Hôm nay,  
Việt Báo Online

Mừng Sinh Nhật 80 và Tái Bản 2 Tác Phẩm của Nhã Ca: Hồi Ký Một Người Mất Ngày Tháng & Truyện Dài Phượng Hoàng

22/10/201909:44:00(Xem: 1545)
Mừng Sinh Nhật 80 và Tái Bản 2 Tác Phẩm của Nhã Ca: Hồi Ký Một Người Mất Ngày Tháng & Truyện Dài Phượng Hoàng

Nha Ca Ky Sach
Nhà văn Nhã Ca (trái) ký sách cho Thảo Trương.

Nha Ca va ban huu
Nhã Ca & bằng hữu

 

Nha Ca
Nhã Ca và chiếc bánh sinh nhật.

 

WESTMMISTER (VB) – Nhà văn Nhã Ca, chủ nhiệm sáng lập của nhật báo Việt Báo đã được đại gia đình Việt Báo và bạn hữu xa gần chúc mừng đại thọ 80 và tái bản phát hành Nhã Ca Hồi Ký và truyện dài Phượng Hoàng trong đêm Thơ Nhạc và Bạn Hữu rộn ràng tiếng cười và đầy ắp tình thân tại hội trường Việt Báo, trên đường Moran, thành phố Westminster, miền Nam California, Hoa Kỳ, vào chiều tối Thứ Bảy, ngày 19 tháng 10 năm 2019.

Xướng ngôn viên Thụy Trinh điều hợp chương trình đã cho mọi người biết rằng nhà thơ Trần Dạ Từ hôm nay đang bệnh nên không có mặt trong đêm nay và vì vậy “tất cả chúng ta cùng thay mặt chú Trần Dạ Từ chung vui với cô Nhã Ca.”

Lời mở đầu mừng sinh nhật trong đêm Thơ Nhạc và Bạn Hữu là từ nhà văn lão thành Doãn Quốc Sĩ, năm nay đã 96 tuổi. Qua giọng đọc chậm rãi, rõ ràng và hơi hám còn mạnh mẽ trong một bài viết sẵn, nhà văn Doãn Quốc Sĩ nhắc lại những kỷ niệm thân thiết của ông với nhà văn Nhã Ca và nhà thơ Trần Dạ Từ cũng như mối thân tình giữa hai gia đình. Nhà văn Doãn Quốc Sĩ kể:

“Tôi và Từ cùng đi học tập cải tạo ở trại Gia Trung, gần thành phố Pleiku. Ở nhà, Nhã cũng như bà xã tôi phải vất vả xoay sở để vừa sinh tồn, vừa đi thăm nuôi chúng tôi trong tù”.

Hài hước nhất mà có lẽ cũng chỉ có ở đất nước cộng sản là câu chuyện nhà văn Doãn Quốc Sĩ kể rằng chỉ vì hôn người vợ hiền lặn lội đường xa từ Sài Gòn lên Pleiku thăm chồng và được chồng hôn trước mặt cán bộ cai tù mà nhà thơ Trần Dạ Từ đã bị “la là ‘đồi trụy’ và bị cắt ngắn cuộc gặp” mặt hiếm hoi đó.

Nhà văn Doãn Quốc Sĩ kể tiếp chuyện ông và nhà văn Nhã Ca đi thăm nhà báo Hiếu Chân và nghe được 2 câu thơ mà ông nhớ mãi:

“Khi tôi ra tù lần đầu vào năm 1984, tôi và Nhã hay cùng đi thăm các bạn bè văn hữu. Nhớ thỉnh thoảng hai anh em đi thăm ông bạn già Nguyễn Hoạt, hay Hiếu Chân, ở cổng xe lửa Trương Minh Giảng. Ông bạn có 2 câu thơ vui nổi tiếng:

“Người ta hiếu lợi hiếu danh

Nào ai lại có như mình hiếu chân…”

Nhà văn Doãn Quốc Sĩ kết thúc phát biểu với lời chúc mừng nhà văn Nhã Ca sinh nhật 80 và chúc bà có thêm 20 năm nữa chung sống hạnh phúc với nhà thơ Trần Dạ Từ và với các con cháu và bằng hữu.

“Em có lũ con thơ

bị quê hương ruồng bỏ

Từ bóng tối hận thù.

Em nghiến răng...

Ném con cho giông tố...”

