đàn Đối Thoại về Tự chủ Đai học đã thật sự diễn ra trong hai ngày 31-7 và 1-8 năm 2014 tai Trung Tâm Văn Hóa Hoa Kỳ ở Saigon dưới sự dìu dắt của GS Ngô Bảo Châu. Tai diễn đàn này các diễn giả phàn nàn các Đại học ở Việt Nam không được quyền Tự quản trị, tự chủ tài chánh. Nói rõ ra Việt Nam chưa có được nền Đại học Tự trị. Nhưng vì sợ cụm từ Đại Học Tự Trị có thể bị “chính trị hóa” thành phải nói trại qua một bên Tự Chủ Đại Học. Theo GS Ngô Bảo Châu, nền giáo dục ở Đại học của VN đã quá lạc hậu không còn phù hợp bắt kịp với các Đại hoc lớn của thế giới ngày nay. Theo kinh nghiệm của ông, một giáo sư của đai học lớn ở nước ngoài, các sinh viên tốt nghiệp Đại học VN trông tương đối đuối sức so với sinh viên tốt nghiệp ở đại học nước ngoài. Đuối về kiến thức lẫn tác phong làm việc…

    Bàn về công tác nhân sự, quá trình tuyển dụng nhân sự tại các trường đai học Viêt Nam, GS Ngô Bảo Châu khẳng đinh: ”Các đai học Viêt Nam tạo người từ chính sinh viên của mình giống như cuôc hôn nhân cận huyết thống. Vì thế ngành khoa học của nước ta ngày càng xuống. Hoc trò không có điều kiện cơ hội để giỏi hơn thầy. Hoc trò của học trò càng tệ hơn nữa”.

     Nói về Tư chủ Tài chánh tại Đại hoc của VN, Bộ Trưởng KH&CN, Nguyễn Quân xác nhận: “Ở một nước mà tôi và anh Phạm Vũ Luận-Bộ trưởng GD-ĐT-không ký được lương cho GS Ngô Bảo Châu thì làm sao Đại học có được quyền tự chủ ”. Bộ trưởng Nguyễn Quân còn tố cáo: “ Nhiệm vụ của Đại hoc là vừa giáo dục vừa nghiên cứu. Thế nhưng tỷ trọng nghiên cứu ở nước ta lại nghiêng về Viên Nghiên Cứu (của Đảng) chớ không phải ở các trường Đại học. Cơ chế tư duy bao cấp vẫn tồn tại trong các trường đại học”. Hồng vẫn trọng hơn Chuyên!


Trong hiện tình, một số Đai học dân lập, với nguồn tài chánh dồi dào với cơ chế trả lương cao 4-5 lần hơn so với trường công lập, đang ngày càng thu hút nhân tài từ trường công lập. Có người cho rằng đó là hiên tượng chảy máu chất xám của trường công lập. Cũng có người cho rằng nguồn lực quốc gia không mất đi đâu, thị trường sẽ phân bố theo hướng tối ưu.


       Tự chủ Đại học là giấc mơ thế kỷ của các Đại học VN. Ngày nào cơ chế và tư duy bao cấp còn tồn tại trong các trường Đai học, ngày ấy nền tự chủ đại học vẫn còn những lực cản khó vượt thoát..Muốn khắc phục khó khăn này đòi hỏi sự kiên trì đấu tranh. Qua hai buổi họp 31-7 và 1-8 năm 2014 tại Trung tâm Văn Hóa Hoa Kỳ tại Saigon cho ta thấy có những vị Bộ trưởng, Thứ trưởng, các Giáo Sư, Tiến Sỹ, các chuyên viên của ngành giáo dục đào tạo, các giới trí thức trong và ngoài nước, công khai biểu lộ sự đồng tình chống lại cơ chế, tư duy bao cấp, chống lại sự lãnh đạo toàn diện của ĐCSVN. Hy vọng đây là hạt nhân sẽ làm bùng nỗ tư duy đổi mới, những cải cách toàn diện nền giáo dục VN nhất là trả lại nền Tự chủ cho các trường Đại học Việt Nam càng sớm càng tốt./.


Đào Như

Chicago

3-7-2020

BÀI ĐỀ NGHỊ ĐỌC THÊM:

       Việt Nam và Khát vọng một nền Đại học Tự trị / của cùng tác giả Đào Như

http://www.diendantheky.net/2014/08/ao-nhu-viet-nam-va-khat-vong-ve-mot-nen.html



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Càng sống lâu, đảng Cộng sản Việt Nam càng chứng minh đã tàn lụi tư tưởng và cạn kiệt đường lối xây dựng đất nước và chỉnh đốn đảng. Bắng chứng này xuất hiện tại Hội nghị Trung ương 6/XIII ngày 03/10/2022, qua phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và 5 nội dung thảo luận...
Mọi cuộc cách mạng luôn luôn có cái giá riêng của nó. Riêng cái thứ cách mạng (thổ tả) của những người cộng sản Việt Nam thì đòi hỏi mọi người đều phải trả cái giá (hơi) quá mắc mà thành quả – xem ra – không có gì, ngoài tộc ác!
Mùa hè năm 2022, Hoa Kỳ đã chứng kiến một sự thay đổi đáng kể về cách đa số các thẩm phán Tối Cao Pháp Viện luận giải về Hiến pháp.Vào cuối nhiệm kỳ, tòa án đã bác bỏ quyền phá thai theo hiến pháp lâu đời, mở rộng quyền sử dụng súng và phán quyết rằng tôn giáo có thể đóng vai trò lớn hơn trong các tổ chức công cộng.
Bài này được viết theo lời đề nghị của bạn Tâm Thường Định --- một nhà giáo, một huynh trưởng Gia Đình Phật Tử, và là một nhà văn trong nhóm chủ biên Tạp chí Phật Việt --- rằng “nhờ anh viết bài gì để giúp hoằng pháp.” Bản thân người viết không có đủ tầm nhìn để viết về những suy nghĩ chiến lược; việc đó xin để các bậc tôn túc như Thầy Tuệ Sỹ và nhiều vị khác suy nghĩ. Trong khi đó, trong và ngoài nước đang có hàng ngàn bậc thiện tri thức, ở cả tứ chúng tăng ni cư sĩ, nơi người muốn học Phật có thể tìm nghe pháp, tìm học pháp, cũng như đã có hàng trăm ngàn bài viết giá trị về Phật học trên mạng… do vậy bài này sẽ dựa vào Kinh Phật để nói về một đề tài ít được chú ý: thiền tập với pháp ấn, câu hữu với định. Pháp định nơi đây sẽ tập trung vào sơ thiền. Những sai sót có thể có, xin được sám hối.
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.