Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

82 Tác Giả Yêu Cầu Bà Oprah Rút Lại Tác Phẩm American Dirt Ra Khỏi Danh Sách Sách Hay

07/02/202000:00:00(Xem: 1849)

Văn giới Hoa Kỳ những ngày đầu năm 2020 xôn xao về cuốn tiểu thuyết American Dirt của nhà văn Jeanine Cummins. Lý do là vì cuốn sách vẽ ra những hình ảnh rất tiêu cực về vấn đề di dân lậu, mà chủ yếu là dân Mexico và châu Mỹ Latin. Nếu đây chỉ là một cuốn sách xuất bản nhằm thỏa mãn một số người đọc có chung cái nhìn bỉ báng gay gắt về di dân thì chắc chẳng ai thèm lên tiếng làm gì, vì làm vậy chỉ quảng cáo không công cho sách. Nhưng ở đây, cuốn sách lại được bà Oprah Winfrey bình chọn là Sách Hay trong tháng của Câu Lạc Bộ Sách do bà là chủ nhiệm. Oprah là một talk-show host người da đen, có danh tiếng và ảnh hưởng khá sâu rộng lên xã hội nhờ bà là một phụ nữ thông minh, hiểu biết, có tài hùng biện, từng là diễn viên điện ảnh, và đặc biệt bà quan tâm đến nhiều vấn đề của xã hội Mỹ đương thời.

Trong một lá thư ngỏ gửi đến bà Oprah, có cả thảy 82 tác giả cùng ký tên – trong đó có những nhà văn tên tuổi từng viết về di dân như Alexander Chee, R.O. Kwon, Carmen Maria Machado, Daniel José Older, Luis Alberto Urrea, v.v... – họ ca ngợi thành tựu của bà Oprah suốt nhiều năm nay đã có công “nâng cao tiếng nói của nhiều tác giả xứng đáng” và  là “người vô địch đi tiên phong thực hiện những điều tốt đẹp cho công lý, cốt tạo dựng một xã hội tốt đẹp hơn, và nhất là những điều bà làm quả đã đóng góp tích cực rất nhiều cho văn chương.” Nhưng sau đó họ yêu cầu bà hãy rút lại cuốn American Dirt ra khỏi danh sách Sách Hay, bởi, theo họ, cuốn sách có những xu hướng cực kỳ thiên kiến, vô trách nhiệm, đơn giản hóa vấn đề, khai thác những khía cạnh tiêu cực đen tối, bi thảm của di dân và văn hóa di dân. Nói chung, đó là một cuốn sách không đáng ca ngợi vì tác giả đã không có cái nhìn đúng đắn, bao dung về di dân. Và giữa thời điểm xã hội phân hóa trầm trọng như ngày nay, dưới triều đại của Tổng thống Trump, chỉ gây tổn thương thêm cho vết thương chưa được chữa lành. Họ viết thêm như vậy.

Bà Oprah sử dụng mạng xã hội Instagram tạm thời trả lời rằng, bà “lắng nghe và sẽ tiếp tục lắng nghe mọi tiếng nói…” Bà nói thêm, “Hiển nhiên chúng ta cần có một cuộc đối thoại khác về cuốn American Dirt, và tất cả mọi người chúng ta trong cộng đồng nên cùng nhau ngồi xuống thảo luận.”

Bà Oprah cho biết bà sẽ làm một vài thay đổi trong chương trình nói về cuốn sách sắp tới. Thay vì phỏng vấn tác giả Cummins tại biên giới, bà sẽ cho tổ chức một cuộc thảo luận quy mô với sự tham dự của nhiều cá nhân và sẽ trình chiếu trên kênh truyền hình Apple TV+.

Oprah 1
Bà Jeanine Cummins, tác giả American Dirt, đang ký sách

 

Ngay cả trước khi chính thức phát hành hôm cuối tháng Giêng 2020, cuốn sách đã gặp phải phản ứng dữ dội của dư luận, đến nỗi Flatiron Books, công ty chịu trách nhiệm xuất bản sách, phải lập tức đình chỉ tất cả các buổi ra mắt sách giới thiệu tác giả với công chúng, vì có rất nhiều kẻ nặc danh gọi vào đe dọa sẽ sử dụng đến bạo lực nếu nhà xuất bản không thu hồi cuốn sách. Các hiệu sách trên toàn quốc cũng phải hủy bỏ các buổi nói chuyện ký sách của tác giả, các mạng xã hội sôi sục nổ tung với những lời bình luận bênh cũng như chống.

