Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Thơ Nôm miền Nam Bạch Viên Tôn Các: Trích đoạn vượn trắng hóa thành người và bỏ đi khỏi chùa

18/09/201916:51:00(Xem: 2258)

Truyện Thơ Bạch Viên bản khắc của Bửu Hoa Các, Phật Trấn, bắt đầu với thầy Huyền Trang đi tìm nơi mình có thể tu hành. Thầy tìm được chùa Phi Lai đúng ý nên trụ lại đây. Một hôm có con vượn trắng lấp ló cửa chùa, thầy cho vượn vào trong. Vượn biết tiếng người nên được chấp nhận ở lại chùa tu hành... Một hôm kia… (xin đọc đoạn trích).

Cái hay của truyện là tâm lý của Bạch Viên, khi đã thành người thiếu nữ thì Bạch Viên không muốn cho thầy biết gì về mình nữa, cô lợi dụng lúc thầy ngủ, thắp nhang tụng kinh lần chót rồi ra đi trong đêm tối.

Lại sợ rằng ở chung lộn với người đời  sẽ có chuyện nầy kia nên Bạch Viên chọn nơi lâm tuyền mà ẩn tu.

Hai chữ mến công trong câu: Tu hành thầy đã mến công là tài liệu quí để chứng minh tác phẩm được viết ra khá sơm (thế kỷ 18-19). Hai chữ gióng thẳng trong câu Y hài gióng thẳng con đi cũng có giá trị tương tợ.

Cái hay của đoạn nầy là tâm lý quyết liệt của một người phụ nữ quyết ra đi khỏi chùa nhưng trong lòng rất thương thầy.

Văn hơi khó hiểu vì được sáng tác hơn trăm năm nay của một người bình dân Miền Nam, bản khắc ở bên Quảng Đông nên sai sót nhiều..


Nguyen  Van Sam


2. Bạch Viên bỏ chùa ra đi,

Chánh rằm nguyệt chiếu trăng thanh,

Vượn ra vọc tuyết sương thanh lau mình[1].

Bạch Viên có phép hiện hình,

Chẳng dám lậu tình thầy biết làm chi[2].

Tôi đà niệm Phật qui y,

Bồ Đề một chuỗi tri tri tạc lòng[3].

Mõi mê thầy ngủ liêu phòng,

Thức ta[4] lạy Phật, thỏa lòng[5] tụng kinh.

Long thần Phật pháp giáng linh,

Thấy vì Thái muội[6] tụng kinh, hóa hình.

Bạch Viên chuyển cốt vặn mình,

Toàn thân biến thú hóa hình nữ nhi[7].

Mặt hoa mày liễu phương phi[8].

Hình dung yểu điệu gót đi dịu dàng.

3a. Tỉnh xong[9] thầy thấy rõ ràng,

Vượn đà cởi lốt hóa nàng yêu tinh[10].

Lạ lùng thầy thấy, làm thinh[11],

Rình coi cho biết yêu tinh mới tường[12].

Tốt tươi thiên hạ, phi thường,

Môi son mày liễu, má hường nỏn na,

Bạch Viên nép bóng còn nghi,

E[13] cho thầy thấy thói tây chẳng hiền[14].

Y hài gióng thẳng con đi[15],

Tâm thần chuyển động bên kề chẳng không[16],

Tu hành thầy đã mến công[17],

Thủy xung hỏa khắc giữ không khỏi rày[18].

Kíp mau lánh khỏi chùa nầy

Nhang đèn lạy Phật, giả thầy Huyền Trang.[19]

Lánh mình kẻo lộn thế gian,

Lâm tuyền tới đó dưỡng an tánh tình[20].

Ra đi tăm tối một mình.

Mãng theo đông lộ hoa đình tới nơi.

Non cao rừng vắng thảnh thơi.

Thạch bàn chiếm ở vui chơi non Bồng[21].

Biến nên gác rộng lầu hồng[22].

Hóa ra nữ sứ đồng vào chốn ni[23].

3b Gương Nga ngọc chiếu hoa phòng,

Trướng loan phụng trỗ sa hồng rất xuê[24].

Nguyễn Văn Sâm

samnguyen20002002@yahoo.com

 



[1] Lấy tuyết sương lau mình.

[2] Thật ra Bạch Viên có thể hiện thành người lúc nầy nhưng không muốn thực hiện vì sợ thầy biết.

[3] Vì Bạch Viên đã quyết chí tu hành.

[4] BN: Ta, chỉ Bạch Viên. Trong khi thầy Huyền ngủ thì Bạch Viên tụng kinh, lạy Phật. Lúc nàng cô đã nghĩ đến chuyện ra đi.

[5] BN: Thả lòng, giọng Nam.

[6] Bạch Viên là một vị nào đó trên thượng giới.

[7] Bạch Viên hóa từ thú ra thành một người con gái. BN: tàn thân, giọng Nam.

[8] Con vượn trắng thành nàng Bạch Viên, người đẹp.

[9] Tỉnh dậy sau khi ngủ.

[10] Thầy thấy rõ sự cởi lớp của vượn bạch thành một người con gái nên cho đó là yêu tinh. Bản QN  hai lần chữ yêu tinh bị đọc thành yêu tinh và thiên tinh!

[11] Lấy làm lạ lùng  điều mình vừa thấy nhưng thầy nín thinh để theo dõi.

