Hôm nay,  
Việt Báo Online

Phát minh mới: Người máy biết sáng tác nghệ thuật

10/10/201910:59:00(Xem: 617)
Phát minh mới: Người máy biết sáng tác nghệ thuật

Lâu lắm rồi tôi có viết một bài với chủ đề "Người máy có biết yêu không?". Trong bài viết tôi đặt vấn đề xoay quanh câu hỏi làm sao người máy có được cảm xúc như con người, khi tôi nhìn thấy sự tiến bộ kỳ diệu của người máy. Có thể vấn đề hồi đó tôi đặt ra là không tưởng, nhưng ngày nay nói đến những phát minh mới về người máy một câu hỏi khác lại nảy ra trong đầu tôi, "Con người có yêu mến người máy hay không?"

Từ ngàn xưa, xem một tấm ảnh, ngắm một bức tranh, đọc một bài thơ, nghe một bản nhạc, chúng ta để tâm hồn chúng ta rung động theo từng tác phẩm. Nghệ thuật gây cảm xúc và chúng ta yêu mến những tác giả đã tạo ra những tuyệt tác tinh thần ấy. Ngày nay, với sự tiến bộ của khoa học, người máy trở nên đa năng, hữu dụng, mà còn vươn cao đến một trình độ thông minh tột bực là biết sáng tác những họa phẩm, thơ ca và âm nhạc, điều này thật sự gây nhiều kinh ngạc cho chúng ta. Chúng ta dần dà có yêu mến những nghệ sĩ robot này như chúng ta từng yêu mến, Picasso, Van gogh, Beethoven, Tagore hay không?

Không ai còn ngạc nhiên khi vào các quầy trả tiền, người ta có thể trả tiền tự động bằng máy trong một ngôi chợ. Hay vào một cơ quan công quyền, một phòng thí nghiệm thử máu, hay một tiệm ăn ở Hoa Kỳ, khách phải ghi danh bằng máy tự động thay cho một cô tiếp viên đứng ở quầy hàng ghi danh. Ngay cả trong các phi trường quốc tế bận rộn như Los Angeles, USA, khách phải check in bằng hệ thống thông minh của máy tính. Tại phi trường ở Brazil, một cô người máy đi vòng vòng nhắc hành khách hãy đặt tay vào người cô để làm thủ tục check in lên phi cơ.

Các hệ thống thông minh nhân tạo đang dần chiếm lấy các nhiệm vụ trước đây do con người thực hiện như trong các quy trình liên quan đến những chuyển động đơn giản, hay lặp đi lặp lại. Hơn thế nữa, con người tiếp tục đi xa hơn đến mức vượt trội khi các người máy bắt đầu được giao phó thực hiện những nhiệm vụ nguy hiểm và tinh xảo như trong việc thám hiểm không gian, dưới đại dương, trong các hầm mộ cổ bên Ai Cập. Mới đây nhất, người máy còn lấn qua các mảnh sân chơi về tinh thần của con người là lãnh vực trừu tượng và sáng tạo. Tuy nhiên, khi nói đến sáng tạo, bây giờ chính chúng ta lại phải đối đầu với những cạnh tranh sáng tạo của các người máy nghệ sĩ do chính chúng ta sáng tạo ra.

Trong vài năm gần đây, chúng ta đã thấy sự xuất hiện của hàng trăm nghệ sĩ AI. Họ là ai? Họ là sản phẩm của trí thông minh của con người, do con người tạo ra, nên sự thông minh của họ được gọi là thông minh nhân tạo.

Các nghệ sĩ AI đang tạo ra các tác phẩm nghệ thuật độc đáo (và đôi khi kỳ lạ). Họ đã tạo được những hình ảnh hay tranh ảnh tuyệt đẹp, những bài thơ sâu sắc, những ca khúc âm nhạc siêu việt và thậm chí cả kịch bản phim hiện thực. Chính các tác phẩm của các nghệ sĩ AI này đang làm dấy lên các câu hỏi về bản chất của nghệ thuật và vai trò của sự sáng tạo của con người trong các xã hội ở thì tương lai.

Dưới đây là một vài tác phẩm nghệ thuật được tạo ra bởi các thực thể không phải con người.

