Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Mơ Khúc 40 Năm Của Trần Bát Nhã

10/02/202016:31:00(Xem: 2175)

MƠ KHÚC 40 NĂM CỦA TRẦN BÁT NHÃ

 

 

Lê Giang Trần

  blank

 
“Thơ… Khốn nạn, tôi, và tất cả tụi làm thơ chúng tôi, chạy không nổi khỏi nó. Nó là cái nghiệp, là sự chìm đắm vừa đau đớn vừa êm đềm, một thống khoái khó hiểu, đối với nhiều người, không trừ chính kẻ làm thơ…”

DU TỬ LÊ

 

*

 

Dạ thưa lòng vẫn ngậm ngùi

Mỗi khi nhớ lại cuộc đời của ta

Dầu mang quốc tịch Cờ Hoa

Căn cước tị nạn vẫn là lưu vong.

 

Đó là 4 câu thơ kết bài thơ Lưu Vong, bài thơ đầu trong thi tập MƠ KHÚC 40 NĂM của nhà thơ Trần Bát Nhã, cho thấy nỗi niềm ông cưu mang vằng vặc và ray rứt mà không riêng ông, người Việt Nam tị nạn sống khắp nơi trên thế giới, tâm trạng lưu vong là một nỗi sầu sâu kín hoen rỉ trong tâm thức của những ai sống biệt xứ mà vẫn còn tấm lòng nhớ thương quê hương nước Việt. Đặc biệt hơn, đối với những quân nhân miền Nam VN Tự Do sau khi tàn cuộc chiến, đã phải trải qua những năm tháng tù đày trong trại tù của Cộng Sản VN, đi tù với tên gọi là “học tập cải tạo”; những tù nhân này sau khi may mắn còn sống sót ra tù, vượt biên, hoặc về sau được nước Mỹ nhận cho định cư theo diện HO, vẫn không thể quên được niềm đau tủi nhục này. Với Trần Bát Nhã, ông có một giải pháp, LÀM THƠ:

 

Làm thơ như tập phóng sanh

Thả chim về cành thả cá về sông

Thả đau thương chốn bụi hồng

Thả mê ra ngộ thả thân bọt bèo

(TẬP LÀM THƠ)

 

Cuộc đời như giấc mơ trải dài 40 năm của tác giả, được ông ghi lại những hồi niệm nổi cợm, những ưu tư cuộc sống bấp bênh nơi xứ người, những trăn trở tình yêu từ tuổi học trò thơ mộng nhẫn đến nghiệt ngã ly biệt bao người đàn bà đến trong đời, những hồn nhiên đẹp tuổi xanh nơi ruộng vườn, những thảm kịch chiến tranh, những kinh hoàng thời gian tù đày trong trại cải tạo, những góc nhìn Sài Gòn thay đổi ngày nay, những thảm cảnh đời sống dân nghèo dưới chế độ cộng sản, những tư duy thuộc về tâm linh v.v… 40 năm đau đáu ấy, người chiến sĩ tràn trề sinh lực ngày xưa, nay cảm thấy mình giống như con ngựa già, như bóng tà dương, hãy đọc vài dòng thơ xuôi ông ví von:

 

Ngựa biết mình già, bốn vó không còn kham nổi những tung hoành thuở trước…

Bước soải chân trên đồi cỏ, như con ngựa kiểng chỉ đủ sức mua vui cho ngày tháng nhạt, thừa.

Nắng nung lòng Ngựa

Trong Tim còn có Lửa

Ngựa cuồng điên nhớ lại Hè nào…

Đêm đã qua, và một bình minh khác sắp nên thành.

Ngựa yên vui sống chung với bầy cho tới ngày hóa kiếp.

Những con ngựa. Một thời, một đất, một trời. Tên gọi Việt Nam.

[CON NGỰA GIÀ, BÓNG TÀ DƯƠNG]

 

blank

Người tị nạn mới định cư trên xứ người thường thường thuê nhà nơi xóm nghèo nhưng có đông người đồng hương đồng cảnh ngộ, để cảm thấy đồng hội đồng thuyền, một chút chòm xóm cùng chủng tộc cho âm lòng xa xứ.

 

Xin làm ơn khép hờ cánh cửa

Tôi cần một chút không khí bên ngoài, thông thoáng

Tôi cần chia sẻ mùi nấu nướng, mùi bếp buổi hoàng hôn

Tôi cần nghe tiếng nhạc đêm của những người hàng xóm

Đồng bào đồng hương đồng hội đồng thuyền

Đồng cảnh ngộ

Tiếng ca hát sẽ giúp tôi

tìm trong đống tro tàn kỷ niệm

những vết thương nhức nhối không cùng

 

Đây là chung cư bầy hầy của đám dân tị nạn

Tiền nào của nấy, giá bình dân

[CỬA SỔ]

 

Nhưng chủ đề tập thơ này có ý tập trung vào phạm trù TÌNH YÊU, điều mà ông thầm hỏi, ngầm hiểu, nhưng vẫn mong có câu trả lời:

 

Xin trả lời tôi hỏi một câu

Đất trời xưa cũ biết bao lâu

Tình yêu đâu phải điều mê hoặc

Mà khiến nhân gian chịu khổ sầu.

