Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Cuộc Chiến Ở Ngoại Quốc Lâu Nhất Của Hoa kỳ

22/10/201900:00:00(Xem: 971)

Một cái nhìn nhanh về lịch sử cận đại của Afghanistan

 

Afghanistan nằm giữa Ả rập Saudi và Ân độ, và dính liền biên giới ở phía tây với Iran, ở phiá đông với Pakistan, ở phía bắc Với Nga; nó cũng có một phần nhỏ biên giới giáp với China.  Năm 1979, khối Sôviết chiếm Afghanistan để dựng lên một chánh phủ theo cộng sản.  Cuộc chiến kéo dài 10  năm  và với sự yểm trợ phe Hồi giáo nổi dậy của Hoa Kỳ.  Trong những năm 1990, phe Sôviết rút đi, phe Mỹ cũng chán ngán và rồi phần lớn xứ này bị rơi vào tình trạng hỗn loạn, vô trật tự.

Kế đó là sự xuất hiện của nhóm Taliban. Taliban có nghĩa là “môn sinh”, và thành viên của nó tụ họp nhau trong giáo điều nhgiêm nhặt của các trườg học Hồi giáo.  Họ chống lại các lãnh chuá và áp đặt luật cấm của mình, cấm nhạc và buộc phụ nữ phải ăn mặc kín đáo từ đầu tới chân.  Lúc đầu, Hoa Kỳ ủng hộ nhóm Taliban. Nhưng sau này không còn nữa khi nhận thấy là họ ép chế phụ nữ và vi phạm nhân quyền. Năm 1996, Taliban chiếm thủ đô Kabul – gần như cùng lúc mà Osama Bin Laden tới Afghanistan sau khi bị đẩy ra khỏi Sudan.   Nhóm theo Bin Laden là al-Qaida dựng lên các trại huấn luyện tại Afghanista  và lên kế hoạch tấn công ngày 11 tháng Chín năm 2001, tại các nơi này. 

Sau khi cuộc khủng bố xảy ra, HK chiếm Afghansitan, đánh bật Taliban và đuổi Bin Laden vào vùng nuí ở biên giới Afghan và Pakistan.  Từ đó quân đội HK có mặt ở Afghan cho đến giờ.

Cuộc chiến ở Iraq và việc  Barrack Obama thắng cử

Tháng Ba, 2003, HK phát động chiến tranh với Iraq, cho là tìm thấy nhà độc tài Saddam Hussein có vũ khí tàn sát hàng loạt.  Sau đó, không có vũ khí nào được tìm thấy. Nhưng đây là một cách đánh lạc hướng sự chú ý và tài vật khỏi chiến trừơng Afghan.  Thăm dò ý kiến hiện nay cho thấy phần đa số công luận Mỹ cho là cuộc chiến ử Iraq là một sai lầm.  Khi Obama vận động ra ứng cữ năm 2008, ông nói rằng TT George W. Bush đã ‘né tránh vấn đề’ khi xâm chiếm Iraq. Obama nói là kẻ thù thực sự của Mỹ đang lẫn trốn ở vùng biên giới giữa Afghan và Pakistan.  Ông ha sẽ có vài hành động:  gởi thêm hai lữ đoàn tới Afghan để duy trì ổn định, và khuyến khích khối NATO gởi thêm lực lượng, huấn luyện quân đội Afghan đảm trách về an ninh.  Ông cũng nói là sẽ tăng viện trợ cho Pakistan, với điều kiện xứ này nỗ lực chống khủng bố.   Obama biết vấn đề ở Afghan không phải là đơn giản.  “Các bộ tộc ở đó coi biên giới chỉ là lằn mực vẽ trên bản đồ, và quân đội của các chánh phủ tới rồi lại bỏ đi.”  Obama noí trong bài diễn văn năm 2007: “ Vấn đề liên hệ huyết thống của người ở đây là chặt chẽ hơn liên minh, và những phần tử tôn giáo cực đoan chọn cách dùng bạo động.  Đây là một nơi khó nuốt trôi.  Nhưng đó không là cái cớ để thoái thác... Chúng ta không thể để bị thất bại vì sự khó khăn.”

