Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhà Thơ Khế Iêm Thăm Tòa Soạn Việt Báo Tặng Số Báo Đặc Biệt Về Họa Sĩ Duy Thanh và Thi Sĩ Thanh Tâm Tuyền

14/02/202000:00:00(Xem: 1242)
Bia bao Tho Tan Hinh Thuc
Hình bìa báo giấy Thơ Tân Hình Thức số 58.(photo VB)

 

GARDEN GROVE (VB) – Sáng Thứ Ba, ngày 11 tháng 2 năm 2020, văn phòng tòa soạn tuần báo Việt Báo, 10517 Garden Grove Blvd., thành phố Garden Grove, CA 92840 có nhân duyên lành đón tiếp nhà thơ Khế Iêm, Chủ Bút Tập San Thơ Tân Hình Thức, đến thăm và tặng sách.

Đó là cuốn báo giấy số 58 đặc biệt để tưởng nhớ họa sĩ Duy Thanh và thi sĩ Thanh Tâm Tuyển do Câu Lạc Bộ Thơ Tân Hình Thức ấn hành, theo nhà thơ Khế Iêm cho biết trong buổi trò chuyện ngắn tại văn phòng mới của tòa soạn tuần báo Việt Báo.

Trong cuốn báo đặc biệt này có bài của nhà thơ Khế Iêm viết về họa sĩ Duy Thanh và thi sĩ Thanh Tâm Tuyền. Một bài khác của nhà văn Nguiễn Ngu Í viết về họa sĩ Duy Thanh được trích lại từ báo Bách Khoa số 148 năm thứ 7 ngày 1 tháng 3 năm 1963.

Một bài khác cũng trong số báo này còn đặc biệt hơn. Đó là bài “Kinh Nghiệm Sáng Tác Trong Tù” của chính thi sĩ Thanh Tâm Tuyền viết ngày 21 tháng 2 năm 1993 tại Mỹ. Về bài viết này của thi sĩ Thanh Tâm Tuyền, nhà thơ Khế Iêm kể rằng ông đã được thi sĩ Thanh Tâm Tuyền gửi tặng cho bài viết này vào ngày 22 tháng 2 năm 1993, với lời ghi chú “Đọc cho đỡ buồn.” Theo nhà thơ Khế Iêm cho biết thì đây là bài viết chưa từng được phổ biến, nghĩa là số báo đặc biệt này là nơi đăng bài này lần đầu tiên.

Trong bài viết của ông, nhà thơ Khế Iêm đăng bài thơ “Thử Vẽ Phác Chân Dung Một Thi Sĩ” để nhớ về thi sĩ Thanh Tâm Tuyền mà ông đã làm năm 1986. Nhà thơ Khế Iêm kể rằng ông đã gửi tặng nhà thơ Thanh Tâm Tuyền bài thơ này trước khi ông đi vượt biên vào năm 1988 và qua Mỹ định cư năm 1990. Bài thơ như sau:

 

Thử Vẽ Phác Chân Dung Một Thi Sĩ

 

Thở dồn dập phôi pha xưa mắt rối

Gió rêu

Ngày siết nhớ nụ cười đáy hồ tắt

Nắng hú

Khỏa thân người

Nhà thân trôi

Lời xẫm xanh lời

Hoài hủy nói

Khói ngốc nghếch đùa điên môi mưa

Sần sủi thổi

Ngồi man mác rong

Thuốc lá cà phê và thi sĩ.

 

Sài gòn 1986

 

Nhà thơ Khế Iêm viết về họa sĩ Duy Thanh, “Tôi gặp ông vào khoảng mùa Thu năm 1972, khi mang bản thảo tập kịch Hội Huyết nhờ ông vẽ bìa (tập kịch sau năm 1975 tôi cũng mất, chỉ còn mấy cái hình bìa trên online). Ông đọc và vẽ bìa, rồi nói tôi ngồi để ông phác thảo vài nét chân dung. Sau đó có lần tình cờ tôi gặp ông củng đi với nhà thơ Thanh Tâm Tuyền (lúc đó tôi chưa quen) trên đại lộ Lê Lợi, ngang nhà sách Khai Trí, rồi nghe nói ông xuất ngoại, đi Okinawa. Và ông không trở về nữa, vì biến cố 30 tháng 4 năm 1975. Sau năm 1990, tôi có lên nhà thăm ông một lần tại San Francisco, California, và ông có đưa cho tôi một số bức vẽ trắng đen.”

Khi được hỏi hiện nay anh đang làm gi, nhà thơ Khế Iêm vừa cười vừa nói “retired.” Phóng viên Việt Báo tò mò hỏi tiếp: có nghĩa là không làm thơ nữa? Nhà thơ lại cười và nói “giữ cháu.”

