Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Mơ Khúc 40 Năm Của Trần Bát Nhã

10/02/202016:31:00(Xem: 2974)

MƠ KHÚC 40 NĂM CỦA TRẦN BÁT NHÃ

 

 

Lê Giang Trần

  blank

 
“Thơ… Khốn nạn, tôi, và tất cả tụi làm thơ chúng tôi, chạy không nổi khỏi nó. Nó là cái nghiệp, là sự chìm đắm vừa đau đớn vừa êm đềm, một thống khoái khó hiểu, đối với nhiều người, không trừ chính kẻ làm thơ…”

DU TỬ LÊ

 

*

 

Dạ thưa lòng vẫn ngậm ngùi

Mỗi khi nhớ lại cuộc đời của ta

Dầu mang quốc tịch Cờ Hoa

Căn cước tị nạn vẫn là lưu vong.

 

Đó là 4 câu thơ kết bài thơ Lưu Vong, bài thơ đầu trong thi tập MƠ KHÚC 40 NĂM của nhà thơ Trần Bát Nhã, cho thấy nỗi niềm ông cưu mang vằng vặc và ray rứt mà không riêng ông, người Việt Nam tị nạn sống khắp nơi trên thế giới, tâm trạng lưu vong là một nỗi sầu sâu kín hoen rỉ trong tâm thức của những ai sống biệt xứ mà vẫn còn tấm lòng nhớ thương quê hương nước Việt. Đặc biệt hơn, đối với những quân nhân miền Nam VN Tự Do sau khi tàn cuộc chiến, đã phải trải qua những năm tháng tù đày trong trại tù của Cộng Sản VN, đi tù với tên gọi là “học tập cải tạo”; những tù nhân này sau khi may mắn còn sống sót ra tù, vượt biên, hoặc về sau được nước Mỹ nhận cho định cư theo diện HO, vẫn không thể quên được niềm đau tủi nhục này. Với Trần Bát Nhã, ông có một giải pháp, LÀM THƠ:

 

Làm thơ như tập phóng sanh

Thả chim về cành thả cá về sông

Thả đau thương chốn bụi hồng

Thả mê ra ngộ thả thân bọt bèo

(TẬP LÀM THƠ)

 

Cuộc đời như giấc mơ trải dài 40 năm của tác giả, được ông ghi lại những hồi niệm nổi cợm, những ưu tư cuộc sống bấp bênh nơi xứ người, những trăn trở tình yêu từ tuổi học trò thơ mộng nhẫn đến nghiệt ngã ly biệt bao người đàn bà đến trong đời, những hồn nhiên đẹp tuổi xanh nơi ruộng vườn, những thảm kịch chiến tranh, những kinh hoàng thời gian tù đày trong trại cải tạo, những góc nhìn Sài Gòn thay đổi ngày nay, những thảm cảnh đời sống dân nghèo dưới chế độ cộng sản, những tư duy thuộc về tâm linh v.v… 40 năm đau đáu ấy, người chiến sĩ tràn trề sinh lực ngày xưa, nay cảm thấy mình giống như con ngựa già, như bóng tà dương, hãy đọc vài dòng thơ xuôi ông ví von:

 

Ngựa biết mình già, bốn vó không còn kham nổi những tung hoành thuở trước…

Bước soải chân trên đồi cỏ, như con ngựa kiểng chỉ đủ sức mua vui cho ngày tháng nhạt, thừa.

Nắng nung lòng Ngựa

Trong Tim còn có Lửa

Ngựa cuồng điên nhớ lại Hè nào…

Đêm đã qua, và một bình minh khác sắp nên thành.

Ngựa yên vui sống chung với bầy cho tới ngày hóa kiếp.

Những con ngựa. Một thời, một đất, một trời. Tên gọi Việt Nam.

[CON NGỰA GIÀ, BÓNG TÀ DƯƠNG]

 

blank

Người tị nạn mới định cư trên xứ người thường thường thuê nhà nơi xóm nghèo nhưng có đông người đồng hương đồng cảnh ngộ, để cảm thấy đồng hội đồng thuyền, một chút chòm xóm cùng chủng tộc cho âm lòng xa xứ.

 

Xin làm ơn khép hờ cánh cửa

Tôi cần một chút không khí bên ngoài, thông thoáng

Tôi cần chia sẻ mùi nấu nướng, mùi bếp buổi hoàng hôn

Tôi cần nghe tiếng nhạc đêm của những người hàng xóm

Đồng bào đồng hương đồng hội đồng thuyền

Đồng cảnh ngộ

Tiếng ca hát sẽ giúp tôi

tìm trong đống tro tàn kỷ niệm

những vết thương nhức nhối không cùng

 

Đây là chung cư bầy hầy của đám dân tị nạn

Tiền nào của nấy, giá bình dân

[CỬA SỔ]

 

Nhưng chủ đề tập thơ này có ý tập trung vào phạm trù TÌNH YÊU, điều mà ông thầm hỏi, ngầm hiểu, nhưng vẫn mong có câu trả lời:

 

Xin trả lời tôi hỏi một câu

Đất trời xưa cũ biết bao lâu

Tình yêu đâu phải điều mê hoặc

Mà khiến nhân gian chịu khổ sầu.