Cánh hữu không bỏ lỡ cơ hội này, nhảy vào biện biệt, bảo đây là hình thức kiểm duyệt thô bảo, thậm chí khủng bố, đối với một tác phẩm văn chương hư cấu. Cây bút phê bình Ron Charles viết trên tờ Washington Post, so sánh sự việc với chuyện nhà văn Salman Rushdie cách đây 30 năm bị giáo chủ Hồi giáo Khomeini của Iran hạ chiếu chỉ fatwa xử tử hình vì trong cuốn tiểu thuyết Những vần thơ quỷ của nhà văn có những điều bị xem là báng bổ Thánh Mohamad và Hồi giáo.

Một cuốn tiểu thuyết mà được công luận chú ý đến mức đó sao?

Bạn là tiểu thuyết gia và bạn có toàn quyền viết bất cứ cái gì trong sách của bạn, ngay cả những điều bị xem là phi đạo đức, phi luân lý, trái với đạo nghĩa thông thường, và thậm chí trái với sự thật? Có giới hạn nào cho những điều bạn viết không? Tất cả những biện pháp hạn chế ngòi bút của nhà văn, dưới bất kỳ thao tác nào, đều có thể bị xem là hình thức kiểm duyệt được không? Thật ra, đây là vấn đề đã được đem ra bàn cãi nhiều, hao tổn giấy mực không ít. Hiển nhiên, chúng ta sinh sống trong một xã hội tự do, chứ không phải một chế độ toàn trị kiểu Cộng sản, có nghĩa là tự do trong ngòi bút là tuyệt đối. Thế nhưng lương tâm một người cầm bút có cho phép chúng ta đặt bút viết những điều mà có thể gây tác hại đến kẻ khác hay phúc lợi của một cộng đồng?

Sự thật là, ý đồ của nhà văn, dưới bất cứ hình thái ẩn dụ nào, cũng không dễ dàng che giấu trong mắt người đọc, nó hiển hiện như giữa ban ngày và chỉ cần một chút tinh tế là chúng ta nhận biết ngay người viết muốn gì. Trong tay một nhà văn bực thầy, đầy tính nhân bản như nhà văn Thổ Nhĩ Kỳ Orhan Pamuk, tâm sự của một cái thây ma chết dưới đáy giếng, dù biết rõ đấy chỉ là chuyện hư cấu, lại có sức thuyết phục đặc biệt, và chúng ta tâm phục sức tưởng tượng phong phú của nhà văn, cùng lúc tiếp cận thông điệp từ nhà văn và chia sẻ với ông những điều tâm huyết nhà văn muốn chia sẻ. Nhưng đọc Hồ Anh Thái và Bảo Ninh (hai nhà văn quân đội tiêu biểu của Cộng sản Việt Nam) với những chi tiết tả cảnh người lính miền Nam ăn gan ăn tim bộ đội miền Bắc bị bắt sống, thì chúng ta chỉ thấy sự phản cảm, thậm chí tởm lợm, về ý đồ của người viết.

Trở lại với cuốn American Dirt của nhà văn Jeanine Cummins, ý đồ của người viết ở đây có lẽ chỉ là làm ra tiền. Theo nhận định chung, đó chỉ là một cuốn tiểu thuyết tầm thường, một tác phẩm mà New York tuồn ra mỗi năm hàng trăm cuốn, thuộc thể loại “hành động,” ly kỳ, gay cấn, hồi hộp, với những hình ảnh gây sốc cốt tạo ấn tượng mạnh nơi người đọc. (Cuốn sách thuật chuyện một người đàn bà Mexico phải dắt đứa con gái chạy trốn lên Mỹ sau khi những người khác trong gia đình bà bị băng đảng ma túy giết sạch.) Nhưng sự tranh cãi gay gắt giữa cánh tả và cánh hữu, trong một khí hậu phân hóa đến độ bệnh hoạn của xã hội Hoa Kỳ ngày hôm nay, chỉ làm các tay lái sách trong Flatiron Books và Macmillian ngồi rung đùi nhìn cả triệu đô-la chạy vào tài khoản mình. Thật vậy, chỉ trong vòng năm ngày, từ hôm cuốn sách bắt đầu phát hành hôm 21/1/2020, đã có 50 ngàn cuốn bìa cứng được bán ra, mỗi cuốn giá US$27.99. Hết sạch. Máy in chạy ngày đêm cháy máy để kịp gửi sách đi khắp nơi. Các lái phim cũng đánh hơi được mùi tiền, gửi ngay đại diện đến ký hợp đồng làm phim truyện dựa trên cuốn sách.

