Hôm nay,  

Mikhail S. Gorbachev Ba Mươi Năm Nhìn Lại

30/12/201912:21:00(Xem: 4174)

                            

                                                                       Dao Nhu

                                                                           *

LỜI PHI LỘ- Cứ mỗi độ lễ Giáng Sinh-Noel-về, người dân Nga và các dân tộc các nước Tân Cộng Hòa Đông Âu nhớ lại đêm Giáng Sinh 25-12-1991, Tổng Bí Thư Đảng Công sản Liên Xô, Mikhail  S. Gorbachev lên đài truyền hình tuyên bố từ chức. Liên Bang Xô Viết thật sự chấm dứt sau 70 năm thành lập. Đêm Giáng Sinh năm đó tại Công Trường Đỏ-Moskowa-một người lính Nga lặng lẻ hạ lá cờ “Búa Liềm” của LBXV;lá cờ Xanh Trắng Đỏ-lá cờ của một nước Nga mới-Tự do, Dân chủ, tung bay trên đỉnh điên Kremlin.

Để trả lời câu hỏi: Liệu Mikhail Gorbachew có ân hận vì để mất Liên Bang Xô Viết?- Tôi mạn phép ghi lại nơi đây những chứng tích tư duy của .Gorbachev thay đổi xã hội Xô Viết vào thời kỳ đó như thế nào? Một phần những dữ kiên của bài viết này, dựa trên những sự kiện được chinh Mikhail S. Gorbachev ghi lại trong quyển sach thời danh của ông:” A Time  For Peace” do nhà xuất bản Richardson & Steirman - New York ấn hành vào năm 1985-Và dựa trên những hoat động kinh tế và Chinh trị của ông khắp Âu Châu và Mỹ cho đến tháng 12 năm 1991…

 

                                                              ***

   Ngày 9 tháng 11-1989, cột mốc lịch sử vô cùng quan trọng của châu Âu, của Cộng sản Liên Xô, của Đông Âu, của Chiến Tranh Lạnh–bức tường Đông Bá Linh sụp đổ! Ngay sau đó những biến cố to lớn của Âu châu nối tiếp nhau diễn tiến.

  - Ngày 3 tháng 10-1990, nước Đức thống nhất chỉ trong vòng 1 năm sau khi bức tường Đông Bá linh sụp đổ.

  - Tháng 6-1991 Boris Yeltsin, đắc cử Tổng thống của LBXV trong cuộc bầu cử tự do dưới chế độ Công sản Liên Xô .

  - Đêm giáng sinh 25/12/1991, Mikhail Gorbachev, Chủ Tịch, Tổng Bí Thư cuối cùng của LBXV, lên đài truyền hình Mạc Tư Khoa chính thức từ chức. LBXV thực sư chấm dứt sau hơn 70 năm thành lập với chính sách chuyên chính độc tài..

  - LBXV–USSR-không còn nữa và trở lại tên xưa NGA-RUSSIA

  -  Đảng cộng sản Xô Viết bi xóa sổ, bị đặt ra ngoài vòng pháp luật, cấm hoạt động trên đất Nga

  -  Chiến Tranh Lạnh chấm dứt. Nhân loại thoát khỏi ảnh hưởng cuộc chiến tồi tệ đó. 

  - Hoa kỳ vươn lên thành siêu cường duy nhất kinh tế chính trị và quân đội, lãnh đạo thế giới.

  - Thế Giới Đơn Cực được thành hình và

  - Tư tưởng Toàn Cầu Hóa được khai sanh từ đó.

 

Vào năm 2009, để kỷ niệm 20 năm sau khi bức tường Đông Bá linh sụp đổ, Mikhail Gorbachev xuất hiện trong cuộc phỏng vấn của hãng thông tấn Đức, ông khẳng định từ khi ông lên làm Tổng bí Thư Liên Xô, 1985, ông thực sự muốn Đổi Mới đất nước Liên Xô để cứu nguy một Liên Xô đang sụp đổ vì nền kinh tế XHCN không còn sức sống, lạc hậu. Ông quyết tâm theo đuổi ba tiến trình:

     1- Perostroika:  Tái kiến trúc lại xã hội LX

     2- Glastnost:     Mở cửa-Công khai hóa    

     3- Uskoreniye:  Tăng tốc kinh tế

 Trong dịp này ông cũng bộc lộ: Bức tường Đông Bá linh sụp đổ hồi năm 1989 do sự đồng tình của ông, và chính ông đã thúc đẩy thống nhất nước Đức mặc dầu Thủ tướng Anh lúc đó, Margaret Thatcher đã cho ông hay là bà và chính phủ Anh không muốn nhìn thấy nước Đức thống nhất. Dân tộc Đức hôm nay(gồm có những người đông Đức, Cộng sản trước kia), không ai chối cãi việc làm vô cùng to lớn đó của Gorbachev ngay cả đương nhiệm Thủ Tướng Đức, bà Angela Merkel vốn dĩ một phụ nữ Đông Đức. Như thế là hơn 30 năm về trước chính Gorbachev đã khai sinh bộ mặt châu Âu hôm nay.

   Trong quá khứ, Mikhail Gorbachev là người đã đóng góp lớn lao trong việc thiết lập quan hệ giữa Cộng Sản và Tư bản trên thế giới. Sự cống hiến của ông cho nhân loại mỗi ngày mỗi nổi bật trong suốt hơn 30 năm qua. Richard Nixon, cố Tổng thống Hoa Kỳ đã gọi Gorbachev là Người Của Thế Kỷ, the man of the century. Nhưng chính trong nước Nga hôm nay cũng như trong Liên Bang Xô Viết cũ không ít người coi ông là kẻ phản bội, kẻ hoạt đầu làm tan rã LBXV và đánh mất vị trị siêu cường của Liên Xô…Chính bản thân của Gorbachev, ông cũng công nhận ông đã làm nhiều điều tốt cho Nga, cho Đông Âu, cho Châu Âu, cho Thế giới, nhưng ông cũng công nhận ông đã thất bại trong vấn đề lãnh đạo kinh tế Nga vì chính sách cải tạo kinh tế, cải tạo xã hội nửa vời thiếu quyết liệt của ông. Tháng 11-1987, trong buổi họp của Đảng Cộng sản tại Moscow, Boris Yeltsin, không hiểu được ông, đã dùng ngón tay trỏ chỉ thẳng vào mặt ông và lên tiếng phê bình ông là ông quá chậm chạp, chần chừ, không dốc toàn lực canh tân, tái cấu trúc lại xã hội Xô Viết…

    Thật sư, trong công cuộc cải tổ tái cấu trúc Liên Xô lúc nào ông cũng bị sư phản kháng vô cùng quyết liệt của nhóm bảo thủ của CSLX. Vì chính ông có ý dung hòa giữa hai phe nhóm, cho nên chính sách tái cấu trúc xã hội LX của ông đi giữa hai gọng kèm của Bảo thủ và Cấp tiến

đã dẫn đến chính sách nửa vời, thiếu quyết liệt cuối cùng là dẫn đến sư thất bại trong nội trị và dân sinh.

    Da dĩ vào đó sự cố lò phản ứng hạt nhân ở Chernobyl-1986, chỉ một năm sau khi lên nắm chính quyền, Gorbachev bị Thế giới lên án và yêu cầu ông đưa ra tòan bộ sự thật, phải minh bạch hóa tai nạn nguyên tử khủng khiếp này. Trong lúc đó phe bảo thủ áp lực ông, muốn ông giữ kín. Bộ máy quan liêu bảo thủ cực đoan của đảng CSLX không cho phép ông tiết lộ toàn bộ sư thật.

   Tiếp theo là vụ một phi công Tây Đức, đáp chiếc phi cơ nhỏ an toàn tại Quãng Trường Đỏ- Hồng Trường- tại Moscow, giữa ban ngày, thanh thiên bạch nhật. Nhân dịp này, phe bảo thủ cho rằng ông đã phản bội những nguyên tắc của chủ nghĩa cộng sản, ông không chú tâm bảo vệ biên giới và an ninh của Liên Xô.

    Vì sự giành giựt quyết liệt giữa các phe phái, Cấp tiến và Bảo thủ, năm 1988 Gorbachev liền đề xuất chính sách Glastnost- Công khai hóa- gồm có tự do báo chí, tự do ngôn luận, trả tự do cho các tù nhân chính trị và những người bất đồng chính kiến.

