Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Thơ Nôm miền Nam Bạch Viên Tôn Các: Trích đoạn vượn trắng hóa thành người và bỏ đi khỏi chùa

18/09/201916:51:00(Xem: 1271)

Truyện Thơ Bạch Viên bản khắc của Bửu Hoa Các, Phật Trấn, bắt đầu với thầy Huyền Trang đi tìm nơi mình có thể tu hành. Thầy tìm được chùa Phi Lai đúng ý nên trụ lại đây. Một hôm có con vượn trắng lấp ló cửa chùa, thầy cho vượn vào trong. Vượn biết tiếng người nên được chấp nhận ở lại chùa tu hành... Một hôm kia… (xin đọc đoạn trích).

Cái hay của truyện là tâm lý của Bạch Viên, khi đã thành người thiếu nữ thì Bạch Viên không muốn cho thầy biết gì về mình nữa, cô lợi dụng lúc thầy ngủ, thắp nhang tụng kinh lần chót rồi ra đi trong đêm tối.

Lại sợ rằng ở chung lộn với người đời  sẽ có chuyện nầy kia nên Bạch Viên chọn nơi lâm tuyền mà ẩn tu.

Hai chữ mến công trong câu: Tu hành thầy đã mến công là tài liệu quí để chứng minh tác phẩm được viết ra khá sơm (thế kỷ 18-19). Hai chữ gióng thẳng trong câu Y hài gióng thẳng con đi cũng có giá trị tương tợ.

Cái hay của đoạn nầy là tâm lý quyết liệt của một người phụ nữ quyết ra đi khỏi chùa nhưng trong lòng rất thương thầy.

Văn hơi khó hiểu vì được sáng tác hơn trăm năm nay của một người bình dân Miền Nam, bản khắc ở bên Quảng Đông nên sai sót nhiều..


Nguyen  Van Sam


2. Bạch Viên bỏ chùa ra đi,

Chánh rằm nguyệt chiếu trăng thanh,

Vượn ra vọc tuyết sương thanh lau mình[1].

Bạch Viên có phép hiện hình,

Chẳng dám lậu tình thầy biết làm chi[2].

Tôi đà niệm Phật qui y,

Bồ Đề một chuỗi tri tri tạc lòng[3].

Mõi mê thầy ngủ liêu phòng,

Thức ta[4] lạy Phật, thỏa lòng[5] tụng kinh.

Long thần Phật pháp giáng linh,

Thấy vì Thái muội[6] tụng kinh, hóa hình.

Bạch Viên chuyển cốt vặn mình,

Toàn thân biến thú hóa hình nữ nhi[7].

Mặt hoa mày liễu phương phi[8].

Hình dung yểu điệu gót đi dịu dàng.

3a. Tỉnh xong[9] thầy thấy rõ ràng,

Vượn đà cởi lốt hóa nàng yêu tinh[10].

Lạ lùng thầy thấy, làm thinh[11],

Rình coi cho biết yêu tinh mới tường[12].

Tốt tươi thiên hạ, phi thường,

Môi son mày liễu, má hường nỏn na,

Bạch Viên nép bóng còn nghi,

E[13] cho thầy thấy thói tây chẳng hiền[14].

Y hài gióng thẳng con đi[15],

Tâm thần chuyển động bên kề chẳng không[16],

Tu hành thầy đã mến công[17],

Thủy xung hỏa khắc giữ không khỏi rày[18].

Kíp mau lánh khỏi chùa nầy

Nhang đèn lạy Phật, giả thầy Huyền Trang.[19]

Lánh mình kẻo lộn thế gian,

Lâm tuyền tới đó dưỡng an tánh tình[20].

Ra đi tăm tối một mình.

Mãng theo đông lộ hoa đình tới nơi.

Non cao rừng vắng thảnh thơi.

Thạch bàn chiếm ở vui chơi non Bồng[21].

Biến nên gác rộng lầu hồng[22].

Hóa ra nữ sứ đồng vào chốn ni[23].

3b Gương Nga ngọc chiếu hoa phòng,

Trướng loan phụng trỗ sa hồng rất xuê[24].

Nguyễn Văn Sâm

samnguyen20002002@yahoo.com

 



[1] Lấy tuyết sương lau mình.

[2] Thật ra Bạch Viên có thể hiện thành người lúc nầy nhưng không muốn thực hiện vì sợ thầy biết.

[3] Vì Bạch Viên đã quyết chí tu hành.

[4] BN: Ta, chỉ Bạch Viên. Trong khi thầy Huyền ngủ thì Bạch Viên tụng kinh, lạy Phật. Lúc nàng cô đã nghĩ đến chuyện ra đi.

[5] BN: Thả lòng, giọng Nam.

[6] Bạch Viên là một vị nào đó trên thượng giới.

[7] Bạch Viên hóa từ thú ra thành một người con gái. BN: tàn thân, giọng Nam.

[8] Con vượn trắng thành nàng Bạch Viên, người đẹp.