Chả trách bà Cummins đã bỏ túi trước một triệu đô-la khi cuốn sách còn ở dạng bản thảo chưa lên khuôn.

Oprah 2
American Dirt bày bán tại tiệm sách Barnes & Noble, Tustin, CA



Ý kiến bạn đọc
18/02/202012:57:40
Khách
Sách nầy chắc là Trọc Phú Trump khuyến khích đọc
10/02/202020:04:27
Khách
Tieng Vietnam co dau
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Vậy là tác giả “Mật Đắng” của chúng ta đã trở thành góa bụa. Tôi không nghĩ trong đầu ông, trong tim ông, trong cõi lòng già nua héo úa của ông, có giây phút nào nghĩ đến rồi đây mình có thể thành “góa bụa”.
Sử truyện kể rằng ở nước Đại Việt vào thời Nhà Trần, có vị minh quân đã hai lần đánh bại đoàn quân viễn chinh hung hãn của Hốt Tất Liệt, người Mông Cổ sáng lập và cai trị nhà Nguyên ở Trung Hoa. Nhưng vị minh quân này đã không ở ngôi cửu trùng để tế thế an bang bằng con đường chính trị của bậc đế vương mà khoác áo nâu sòng xuất gia đầu Phật và sáng lập ra dòng Thiền Trúc Lâm để đem giáo pháp giác ngộ của Phật Đà giải khổ cho muôn vạn chúng sinh. Vị minh quân và tổ sư ấy chính là Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông. Ngài cũng là nhà thơ kiệt xuất để lại nhiều áng thơ văn trác tuyệt đóng góp cho nền văn học nước nhà. Hơn bảy thế kỷ sau khi Tổ Sư Trần Nhân Tông viên tịch, có một nhà thơ Việt ở gần tuổi ‘xưa nay hiếm’ (thất thập cổ lai hy) sống tha hương nơi xứ người mà tất dạ lúc nào cũng không rời cái nôi văn hóa và văn học của dòng giống Lạc Việt nên đã ngày đêm chuyên cần dịch thơ chữ Hán của Tổ Sư ra tiếng Việt để cho con cháu đời sau nhớ lấy di sản của tiền nhân.
Câu thơ cuối đối với tôi là câu thơ hay nhất "Rất hồn nhiên đụng cái mịt mù…" . Bỗng dưng làm tôi nhớ câu thơ hóm hỉnh của Mai Thảo "Đặt tay vào chỗ không thể đặt... Cười tủm còn thương chỗ đặt nào".
Hình ảnh chiếc thuyền không, ghếch mình lên cát chính là ẩn dụ “qua sông bỏ bè” được nói trong kinh Phật (2). Nhìn chiếc thuyền mà man mác hoài niệm cổ nhân một thời. Hoài niệm ở đây không phải là nỗi buồn thông thường của thế nhân. Chỉ là cảm khái về một hành trạng, một tâm thức xả ly siêu tuyệt tương ứng với sở hành sở đắc của tự thân.
Những ngày rộn ràng của Tết Tân Sửu đã qua. Nhưng dư hương của ngày Tết vẫn còn đâu đây, bởi vì theo truyền thống người Việt Nam ngày Rằm Tháng Giêng là Lễ Thượng Ngươn đi liền theo sau ngày Tết Nguyên Đán để cầu an cho mọi người và mọi nhà. Nói đến tục lệ ngày Tết của người dân Việt có liên quan đến ước nguyện cho một năm mới nhiều an lành và phúc lợi thì không thể không nói đến tục xin xăm, xin keo, bấm quẻ, xem số tử vi, v.v...Ngày đầu năm ở các chùa, các đình thờ hay tại những nơi có đông người tụ tập như các lễ hội Tết, chúng ta thường gặp hình ảnh những ông/bà thầy bói đội khăn đóng, đeo kính râm ngồi đâu đó để gieo quẻ coi bói cho thân chủ đầu năm, hoặc hình ảnh của những người thành tâm hai tay bưng ống đựng thẻ xăm lắt đều cho đến khi một thẻ xăm văng ra. Có người còn xem chữ ký, lật lá bài, hay xem tướng mặt và bàn tay để tiên đoán vận mệnh cát hung cho thân chủ hay cho người quen vào dịp đầu năm.Cũng trong dịp đầu năm, với tính cách quy củ và hàn lâm hơn, đâu đó không thiếu