 

Pic 1 AI-DA và tác phẩm
Unsecured Futures by Ai-Da

 

Ai-Da là một trong những nghệ sĩ AI hiện đại. Cô được xem là nghệ sĩ robot vẽ siêu thực đầu tiên. Khả năng cơ học của cô, kết hợp với các thuật toán dựa trên AI, cho phép cô vẽ, kể cả điêu khắc. Cô ấy có thể vẽ người bằng mắt nhân tạo và bút chì trong tay. Các tác phẩm nghệ thuật của Ai-Da được trưng bày trong buổi triển lãm đầu tiên của riêng cô, có nhan đề "Unsecured Futures- Tương lai bất định" đã được trưng bày tại Đại học Oxford vào tháng Bảy, 2019.

 

Trong buổi triển lãm cô mặc một chiếc áo trắng với tóc dài buông xoã, cô giống hệt một nữ hoạ sĩ đang mải miết vẽ bằng cây bút chì những gì cô muốn phác thảo trên giấy. Tuy nhiên những tiếng "beep, beep" phát ra từ cánh tay cô, đưa người xem trở về thực tế: Cô chỉ là một nghệ sĩ robot.

Pic 2 AI DA trong buổi triển lãm
Ai-Da trong buổi triển lãm

 

Rõ ràng Ai-Da không có ý thức, suy nghĩ hoặc cảm xúc thực sự. Mặc dù vậy, các nhà tổ chức (con người) của triển lãm tin rằng Ai-Da đã là một thí dụ căn bản, một chất kích thích cho các cuộc nói chuyện rất quan trọng về đạo đức của các nền công nghệ mới nổi trong tương lai.

Pic 3 Tác phẩm điêu khắc của AI-Da
Tác phẩm điêu khắc của Ai-Da

Vào tháng 3, 2019 một nghệ sĩ AI tên là AICAN  đã tạo ra bức "Chân dung vô diện xuyên thời gian" này. Tác phẩm có được do sự hợp tác giữa con người và máy móc. Ahmed Elgammal là người sáng tạo ra  AICAN. Ông cũng là giám đốc phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo và nghệ thuật tại Đại học Rutgers. Ông coi AICAN không chỉ là một nghệ sĩ AI tự lập, mà còn là cộng tác viên của ông trong những nỗ lực sáng tác nghệ thuật khác.

Pic 4 Chân dung vô diện
Faceless Portraits Transcending Time- by AICAN + Ahmed Elgammal



Làm thế nào mà AICAN tạo ra được bức chân dung kỳ lạ này? Hệ thống máy tính AICAN đã được xem 100.000 bức ảnh nghệ thuật phương Tây trong hơn năm thế kỷ. Sau đó, nó nghiên cứu và rút ra kinh nghiệm từ kiến ​​thức lịch sử này mà thực thi nhiệm vụ tạo ra một cái gì đó mới để sáng tạo một tác phẩm nghệ thuật mà không cần sự can thiệp của con người.

Theo một bài báo của The Guardian, vào một ngày cuối tuần tháng hai, 2016, một chi nhánh về khoa học điện toán của công ty Google đã tổ chức một buổi triển lãm tại một rạp chiếu phim được tân trang lại ở San Francisco. Với chủ đề "Deep Dream", cuộc triển lãm đã trưng bày một loạt các tác phẩm nghệ thuật được sáng tạo bởi một lập trình điện toán thông minh chuyên môn tạo hình có tên Deep Dream. Lập trình này sử dụng rất nhiều những dữ kiện có sẵn trong máy tính như các bức hoạ danh tiếng thời Phục Hưng hay của các danh hoạ như Van gogh để sáng tác thành những bức hoạ mới độc đáo và lạ lùng.

Pic 5 Bức tranh chó
Bức tranh chó



pic 6 Tranh phong cảnh của Deep Dream
Tranh phong cảnh



Ngay cả thơ ca cũng vậy. Tỷ như hai câu thơ rất sâu sắc dưới đây được sáng tác trong một dự án nghệ thuật mới nhất của Google, có tên là PoemPortraits(Chân dung thơ ca) .

Our transcendence adorns,
That society of the stars seem to be the secret.

