Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trump, Iran và 4 Trường Phái Ngoại Giao Mỹ

11/01/202010:45:00(Xem: 1071)


Một học giả Mỹ [1] đã phân tách ngành ngoại giao Hoa Kỳ có 4 khuynh hướng gồm: 


  1. Trường phái Hamiltonian: thiên về lợi ích Mỹ khi phát huy thương mại toàn cầu; không vướng mắc đa đoan vào quá nhiều công việc nhưng phải cảnh giác đối với các đối thủ nước lớn (great power competition.) Một điển hình là Trump đặt nặng cạnh tranh kinh tế và chính trị với Trung Quốc mà nhẹ về nhân quyền.


  1. Wilsonian: đặt nặng lý tưởng Mỹ khi Hoa Kỳ đem sức mạnh quân sự, chính trị và kinh tế để phát huy dân chủ và tự do toàn cầu. Tiêu biểu cho quan điểm này là các phát biểu to lớn của Obama.


Hai khuynh hướng nói trên sinh ra hai trường phái Tân Bảo-Thủ (Neo-Conservatism nghiên về Halmitonian nhiều hơn) và Tân Tự-Do (Neo-Liberalism nghiên về Wilsonian nhiều hơn) vốn ảnh hưởng đến thành phần ưu tú (elites) và giới lãnh đạo của Hoa Kỳ từ sau Thế Chiến Thứ Hai. Ngược lại cả hai đều là những lý thuyết to lớn nên không phù hợp với tâm lý thực tiển của quần chúng Mỹ như hai khuynh hướng sau này:


  1. Jeffersonian: đèn nhà ai nấy sáng. Nước Mỹ đừng có dại dột làm sen đầm quốc tế mà phải lo cho chính mình trước đã. Đây là khẩu hiệu America First của Donald Trump.


  1. Hamiltionian: Ông không kiếm chuyện với ai (điều này không đúng với Hoa Kỳ hiện giờ), nhưng Thằng nào đụng chạm đến Ông thì Ông đập cho vỡ mặt! Đây là quyết định của Donald Trump khi thanh toán Tướng Suleimani sau thời gian dài không trả đủa Iran bắn tàu dầu, bắn hảng lọc dầu Saudi, bắn rơi máy bay không người lái, pháo kích căn cứ quân sự và đe dọa tòa Đại Sứ Mỹ ở Iraq.


Tất nhiên cuộc đời không đơn giản một chiều và mỗi Tổng Thống lại gánh chịu những hậu quả từ quyết định của các vị tiền nhiệm nên Trump tùy theo trường hợp và hoàn cảnh mà trộn lẩn giữa (1), (3) và (4) nhưng đặt nhẹ (2). Các nhà phân tích chính trị lại có cái nhìn một chiều nên cho là Trump bất nhất (unpredictable) khi muốn Hoa Kỳ giảm hiện diện ở Trung Đông mà lại khiêu khích Iran. Nhưng thực tế thì khác, Trump mâu thuẩn mà không mâu thuẩn vì muốn rút ra khỏi Trung Đông thì phải đánh cho thật đau để đối thủ không dám coi thường (như Nixon dội bom Hà Nội 1972), rồi sau đó hai bên mới nghiêm chỉnh thương lượng để tạo không gian cho Mỹ rút lui cho NATO trám vào (Trump tuyên bố rằng Hoa Kỳ không còn lệ thuộc vào dầu hỏa Trung Đông nên NATO - tức là Âu Châu - phải gánh thêm trách nhiệm). Hy vọng kết quả lâu dài không phải là Iran (giống như Bắc Việt Nam) thắng sau khi Hoa Kỳ rút trong trường hợp NATO là một lực lượng trung gian khả tín.


Tuy nhiên cũng khó so sánh vụ Iran với Việt Nam vì quyền lợi của Mỹ ở hai khu vực rất khác biệt: Đông Nam Á là cơ bắp trong dây chuyền thương mại toàn cầu nhưng Trung Đông vẫn là mạch máu dầu hỏa cho kinh tế thế giới. Chỉ có thể kết luận là chẳng ai biết được tương lai (thiên cơ bất khả lậu). Hoa Kỳ và thế giới thở phào khi Trump thấu cáy mà Iran không trả đủa nên không có chiến tranh. Nếu Trump và Iran cùng lợi dụng cơ hội này để thương lượng thì có thể tìm ra một giải pháp chung; còn nếu một bên thừa cơ sấn tới hay bên kia chờ dịp trả thù thì biển lửa Trung Đông vẫn còn tiếp diễn. It takes two to dance, tức là hai người cùng chịu ôm nhau ra sàn nhảy thì mới có nhảy đầm.