(CHỮ TÌNH)

 

Năm nay nếu thi rớt

Nàng sẽ lấy chồng. Tôi đi lính

Cả hai cùng rời con hẻm nhỏ

Nơi âm thanh cuồng nộ

Nơi hai đứa cùng lớn lên từng ngày

[UYỂN XƯA]

 

MƠ KHÚC 40 NĂM được chọn làm tựa thi tập, là bài thơ dài theo thể tự do, bài thơ cuối cùng khép lại tập thơ, được hồi niệm từ năm 1978 đến 2018. Anh quân nhân đi tù cải tạo được 3 năm thì:

 

1978

Em đã bỏ tôi đi

Mang theo thằng con trai ba tuổi

Cuộc chiến tàn

Nó vừa tròn một tháng

Ngày con chào đời

Tôi sa vào tay giặc

nên chưa lần nào gặp mặt con

...

 

10 năm sau chàng lính ra tù, về nhà thì căn nhà đã của chủ mới… anh nộp hồ sơ HO chờ đi Mỹ, bừng lên những hy vọng.

 

xách dao chém hồn ma quá khứ

ám ảnh đời tôi

Chiến tranh, ly biệt, tù đày

Tôi nhìn trời, kiêu hãnh

gồng mình lên gân

 

1998 anh HO đã ở Mỹ. Do khi ra tù về xóm nhà hỏi thăm, người ta nói rằng có rất nhiều người vợ tù mang con vượt biển. Anh hy vọng sẽ tìm gặp vợ con bên xứ người. Trong khi chờ đợi phép lạ xảy ra, cuộc đời anh trải qua đôi ba người đàn bà, tiếc là chỉ đi đến đổ vỡ. Anh HO thu mình sống lặng lẽ tịch mịch. 2018, bỗng qua một tiết mục quảng cáo trong đĩa DVD phim bộ VN anh mướn xem, người vợ của anh biến mất năm 1978 nay xuất hiện là một doanh gia giàu có và thành công ở Sài Gòn. Thế là anh tìm về quê hương để mong gặp gỡ xem sao. Tiếc thay, không phải là một kết cuộc có hậu của phim bộ. Và có thể chính nỗi đau thương cay đắng này là nguyên ủy khiến nhà thơ làm thành MƠ KHÚC 40 NĂM.

 

Không phải bỗng dưng nhà thơ chọn hai chữ BÁT NHÃ làm tên bút hiệu. Đó là một mật ngữ huyền diệu của nhà Phật và được dùng đặt tên cho bộ Kinh 8000 câu. Thi sĩ đã đưa ra vài bài thơ về Phật đạo trong thi tập này, như vậy ông đã hiểu lý Vô Thường và Tứ Khổ Đế. Ái dục là một nguyên nhân mãnh liệt nhất tạo ra khổ, trong đó, sân, si là hậu quả của tham ái.

 

Mây mưa tàn cuộc, bước ra

Tim nghe nhịp gõ trầm kha cuối đời

Thân còn mê mải rong chơi

Xác như đóm lửa tàn rơi ngoài đường

[HÀNH TRÌNH]

 

Chiến mã theo thời gian đã ngựa già. Chiến sĩ qua bờ nay HO. Quy luật thời gian không chừa một sinh linh nào, kiếp nhân sinh thì sinh lão bệnh tử, nhịp điệu 4 mùa xuân hạ thu đông cứ tuần hoàn. Ở tuổi thiền, tâm tĩnh, đôi khi cũng mỉm cười nhớ lại một thời nhiệt cuồng sinh lực, thơ mộng trái tim... Xin kết bài giới thiệu này bằng 4 câu thơ sau của bài KHÔNG ĐỀ 9, mà có thể nhà thơ Trần Bát Nhã muốn nói lên cái tâm trạng như thế:

 

Kiếm khách giang hồ xin tuyệt tích

Thân thế từ nay áng mây trôi

Viễn ly hát khúc anh hùng tận

Vạn lý cô thân bất khứ hồi

 

Lê giang trần

(Little Saigon, 29 tháng 12, 2019)

 

 

MUA TẬP THƠ XIN LIÊN LẠC TÁC GIẢ:

EMAIL: tranbn2000@gmail.com

Tel: 504-460-7618

 

 