[9] Tỉnh dậy sau khi ngủ.

[10] Thầy thấy rõ sự cởi lớp của vượn bạch thành một người con gái nên cho đó là yêu tinh. Bản QN  hai lần chữ yêu tinh bị đọc thành yêu tinh và thiên tinh!

[11] Lấy làm lạ lùng  điều mình vừa thấy nhưng thầy nín thinh để theo dõi.

[12] Sự tò mò khiến thầy càng rình nhiều hơn để rõ.

[13] BN Phải, không có nghĩa, ở đây đọc theo bản QN. Cả câu: Sợ rằng thầy thấy mình là người thì có chuyện chẳng lành xảy ra.

[14] Bạch Viên rón rén núp bóng trăng ẩn mình sợ  thầy thầy thấy sẽ rõ sự việc thì không hay. Văn  chỗ nầy lộn xộn, khó phiên âm cho chính xác hai chữ 群儀. 

[15] Mặc quần áo (y), mang giày (hài), cột thắc quần áo gọn gàng (gióng thẳng) ra đi. Chữ hài 鞋BN dùng chữ đồng âm hài 孩 . Gióng: 1. cái gióng để gánh. 2. Dùng dây cột  đồ vật để treo, để mang.  Để ý câu nầy  là Bạch Viên nói vọng lại với thầy mình, như một lời cáo lỗi, xin phép khi dung danh xưng con.

[16] Bản Nôm câu nầy tạo thành vấn đề: Kề tâm thần chuyển động, bên chẳng không. Ngờ là người khắc nhảy chữ lộn xộn nên xếp lại như trên. Bản QN đọc: Kỳ tâm thầm chuyển tách miền hư không. Chữ 掑, không thể đọc là kỳ. Chữ thần chuyển神轉không thể là thầm chuyển. Hai chữ chẳng không 庒空 đã được chuyển thành ra đi theo ý của người làm bản QN. Cả câu: Gần gũi thì thế nào cũng khó bề tu hành, xao lãng kinh kệ. chắc chắn như vậy.

[17] Mến công 唤功: Yêu mến công việc mình làm, ở đây là mến công việc tu hành. Cách dùng chữ mến trong nhóm chữ mến công như mến tài, mến đức… Cả câu: Tu hành thầy đã có công lâu ngày.

[18] Bạch Viên thấy mình không thể ở lại chùa dưới hình thức con người, vấn đề nam nữ sẽ sanh ra chuyện khó lòng.

[19] Điều nầy cho thấy Bạch Viên là người biết suy nghĩ, trước khi ra đi  cô nghĩ đến việc lạy Phật thắp nhang… BN có 9 Chữ trong đó có chữ Huyền, tôi tạm thay  ba chữ cuối bằng  Huyền Trang.

[20] Không muốn sống chung lộn với người đời nên Bạch Viên chọn đến sống nơi rừng núi..

[21] Vui chơi non Bồng: Vui sống với cảnh núi rừng đẹp đẽ.

[22] Bạch Viên có phép tiên biến hóa ra nhà cửa. Cũng có thể hiểu  đó là cách nói của văn chương và điều tin tưởng bình dân về sự tạo dựng nhà cửa nơi rừng núi của một người con gái.

[23] Như trên.