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Sống trong xã hội, người nào cũng có nghĩa vụ (duty, obligation) đóng thuế hay gia nhập quân đội ở hạn tuổi nào đó khi đất nước chiến tranh; bù lại, về già sẽ được hưởng quyền lợi (benefit) lương hưu, an sinh xã hội. Tuy nhiên, nếu cơ hội (opportunity) không bình đẳng, nghĩa vụ và quyền lợi công dân chưa đầy đủ ý nghĩa.
Cuộc hành quân của lối 3,000 Công an và Quân đội vào Thôn Hoành, Xã Đồng Tâm, gần Thủ đô Hà Nội lúc 4 giờ sáng ngày 09/01/2020 đã để lại vết nhơ rõ nét của một nhà nước ngụy ngôn và không ngại dùng bạo lực, dù dã man, tàn bạo để giữ quyền lợi bất chính.
Trước hết, để tránh mọi ngộ nhận, xin nói ngay rằng đây là chuyện của cá hồi, và chỉ riêng có cá hồi mà thôi. Nói theo tiếng Mỹ là cá hồi only. Chớ còn cá chim, cá chuồn, cá chép, cá chốt, cá lóc, cá lạt, cá lìm kìm, cá mập, cá mú, cá măng, cá cơm, cá cam, cá cờ, cá trê, cá trích, cá trẻm, cá heo, cá hương, cá hố, cá lù đù, cá lìm kìm, cá lia thia, cá đổng, cá đối, cá đèn cầy, cá bè, cá bẹ, cá bống – bất kể là bống kèo, bống dừa, hay bống đá – hoặc bất cứ một loại cá thổ tả nào khác đều hoàn toàn (và tuyệt đối) không có dính dáng gì tới vụ này.
Nhờ bị thất tình, anh Phó tỉnh trở thành nhà thơ. Nhà thơ Nguyên Trần, Nguyễn Tấn Phát. Trên danh nghĩa thì anh chỉ dưới một người mà trên vạn người. Anh là người có quyền lực thứ hai trong tỉnh. Về hệ thống ngang thì các ty sở chuyên môn trong khu vực đều trực thuộc tòa tỉnh.
Tiếng khóc ai oán của chị Nhung con cụ Lê Đình Kình - người bị lực lượng cưỡng chế giết chết ở Đồng Tâm - như một nhát dao xuyên suốt tất cả trái tim những ai lắng nghe nó. Cho dù họ là người của chính quyền hay các nhà hoạt động, những người khác hẳn nhau về chính kiến.
Vừa rời nhà thì trời lấm tấm mưa, đường trơn và tối nên tôi lái xe rất chậm – dù thuở ấy tuổi đời còn trẻ. Phải qua đêm nay, đêm giao thừa, tôi mới bước qua tuổi ba mươi – nếu tính theo âm lịch. Tam thập nhi lập nhưng tôi đang hơi lập cập vì vừa bắt đầu một cuộc đời mới, đời tị nạn.
«Giáo lý của người cách mạng » (*) của Serge Netchaïev là một bản văn gồm có 26 nguyên tắc nền tảng dành rìêng cho người làm cách mạng. Lê-nin, dĩ nhiên, là người thuộc lòng bức cẩm nang này. Đây có thể nói là tài liệu cội nguồn hướng dẫn người cộng sản làm cách mạng cướp chánh quyền, cầm quyền và giữ chánh quyền từ năm 1917 cho tới ngày nay.
Khoảng cách giàu nghèo tăng vọt không những ở Tây Phương mà còn khắc nghiệt hơn nhiều tại các nước đang phát triễn. Hiện Trung Quốc có nhiều tỷ phú hơn Hoa Kỳ trong khi nhiều tập đoàn đại gia mọc lên nhanh chóng ở Ấn Độ, Việt Nam. Ngược lại đa số công nhân vẫn còn sống chui rút trong các ổ chuột ở những thành phố lớn. Hai câu hỏi đặt ra là (1) tại sao tại Á Châu không trổi dậy phong trào dân túy phản kháng như ở Âu-Mỹ, và (2) liệu chênh lệch giàu nghèo trong các nước đang mở mang có sẽ thu hẹp dần hay ngày càng thêm sâu rộng?
Công cuộc Cách mang Công Nghệ lần thứ Tư-CMCN-4.0-đang ập vào nước ta như vũ bão, có tác động sâu sắc tận gốc rễ của xã hội. Do đó bộ Thông tin-Truyền thông đã gửi đi nhiều thông điệp về cuộc CMCN-4.0 tới mọi người dân, mọi gia đình, doanh nghiêp, tổ chức Nhà nước, các đoàn thể xã hội, với hy vọng tận dụng những thành quả của CMCN-4.0 sẽ là công cụ hữu hiệu để Viêt Nam thưc hiện bỏ đi gánh nặng của quá khứ
Điều đáng trân trọng nơi cư sĩ Nguyên Giác là tác giả bám chặt kinh điển và lời dạy của chư Tổ, không dám phóng túng cho nên nội dung có thể khô khan, nhưng “chắc ăn” và nó giúp độc giả ngộ được “Tông Chỉ Phật” mà không lạc vào đường tà.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
XEM NHIỀU
(Xem: 6501)
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
(Xem: 5333)
Lời tòa soạn: Gần đây, nhiều ý kiến, tranh cãi gay gắt về vai trò và công trạng sáng lập chữ quốc ngữ, đặc biệt xung quanh nhà truyền giáo người Bồ Đào Nha Alexandre de Rhodes. Việt Báo xin trích đăng lại bài viết của tác giả Mai Kim Ngọc trong mục VVNM năm 2013, bài viết là một tham khảo kỹ lưỡng về chữ quốc ngữ và vai trò của Alexandre de Rhodes, và tác giả đề cập đến sự “vô phép” trong Phép Giảng Ngày khi người tu sĩ Đắc Lộ này nói về Tam Giáo của nước chủ nhà.
(Xem: 5198)
WASHINGTON (VB) -- Sở Hàng Không Liên Bang (FAA) nói rằng ngành hàng không rất là may mắn vì suýt nữa là có thể rớt thêm 15 chuyến bay trên phi cơ Boeing 737 MAX.
(Xem: 4584)
Mỹ đánh thuế lên thép nhập cảng từ Việt Nam lên tới 456% đối với các sản phẩm thép mà VN sử dụng nguyên vật liệu được nhập cảng từ Nam Hàn và Đài Loan, theo bản tin của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) cho biết hôm 17 tháng 12. Bản tin VOA cho biết thêm thông tin như sau.
(Xem: 3947)
Vợ chồng ai cũng vậy, sau một thời gian dài sống chung thì thế nào tâm tánh cũng phải thay đổi chút chút…Chịu đựng nhau được hay không là chuyện riêng rẽ của từng gia đình và từng cá nhân mỗi người.