Khi tiếng hát cao vút của nữ ca sĩ Bích Liên cất lên trong nhạc phẩm “Ném Con Cho Giông Tố” của thi nhạc sĩ Trần Dạ Từ người nghe có cảm giác như vừa được nhấc lên cao bởi những cơn sóng lớn của các biến cố đã xảy ra tại Việt Nam trong hơn nửa thế kỷ qua mà nhà thơ Trần Dạ Từ và nhà văn Nhã Ca là những chứng nhân kể lại trong các tác phẩm của họ. Cùng chung nghiệp vận của dân tộc, nhà văn Nhã Ca đã phải đau đớn “nghiến răng” để cho những người con của mình vượt đại dương sóng to gió lớn đầy gian nguy trên đường đi tìm tự do.

Kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa, trong phần giới thiệu về cuốn Nhã Ca Hồi Ký, nói rằng cuốn sách này đã được viết cách nay 30 năm sau khi nhà văn Nhã Ca ra khỏi nhà tù lớn là đất nước Việt Nam để đến Thụy Điển định cư. Ông nói 2 tác phẩm ra mắt đêm nay nằm trong số hơn 40 tác phẩm của nhà văn Nhã Ca đã viết. Ông cho biết Nhã Ca Hồi Ký không chỉ viết về “cõi âm” mà “trong đó con người chỉ là chất liệu cho phương án xây dựng một xã hội đảo ngược” của cộng sản, mà còn có nhiều điều tốt đẹp và lòng tử tế của con người đối với nhau. Ông kể về tấm lòng tử tế và yêu thương đáng quý của cựu tổng giám đốc Kỹ Thương Ngân Hàng Nguyễn Chánh Lý đối với gia đình nhà thơ Trần Dạ Từ và nhà văn Nhã Ca. Ông kể trường hợp nhà văn Mai Thảo được nhà văn Nhã Ca chứa chấp ở căn nhà số 142 đường Tự Do, Sài Gòn, khi còn trốn tránh sự truy lùng của công an cộng sản. Nhắc đến lòng tử tế của con người đối với con người, ông Nguyễn Xuân Nghĩa cho biết nhà thơ Trần Dạ Từ thường dặn dò rằng hãy “cư xử xứng đáng, bình tĩnh thì con cái mới khá.”

Nhã Ca Hồi Ký Một Người Mất Ngày Tháng đã được nhà văn Nhã Ca viết tại Thụy Điển năm 1989 và do Nhà Xuất Bản Thương Yêu xuất bản lần đầu tiên tại Hoa Kỳ vào năm 1991. Lần tái bản này, năm 2019, dày hơn 650 trang, gồm 3 phần phụ lục.

Nhà thơ Trịnh Y Thư, đang phụ trách Nhà Xuất Bản Văn Học, giới thiệu cuốn truyện dài Phượng Hoàng. Ông cho biết rằng:

“Phượng Hoàng là tên một loài chim thần thoại, bay lên từ cõi hoang tàn đổ nát, đó cũng là tên của nhân vật chính trong truyện. Có lẽ chị Nhã Ca đã viết cuốn truyện này từ thời rất sớm trong sự nghiệp văn chương của chị. Cuốn sách thuật chuyện cô nữ sinh tỉnh nhỏ yêu người thầy giáo của mình, và những bi kịch cũng như thảm kịch của cô gái và gia đình cô xảy ra sau đó. Tuy nhiên, cô gái không gục ngã mà với tất cả sức mạnh và ý chí đã vượt qua bao nghịch cảnh để vươn lên tìm lại lẽ sống.

Có lẽ đó là ý nghĩa của chữ Phượng Hoàng.

Cuốn sách xuất bản lần đầu năm 1969, cách đây đúng nửa thế kỷ. Gọi là sách mà không hẳn là sách. Chính nhà văn Nhã Ca đã nói như thế, bởi vì tuy nó được in như một cuốn sách nhưng thực chất mang hình thức như một tờ tạp chí khổ nhỏ, bìa mỏng, in ấn sơ sài, giá rẻ, bày bán tại các sạp báo có gần như khắp nơi tại miền Nam VN trước 75.