 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Ít nhất 20 người đã bị giết chết và hơn 600 người bị thương trong hàng loạt vụ nổ rất lớn tại một doanh trại quân đội tại Equatorial Guinea – một quốc gia ở Miền Trung Phi Châu -- theo đài truyền hình nhà nước tường trình qua bản tin của báo The Guardian hôm Chủ Nhật, 7 tháng 3 năm 2021.
“Mọi cử tri hội đủ điều kiện đều có thể bỏ phiếu và lá phiếu đó được đếm. Nếu bạn có ý tưởng tốt, bạn không có gì phải giấu diếm. Hãy để cho mọi người dân bỏ phiếu.” Sắc lệnh hành pháp của Biden là “bước khởi đầu,” theo Bạch Ốc cho biết. Tổng thống dự định sẽ làm việc với Quốc Hội để hồi phục Luật Về Quyền Bỏ Phiếu, mà đã loại bỏ sự thực hành kỳ thị như đòi kiểm tra đọc viết chữ để bỏ phiếu.
Tình trạng “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong đảng Cộng sản Việt Nam đã diễn ra từ thời khóa VII, sau sự tan rã của khối Cộng sản Liên bang Sô Viết năm 1991. Sau 30 năm, cho đến bắt đầu khóa đảng XIII (2021-2026), tình trạng này không những vẫn diễn tiến mà còn nghiêm trọng hơn bao giờ hết, vì suy thoái tư tưởng đã lan qua Quân đội và Công an.
Mỗi năm, Chương trình Giải thưởng Vinh danh thành phố Perris xác định các cơ sở tôn giáo hay thương mại mà chúng tôi tin rằng đã đạt được thành công đặc biệt trong cộng đồng địa phương và chức năng phục vụ của họ. Đây là những cơ sở tôn giáo địa phương nâng cao hình ảnh tích cực giúp thành phố Perris trở thành một nơi tuyệt vời để sống an vui và làm việc.
QUẬN CAM (VB-7/3/2021) --- Những cuộc biểu tình vì dân chủ tại Miến Điện vẫn bùng nổ hôm Chủ Nhật. Một chính khách Hồi Giáo nổi tiếng là Khin Maung Latt, cũng là người hoạt động thân tín của lãnh tụ đang bị giam Aung San Suu Kyi, đã chết trong đồn cảnh sát sau khi bị bắt trong đêm tại nhà ở thị trấn Pabedan Township trong trận bố ráp đêm. Phóng viên Al Jazeera nói cái chết của Khin Maung Latt chưa rõ lý do, nhưng thân nhân nói có thấy nhiều vết bầm trên đầu. Cảnh sát và quân đội Miến Điện đã mở nhiều trận bố ráp ban đêm để bắt những người bị cho là tổ chức biểu tình.
Các luật sư làm việc cho cựu Tổng Thống Donald Trump đã gửi ra các lá thư ngừng và hủy bỏ hôm Thứ Sáu cho Ủy Ban Quốc Gia Đảng Cộng Hòa (RNC), Ủy Ban Quốc Hội Cộng Hòa Toàn Quốc (NRCC), và Ủy Ban Thượng Viện Cộng Hòa Toàn Quốc (NRSC) về việc sử dụng tên và hình ảnh của ông trên các email gây quỹ và buôn bán, theo một cố vấn của Trump nói với CNN hôm Thứ Bảy, 6 tháng 3 năm 2021.
Đức Đạt Lai Lạt Ma, vị lãnh đạo tinh thần Tây Tạng 85 tuổi, đã được chích liều thứ nhất của thuốc chích ngừa vi khuẩn corona hôm Thứ Bảy, 6 tháng 3 năm 2021 tại một bệnh viện ở thành phố núi Dharamshala tại miền bắc Ấn Độ, theo bản tin của báo The Guardian tường thuật hôm Thứ Bảy.
Baghdad, Iraq– Thăm Ur, thành phố cổ kính tại Iraq nơi Do Thái, Thiên Chúa Giáo và Hồi Giáo tin rằng vị tổ phụ chung của họ Abraham đã được sinh ra, Đức Giáo Hoàng Francis đã lên án chủ nghĩa cự đoan như là “phản bội tôn giáo,” theo CNN tường thuật hôm Thứ Bảy, 6 tháng 3 năm 2021.
Trung Quốc tiếp tục phô bày tham vọng xâm chiếm Biển Đông bằng việc quân sự hóa các đảo họ chiếm đóng trong vùng biển này mà cụ thể gầy đây nhất là việc TQ tập trận đổ bộ chiếm đảo trên quần đảo Hoàng Sa, theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) tường thuật hôm 6 tháng 3 năm 2021.
Tiền là thế đấy! Khổ lắm, nhưng chẳng ai chịu từ bỏ cái khổ này. Ai cũng muốn “gánh khổ “cho kẻ khác, vì có quá nhiều kẻ muốn “ gánh cái khổ” cho dân nên dân khổ rạc khổ rài, khổ dài khổ mãi.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.