Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Thăm xứ Mancha, quê hương huyền thoại của Đông-ki-xốt (Don Quixote)

26/09/201907:08:00(Xem: 2275)
Thăm xứ Mancha,
quê hương huyền thoại
của Đông-ki-xốt (Don Quixote)
  
Trịnh Thanh Thủy

  

Một trong những điều thú vị nhất khi tôi đến Tây Ban Nha là được ghé thăm La Mancha, quê hương huyền thoại của nhân vật Don Quixote (Don Quijote) trong tác phẩm lừng danh thế giới của Miguel De Cervantes. Có thể nói, Don Quijote de La Mancha là một trong những tiểu thuyết hay nhất mọi thời đại, được dịch ra nhiều thứ tiếng nhất (145 thứ tiếng) và được tái bản nhiều nhất trong lịch sử nhân loại, chỉ sau Kinh Thánh. Bản in lần đầu năm 1605.

  

Không ai ngờ một tác phẩm kể chuyện làm điên khùng của một ông già ngớ ngẩn 50 tuổi, là hiện thân của chính tác giả Cervantes, lại mở ra một chân trời mới thời Hiện Đại cho bộ môn tiểu thuyết. Đến nỗi Lionell Trilling phải thốt lên “Có thể nói, mọi tiểu thuyết văn xuôi đều là biến thể trên chủ đề Don Quixote.”. Nội dung câu chuyện xuất phát từ anh chàng kỵ sĩ Don Quijote vì quá say mê các mẩu chuyện hoang đường về những hiệp sĩ thời Trung Cổ, nên bỏ nhà đi chu du khắp bốn phương trời để hành hiệp trượng nghĩa. Anh ta gây sự đánh nhau với nhiều người và những cái cối xay gió mà tưởng mình đang trừ gian, diệt bạo, cứu người, giúp đời. Câu chuyện xoay quanh sự suy tàn của tinh thần hiệp sĩ Trung Cổ, mà nó chỉ còn lại trong giấc mơ hoang đường của một ông già 50 tuổi Don Quixote được mơ làm hiệp sĩ.

 blank

 Tượng Don Quixote trong khách sạn Don Quixote Inn - Ảnh TTT

 blank

 Cối xay gió trong làng La Mancha - Ảnh TTT

 blank

 Tượng Don Quixote bằng kim loại và giếng nước - Ảnh TTT

 

Tác phẩm này của nhà văn Cervantes đã gây ảnh hưởng sâu đậm lên nền văn học của không những Tây Ban Nha, Âu Châu và có thể nói cả toàn thế giới. V. S. Pritchell phát biểu “Don Quixote khởi đầu như một tỉnh lẻ, trở thành Tây Ban Nha, và cuối cùng như một vũ trụ.”

 

Thực ra chữ Mancha trong tiếng Tây Ban Nha là một nơi khô cằn, hoang dã. Nó còn có nghĩa là một vết bẩn, hoặc nhơ danh. Người ta nghĩ  Cervantes đã dùng từ Mancha đặt tên quê hương cho 1 chàng hiệp sĩ trang nghiêm thật không phù hợp. Tuy nhiên, dịch giả John Ormsby tin rằng Cervantes đã chọn nó bởi vì đây là nơi bình thường nhất, khô khan nhất, thiếu lãng mạn nhất. Khi đem nó gắn kết vào quê hương của 1 anh chàng Don Quixote hào hiệp, lãng mạn, khiến nhân vật này trở nên mâu thuẫn và dường như càng vô lý hơn, khiến người đọc bật ra tiếng cười. Tuy nhiên, do sự nổi tiếng của tác phẩm khiến vùng quê nghèo khó La Mancha bỗng trở nên gắn liền với thế giới của sự hào hiệp và lãng mạn.

 

Không biết có phải vì chịu ảnh hưởng cuốn tiểu thuyết này hay không mà khi vừa đặt chân xuống con đường dẫn vào ngôi làng xinh xắn này tôi đã thấy yêu nó ngay lập tức. Đoàn du lịch của chúng tôi được nghỉ chân và ăn cơm trưa trong một quán ăn của khách sạn Don Quixote Inn toạ lạc trong 1 khu phố nhỏ bán toàn những quà lưu niệm mà chủ đề xoay quanh nhân vật Don Quixote.