Như chúng ta biết, sau 1975, toàn bộ nền văn học Nam VN bị nhà nước Cộng sản tìm cách truy diệt. Cùng với những tác phẩm văn học của các nhà văn nhà thơ khác cùng thời, sách của chị Nhã Ca bị đem ra đốt và không ai được quyền lưu giữ sách trong nhà. Tuy vậy vẫn có người vì lòng yêu quý và thương tiếc một nền văn học bị tiêu hủy một cách tàn bạo như thế, nên mặc dù cực kỳ nguy hiểm cho bản thân và gia đình, họ vẫn bí mật lưu trữ những tác phẩm ấy. Nhờ thế rất nhiều tác phẩm của chị nhà văn Nhã Ca viết trước 1975 ngày nay vẫn tồn tại.

Ngoại trừ cuốn Phượng Hoàng. Cuốn truyện là đứa con tinh thần của chị bị thất lạc suốt nửa thế kỷ nay. Tưởng không bao giờ trông thấy cuốn sách nữa, nhưng do một cơ duyên nào đó, cách đây không lâu, chính xác là tháng 7 năm 2019 này, một người bạn trẻ của chị từ trong nước gửi sang Mỹ cho chị một thùng sách cũ, trong đó có cuốn Phượng Hoàng.” 

Nhà thơ Đỗ Qúy Toàn đọc một đoạn trong bài trường ca “Hòn Đá Làm Ra Lửa” của nhà thơ Trần Dạ Từ làm trong tù ghi nhớ trong tâm và được viết ra thành chữ lần đầu tiên tại Thụy Điển vào tháng 11 năm 1988. Toàn văn bài thơ được đăng lần đầu vào tháng 4 năm 1989 tại Hoa Kỳ trong Tạp Chí Văn do nhà thơ Mai Thảo chủ biên, trong “Số Đặc Biệt Chào Mừng Trần Dạ Từ-Nhã Ca tới Miền Đất Tự Do.”

“Yên tâm nhé em. Em lo lắng gì nữa

Quả thật đằng sau khúc tụng ca bi tráng của J. S. Bach

Có nỗi khiếp sợ dịch đậu mùa la hét

Nhưng, cái mặt rỗ chằng chịt của tôi em từng ôm

Nó chẳng nhắc em sao:

Rằng việc chủng ngừa đậu mùa đã công hiệu

 

Hãy tin sự khôn ngoan của nhân loại

Tôi chia xẻ với em khúc tụng ca bi tráng

của quê hương và thời đại chúng ta…”

 

Một tình tiết khá đặc biệt trong đêm Thơ Nhạc và Bạn Hữu làm cho niềm vui của mọi người thêm viên mãn là giáo sư Tenzin Dojree -- người con nuôi tinh thần gốc Tây Tạng của nhà văn Nhã Ca -- cũng là giáo sư tại Đại Học UC Santa Barbara và California State Fullerton và Chủ Tịch Ủy Ban Tự Do Tôn Giáo của Quốc Hội Hoa Kỳ, đã được nhà thơ Trần Dạ Từ nhờ đọc bài thơ tiếng Anh mà nhà thơ Trần Dạ Từ vừa làm cùng ngày 19 tháng 10 tại bệnh viện để tặng nhà văn Nhã  Ca. Chị Huyền (cư sĩ Diệu Đế là mẹ của Thầy Kusho [Ven. Kongchok Woser] cho biết sáng ngày 19 tháng 10 Thầy Kusho đến bệnh viện thăm Bác Từ chúc Bác Từ sớm khỏe để làm thơ cho Thầy đọc. Ngay lúc đó, nhà thơ Trần Dạ Từ lấy bút giấy làm bài thơ này và nhờ Thầy Kusho edit dùm. Bài thơ có tựa đề The Beat [Nhịp Đập]. Đoạn đầu như sau.

He was left on a roadside

His heart lift her up

The heart goes with her

A heart in the ear, it whispers

A heart in the chest, it breathes

A heart in the belly, it kicks,

kicks

ah, it pushes

Three hearts take her into beat

Beat, beat, beat as one

And she goes, goes on

Bài thơ Một Đoạn Nhã Ca của nhà thơ Nhã Ca đã được ca sĩ Bích Liên diễn tả sống động qua giọng truyền cảm.

