Hôm nay,  
Việt Báo Online

Ảnh hưởng của Trump về chính sách đối ngoại của Mỹ

09/09/201911:06:00(Xem: 1010)
Ảnh hưởng của Trump về chính sách đối ngoại của Mỹ

 


blank


Tác động lâu dài của Donald Trump đối với chính sách đối ngoại của Mỹ là bất trắc. Nhưng cuộc tranh luận về vấn đề này đã làm sống lại một câu hỏi đã có từ lâu: Phải chăng các kết quả quan trọng trong lịch sử là sản phẩm của con người hay chủ yếu là do các yếu tố về cấu trúc áp đảo, nó tạo ra do các động lực kinh tế và chính trị nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta?

Nhiều nhà quan sát chỉ trích hành vi của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc họp G7 gần đây ở Biarritz là bất cẩn và gây rối. Những người khác lập luận rằng báo chí và các học giả chú ý quá nhiều đến những trò hề cá nhân, tweet và các trò chơi chính trị của Trump. Họ lập luận là về lâu dài các nhà sử học sẽ cứu xét các chuyện này chỉ là lỗi nhẹ. Câu hỏi quan trọng hơn là liệu nhiệm kỳ tổng thống của Trump có chứng tỏ là một bước ngoặt lớn trong chính sách đối ngoại của Mỹ hay là một lổi nhỏ trong lịch sử.

Cuộc tranh luận hiện nay về Trump làm dấy lên một câu hỏi đã có từ lâu: Phải chăng những kết quả quan trọng trong lịch sử là sản phẩm do con người lựa chọn hay chủ yếu là các yếu tố cấu trúc áp đảo, nó tạo ra do các động lực kinh tế và chính trị nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta?

Một số nhà phân tích thích ví dòng chảy của lịch sử với một dòng sông ào ạt, tiến trình của nó được định hình bởi các yếu tố như khí hậu, lượng mưa, địa chất và địa hình, không phải bởi bất cứ thứ gì mà dòng sông mang theo. Nhưng ngay cả khi điều này đúng là như vậy, các nhân tố không chỉ đơn giản là những con kiến bám vào một khúc gỗ bị cuốn theo dòng nước chảy. Họ giống như những người chèo thuyền trên mặt nước cố gắng lèo lái và chống đỡ những ghềnh đá, đôi khi bị lật và đôi khi thành công trong việc lái đến một điểm mong muốn.

Hiểu được các những lựa chọn và thất bại của nhà lãnh đạo trong chính sách đối ngoại của Mỹ trong thế kỷ qua có thể trang bị tốt hơn cho chúng ta để đối phó với những vấn đề mà chúng ta gặp phải ngày nay trong nhiệm kỳ tổng thống của Trump. Các nhà lãnh đạo ở mọi thời đại nghĩ rằng họ đang đối phó với các động lực độc nhất của sự thay đổi, nhưng bản chất con người vẫn là vấn đề tồn đọng. Các lựa chọn có thể là vấn đề, thiếu sót trong các hành vi có thể gây hậu quả giống như trong hành vi ủy thác. Thất bại của các nhà lãnh đạo Mỹ khi hành động trong những năm 1930 đã góp phần vào việc tạo ra địa ngục trần gian; cũng tương tự như vậy, khi các tổng thống Mỹ đã từ chối sử dụng vũ khí hạt nhân lúc Hoa Kỳ đang nắm độc quyền loại vũ khí này.

Phải chăng các quyết định quan trọng như vậy được định đoạt  bởi tình thế hoặc con người? Nhìn lại một thế kỷ, Woodrow Wilson đã phá vỡ truyền thống và gởi quân đội Hoa Kỳ đến chiến đấu ở châu Âu, nhưng dù sao, điều đó có thể xảy ra trong thời một nhà lãnh đạo khác (thí dụ như Theodore Roosevelt). Nhưng Wilson tạo ra một sự dị biệt quan trọng, đó là biện minh trong giọng điệu đạo đức và trong một cách phản tác dụng, với thái độ một còn một mất, ông bướng bỉnh cự tuyết đến việc liên quan của Hội Quốc Liên. Một số người đổ lỗi cho chủ thuyết đạo đức của Wilson qua tính cách nghiêm trọng của việc Mỹ hồi phục chủ nghĩa cô lập vào những năm 1930.