(CHỮ TÌNH)

 

Năm nay nếu thi rớt

Nàng sẽ lấy chồng. Tôi đi lính

Cả hai cùng rời con hẻm nhỏ

Nơi âm thanh cuồng nộ

Nơi hai đứa cùng lớn lên từng ngày

[UYỂN XƯA]

 

MƠ KHÚC 40 NĂM được chọn làm tựa thi tập, là bài thơ dài theo thể tự do, bài thơ cuối cùng khép lại tập thơ, được hồi niệm từ năm 1978 đến 2018. Anh quân nhân đi tù cải tạo được 3 năm thì:

 

1978

Em đã bỏ tôi đi

Mang theo thằng con trai ba tuổi

Cuộc chiến tàn

Nó vừa tròn một tháng

Ngày con chào đời

Tôi sa vào tay giặc

nên chưa lần nào gặp mặt con

...

 

10 năm sau chàng lính ra tù, về nhà thì căn nhà đã của chủ mới… anh nộp hồ sơ HO chờ đi Mỹ, bừng lên những hy vọng.

 

xách dao chém hồn ma quá khứ

ám ảnh đời tôi

Chiến tranh, ly biệt, tù đày

Tôi nhìn trời, kiêu hãnh

gồng mình lên gân

 

1998 anh HO đã ở Mỹ. Do khi ra tù về xóm nhà hỏi thăm, người ta nói rằng có rất nhiều người vợ tù mang con vượt biển. Anh hy vọng sẽ tìm gặp vợ con bên xứ người. Trong khi chờ đợi phép lạ xảy ra, cuộc đời anh trải qua đôi ba người đàn bà, tiếc là chỉ đi đến đổ vỡ. Anh HO thu mình sống lặng lẽ tịch mịch. 2018, bỗng qua một tiết mục quảng cáo trong đĩa DVD phim bộ VN anh mướn xem, người vợ của anh biến mất năm 1978 nay xuất hiện là một doanh gia giàu có và thành công ở Sài Gòn. Thế là anh tìm về quê hương để mong gặp gỡ xem sao. Tiếc thay, không phải là một kết cuộc có hậu của phim bộ. Và có thể chính nỗi đau thương cay đắng này là nguyên ủy khiến nhà thơ làm thành MƠ KHÚC 40 NĂM.

 

Không phải bỗng dưng nhà thơ chọn hai chữ BÁT NHÃ làm tên bút hiệu. Đó là một mật ngữ huyền diệu của nhà Phật và được dùng đặt tên cho bộ Kinh 8000 câu. Thi sĩ đã đưa ra vài bài thơ về Phật đạo trong thi tập này, như vậy ông đã hiểu lý Vô Thường và Tứ Khổ Đế. Ái dục là một nguyên nhân mãnh liệt nhất tạo ra khổ, trong đó, sân, si là hậu quả của tham ái.

 

Mây mưa tàn cuộc, bước ra

Tim nghe nhịp gõ trầm kha cuối đời

Thân còn mê mải rong chơi

Xác như đóm lửa tàn rơi ngoài đường

[HÀNH TRÌNH]

 

Chiến mã theo thời gian đã ngựa già. Chiến sĩ qua bờ nay HO. Quy luật thời gian không chừa một sinh linh nào, kiếp nhân sinh thì sinh lão bệnh tử, nhịp điệu 4 mùa xuân hạ thu đông cứ tuần hoàn. Ở tuổi thiền, tâm tĩnh, đôi khi cũng mỉm cười nhớ lại một thời nhiệt cuồng sinh lực, thơ mộng trái tim... Xin kết bài giới thiệu này bằng 4 câu thơ sau của bài KHÔNG ĐỀ 9, mà có thể nhà thơ Trần Bát Nhã muốn nói lên cái tâm trạng như thế:

 

Kiếm khách giang hồ xin tuyệt tích

Thân thế từ nay áng mây trôi

Viễn ly hát khúc anh hùng tận

Vạn lý cô thân bất khứ hồi

 

Lê giang trần

(Little Saigon, 29 tháng 12, 2019)

 

 

MUA TẬP THƠ XIN LIÊN LẠC TÁC GIẢ:

EMAIL: tranbn2000@gmail.com

Tel: 504-460-7618

 

 