“Bụi là xác thân nhưng tù đầy thanh tịnh

dẫu tôi quạnh hiu như loài hươu trên núi cao

như con tê giác nhẵn sừng hùng hổ

hay con chim sẻ trốn trên mái nàng

tôi cũng luôn luôn nở hoa huyên náo

trong tình nhân, trong ái tình tôi

đỏ rực…”

Nhân vật mà nhiều anh chị em nói đùa hôm đó là “birthday girl” tức nhà văn Nhã Ca trong phần phát biểu bày tỏ lòng cảm ơn đến tất cả mọi người đã vì bà mà đến chúc mừng ngày sinh nhật 80 tuổi là thời điểm mà bà gọi là giống như chiếc xe “đã ra exit.” Nhà văn Nhã Ca kể rằng khi gửi thiệp mời ngày này đến thi sĩ Du Tử Lê, ông dặn là sẽ đến dự và đọc bài thơ Thanh Xuân của bà. Nay thi sĩ Du Tử Lê đã ra đi nên bà thay ông để dọc bài thơ này. Lời 2 đoạn giữa của bài thơ như sau.

Rồi lá mùa xanh cũng đỏ dần

Còn đây niềm hối tiếc thanh xuân

Giấc mơ choàng dậy tan hình bóng

Và nỗi tàn phai gõ một lần

 

Kỷ niệm sầu như tiếng thở dài

Khuya chìm trong tiếng khóc tương lai

Tầm xa hạnh phúc bằng đêm tối

Tôi mất thời gian lỡ nụ cười

Đang tuổi thanh xuân phơi phới mà nhà thơ đã nhìn ra cái tương lai tàn phai là điều kỳ diệu và tuyệt vời nhất là 2 câu:

Giấc mơ choàng dậy tan hình bóng

Và nỗi tàn phai gõ một lần

Nó vừa mang ý nghĩa triết lý sâu thẳm của cuộc đời vừa gợi hình sống động đến mức khi nghe qua là giật mình như người vừa tỉnh mộng sau tiếng gõ tàn phai của thực tại hiện tiền.

Nhưng khi đang yêu thì nhà nhơ Nhã Ca cũng rất mực cuồng nhiệt và lãng mạn như trong bài thơ Nhã Ca Mùa Đông mà Chủ Bút Việt Báo nhà văn Phan Tấn Hải đã đọc để tặng sinh nhật nhà thơ nhà văn Nhã Ca.

Kỳ diệu thay khi nghĩ đến anh

Lối nào đây biết lối nào gần

Mọi sự tới lui làm sao em từ chối

Không còn là con chim

Con chim gian xảo giấu mùa đông dưới cánh

Lượn những vòng nghi ngờ

Tôi hát vui tươi giã từ tuổi trẻ

Xướng ngôn viên Thụy Trinh không phải chỉ có tài làm MC, cô còn có tài về âm nhạc qua phần trình bày nhạc phẩm Chuông Và Mưa của thi nhạc sĩ Trần Dạ Từ, với phần nhạc đệm guitar của Doãn Hưng.

Chiều mưa. Mưa cho ta nhớ

Ta nhớ con đường xưa

Ngàn giấc mơ, hai đứa ta,

Con song mờ

Trú mưa chiều tháp cổ

Và anh hôn em, như mưa xóa không gian

Và anh hôn em trong tiếng chuông chiều tan

Tiếp theo là phần văn nghệ, với sự góp mặt của nữ ca sĩ Thương Linh với nhạc phẩm Em Đi Với Con Thơ, ca sĩ Bích Liên với bài Người Ở Với Người, ca sĩ Thu Vàng với bài Trăng Ban Chiều, tất cả đều là do thi nhạc sĩ Trần Dạ Từ sáng tác.

Tiết mục rộn ràng và nhiều tiếng cười nhất là phần hát mừng sinh nhật của Nhóm NTM cùng các con của Nhã Ca-Trần Dạ Từ qua ca khúc mà Sớm Mai, con gái lớn của nhà văn Nhã Ca đã thay Bố từng dạy các em hát Mừng Sinh Nhật Má khi Bố Trần Dạ Từ còn ở trong tù.

Má ơi, Má ơi, Má nghe nè. Chúng con hát như gió xa về.

Mừng sinh nhật Má, gió thơm những hoa cùng lá,

khúc ca của Ba, la la la la la la

Tuy vắng mặt Ông, nhưng lời ca của bản nhạc Sinh Nhật Ca của thi nhạc sĩ Trần Dạ Từ tiếp tục cất lên trong lúc cắt bánh mừng sinh nhật 80 tuổi của nhà văn Nhã Ca đã khiến cho thân hữu và bạn bè bùi ngùi, cảm động.