 

Khắp nơi đều được trang trí theo cung cách xưa của thời Trung Cổ với các bức tượng Don Quixote bằng kim loại, đồng, sứ hay đất sét. Có cả sự hiện diện của xe ngựa, máng cỏ, giếng nước hoặc các nông cụ thường dùng trong trang trại miền quê. Mọi người,  ai cũng có cảm tưởng mình đang sống trong thời đại xa xưa có chàng hiệp sĩ cỡi ngựa, cầm giáo đi lang thang diệt kẻ gian, trừ bạo chúa, cùng anh chàng người hầu nông dân Sancho Panza.

 blank

 Cối xay gió thời Trung Cổ còn sót lại - Ảnh TTT

 blank

 Áo giáp sắt hiệp sĩ thời Trung Cổ - Ảnh TTT

 blank

 Dao kiếm thời Trung Cổ - Ảnh TTT

 

Lợi dụng giờ nghỉ trưa, tôi đi dạo làng để ngắm những ngôi nhà tường trắng, mái ngói đỏ nâu có bắc những giàn hoa leo đủ màu trông thật dễ thương. Gần đấy là một ngôi giáo đường cổ nhỏ bé xinh xắn, có bóng một vị linh mục thấp thoáng sau khung cửa. Trên một dốc cao của con đường chính có 1 chiếc cối xay gió thật lớn. Trước lúc vào làng khi xe chạy ngang ngọn đồi Conseuegra, Castilla tôi thấy có rất nhiều cối xay gió mà trên đỉnh là một toà lâu đài cổ trông thật đẹp và thơ mộng.

 

Người dẫn đoàn bảo có khoảng 12 chiếc cối xay gió đã ngưng hoạt động từ lâu nhưng vẫn được lưu giữ vì mục đích lịch sử và du lịch. Cách đây vài năm họ cho du khách vào thăm nhưng bây giờ cấm rồi. Thật tiếc, tôi không được đến gần để chụp hình, chỉ có thể dùng ống tele chụp nó từ rất xa lúc xe đang chạy. Có lẽ những cây cối xay gió là đặc trưng của chốn này đã gây ấn tượng mến yêu trong lòng nhà văn Cervantes, nên ông đã đưa nó vào cuốn tiểu thuyết bất hủ sau làm nên tên tuổi của ông.

 

Tôi vào thăm viện bảo tàng Don Quixote và thấy mình mất hút trong đó vì mải mê đọc, nhìn ngắm những tài liệu, sách báo, tranh ảnh, đến nỗi suýt trễ giờ lên đường. Nhờ bước vào đây tôi mới thấy được các bức tranh quý báu mà các danh hoạ đã vẽ chân dung anh chàng kỵ sĩ Don Quixote từ những năm 1815 tới 1987. Những hoạ sĩ lừng danh ấy như: F Goya-1815, Picasso-1955, Salvador Dali-1957, Jean Coteau-1957, Tremois-1968, Antonio Saura-1987..v.v..

 

Điều kỳ thú hơn là cuốn truyện nổi danh này khi lưu truyền qua Nhật đã gây ấn tượng mạnh cho nhân dân đất nước Phù Tang này. Nó nhắc nhở đến tinh thần hào hiệp của các kiếm sĩ đạo Samurai của Nhật, giống hệt như các hiệp sĩ thời Trung Cổ.

 blank

 Đồi Castilla của La Mancha - Ảnh TTT

 blank

 Don Quixote dưới mắt các danh hoạ - Ảnh TTT

 blank

Sách Don Quijote Samurai của Nhật - Ảnh TTT

 

Tôi xin tóm tắt sơ về tinh thần hiệp sĩ. Ấy là 1 hiện tượng đặc biệt trong thời Trung Cổ của Châu Âu, và cũng là 1 phần của hệ thống quân sự trong thời đó. Tinh thần hiệp sĩ của nước Anh đã phát triển từ thời Anglo-Saxon vì sự nổi lên của một loạt các cuộc chiến tranh. Trong các mối quan hệ phong kiến, chiến tranh trở thành điều kiện tiên quyết quan trọng nhất cho sự tồn tại của mối quan hệ giữa các hiệp sĩ và các vị vua. Nếu các chế độ quân chủ phong kiến ​​hoặc những lãnh chúa ​​không cần hiệp sĩ để chiến đấu, thì sự tồn tại sẽ mất đi căn cứ của nó.