   Hai tháng sau khi nhậm chức, Obama ra lệnh điều hai lữ đoàn tới Afghna và coi như là ông giữ đúng lời hứa.  Obama cũng thay thế Tướng David McKiernan, sĩ quan quân sự tối cao tại Afghan với Tướng Stanley McChrystal.

Bao nhiêu quân thì đủ?

Sau đó, sự tranh luận chính về Afghan là về quân số Mỹ cấp cho cuộc chiến ở Afghan.  Tướng Chrystal báo cáo là có đề nghi xin 40 ngàn  lính, thêm vào cho số lính khoản 68 ngàn- của thời đó -  hiện có để đánh quân nổi dậy mà số nhiều có liên hệ tới nhóm Taliban.  Sau đó Tướng McChrystan xuất hiện trên chương trình tryền hình tên 60 Minutes và thảo luận là làm sao lại cần thêm lính cho chiến lược tổng quát của mình.  Công luận không hài lòng với những đòi hỏi cao như vậy của nhóm lo về an ninh QG của Obama. 

Ngay sau đó, Bộ Trưởng QP là Robert Gates nói là các cố vấn cho TT, về vấn đề quân sự cũng như về dân sự, nên đưa ra những lời khuyên, đề nghị “một cách thẳng thắn nhưng theo cách  chỉ trong riêng tư thôi.” Thật ra quan điểm của ông tướng này mang nhiều ẩn nghĩa và đáng chú ý hơn là chỉ thuần mang nghĩa “thêm nhiều lính.” Người ta cần suy luận kỹ mới nhận ra được ẩn ý của ông.  Ông muốn nói rằng những hoạt động ở Afghan thừơng dẫn theo những hậu quả ngoài dự tính cho nên HK cần phải thận trọng.  Ông nói: “Nếu ta đào một cái giếng không đúng nơi trong một làng, ta có thể là thay đổi căn bản lực lượng trong làng đó.  Do vậy, với một mục đích vô vị lợi như đào một cái giếng, ta có thể gây ra chia rẽ, hay gây ấn tựơng sai với người bên ngoài nhìn vào, không hiểu việc gì đang xảy ra: ta theo bên này mà bỏ bên kia.  Đồng thời, ông đặt nghi vấn cho  xứ Afghan này là “một nghĩa địa cho các đế quốc.” 

Phần đông người Afghan không muốn nhóm Taliban trở lại. Họ muốn đất nứơc mình được tự trị và đó là cái lợi cho HK.  Để chống quân nổi dậy, ông nhấn mạnh sự cần thiết của việc giữ an ninh cho người Afghan, và điều này phải đi trước sự an toàn của binh sĩ.  Ông đặc biệt chỉ trích quan niệm của liên quân quốc tế về điểm này.  Ông nói: “Cứ nghĩ là bảo vệ cho binh sĩ phe ta trước, thì ta sẽ hành động làm cách xa chúng ta với dân bản địa về mặt xã hội cũng như về mặt tâm lý.  Quân đội nên tăng cường trách nhiệm, và chánh phủ Afgnah cũng phải là một chánh phủ có trách nhiệm.”

Một chánh phủ cho Afghanistan

Sự đòi hỏi một chánh phủ cho Afghan là điều khẩn thiết khi nước này bầu cử  trong năm 2009.  TT H. Karzai lãnh đaọ Aghan với sự yểm trợ của chánh quyền Bush, nhưng bị kết án là  tham nhủng và không có khả năng.  Khi Karzai thắng cứ hồi tháng Tám, 2001, có nhiều cáo buộc về sự gian lận.  LHQ có điều tra, nhưng một vài viên chức bị cách chức hay từ nhiệm vì cách hành xử của cuộc điều tra.  Tiếng xấu về chánh phủ Karzai làm mạnh thên ý kiến là HK nên rút quân ra khỏi Afghan.  Theo lập luận này thì chiến lược chống quân nổi dậy không có kết quả gì khi chánh phủ Afghan bất lực. Lúc đó, phó TT J. Biden tỏ ra thiên về ý kiến này. Normna Kurz, cố vấn của Biden viết: “ ... làm sao chiến thắng khi ta không có bạn, và khi ta không tin vào khả năng của Karzai trong việc thành lập một lực lượng bản xứ có khả năng, và ngay cả một lực lượng cảnh sát có qui cũ cũng không có. Khó mà tin rằng tốt hơn ta nên chú trọng nổ lực của HK vào mục tiêu nhỏ hơn là diệt Taliban và đám al-Qaida dọc theo biên giới Afghan và Pakistan, để hạn chế sự can thiệp của bọn chúng vào nội tình của hai xứ này.”