[24] Phòng riêng của Bạch Viên rất đẹp, khá sang: Có chạm trỗ, có màn  bằng lụa quí. Sa紗: Lụa mỏng, có thể nhìn thấu bên kia, nhẹ, mịn.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong cú sốc ban đầu do COVID-19 gây ra, các chính phủ và ngân hàng trung ương ứng phó bằng những đợt bơm tiền mặt khổng lồ là chuyện có thể dễ hiểu. Nhưng hiện nay, các nhà hoạch định chính sách cần lùi một bước và xem lại các hình thức kích hoạt nào thật sự cần thiết và nguy cơ nào gây nhiều hại hơn lợi. Các chính phủ trên khắp thế giới đang phản ứng mạnh mẽ với cuộc khủng hoảng COVID-19 bằng cách ứng phó kết hợp về tài chính và tiền tệ, nó đã đạt tới 10% GDP toàn cầu. Tuy nhiên, theo Cơ quan Kinh tế và Xã hội thuộc Liên Hiệp Quốc đánh giá tổng quát mới nhất, các biện pháp vực dậy này có thể không thúc đẩy cho tiêu dùng và đầu tư nhiều như các nhà hoạch định chính sách hy vọng.
Bạch Thái Bưởi, theo Wikipedia: “Là một doanh nhân người Việt đầu thế kỷ 20. Lúc sinh thời, ông được xếp vào danh sách bốn người giàu có nhất Việt Nam vào những năm đầu của thế kỷ 20 (nhất Sĩ, nhì Phương, tam Xường, tứ Bưởi)… Xuất thân từ tầng lớp nghèo, ông luôn quan tâm đến đời sống của giới thợ thuyền. Ông dành chế độ an sinh cho các nhân viên của mình. Ông trợ cấp cho học sinh nghèo có chí du học… Năm 1921, Bạch Thái Bưởi cho ra đời tờ báo hàng ngày mang tên Khai hóa nhật báo với tôn chỉ: ‘Một là giúp đồng bào ta tự khai hoá, dạy bảo lẫn nhau... mở mang con đường thực nghiệp. Hai là giãi bày cùng Chính phủ bảo hộ những yêu cầu thiết thực, chính đáng của quốc dân. Ba là diễn giải những ý kiến, những lợi ích, tác hại của các công việc Chính phủ đang làm...’
Sự căng thẳng thẳng giữa nước Mỹ và Trung cộng mỗi ngày mỗi gia tăng. Thật vậy, kể từ ngày 25-9-2018, tổng thống Donald Trump đọc trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, kêu gọi các nước trên Thế giới: “Chống lại xã hội chủ nghĩa và những đau khổ do nó đã gây ra cho nhân loại.” Mời xem link: https://youtu.be/q6XXNWC5Koc?t=95. Từ đấy, khiến cho Trung cộng lo âu phập phồng vì cả Thế giới phê phán chủ nghĩa cộng sản gay gắt.
Kết quả bầu cử Thị xã vòng nhì hôm 28/6 vừa qua khoát cho nước Pháp bộ áo mới màu xanh. Bộ áo Pháp lần đầu tiên được mặc. Các Thị xã xưa nay do Thị trưởng xã hội, phe Hữu hay thuộc xu hướng khác nay phần lớn lọt vào tay đảng Xanh. Cả những Thị xã cho tới nay vẫn nằm trong tay cộng sản cũng bị đảng Xanh cướp mất. Giới chánh trị đều ngẩn ngơ trước thực tế hoàn toàn bất ngờ này. Nhiều nhà chánh trị học, nhà báo chánh trị bắt tay ngay vào việc tìm hiểu tại sao bổng nhiên xuất hiện làn sóng xanh chiếm gần hết các thành phố lớn nhỏ của Pháp? Tại sao chỉ có 4/10 người đi bầu? Vậy người được bầu thắng cử hay làn sóng cử tri vắng mặt mới thật sự thắng cử?
Những năm gần đây sự việc Trung Quốc chiếm đảo, vét cát dưới đáy biển xây dựng căn cứ quân sự, xây phi trường, đặt tên lửa tại biển Đông khiến người ta vô tâm quên mất rằng cánh tay dài của Đại Hán đã vươn qua biển thò đến tận Phnom Penh tự thuở nào. Dưới mắt nhiều quan sát viên quốc tế thì Campuchia ngày nay là một tỉnh của Trung Quốc, và Thủ tướng Hun Sen là một bí thư tỉnh ủy của Đảng Cộng sản Trung Quốc, không hơn không kém.Trung Quốc thiết lập căn cứ quân sự trên đất Campuchia là mối đe dọa nghiêm trọng cho các quốc gia khác trong vùng Đông Nam Á, và Hoa Kỳ chắc chắn không thể không nhận ra hiểm họa to lớn đó. Trong buổi tường trình lên Ủy ban Tình báo Thượng viện Hoa Kỳ hôm tháng Giêng năm 2019, Giám đốc Sở Tình báo Quốc gia, lúc đó là ông Dan Coats, đã cảnh báo rằng “Campuchia đang có nguy cơ biến thành một quốc gia độc tài, và điều đó sẽ mở đường cho Trung Quốc thiết lập các căn cứ quân sự trên miền đất ấy.”
Ngày 22 tháng 6 năm 2020, dự luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông được đưa ra tại quốc hội của Đảng Cộng Sản Trung Hoa để thông qua, và đêm 30 tháng 6 rạng sáng ngày 1 tháng 7, 2020, sau một phiên họp kín của Ủy Ban Thường Vụ Đại Biểu Nhân Dân (mà thế giới gọi là quốc hội bù nhìn tại Bắc Kinh) dự luật này đã trở thành luật. Ngày mà Luật An Ninh Quốc Gia về Hồng Kông này ra đời cũng trùng ngày mà Hồng Kông được trao trả lại cho China 23 năm trước 01-07-1997 theo thể chế “một nước hai chế độ” (one country two systems). Theo đó Hồng Kông vẫn còn quyền tự trị trong 50 năm từ 1997 đến 2047, và trên lý thuyết Hồng Kông chỉ lệ thuộc vào Bắc Kinh về quân sự và ngoại giao mà thôi.
“Ngày 11/07/1995: Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt thông báo quyết định bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa 2 nước.” Với quyết định lịch sử này, Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng sản đã ghi dấu “gác lại qúa khứ, hướng tới tương lai” được 25 năm vào ngày 11/07/2020. Nhưng thời gian ¼ Thế kỷ bang giao Mỹ-Việt đã đem lại những bài học nào cho hai nước cựu thù, hay Mỹ và Việt Nam Cộng sản vẫn còn những cách biệt không hàn gắn được ?
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.