 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong khi các thiết bị được thực hiện trong thế hệ mạng di động 5G chưa được phổ biến rộng rãi khắp nơi trên thế giới, thì các “đại gia” mạng di động đã tranh đua nhau nghiên cứu, và phát triển thế hệ mạng di động 6G để sản xuất những sản phẩm tối tân hơn, nhằm phục vụ đời sống con người được tiện nghi và tốt đẹp hơn...
Amazon.com Inc. đang chuẩn bị quảng cáo lại trên Twitter với giá xấp xỉ 100 triệu đô la mỗi năm, theo Platformer loan tin. Amazon được cho là sẽ tiếp tục quảng cáo ngay sau khi "các chỉnh sửa bảo mật" đối với nền tảng quảng cáo Twitter được thực hiện.
IRAN Các cuộc biểu tình lan tràn rầm rộ tại Iran sau cái chết của Mahsa Amini, 22 tuổi đã khiến chính quyền Iran lần đầu tiên cho biết sẽ loại bỏ các đơn vị được gọi là cảnh sát đạo đức, tin từ thông tấn xã AP, theo đài truyền hình SVT, Thụy điển ngày 4 tháng 12 năm 2022.
Tháng 12 năm 1992, khi kỹ sư phần mềm người Anh 22 tuổi Neil Papworth quyết định thử nghiệm dịch vụ tin nhắn mới cho đồng nghiệp của mình, Richard Jarvis ông không ngờ rằng tin nhắn văn bản (SMS) đã đóng một vai trò quan trọng trong cuộc sống của chúng ta. 1/3 dân số trên thế giới gửi và nhận tin nhắn SMS mỗi ngày, theo tin từ báo DN, Thụy điển ngày 3 tháng 12 năm 2022.
Đến hôm nay thứ sáu 2 tháng 12 giải túc cầu thế giới năm 2022 đã đi được nửa đoạn đường. Cũng như bất kỳ một cuộc tranh đua thể thao nào phải có kẻ thắng người thua. Kẻ thắng thì vui mừng hớn hở vì đã đem lại vinh quang cho xứ sở và dân tộc mình. Kẻ thua thì viện lý do nầy hay lý do khác vì mình đã bị xử ép để tránh sự chỉ trích của những người hâm mộ. Nhưng đó là những sự kiện thường tình lúc nào cũng xẩy ra.
✱ Lãnh đạo Thiểu số Thượng viện Mitch McConnell "bất kỳ ai gặp gỡ những người ủng hộ quan điểm bài Do Thái, theo đánh giá của tôi, rất khó có khả năng được bầu làm tổng thống Hoa Kỳ." ✱ Cựu Phó TT Mike Pence nói rằng Trump nên xin lỗi vì đã ngồi ăn với Fuentes. “Trump đã sai khi cho một người theo chủ nghĩa dân tộc da trắng, một người bài Do Thái và người phủ nhận Holocaust ngồi chung bàn,”- "Và tôi nghĩ ông ta nên xin lỗi vì điều đó".
UKRAINE Một tác phẩm của nghệ sĩ đường phố người Anh Banksy đã bị đánh cắp khỏi bức tường của một ngôi nhà ở Hostomel, Ukraine. Nhưng cảnh sát đã bắt được những tên trộm và trả lại tác phẩm nguyên vẹn, theo tin từ báo DN, Thụy điển sáng 3 tháng 12 năm 2022, giờ địa phương.
Tổ chức Y tế Thế giới WHO ước tính rằng khoảng 90 phần trăm dân số thế giới đã có một số kháng thể chống lại covid-19. Nhưng dù vậy vẫn không thể nói rằng đại dịch đã kết thúc và ông vẫn kêu gọi thế giới không mất cảnh giác, hãy tiếp tục chích ngừa và thử nghiệm để một biến thể mới, nguy hiểm hơn không xuất hiện, theo báo DN, Thụy điển ngày 2 tháng 12 năm 2022.
Chúng tôi lại có dịp về Shreveport, một thành phố hiền hòa ở miền Bắc tiểu bang Louisiana để thăm gia đình và ông bà “bảo trợ” (sponsor), những người đã giúp đỡ cho chúng tôi trong những ngày đầu tiên đặt chân lên đất Mỹ. Khi tôi trở lại đây lần này so với ngày mới tới, mọi cảnh vật vẫn cứ như xưa, riêng “người xưa” thì đã có ít nhiều thay đổi. “Cô bé” Mỹ choai choai hàng xóm năm xưa, nay đã trở thành một thiếu phụ “tay bồng tay bế”, “tay xách nách mang” rồi. Thời gian sao đi nhanh quá! Tôi ở chơi vài ngày thì được vợ chồng cô em nhà tôi đề nghị “đãi” chúng tôi một chuyến du lịch Texas để “thăm dân cho biết sự tình”. Chúng tôi hăm hở nhận ngay món quà quý báu ấy...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.