Điểm gây ra tranh cãi nóng bỏng là Taliban có ít nguy hiểm hơn bọn al-Qaida hay không, và Taliban có thể cho gia nhập vào tình hình chánh trị  của Afghan được hay không. 

Điểm quan trọng khác là: sự kế cận biên giới của Pakistan và Ấn Độ.  Pakistan là kình địch của Ấn Độ.  Một trong những mục tiêu quan trọng của HK là không để al-Qaida có võ khí nguyên tử trong tay.

Cuộc chiến ở Afghan đã kéo dài 18 năm. Năm 2017, Trump cho tăng số lính Mỹ từ 8.000 lên 14.000 dù thực sự chỉ muốn rút hết quân ra.  Tháng Mười Hai năm 2018, Trump ra lệnh cho Ngũ Gíac Đài rút đi số nầy còn phân nữa nhưng không thực hiện được. Trump định điều đình với Taliban ở Doha nhưng lại phải hủy bỏ, sau khi Tali ban tấn công giết chết binh sĩ Hoa Kỳ. Tháng Chín, ngày 09, Trump tuyên bố cuộc nói chuyện cho hoà bình với Taliban và TT Afghan là Ashraf Ghani ‘bị chết.’ Trước đó, nhân viên trong nội các luôn chống lại việc điều đình với Taliban là cựu Cố vấn An ninh QG là John Bolton đã bị mất chức.

Đến nay thì đã có 2,400 lính Mỹ bị chết trong số 14.000 lính tại Afghan.  Quân số cuả Liên Quân là 22,000.  Quân số của Mỹ là 14.000, Trump nói là sẽ rút xuống còn 8.600.

 