Mừng nhau lớn khôn đứng bên nhau trong hoàng hôn

Lòng ta sắt son biết bao nhiêu mặn nồng

Nụ hồng mến yêu những môi cười thương nhớ

Cầm tay thiết tha sánh vai nhau ta cùng ca…

Lời cảm ơn của nhà văn Nhã Ca đối với mọi người đã đến chúc mừng sinh nhật của bà cùng tiếng ca đầy tràn không gian:

Ca đi anh,

ca đi em,

ta chia nhau

từng miếng yêu thương…

14/11/2019(Xem: 74)
VENUS GINSENG đang được phái đẹp trong và ngoài nước tìm đến và truyền tay nhau bởi công dụng tuyệt vời trắng sáng, làn da, chăm sóc sức khỏe tòan diện và cải thiện một đời sống chăn gối viên mãn.
14/11/2019(Xem: 404)
Các giới chức thẩm quyền hôm Thứ Tư đã công bố tên của người thanh niên 19 tuổi bị giết chết hồi tuần trước trong một cuộc nổ súng tại trung tâm giải trí Linda Vista Recreation Center
14/11/2019(Xem: 304)
Westminster (Bình Sa)- - Tối thứ Ba ngày 12 tháng 11 năm 2019, tại hội trường Thành Phố Westminster số 8200 Westminster Blvd CA.92683, Nhóm Westminster United do ông David Johnson, phát ngôn viên của nhóm đã tổ chức buổi họp báo để thông báo kết qủa vận động cử tri tham gia ghi tên bãi nhiệm ba vị dân cử thành phố, bao gồm Thị trưởng Tạ Đức Trí, Phó thị trưởng Kimberly Hồ, và Nghị viên Charlie Nguyễn Mạnh Chí.
14/11/2019(Xem: 120)
SINH HOẠT CỘNG ĐỒNG:
13/11/2019(Xem: 1198)
Văn Phòng Cảnh Sát Quận Fauquier (Virginia) lại yêu cầu công chúng giúp giải quyết vụ giết hai cha con năm 2018 tại Bealeton
13/11/2019(Xem: 262)
Tiến sĩ Nguyễn Võ Long, Chủ tịch Phong trào Việt Hưng đã tổ chức buổi ra mắt sách bản dịch tiếng Việt, quyển “The Hundred-Year Marathon” của Pillsbury (Sách lược bí mật của Trung Quốc nhằm tranh ngôi bá chủ thế giới của Hoa Kỳ), vào lúc 10 giờ sáng ngày 9 Tháng 11, 2019 tại số 1761 Business Center Dr., Reston, VA.
13/11/2019(Xem: 183)
Garden Grove (Bình Sa)- - Nhân ngày lễ Cựu Chiến Binh, Hội Đồng Thành Phố Garden Grove đã long trọng tổ chức Lễ Thượng Kỳ và Vinh Danh Các Cựu Chiến Binh Hoa Kỳ.
13/11/2019(Xem: 198)
SINH HOẠT CỘNG ĐỒNG:
12/11/2019(Xem: 613)
Phi trường Suvamabhumi là phi trường quốc tế của Thái Lan. Trước khi đến đây, tôi nghe nói phi trường này mỗi năm tiếp đón chục triệu lượt khách. Nghe là như vậy, chớ chưa đến đó trải nghiệm sự thật.
12/11/2019(Xem: 306)
Westminster (Bình Sa)- - Tại Thánh Thất California 8791 Orangewood Ave, Garden Grove, CA 92841 vào lúc 10 giờ sáng Chủ Nhật ngày 10 tháng 11 năm 2019 Châu Đạo California đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm ngày Khai Minh Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ năm thứ 95.
12/11/2019(Xem: 220)
Đảng Việt Tân vừa lên tiếng tố cáo chính quyền CSVN khủng bố các nhà đấu tranh ôn hòa Châu Văn Khảm, Nguyễn Văn Viễn và Trần Văn Quyền.
12/11/2019(Xem: 214)
SINH HOẠT CỘNG ĐỒNG:
11/11/2019(Xem: 452)
Garden Grove, Nam California (Bình Sa)- - Tại hội trường Thư Viện Việt Nam vào lúc 10 giờ sáng Thứ Bảy này 2 tháng 11 năm 2019, Ủy Ban Vận Động Việt Nam Cộng Hòa Trở Lại do ông Hồ Văn Sinh, Chủ Tịch Ủy Ban Vận Động Việt Nam Cộng Hòa Trở Lại đã tổ chức buổi họp báo nhằm mục đích tường trình lại cuộc hội thảo lịch sử đã diễn ra vào ngày 25 Tháng Mười, 2019