    Tháng 3-1988 dự luật Hợp Tác Xã bắt đầu có hiệu lực. Chính sách HTX là một trong những cải tổ kinh tế cấp tiến nhất trong những năm đầu chấp chánh của Gorbachev. Theo luật Hợp Tác Xã, lần đầu tiên dưới chế độ cộng sản, người dân Liên Xô được hưởng quyền sở hữu các doanh nghiệp- (quyền tư hữu tài sản lần đầu tiên được nhìn nhận tại LBXV) trong các lãnh vực dịch vụ, sản xuất và được quyền quan hệ với nước ngoài trong thương mại, mậu dịch. Và Gorbachev cũng cho người dân Liên Xô được hưởng một số quyền lợi khác coi như những yếu tố căn bản  cho quá trình tư nhân hóa sau này.

     Năm 1988, bộ đội LX buộc phải triệt thoái ra khỏi Afghanistan sau 10 năm sa lầy ở đó, và hơn 15 ngàn binh sĩ LX bị giết chết, lôi theo sự suy thoái tinh thần của người dân LX và sau đó là sự suy thoái kinh tế. Uy tín LX sụp đổ trước thế giới.

     Và cũng năm 1988, trong một buổi họp với các nhà lãnh đạo của các nước Đông Âu tại điện Cẩm Linh, Mikhail Gorbachev, Chủ tịch, Tổng Bí Thư LBXV, long trọng tuyên bố: LBXV sẽ không bao giờ can thiệp vào nội tình của các quốc gia Động Âu. Động thái này của Gorbachev được xem như khai màu chấm dứt Chiến Tranh Lạnh.

     Tháng 2-1991- trước sức ép vì những sự thay đổi quá nhanh của xã hội, hậu quả của tiến trình dân chủ hóa của ông, Gorbachev cho phép các nghị viên có tự do tranh cử, đa đảng. Như vậy chính Gorbachev, một TBT của đảng CSLX đã tước đoạt quyền hạn của đảng CSLX. Điều 6 của Hiến Pháp LX bị xóa. LBXV đang theo đuổi chính sách đa nguyên.

    Vào thời kỳ này phe bảo thủ cực đoan-hard linners- đánh phá ông dữ dội vì họ cảm thấy chính ông đã đã đánh mất quyền lực và sự độc tôn của ĐCS và vai trò siêu cường của LX trên thế giới.

     Vì hệ quả của tiến trình Dân Chủ Hóa của ông, một số nước Cộng Hòa của Liên Bang cố gắng ly khai. Điều này đẩy ông vào tình trạng khó xử. Ông đã phải chọn giải pháp níu kéo với mô hình LBXV trên cơ sở chấp nhận những nước Cộng Hoà độc lập tự nguyện qua Hiệp Ước Liên Bang. Quyết định nửa vời này không thỏa mãn được ai Bảo thủ lẫn Cấp tiến.  Cuối cùng Mikhail Gorbachev đã xuất hiện trên truyền hình Moscow vào đêm Giáng Sinh 25/12/1991 ông chính thức từ chức Chủ tịch LBXV, chấm dứt 70 năm thống trị chuyên chính của đảng CSLX.

    Mikhail Gobachev rời khỏi quyền hành từ đó. Có những lời khen cũng như khá nhiều những 

lời chỉ trích ông. Tại quê hương ông, ông bị chỉ trích như là một thủ phạm đã chôn vùi vị thế siêu cường của Liên Xô. Chính sách cải tổ kinh tế xã hội nửa vời của ông cũng bi lên án đã đưa nước Nga vào cuộc khủng hoảng kinh tế vô cùng tệ hại. Nhưng bên cạnh đó những giá trị Tự do, Dân chủ, mà ông đã xây dựng cho đất nước ông, cho các quốc gia động Âu thì không ai có thể phủ nhận được. Gần đây, trong cuộc phỏng vấn của hãng thông tấn của Đức, Mikhail Gorbachev đã vén lên tấm màng bí mật là chính ông đã để cho bức tường đông Bá Linh bi phá vỡ và cũng chính ông đã để cho cuộc thống nhất nước Đức tiến hành nhanh chóng nếu không muốn nói là ông đã gián tiếp thúc đẩy cuộc thống nhất nước Đức.