Nhà thơ Khế Iêm như sực nhớ điều gì đó vui vui và anh chia xẻ ngay rằng là mấy tuần trước Tết vừa rồi anh có về Việt Nam và thật rất tình cờ cũng là sự kiện rất bất ngờ đối với anh là cuốn sách “Vũ Điệu Không Vần” dày 600 trang của anh đã được in và ra mắt tại VN ngay đúng lúc anh có mặt trong nước. Nhà thơ Khế Iêm cho biết cuốn “Vũ Điệu Không Vần” là cuốn sách chứa đựng toàn bộ kiến thức về thơ Mỹ.

Độc giả muốn biết thêm về Câu Lạc Bộ Thơ Tân Hình Thức có thể vào thăm trang mạng www.thotanhinhthuc.org

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Lawrence Ferlinghetti, nhà thơ, nhà xuất bản, họa sĩ và nhà hoạt động chính trị là người đồng sáng lập tiệm sách nổi tiếng City Lights tại thành phố San Francisco và trở thành biểu tượng của thành phố này, đã qua đời ở tuổi 101, theo bản tin của báo The Guardian tường thuật hôm 23 tháng 2 năm 2021. Theo The Guardian, nhà thơ Ferlinghetti đã qua đời tại tư gia vào tối Thứ Hai, 22 tháng 2 do bệnh liên quan tới phổi. Ông là nhà thơ thuộc Thế Hệ Beats (Beat Generation) vào giữa thập niên 1950 ở Mỹ. Đây là thế hệ chịu ảnh hưởng sâu sắc Thiền và tư tưởng Phật Giáo. Qua nhiều năm ông đã xuất bản nhiều tác phẩm của các nhà văn và nhà thơ thuộc Thế Hệ Beats như Allen Ginsberg, Jack Kerouac, Gregory Corso, William S. Burroughs, Diane diPrima, Michael McClure, Philip Lamantia, Bob Kaufman, và Gary Snyder. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông “A Coney Island of the Mind,” do New Directions xuất bản vào năm 1958, là một tuyển tập thơ đã được dịch sang 9 thứ tiếng và bán ra hơn một triệu bản.
Vậy là tác giả “Mật Đắng” của chúng ta đã trở thành góa bụa. Tôi không nghĩ trong đầu ông, trong tim ông, trong cõi lòng già nua héo úa của ông, có giây phút nào nghĩ đến rồi đây mình có thể thành “góa bụa”.
Sử truyện kể rằng ở nước Đại Việt vào thời Nhà Trần, có vị minh quân đã hai lần đánh bại đoàn quân viễn chinh hung hãn của Hốt Tất Liệt, người Mông Cổ sáng lập và cai trị nhà Nguyên ở Trung Hoa. Nhưng vị minh quân này đã không ở ngôi cửu trùng để tế thế an bang bằng con đường chính trị của bậc đế vương mà khoác áo nâu sòng xuất gia đầu Phật và sáng lập ra dòng Thiền Trúc Lâm để đem giáo pháp giác ngộ của Phật Đà giải khổ cho muôn vạn chúng sinh. Vị minh quân và tổ sư ấy chính là Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông. Ngài cũng là nhà thơ kiệt xuất để lại nhiều áng thơ văn trác tuyệt đóng góp cho nền văn học nước nhà. Hơn bảy thế kỷ sau khi Tổ Sư Trần Nhân Tông viên tịch, có một nhà thơ Việt ở gần tuổi ‘xưa nay hiếm’ (thất thập cổ lai hy) sống tha hương nơi xứ người mà tất dạ lúc nào cũng không rời cái nôi văn hóa và văn học của dòng giống Lạc Việt nên đã ngày đêm chuyên cần dịch thơ chữ Hán của Tổ Sư ra tiếng Việt để cho con cháu đời sau nhớ lấy di sản của tiền nhân.
Câu thơ cuối đối với tôi là câu thơ hay nhất "Rất hồn nhiên đụng cái mịt mù…" . Bỗng dưng làm tôi nhớ câu thơ hóm hỉnh của Mai Thảo "Đặt tay vào chỗ không thể đặt... Cười tủm còn thương chỗ đặt nào".
Hình ảnh chiếc thuyền không, ghếch mình lên cát chính là ẩn dụ “qua sông bỏ bè” được nói trong kinh Phật (2). Nhìn chiếc thuyền mà man mác hoài niệm cổ nhân một thời. Hoài niệm ở đây không phải là nỗi buồn thông thường của thế nhân. Chỉ là cảm khái về một hành trạng, một tâm thức xả ly siêu tuyệt tương ứng với sở hành sở đắc của tự thân.