11/11/2019(Xem: 293)
SINH HOẠT CỘNG ĐỒNG:
10/11/2019(Xem: 652)
Ban Tổ Chức Diễn Hành Tết Canh Tý (DHT) xin hân hoan loan báo Ngày Diễn Hành Tết 2020 năm nay sẽ được tổ chức vào ngày thứ bảy, 25 tháng 1 năm 2020, nhằm ngày Mồng Một Tết năm Canh Tý.
Tin công nghệ
Con sông gần biên giới Hàn - Triều chuyển màu đỏ sau khi máu từ xác lợn nhiễm dịch tả Châu Phi chảy vào đây theo nước mưa.
Khoảng đầu tháng 11/2019, cảnh sát Đan Mạch tái lập nhiều chốt kiểm soát tại các cửa khẩu với Thụy Điển để ngăn tội phạm xuyên biên giới.
Khoảng đầu tháng 11/2019, Facebook giới thiệu dịch vụ Facebook Pay, có mặt đầu tiên tại Mỹ trên hai nền tảng Facebook và Messenger trước khi cập nhật cho Instagram và WhatsApp. Người dùng Facebook Pay sẽ thấy lịch sử thanh toán của tất cả ứng dụng tại một chỗ.
Hongjin Tan, người Trung Quốc, thừa nhận đánh cắp những bí mật thương mại của công ty dầu khí Phillips 66, bang Oklahoma, Mỹ, khi làm việc tại đây.
Khoảng đầu tháng 11/2019, một cuộc tranh cãi nổ ra bên trong Nhà Trắng về cách để đánh bại cuộc điều tra luận tội Trump do đảng Dân chủ dẫn dắt.
Yongsan là vùng đất ở trung tâm Seoul, nhưng không thuộc quyền kiểm soát của Hàn Quốc suốt gần 70 năm.
Khoảng đầu tháng 11/2019, một nghiên cứu mới được công bố đã đưa ra kết luận rằng nhạc giao hưởng có thể tạo ra các ảnh hưởng tốt đến thai nhi trong bụng mẹ.
Trong Chiến Tranh Lạnh, Mỹ đã 67 lần ném bom nguyên tử xuống quần đảo Marshall để thử nghiệm, và khi chán vũ khí hạt nhân, họ ném xuống đây vũ khí sinh học.
Ngoại trưởng Mexico cho rằng quân đội Bolivia đã đảo chính khi phá vỡ hiến pháp, gây áp lực buộc Tổng thống Morales từ chức.
Khoảng đầu tháng 11/2019, theo một báo cáo của Wall Street Journal, Google có một bộ phận bí mật tên là Project Nightingale, đang tiến hành thu thập dữ liệu sức khỏe cá nhân của hàng triệu người dùng tại Mỹ.
Nền kinh tế Anh tăng trưởng yếu nhất gần 1 thập kỷ trong quý 3 vừa qua, khi những bấp bênh xung quanh vụ "ly dị" chưa có hồi kết giữa Anh với Liên minh Châu Âu (EU) – hay còn được gọi là Brexit - tiếp tục đè nặng lên các hoạt động kinh tế.
Khoảng đầu tháng 11/2019, tàu ngầm USS Grayback của Mỹ bị đắm từ Thế chiến II được các nhà thám hiểm thuộc dự án Lost 52 tìm thấy ngoài khơi bờ biển Okinawa.
Theo đó, nhà chức trách phạt UBS số tiền 400 triệu Đôla Hồng Kông, tương đương 51 triệu USD, và yêu cầu ngân hàng bồi thường 200 triệu Đôla Hồng Kông cho khách hàng.
Khoảng đầu tháng 11/2019, các nhà khoa học tại trường đại học Waterloo, Canada đã phát triển được một loại cảm biến có thể nhận diện và báo động cho người khác khi nó phát hiện ra có trẻ em hoặc thú cưng bị nhốt trong xe.
Khoảng đầu tháng 11/2019, thẻ tín dụng Apple Card đang bị các cơ quan quản lý tài chính điều tra, sau khi có những phản hồi về việc thuật toán của Apple khi cho vay phân biệt đối xử với phụ nữ.