 

     Sau đêm giáng sinh 25/12/1991, ông đã rời khỏi quyền hành nhưng ông không ngừng theo dõi đời sống chính trị toàn cầu và nước Nga của ông. Ông luôn luôn bênh vực Tự do và Dân Chủ- Ông kịch liệt lên án chuyên chính độc tài. Mùa hè năm 2008 trong một cuộc tiếp xúc với các sinh viên đại học Moscow, ông kịch liệt lên tiếng chỉ trích Tổng thống Nga lúc ấy, Vladimir Putin, khi biết ông này có nhiều tham vọng đưa nước Nga trở lại thời Đế chế; ông phát biểu cùng với sinh viên tại Trung tâm mùa Hè năm đó:

    “Cần có một đảng Dân Chủ tại Nga, để đối trọng với đảng“Nước Nga Thống Nhất” của Putin, một dị dạng của Đảng Cộng Sản.”

 

    Với chừng ấy chứng liệu lịch sử có đủ để cho nhân loại nhìn nhận Mikhail Gorbachev một biểu tượng nhân văn, Hòa bình, Độc lập,Tự do, và Dân chủ…Đế chế Công sản LBXV được xây dựng lên bằng sắt máu, bằng sinh mạng hàng triệu người. Vùng đất bao la lạnh lẻo băng giá, Siberia, là nhà tũ khổ sai lao động đã chôn vùi hàng triệu người dám chống lại chính sách Chuyên chính Vô sản của ĐCSLX.  Nhưng Mikhail S. Gorbachev đã lật đổ, giải thể đế chế công sản LBXV không tốn một viên đạn, không tốn một giọt máu của người dân Nga…Phải công nhận đó là một cống hiến lớn lao như một phép mầu của Gorbachev vào lịch sử vinh quang của nước Nga và nhân loại…

  Bước sang năm 2020, chúng ta hy vọng chăng nước Việt sẽ có một Gorbachev sẽ làm nên lich sử một nước Viêt Nam mới?…/.

 

Đào Như

BS Đào Trọng Thể

Giáng Sinh 2019

 

Bài đề nghị đọc thêm:

    BORIS YELTSIN VÀ LỊCH SỬ NƯỚC NGA HIÊN ĐẠI- của cùng tác giả Đào Như

    https://vietbao.com/a175695/boris-yeltsin-va-lich-su-nuoc-nga-hien-dai

 

    