Những ngày rộn ràng của Tết Tân Sửu đã qua. Nhưng dư hương của ngày Tết vẫn còn đâu đây, bởi vì theo truyền thống người Việt Nam ngày Rằm Tháng Giêng là Lễ Thượng Ngươn đi liền theo sau ngày Tết Nguyên Đán để cầu an cho mọi người và mọi nhà. Nói đến tục lệ ngày Tết của người dân Việt có liên quan đến ước nguyện cho một năm mới nhiều an lành và phúc lợi thì không thể không nói đến tục xin xăm, xin keo, bấm quẻ, xem số tử vi, v.v...Ngày đầu năm ở các chùa, các đình thờ hay tại những nơi có đông người tụ tập như các lễ hội Tết, chúng ta thường gặp hình ảnh những ông/bà thầy bói đội khăn đóng, đeo kính râm ngồi đâu đó để gieo quẻ coi bói cho thân chủ đầu năm, hoặc hình ảnh của những người thành tâm hai tay bưng ống đựng thẻ xăm lắt đều cho đến khi một thẻ xăm văng ra. Có người còn xem chữ ký, lật lá bài, hay xem tướng mặt và bàn tay để tiên đoán vận mệnh cát hung cho thân chủ hay cho người quen vào dịp đầu năm.Cũng trong dịp đầu năm, với tính cách quy củ và hàn lâm hơn, đâu đó không thiếu
Số là tôi có cái may từ nhỏ đã được nghe rất nhiều câu ca dao trong lời hát ru từ những người xung quanh từ dưới quê cho tới thị thành. Nghe riết rồi thuộc, rồi thấm hồi nào không hay, rồi lâu lâu lôi ra nghiền ngẫm: ‘sao ông bà mình hồi xưa hay vậy ta? Nói câu nào trúng câu đó!’
Có lẽ vì vậy mà một năm con chuột vừa qua có quá nhiều biến động và khủng hoảng, từ đại dịch vi khuẩn corona làm chết hơn 2 triệu người trên toàn thế giới đến vụ bầu cử tổng thống Hoa Kỳ tạo ra một thời kỳ ảo vọng và phân hóa trầm trọng trong lịch sử của Xứ Cờ Hoa. Đại dịch đã thay đổi tận gốc các phong tục tập quán và lối sống của con người. Ngày nay đi đâu cũng thấy mọi người đeo khẩu trang, đứng cách nhau hơn một mét rưỡi, ngần ngại khi đi gần người khác, tránh xa khi thấy người nào đó ho, nhảy mũi. Sinh hoạt kinh tế cũng đã có nhiều thay đổi. Các cơ sở thương mại đóng cửa quá lâu đã phải dẹp tiệm luôn. Đa phần con người chuộng mua hàng qua mạng, ít có người muốn đi mua sắm ở các thương xá như lúc trước, bằng chứng là ngày Thứ Sáu Đen (Black Friday) trong cuối tháng 11 năm 2020 số người đi mua sắm đã sút giảm đáng kể trong khi số người mua qua mạng đã tăng vọt. Sự sa sút của kinh tế đã làm cho ngày càng có nhiều người nghèo hơn, đói khổ hơn và do dó nhu cầu trợ giúp thực phẩm
Thấm thoát đã 45 mùa xuân lướt qua đời mình, từ ngày tôi bắt đầu chập chững những bước tị nạn trên xứ người. Ký ức mùa xuân của tôi như dòng sông chảy ngược về nguồn, lúc vun vút, khi chậm rãi luân lưu giữa chập chùng biển hồ dĩ vãng. Theo chân gia đình ra khỏi trại Pendleton thuộc Quận San Diego, tiểu bang California, tôi về định cư ở thành phố của Những Thiên Thần (Los Angeles)vào những ngày tháng cuối năm 1975. Mùa xuân Bính Thìn 1976 đầu tiên trên miền đất hứa Hoa Kỳ, bố tôi dẫn gia đình đến thăm ngôi chùa Việt Nam toạ lạc ở đường Berendo của thành phố này. Mẹ tôi là người hái những chiếc lá lộc non đầu năm để cầu nguyện cho gia đình và cuộc sống tương lai không biết sẽ ra sao trên vùng đất mới. Ngày ấy tôi chưa đủ trưởng thành để xao xác với niềm nhớ quê hay trằn trọc với những hoài vọng luyến thương canh cánh như bố mẹ tôi. Tôi chỉ biết dõi theo những khuôn mặt ưu tư trĩu nặng của khách dâng hương đang thành kính khấn vái trên chiếc chiếu cói trải trước Phật Đường. Từ đó Chùa Việ