[12] Sự tò mò khiến thầy càng rình nhiều hơn để rõ.

[13] BN Phải, không có nghĩa, ở đây đọc theo bản QN. Cả câu: Sợ rằng thầy thấy mình là người thì có chuyện chẳng lành xảy ra.

[14] Bạch Viên rón rén núp bóng trăng ẩn mình sợ  thầy thầy thấy sẽ rõ sự việc thì không hay. Văn  chỗ nầy lộn xộn, khó phiên âm cho chính xác hai chữ 群儀. 

[15] Mặc quần áo (y), mang giày (hài), cột thắc quần áo gọn gàng (gióng thẳng) ra đi. Chữ hài 鞋BN dùng chữ đồng âm hài 孩 . Gióng: 1. cái gióng để gánh. 2. Dùng dây cột  đồ vật để treo, để mang.  Để ý câu nầy  là Bạch Viên nói vọng lại với thầy mình, như một lời cáo lỗi, xin phép khi dung danh xưng con.

[16] Bản Nôm câu nầy tạo thành vấn đề: Kề tâm thần chuyển động, bên chẳng không. Ngờ là người khắc nhảy chữ lộn xộn nên xếp lại như trên. Bản QN đọc: Kỳ tâm thầm chuyển tách miền hư không. Chữ 掑, không thể đọc là kỳ. Chữ thần chuyển神轉không thể là thầm chuyển. Hai chữ chẳng không 庒空 đã được chuyển thành ra đi theo ý của người làm bản QN. Cả câu: Gần gũi thì thế nào cũng khó bề tu hành, xao lãng kinh kệ. chắc chắn như vậy.

[17] Mến công 唤功: Yêu mến công việc mình làm, ở đây là mến công việc tu hành. Cách dùng chữ mến trong nhóm chữ mến công như mến tài, mến đức… Cả câu: Tu hành thầy đã có công lâu ngày.

[18] Bạch Viên thấy mình không thể ở lại chùa dưới hình thức con người, vấn đề nam nữ sẽ sanh ra chuyện khó lòng.

[19] Điều nầy cho thấy Bạch Viên là người biết suy nghĩ, trước khi ra đi  cô nghĩ đến việc lạy Phật thắp nhang… BN có 9 Chữ trong đó có chữ Huyền, tôi tạm thay  ba chữ cuối bằng  Huyền Trang.

[20] Không muốn sống chung lộn với người đời nên Bạch Viên chọn đến sống nơi rừng núi..

[21] Vui chơi non Bồng: Vui sống với cảnh núi rừng đẹp đẽ.

[22] Bạch Viên có phép tiên biến hóa ra nhà cửa. Cũng có thể hiểu  đó là cách nói của văn chương và điều tin tưởng bình dân về sự tạo dựng nhà cửa nơi rừng núi của một người con gái.

[23] Như trên.

[24] Phòng riêng của Bạch Viên rất đẹp, khá sang: Có chạm trỗ, có màn  bằng lụa quí. Sa紗: Lụa mỏng, có thể nhìn thấu bên kia, nhẹ, mịn.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Càng sống lâu, đảng Cộng sản Việt Nam càng chứng minh đã tàn lụi tư tưởng và cạn kiệt đường lối xây dựng đất nước và chỉnh đốn đảng. Bắng chứng này xuất hiện tại Hội nghị Trung ương 6/XIII ngày 03/10/2022, qua phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và 5 nội dung thảo luận...
Mọi cuộc cách mạng luôn luôn có cái giá riêng của nó. Riêng cái thứ cách mạng (thổ tả) của những người cộng sản Việt Nam thì đòi hỏi mọi người đều phải trả cái giá (hơi) quá mắc mà thành quả – xem ra – không có gì, ngoài tộc ác!
Mùa hè năm 2022, Hoa Kỳ đã chứng kiến một sự thay đổi đáng kể về cách đa số các thẩm phán Tối Cao Pháp Viện luận giải về Hiến pháp.Vào cuối nhiệm kỳ, tòa án đã bác bỏ quyền phá thai theo hiến pháp lâu đời, mở rộng quyền sử dụng súng và phán quyết rằng tôn giáo có thể đóng vai trò lớn hơn trong các tổ chức công cộng.
Bài này được viết theo lời đề nghị của bạn Tâm Thường Định --- một nhà giáo, một huynh trưởng Gia Đình Phật Tử, và là một nhà văn trong nhóm chủ biên Tạp chí Phật Việt --- rằng “nhờ anh viết bài gì để giúp hoằng pháp.” Bản thân người viết không có đủ tầm nhìn để viết về những suy nghĩ chiến lược; việc đó xin để các bậc tôn túc như Thầy Tuệ Sỹ và nhiều vị khác suy nghĩ. Trong khi đó, trong và ngoài nước đang có hàng ngàn bậc thiện tri thức, ở cả tứ chúng tăng ni cư sĩ, nơi người muốn học Phật có thể tìm nghe pháp, tìm học pháp, cũng như đã có hàng trăm ngàn bài viết giá trị về Phật học trên mạng… do vậy bài này sẽ dựa vào Kinh Phật để nói về một đề tài ít được chú ý: thiền tập với pháp ấn, câu hữu với định. Pháp định nơi đây sẽ tập trung vào sơ thiền. Những sai sót có thể có, xin được sám hối.
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.