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Không ai biết chắc khi nào một đế chế sẽ sụp đổ. Chẳng ai có thể xác định chính xác thời điểm Đế chế La Mã, Bồ Đào Nha, Ottoman hay Anh kết thúc. Trong bài thơ "Waiting for the Barbarians", nhà thơ Hy lạp Constantine P. Cavafy nhiều lần khẳng định rằng những kẻ man rợ sẽ đến hôm nay. Người ta chờ đợi, như thể đây là chuyện thường nhật như việc một công ty sẽ phá sản, hay một buổi lễ ra trường vậy. Nhưng một đế chế thì sao? Liệu vào thời của mình, nhà thơ Hy Lạp Cavafy có thuộc về một đế chế nào đáng để gọi là đế chế không?
Tôi hoàn toàn (và tuyệt đối) không có năng khiếu hay tham vọng gì ráo trong lãnh vực thơ văn/thi phú. Suốt đời chỉ ước mong sao có sách báo để đọc, để thưởng thức những lời hay ý đẹp của giới văn nhân thi sỹ, là vui thích lắm rồi. Sở thích, cùng niềm vui, tuy giản dị thế thôi nhưng đôi lúc tôi vẫn bị lôi thôi vì những câu cú (vô cùng) tối nghĩa:
Tệ nạn “dưới đẩy lên, trên đùn xuống” và “vô trách nhiệm” không mới trong cán bộ, đảng viên CSVN, nhưng số người “sáng vác ô đi tối vác về” vẫn khơi khơi trong hệ thống cầm quyền mới là điều lạ. Tổng Bí thư đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng từng nói:“Ai không làm thì đứng sang một bên cho người khác làm”, nhưng không ai muốn về vườn vì chứng bệnh nan y “tham quyền cố vị” đã có trong máu thịt Đảng...
Đảng CSVN đang bối rối về câu hỏi: Tại sao phải kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Cộng sản Hồ Chí Minh để xây dựng đất nước? Lý do đơn giản, vì đảng sợ “dân chủ”, nhát “tự do” và lo phải đối phó với tình trạng “tự diễn biến, tự chuyển hóa” trong nội bộ đảng, đe dọa sự sống còn của chế độ...
BBC ái ngại loan tin: “Hôm 8/6, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã phát một video (‘Thông tin xuyên tạc ẩn tu của ông Thích Minh Tuệ’) có độ dài 3 phút 40 giây … Sau khi phóng sự được đăng tải trên các trang báo, cũng như các trang mạng xã hội, có không ít người nghi ngờ về độ chân thực của video”.
Hội nghị thượng đỉnh về hoà bình cho Ukraine tại Bürgenstock, Thụy Sĩ vào ngày 15 và 16 tháng 6 năm 2024 được coi là một thành công khiêm nhường cho Ukraine. 80 nước đã lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ cho chính nghĩa đấu tranh của Ukraine, nhưng tiếp tục phát huy thành quả này sẽ là không chắc chắn.
Cảnh người Mỹ tranh cãi và dọa dẫm kiện tụng liên quan đến “Thập giới” lại làm tôi nghĩ đến “Thập cửu giới” – tức “Mười chín điều đảng viên không được làm” trên đất Việt. Trên phương diện sử học thì “Thập giới”, hay “Mười điều răn”, chính là bộ luật hình sự đầu tiên của nhân loại. Theo Cựu ước thì bộ luật này được Thượng Đế ban cho Nhà tiên tri Moses trên đỉnh núi Sinai để thiết lập trật tự cho cộng đồng Do Thái. Cũng trên phương diện sử học thì Cựu ước chính là một “đại tự sự” – một “câu chuyện lớn” tương tự câu chuyện về Bốn ngàn năm văn hiến hay con Rồng cháu Tiên của chúng ta v.v.. – với ý hướng tạo một bản sắc chung để kết hợp các bộ lạc Do Thái lại với nhau.
Tôi quen Đinh Quang Anh Thái đã lâu, lâu tới cỡ không còn biết là mình đã gặp gỡ y vào cái thuở xa xưa nào nữa. Dù không mấy khi có dịp “giao lưu” (hay “tương tác”) nhưng tôi vẫn nghe thằng chả ra rả hàng ngày, về đủ thứ chuyện trên trời/biển – ròng rã suốt từ thế kỷ này, qua đến thế kỷ kia – và hoàn toàn chưa thấy có dấu hiệu gì là gã sẽ (hay sắp) tắt đài trong tương lai gần cả. Nghề của chàng mà. Tắt tiếng là (dám) treo niêu luôn, chớ đâu phải chuyện chơi. Chỉ có điều hơi bất ngờ là đương sự không chỉ nói nhiều mà viết cũng nhiều không kém. Hết xuất bản Ký 1, Ký 2, rồi tới Ký 3. Nay mai (không chừng) sẽ có Ký 4 và Ký 5 luôn nữa.
Đảng CSVN tiếp tục cãi chầy cãi cối về các quyền tự do tôn giáo, tự do tư tưởng, tự do báo chí, tự do lập hội và tự do biểu tình. Tất cả những quyền này đã được quy định trong Hiến pháp 2013, nhưng khi thi hành thì lại nại cớ “theo pháp luật quy định” với những điều kiện khe khắt để can thiệp thô bạo...
Việc tòa án New York sẽ công bố mức án của Donald Trump vào ngày 11 tháng 7 năm 2024 và kết quả của cuộc bầu cử tổng thống vào ngày 5 tháng 11 năm 2024 là hai diễn biến nội chính trọng đại của nước Mỹ, nhưng cũng sẽ là thách thức mới dành cho các nước khắp thế giới. Nhiều nước đang quan tâm, theo dõi và chuẩn bị tìm cách đối phó, trong đó có cả châu Âu.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.