Mãi cho đến trận Trân Châu Cảng, Franklin D. Roosevelt đã không thể đưa Hoa Kỳ nhập cuộc vào Đệ nhị Thế chiến, và điều đó có thể xảy ra ngay cả cho một người theo chủ trương cô lập bảo thủ. Tuy nhiên, do Hitler gây ra mối đe dọa, Roosevelt  đóng trong khuôn khổ này và chuẩn bị để đối mặt với mối đe dọa, cả hai là rất quan trọng cho sự tham chiến của Mỹ ở châu Âu.

Sau Đệ nhị Thế chiến, cấu trúc lưỡng cực của hai siêu cường đặt ra khuôn khổ cho Chiến tranh Lạnh. Nhưng phong cách và khuôn khổ thời gian trong phản ứng của Mỹ có thể khác nhau, thay vì  là Harry Truman, Henry Wallace (người mà FDR đã từ bỏ trong chức vụ là phó tổng thống trong năm 1944), trở thành tổng thống. Sau cuộc bầu cử năm 1952, một nhiệm kỳ tổng thống dưới thời Robert Taft, người theo chủ nghĩa cô lập, hoặc Douglas MacArthur, người có khuynh hướng chính trị gây hấn, quyết đoán có thể phá vỡ sự cũng cố tương đối suôn sẻ trong chiến lược ngăn chặn của Truman, mà sau này Dwight D. Eisenhower, người kế nhiệm, chủ xướng.

John F. Kennedy đóng một vai trò rất quan trọng trong việc ngăn chặn chiến tranh hạt nhân trong cuộc khủng hoảng tên lửa với Cuba, và sau đó ký thỏa ước đầu tiên về kiểm soát vũ khí hạt nhân. Nhưng Kennedy và Lyndon B. Johnson đã sa lầy trong một đất nước với những thất bại tốn kém và không cần thiết của Chiến tranh Việt Nam. Vào cuối thế kỷ, các động lực  về cấu trúc đã gây xói mòn cho Liên Xô, và Mikhail Gorbachev đã đẩy nhanh thời gian làm cho Liên Xô sụp đổ. Nhưng kỹ năng xây dựng quốc phòng và đàm phán của Ronald Reagan và kỹ năng xử lý khủng hoảng của George H.W. Bush đóng một vai trò quan trọng trong việc mang lại việc kết thúc an lành cho Chiến tranh Lạnh.

Nói một cách khác, các nhà lãnh đạo và kỹ năng của họ  là vấn đề. Theo một ý nghĩa nào đó, đây là tin xấu, bởi vì điều đó có nghĩa là hành vi của Trump khó có thể tách biệt ra một các dễ dàng. Quan trọng hơn các tweet của ông là sự suy yếu về các thể chế, liên minh và sức thu hút của sức mạnh mềm của Mỹ, mà các cuộc thăm dò cho thấy là đã suy giảm dưới thời Trump. Ông là tổng thống đầu tiên sau 70 năm từ bỏ trật tự quốc tế tự do mà Mỹ tạo ra sau Đệ nhị Thế chiến. Tướng James Mattis, người đã từ chức sau khi làm Bộ trưởng Quốc phòng đầu tiên của Trump, gần đây đã trách cứ về việc tổng thống xem nhẹ các liên minh.