Chúng không hề giống bất cứ câu thơ nào bạn đã đọc được trước đây. Chúng được sáng tạo bởi một thuật toán được trui rèn và huấn luyện trong việc chọn lựa những từ ngữ trong 20 triệu từ ngữ của thơ ca trong thế kỷ thứ 19. Dự án "Chân Dung Thơ Ca" này ứng dụng việc bạn tự chọn một chữ (trong việc gợi ý), đưa cho máy tính, nó sẽ sáng tác ra một bài thơ độc đáo, có một không hai mà bạn chưa bao giờ thấy qua. Các câu thơ không trùng lặp hay sao lại bởi vì nó dùng các tài liệu có sẵn để sáng tạo một khuôn mẫu phức tạp theo xác xuất chọn lựa của nó. Kết quả là, thuật toán tạo ra các cụm từ gốc mô phỏng phong cách của những gì nó được tạo ra như hai câu thơ trên. Thơ của nó tạo ra đôi khi có thể sâu sắc và đôi khi hoàn toàn vô nghĩa. Nhưng điều làm cho dự án PoemPortraits trở nên thú vị vì nó là một dự án có sự tương tác giữa bạn và máy móc. Bạn chọn chữ gợi ý, nó sáng tác ra thơ.

Trí thông minh nhân tạo của máy móc không dừng ở hội hoạ, thơ ca, nhiếp ảnh mà nó còn lan qua lãnh vực âm nhạc và tỏ ra rất hữu dụng trong lãnh vực sáng tác.

AIVA technologies đưa ra một Score (Tổng phổ) có nhan đề "Genesis" do nghệ sĩ máy móc AI sáng tác. AIVA là một nghệ sĩ AI làm việc tổng hợp nhạc phim cho phim ảnh, quảng cáo, các trò chơi và trailer. Những  tác phẩm sáng tạo của nó trải rộng trên một loạt các cảm xúc và trạng thái. Score mà nó tạo ra không giống bất cứ Score nào được tạo ra bởi các nhà soạn nhạc tài năng nhất của con người.

Công cụ âm nhạc AIVA cho phép người dùng tạo ra tổng phổ ban đầu theo nhiều cách. Một là tải lên tổng phổ do con người tạo ra và chọn 1 bản nhạc tạm thời để làm căn bản cho quá trình sáng tác. Một phương pháp khác liên quan đến việc sử dụng các thuật toán đặt trước để soạn nhạc theo các phong cách được xác định trước, bao gồm mọi loại nhạc từ nhạc cổ điển cho đến Trung Đông.

Hiện tại, công cụ này được quảng bá như một cơ hội sáng tác cho các nhà làm phim và nhà sản xuất. Nhưng trong tương lai, AIVA có thể phát triển rộng ra thị trường cá nhân cho chúng ta sử dụng. Lúc đó âm nhạc được cá nhân hóa dựa trên sở thích, thị hiếu và trạng thái cảm xúc của từng người một.

Trịnh Thanh Thủy

 

Tài liệu tham khảo

Ai-Da, the humanoid robot artist, gears up for first solo exhibition

https://www.reuters.com/article/us-tech-robot-artist/ai-da-the-humanoid-robot-artist-gears-up-for-first-solo-exhibition-idUSKCN1T6215

The Rise of AI Art—and What It Means for Human Creativity

https://singularityhub.com/2019/06/17/the-rise-of-ai-art-and-what-it-means-for-human-creativity/

 