 

Tinh thần của hiệp sĩ bao gồm các phẩm chất đạo đức, như lòng dũng cảm, lòng trung thành, sự hào phóng và danh dự là cốt lõi của nó, tất cả những điều đó nên được tuân thủ với một hiệp sĩ. Sau này tinh thần ấy bị suy tàn. Sự suy tàn của tinh thần hiệp sĩ có những lý do cực kỳ phức tạp, bao gồm quân sự, kinh tế và tôn giáo, v.v. Thời thế đổi thay, đạo đức suy đồi, lòng trung thành quả cảm của một hiệp sĩ đối với giới quý tộc hay một vì quân vương không còn hợp thời nữa.

 

Trở lại xứ hoa Anh Đào, khi tác phẩm này truyền tới Nhật, một cuốn truyện tranh tựa đề "Ehon Don Kiote" do một nhà in nhỏ ở Kyoto ấn hành năm 1937 ra đời. Trong đó hoạ sĩ Nhật Serizawa Keisuke đã thuật và vẽ lại câu chuyện Don Quixote dưới hình ảnh, trang phục và cung cách của các Samurai Nhật.  Mục đích là ban biên tập cố gắng mang đến một tầm nhìn mới về "Don Quijote", và đưa nhà quý tộc xứ Castilla của Tây Ban Nha đến Nhật Bản thời thế kỷ thứ 16 để biến thành hình tượng của chiến binh Samurai. Phiên bản giải cấu trúc này của Don Quixote, không phải là một ý thích biên tập đơn thuần, mà còn có những sự tương đồng trong quy tắc ứng xử của nhân vật, mang lại một sự tôn sùng tối thượng cho danh dự và lòng trung thành của các hiệp sĩ cũng như những võ sĩ đạo. Sự biến dạng được ghi nhận như Don Quijote Samurai biến thành hiệp sĩ vũ trang giáp sắt khi nhận thanh katana (kiếm samurai). Cối xay gió có được phong cách đặc trưng của Hokusai nên chúng được biến thành cối xay nước. Trong khi cuộc chiến chống lại Biscay là cuộc đấu tranh khốc liệt giữa các chiến binh Samurai và hình ảnh lý tưởng hóa của Dulcinea trở thành hình tượng tinh tế của một geisha. Bằng cách này, tất cả các nhân vật chính và tình huống của tác phẩm đã được "biến" thành các nhân vật và địa điểm của bản địa là Nhật Bản.
 

Trịnh Thanh Thủy

Orange County, CA

 