Số là tôi có cái may từ nhỏ đã được nghe rất nhiều câu ca dao trong lời hát ru từ những người xung quanh từ dưới quê cho tới thị thành. Nghe riết rồi thuộc, rồi thấm hồi nào không hay, rồi lâu lâu lôi ra nghiền ngẫm: ‘sao ông bà mình hồi xưa hay vậy ta? Nói câu nào trúng câu đó!’
Có lẽ vì vậy mà một năm con chuột vừa qua có quá nhiều biến động và khủng hoảng, từ đại dịch vi khuẩn corona làm chết hơn 2 triệu người trên toàn thế giới đến vụ bầu cử tổng thống Hoa Kỳ tạo ra một thời kỳ ảo vọng và phân hóa trầm trọng trong lịch sử của Xứ Cờ Hoa. Đại dịch đã thay đổi tận gốc các phong tục tập quán và lối sống của con người. Ngày nay đi đâu cũng thấy mọi người đeo khẩu trang, đứng cách nhau hơn một mét rưỡi, ngần ngại khi đi gần người khác, tránh xa khi thấy người nào đó ho, nhảy mũi. Sinh hoạt kinh tế cũng đã có nhiều thay đổi. Các cơ sở thương mại đóng cửa quá lâu đã phải dẹp tiệm luôn. Đa phần con người chuộng mua hàng qua mạng, ít có người muốn đi mua sắm ở các thương xá như lúc trước, bằng chứng là ngày Thứ Sáu Đen (Black Friday) trong cuối tháng 11 năm 2020 số người đi mua sắm đã sút giảm đáng kể trong khi số người mua qua mạng đã tăng vọt. Sự sa sút của kinh tế đã làm cho ngày càng có nhiều người nghèo hơn, đói khổ hơn và do dó nhu cầu trợ giúp thực phẩm
Thấm thoát đã 45 mùa xuân lướt qua đời mình, từ ngày tôi bắt đầu chập chững những bước tị nạn trên xứ người. Ký ức mùa xuân của tôi như dòng sông chảy ngược về nguồn, lúc vun vút, khi chậm rãi luân lưu giữa chập chùng biển hồ dĩ vãng. Theo chân gia đình ra khỏi trại Pendleton thuộc Quận San Diego, tiểu bang California, tôi về định cư ở thành phố của Những Thiên Thần (Los Angeles)vào những ngày tháng cuối năm 1975. Mùa xuân Bính Thìn 1976 đầu tiên trên miền đất hứa Hoa Kỳ, bố tôi dẫn gia đình đến thăm ngôi chùa Việt Nam toạ lạc ở đường Berendo của thành phố này. Mẹ tôi là người hái những chiếc lá lộc non đầu năm để cầu nguyện cho gia đình và cuộc sống tương lai không biết sẽ ra sao trên vùng đất mới. Ngày ấy tôi chưa đủ trưởng thành để xao xác với niềm nhớ quê hay trằn trọc với những hoài vọng luyến thương canh cánh như bố mẹ tôi. Tôi chỉ biết dõi theo những khuôn mặt ưu tư trĩu nặng của khách dâng hương đang thành kính khấn vái trên chiếc chiếu cói trải trước Phật Đường. Từ đó Chùa Việ
Tôi không cần phải tìm kiếm một câu chuyện tình yêu hay nhất cho ngày Valentine ở nơi xa xôi nào cả. Câu chuyện ấy ở thật gần bên tôi và tôi đã được nhìn thấy mỗi ngày: ngay cả cái chết đã không bao giờ có thể chia cách mối thâm tình giữa Ông Nội và Bà Nội tôi. Kể từ sau khi ông mất, Bà vẫn thương nhớ Ông và đến bên bàn thờ tâm sự với Ông mỗi ngày.