17/10/2019(Xem: 123)
Mấy hôm nay tiệm sao mà như cái nồi áp suất, chỉ chờ chực một tí lửa là bung lên ngay. Người nào cũng mặt mày bí xị, chẳng ai nói với ai tiếng nào; hổng ưa nhau nhưng vì cơm áo nên ai cũng phải ngày ngày đến đây để…kiếm cơm, để xụ mặt.
16/10/2019(Xem: 174)
Sách do Ni sư Thích Nữ Giới Hương biên soạn - Sách này sẽ nằm trong nhóm 300 đầu sách triển lãm tại Hội Chợ Sách tại San Jose vào ngày 19/10/2019.
16/10/2019(Xem: 691)
Chính sách liên tục thay đổi, nội bộ các đảng chính trị liên tục bất đồng, các đảng chính trị liên tục tranh cãi, luận tội, truất phế, là đặc tính nổi bật trong sinh hoạt chính trị tại Hoa Kỳ.
16/10/2019(Xem: 602)
Lào đã rất khôn ngoan hiểu rõ rằng từ nay 2007, trên thực tế – de facto, mọi phản đối của Việt Nam nếu có cũng chỉ là chiếu lệ... Hà Nội bị chi phối bởi các nhóm lợi ích, và đã bị khuất phục và quy hàng trước chiến lược thủy điện của Lào
16/10/2019(Xem: 853)
Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh việc “chỉnh đốn Đảng … để lấy lại niềm tin và tình thương yêu, quý trọng của nhân dân.” Sao không “chỉnh cái mả mẹ đốn cái mả cha của chúng mày đi” cho nó xong chuyện!
16/10/2019(Xem: 954)
Chúng ta đang sống trong thời cách mạng thông tin. Nơi đó, lợi và hại cùng đi bên nhau, thiện và ác cùng sinh khởi dễ dàng từ một bàn phím. Chiến trường có khi hiện ngay trên màn hình vi tính, đao kiếm là những ngón tay quẹt trên điện thoại
16/10/2019(Xem: 386)
“Kính thưa bà con cô bác, hườn này bổ nhất, tật bệnh tiêu trừ, phẻ như ông kẹ, tể này thậm phê, ông uống bà khen… maị dô, maị dô, tiền trao cháo múc, mua một tặng hai… maị dô, maị dô…” gánh Sơn Đông Mãi Võ của nhóm Thập Môn Đường vừa múa võ bán thuốc tể, hườn, đan, cao đơn hoàn tán…
15/10/2019(Xem: 348)
Kinh Chú Tâm Tỉnh Giác do Hoang Phong dịch, nhà xuất bản Ananda Viet Foundation ấn hành, sẽ triển lãm ở Hội Chợ Sách tại San Jose vào ngày 19/10/2019.
15/10/2019(Xem: 379)
Tôi vốn có xu hướng quý, trọng những tác giả mà, ngay tự tác phẩm đầu tay, đã cho thấy tài năng sáng chói của họ. Như Huy Cận với “Lửa Thiêng”; Xuân Diệu với “Phấn Thông Vàng”; Vũ Hoàng Chương với “Thơ Say”; Đinh Hùng với “Mê Hồn Ca” hay Nguyên Sa, với “Thơ Nguyên Sa; v.v...
15/10/2019(Xem: 1378)
Hiện nay Bank Teller là một nghề đầy triển vọng mà giới trẻ thường mơ ước. Nhưng nghề nầy đòi hỏi phải có kiến thức tối thiểu là phải tốt nghiệp High School hoặc hơn.
15/10/2019(Xem: 841)
Hội Nghị Trung Ương-11 khóa XII vừa kết thúc chiều 12 tháng 10 năm 2019. Chúng ta cố tìm hiểu những thay đổi tầm nhìn về cương lĩnh lãnh đao Chính trị và Kinh tế-xã hội của tbt-ctn Nguyễn Phú Trọng từ Hội Nghi Trung Ương-10 (HNTƯ-10) đến Hội Nghị Trung Ương-11 (HNTƯ-11).
15/10/2019(Xem: 1527)
Riêng bài hát "Người về như bụi" cứ vang vang trong đầu tôi phút tôi nghe tin ông vừa lên đường, khoác áo đi về nơi vô định, không bao giờ trở lại. Bài thơ này của ông được Hoàng Quốc Bảo phổ nhạc, ca sĩ Kim Tước hát
15/10/2019(Xem: 1169)
Khi cầm cuốn hồi ký của cô Nhã trong tay, tôi đã biết là mình sẽ không đọc như đọc truyện, hay đọc một tác phẩm văn học.
15/10/2019(Xem: 500)
Nó buồn tình cứ đi lang thang vô định, nhiều khi xong ca không muốn về nhà cứ để mặc cho tư tưởng và đôi chân muốn đi đâu thì đi.
15/10/2019(Xem: 577)
Andrew Yang là ứng cử viên gốc Á trong cuộc bầu cử TT Mỹ năm nay. Sinh năm 1975, tại New York, cư ngụ tạ Manhattan, New York City.