Nguồn:  Angie Hobnic Holan, www. politicalfact.com/truth

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
Thưở sinh thời – khi vui miệng – có lần soạn giả Nguyễn Phương đã kể lại lúc đưa đám cô Năm Phỉ, và chuyện ông Chín Trích đập vỡ cây đàn: “Ngày cô Năm Phỉ mất, người đến viếng tang nghe nhạc sĩ Chín Trích đàn ròng rã mấy ngày liên tiếp bên quan tài… Ông vừa đờn vừa khóc. Đến lúc động quan, trước khi đạo tỳ đến làm lễ di quan, nhạc sĩ Chín Trích đến lậy lần chót, ông khóc lớn:’ Cô Năm đã mất rồi, từ nay Chín Trích sẽ không còn đờn cho ai ca nữa…’ Nói xong ông đập vỡ cây đờn trước quan tài người quá cố. “Việc xảy quá đột ngột và trong hoàn cảnh bi thương của kẻ còn đang khóc thương người mất, mọi người im lặng chia sẻ nỗi đau của gia đình người quá cố và của nhạc sĩ Chín Trích. Khi hạ huyệt thì người nhà của cô Năm Phỉ chôn luôn cây đàn gãy của nhạc sĩ Chín Trích xuống mộ phần của cô Năm Phỉ.” (Thời Báo USA, số 321, 18/02/2011, trang 67)
Đai sứ Mỹ, Daniel Krintenbrink, phát biểu chiều ngày 2/7 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 25 năm binh thường hóa quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ: “Washington sẽ triển khai các hoạt động ngoại giao, hàng hải, và quân sự để bảo đảm hòa bình, ổn định Biển Đông”. Đại Sứ Kritenbrink cho hay, Mỹ sẽ triển khai các hoạt động theo 3 hướng: 1- Tăng hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, trong đó có ASEAN. 2- Hỗ trợ các nước tăng cường hàng hải, để bảo vệ lợi ích của mình. 3- Phát triển năng lực quân sự Mỹ, trong đó có các hoạt động bảo vệ hàng hải.
Theo các hãng thông tấn và truyền hình lớn của Hoa Kỳ, vào ngày 27/6/2020, Đảng Dân Chủ Quận Hạt Orange đã thông qua nghị quyết khẩn cấp yêu cầu Ban Giám Sát Quận Hạt đổi tên Phi Trường John Wayne (tài tử đóng phim cao-bồi Miền Tây) vì ông này theo chủ nghĩa Da Trắng Là Thượng Đẳng và những tuyên bố mù quáng (bigot). Sự kiện gây ngạc nhiên cho không ít người. Bởi vì đối với các kịch sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ, văn-thi-sĩ, họa sĩ, nhất là các tài tử điện ảnh…họ đều có cuộc sống cởi mở, đôi khi phóng túng, buông thả và ít liên hệ tới chính trị. Và nếu có bộc lộ khuynh hướng chính trị thì thường là cấp tiến (Liberal). Vậy tại sao John Wayne lại “dính” vào một vụ tai tiếng như thế này?
Hơn 10 năm trước, chính xác là vào hôm 28 tháng 6 năm 2009, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tâm sự (đôi điều) nghe hơi buồn bã: “Khi tiếp xúc với những người nông dân, tôi thường xuyên hỏi về tổng thu nhập mỗi tháng của một khẩu trong một gia đình họ là bao nhiêu. Dù rằng tôi biết họ đang sống một cuộc sống vô cùng vất vả nhưng tôi vẫn kinh ngạc khi nghe một con số cụ thể: ‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng.’ Bạn có choáng váng khi mỗi tháng, một người trong mỗi gia đình nông dân chỉ có 40.000 đồng để chi tiêu tất cả những gì họ cần không?
“Lợi ích nhóm”, hay “nhóm lợi ích” là những tổ chức cán bộ, đảng viên có chức, có quyền trong đảng Cộng sản Việt Nam đã chia bè, kết phái để cướp cơm dân và bảo vệ độc quyền cai trị cho đảng. Chúng sinh ra và lớn lên từ Thôn, rồi leo lên Xã trước khi ngoai qua Huyện, ngóc đầu lên Tỉnh để ngênh ngang bước vào Trung ương. Lộ trình quan lộ của “lợi ích nhóm” công khai từ dưới lên trên, từ trung ương xuống cơ sở và từ nhà nước vào doanh nhân, xí nghiệp. Khối Doanh nghiệp nhà nước là ổ tham nhũng phá hoại đất nước và phản bội sức lao động của dân lớn nhất nhưng không bị trừng phạt mà còn được bảo vệ bởi các “Nhóm lợi ích” trong cơ quan đảng và bộ ngành nhà nước.
Không chỉ thường xuyên xua quân đi canh cửa, an ninh Thanh Hóa còn liên tục gửi giấy mời, giấy triệu tập như là một thủ trấn áp tinh thần bà Nguyễn Thị Lành - vợ của Mục sư, TNLT Nguyễn Trung Tôn. Chồng bị bỏ tù, một mình bà Nguyễn Thị Lành phải vất vả gánh vác gia đình. Những ngày qua càng thêm vất vả bởi chăm mẹ chồng lớn tuổi mắc bệnh phải nhập viện, và con bị tật nguyền. Nhưng bà Lành vẫn liên tục bị an ninh tỉnh Thanh Hóa sách nhiễu, đe dọa…
Những người Mỹ gốc Việt bênh hay chống ông là điều bình thường, vì những quyết định cũng như cách hành xử của ông sẽ ảnh hưởng lên đời sống của họ và tương lai con cháu họ, và ngược lại, là công dân HK, họ có trong tay lá phiếu để ảnh hưởng khiến ông Trump có được tiếp tục làm tổng thống nữa không. Do đó, lưu tâm và tham dự vào những đánh giá đúng sai, khen chê, tâng bốc, hay moi móc thói hư tật xấu của người đang ứng cử điều khiển vận mạng quốc gia của họ thêm 4 năm nữa (và sẽ để lại những hậu quả lâu hơn) là hiện tượng bình thường .
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.