 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong cú sốc ban đầu do COVID-19 gây ra, các chính phủ và ngân hàng trung ương ứng phó bằng những đợt bơm tiền mặt khổng lồ là chuyện có thể dễ hiểu. Nhưng hiện nay, các nhà hoạch định chính sách cần lùi một bước và xem lại các hình thức kích hoạt nào thật sự cần thiết và nguy cơ nào gây nhiều hại hơn lợi. Các chính phủ trên khắp thế giới đang phản ứng mạnh mẽ với cuộc khủng hoảng COVID-19 bằng cách ứng phó kết hợp về tài chính và tiền tệ, nó đã đạt tới 10% GDP toàn cầu. Tuy nhiên, theo Cơ quan Kinh tế và Xã hội thuộc Liên Hiệp Quốc đánh giá tổng quát mới nhất, các biện pháp vực dậy này có thể không thúc đẩy cho tiêu dùng và đầu tư nhiều như các nhà hoạch định chính sách hy vọng.
Bạch Thái Bưởi, theo Wikipedia: “Là một doanh nhân người Việt đầu thế kỷ 20. Lúc sinh thời, ông được xếp vào danh sách bốn người giàu có nhất Việt Nam vào những năm đầu của thế kỷ 20 (nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường, tứ Bưởi)… Xuất thân từ tầng lớp nghèo, ông luôn quan tâm đến đời sống của giới thợ thuyền. Ông dành chế độ an sinh cho các nhân viên của mình. Ông trợ cấp cho học sinh nghèo có chí du học… Năm 1921, Bạch Thái Bưởi cho ra đời tờ báo hàng ngày mang tên Khai hóa nhật báo với tôn chỉ: ‘Một là giúp đồng bào ta tự khai hoá, dạy bảo lẫn nhau... mở mang con đường thực nghiệp. Hai là giãi bày cùng Chính phủ bảo hộ những yêu cầu thiết thực, chính đáng của quốc dân. Ba là diễn giải những ý kiến, những lợi ích, tác hại của các công việc Chính phủ đang làm...’
Sự căng thẳng thẳng giữa nước Mỹ và Trung cộng mỗi ngày mỗi gia tăng. Thật vậy, kể từ ngày 25-9-2018, tổng thống Donald Trump đọc trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, kêu gọi các nước trên Thế giới: “Chống lại xã hội chủ nghĩa và những đau khổ do nó đã gây ra cho nhân loại.” Mời xem link: https://youtu.be/q6XXNWC5Koc?t=95. Từ đấy, khiến cho Trung cộng lo âu phập phồng vì cả Thế giới phê phán chủ nghĩa cộng sản gay gắt.
Kết quả bầu cử Thị xã vòng nhì hôm 28/6 vừa qua khoát cho nước Pháp bộ áo mới màu xanh. Bộ áo Pháp lần đầu tiên được mặc. Các Thị xã xưa nay do Thị trưởng xã hội, phe Hữu hay thuộc xu hướng khác nay phần lớn lọt vào tay đảng Xanh. Cả những Thị xã cho tới nay vẫn nằm trong tay cộng sản cũng bị đảng Xanh cướp mất. Giới chánh trị đều ngẩn ngơ trước thực tế hoàn toàn bất ngờ này. Nhiều nhà chánh trị học, nhà báo chánh trị bắt tay ngay vào việc tìm hiểu tại sao bổng nhiên xuất hiện làn sóng xanh chiếm gần hết các thành phố lớn nhỏ của Pháp? Tại sao chỉ có 4/10 người đi bầu? Vậy người được bầu thắng cử hay làn sóng cử tri vắng mặt mới thật sự thắng cử?
Những năm gần đây sự việc Trung Quốc chiếm đảo, vét cát dưới đáy biển xây dựng căn cứ quân sự, xây phi trường, đặt tên lửa tại biển Đông khiến người ta vô tâm quên mất rằng cánh tay dài của Đại Hán đã vươn qua biển thò đến tận Phnom Penh tự thuở nào. Dưới mắt nhiều quan sát viên quốc tế thì Campuchia ngày nay là một tỉnh của Trung Quốc, và Thủ tướng Hun Sen là một bí thư tỉnh ủy của Đảng Cộng sản Trung Quốc, không hơn không kém.Trung Quốc thiết lập căn cứ quân sự trên đất Campuchia là mối đe dọa nghiêm trọng cho các quốc gia khác trong vùng Đông Nam Á, và Hoa Kỳ chắc chắn không thể không nhận ra hiểm họa to lớn đó. Trong buổi tường trình lên Ủy ban Tình báo Thượng viện Hoa Kỳ hôm tháng Giêng năm 2019, Giám đốc Sở Tình báo Quốc gia, lúc đó là ông Dan Coats, đã cảnh báo rằng “Campuchia đang có nguy cơ biến thành một quốc gia độc tài, và điều đó sẽ mở đường cho Trung Quốc thiết lập các căn cứ quân sự trên miền đất ấy.”
Ngày 22 tháng 6 năm 2020, dự luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông được đưa ra tại quốc hội của Đảng Cộng Sản Trung Hoa để thông qua, và đêm 30 tháng 6 rạng sáng ngày 1 tháng 7, 2020, sau một phiên họp kín của Ủy Ban Thường Vụ Đại Biểu Nhân Dân (mà thế giới gọi là quốc hội bù nhìn tại Bắc Kinh) dự luật này đã trở thành luật. Ngày mà Luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông này ra đời cũng trùng ngày mà Hồng Kông được trao trả lại cho China 23 năm trước 01-07-1997 theo thể chế “một nước hai chế độ” (one country two systems). Theo đó Hồng Kông vẫn còn quyền tự trị trong 50 năm từ 1997 đến 2047, và trên lý thuyết Hồng Kông chỉ lệ thuộc vào Bắc Kinh về quân sự và ngoại giao mà thôi.
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.