Tin công nghệ
Các công ty công nghệ đang lên như Uber và WeWork liên tục xuất hiện trên các mặt báo thời gian qua, nhưng không phải vì lý do tăng trưởng hay một sự đột phá nào về doanh thu nào.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Purdue Pharma, hãng sản xuất ra loại thuốc OxyContin, loại thuốc giảm đau được cho là nguyên nhân của vấn nạn lạm dụng thuốc giảm đau ở Mỹ đã đệ đơn xin phá sản.
Trong ngành hàng không, nữ giới chỉ chiếm số ít ở các mảng như phi công, kỹ sư, thợ máy và nhiều công việc chuyên môn khác. Tuy nhiên, trước sự thiếu hụt về nhân lực chuyên nghiệp, một giải pháp được đưa ra đó là khuyến khích nữ giới tham gia ngành hàng không, vì đây vẫn là nguồn nhân lực dồi giào chưa được khai phá. Khoảng giữa tháng 10/2019, Ủy ban hàng không liên bang (FAA) đã thành lập Ban cố vấn hàng không dành cho phụ nữ nhằm thực hiện chính sách mới.
Khoảng giữa tháng 10/2019, một số nguồn tin cho biết, Samsung có thể ra mắt Galaxy S11 vào đầu năm 2020, cụ thể là vào tháng 2. Và dù còn ít nhất 5 tháng nữa mới đến ngày ra mắt, thông tin dự đoán về chiếc điện thoại mới đã xuất hiện khá nhiều.
Một kỹ sư phần mềm Facebook cho biết anh bị công ty sa thải vì lên tiếng về vụ tự sát của đồng nghiệp hồi tháng 09/2019.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Beats giới thiệu tai nghe Solo Pro, giá 299.95 USD. Đây là một chiếc tai nghe không dây với khả năng khử tiếng ồn, có thiết kế kiểu on-ear vốn khá phổ biến trên dòng sản phẩm Solo trước đây của hãng.
Ước tính có khoảng 50 quả bom hạt nhân được lưu trữ tại căn cứ không quân Mỹ ở Thổ Nhĩ Kỳ, đang trở thành những quân bài mặc cả tiềm năng trong mối quan hệ căng thẳng giữa Washington và Ankara sau khi Thổ Nhĩ Kỳ tấn công vào miền Bắc Syria.
Trước khi phát hành, iOS 13 từng được kỳ vọng giúp những mẫu iPhone đời cũ có thể hoạt động mượt mà, ổn định hơn. Tuy nhiên, đây lại là phiên bản hệ điều hành thảm họa khi chứa hàng loạt lỗi "ngớ ngẩn" gây khó chịu trong quá trình sử dụng.
Khoảng giữa tháng 10/2019, tại sự kiện Made by Google 2019 được tổ chức ở New York (Mỹ), Google đã chính thức ra mắt Pixel Buds 2 - mẫu tai nghe không dây tiếp theo của hãng, sau thành công từ người tiền nhiệm Pixel Buds từng được giới thiệu vào năm 2017.
Khoảng giữa tháng 10/2019, cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu của con người ghi nhận thêm một tin lạc quan.
“Chuyện thật như đùa” đang xảy ra với một số người dùng Facebook. Sau khi báo cáo tài khoản giả mạo, lừa đảo, họ lại bị mạng xã hội khóa nick.
Nếu bầu trời nơi ta sống cũng ảo diệu như thế này, có lẽ nhiều người sẽ chiêm ngưỡng nó thường xuyên hơn!
Khoảng giữa tháng 10/2019, trang The Hollywood Reporter cho biết hãng phim của Apple hiện vẫn chưa được đặt tên chính thức, nhưng sẽ do các giám đốc bộ phận Worldwide Video mới của công ty là Zack Van Amburg và Jamie Erlicht điều hành
Từ trước đến nay, trình duyệt Safari của Apple, vẫn gửi dữ liệu tới Google Safe Browsing để giúp bảo vệ người dùng tránh khỏi những trang web lừa đảo. Nhưng có vẻ như công ty Internet Trung Quốc - Tencent cũng nhận được dữ liệu.
Ở Châu Á, các ứng dụng như WeChat, Alipay, Grab, Go-Jek, Paytm, Kakao và Line đang trở thành một phần không thể thiếu của nhiều người. Phần lớn đều bắt đầu từ các tính năng cơ bản như nhắn tin, thanh toán, gọi xe… nhưng dần trở nên đa năng hơn.