Các tổng thống cần sử dụng cả sức mạnh cứng và mềm, kết hợp chúng theo những cách bổ sung hơn là tương phản. Kỹ năng đạo đức giả hiệu kiểu như Machiavelli và tổ chức là chủ yếu, nhưng thông minh về cảm xúc tạo ra các kỹ năng tự nhận thức và tự kiểm soát và trí thông minh về tình huống, tất cả cho phép các nhà lãnh đạo hiểu được diẽn biến của tình hình, tận dụng xu hướng và áp dụng các kỹ năng khác của họ một cách phù hợp. Trí thông minh về cảm xúc và bối cảnh không phải là ưu thế mạnh mẽ của Trump.

Gautam Mukunda, lý thuyết gia về lãnh đạo, đã chỉ ra rằng các nhà lãnh đạo được gạn lọc cẩn thận thông qua các quá trình chính trị được thiết lập là xu hướng có thể dự đoán. George H.W. Bush là một ví dụ tốt điển hình. Những người khác không được sàn lọc, và cách họ thực hiện quyền lực rất khác nhau. Abraham Lincoln là một ứng cử viên tương đối chưa được chọn lọc và là một trong những tổng thống tài năng nhất của Mỹ. Trump không bao giờ phục vụ trong chính quyền trước khi giành nhiệm kỳ tổng thống và tham gia chính trị từ kinh nghiệm do truyền hình thực tế và bất động sản ở New York, ông đã chứng tỏ là có kỹ năng phi thường trong việc chế ngự các phương tiện truyền thông hiện đại, thách thức các hiểu biết theo thông lệ và đổi mới mang tính đột phá. Trong khi có một số người tin rằng điều này có thể tạo ra kết quả tích cực, ví dụ với Trung Quốc, những người khác vẫn còn hoài nghi.

Vai trò của Trump trong lịch sử có thể phụ thuộc vào việc liệu ông có được tái đắc cử hay không. Các định chế, niềm tin và sức mạnh mềm dương như càng bị xói mòn nếu Trump tại chức trong tám năm chứ không phải là bốn năm. Nhưng trong cả hai trường hợp, người kế nhiệm của Trump sẽ đối đầu với một thế giới đã thay đổi, một phần vì những hậu quả trong chính sách của Trump, nhưng cũng vì các sự thay đổi quan trọng trong cấu trúc quyền lực trong chính trị thế giới, cả từ Tây sang Đông (sự trỗi dậy của châu Á) và từ các tác nhân do chính phủ đến phi chính phủ (được ủy thác quyền lực bởi tin tức tình báo trên không gian mạng và do nhân tạo). Như Karl Marx đã quan sát, chúng ta làm nên lịch sử, nhưng không phải trong những điều kiện do chính chúng ta lựa chọn. Chính sách đối ngoại của Mỹ sau thời kỳ của Trump vẫn là một vấn đề rộng mở.

***


Joseph S. Nye, Jr. là Giáo sư Đại học Harvard và là tác giả của cuốn Is the American Century Over? Sách sẽ xuất bản là Do Morals Matter? Presidents and Foreign Policy from FDR to Trump

Nguyên tác: Trump’s Effect on US Foreign Policy

https://www.project-syndicate.org/commentary/trump-long-term-effect-on-american-foreign-policy-by-joseph-s-nye-2019-09

14/09/2019(Xem: 346)
Ở trong nước dù chưa có cuộc trưng cầu dân ý để có được con số chính xác về mức độ người dân muốn thay đổi thể chế, nhưng thực tế xã hội cho thấy tỷ lệ dân chúng muốn duy trì thể chế cộng sản rất thấp không hơn gì con số 0.1%.
14/09/2019(Xem: 604)
Joshua Wong báo động là tình hình không lắng dịu, mà ngươc lại, Hồng Kông đang bị đe doạ sẽ có lệnh thiết quân luật như trong thời chiến và Trung Quốc sẽ tiếp tục đưa quân đội tới
14/09/2019(Xem: 492)
Một trong những lý do khiến cho Phong trào DCHK cứng rắn đối phó với chính quyền tay sai Hồng Kông là kinh nghiệm đau thương trong cuộc nói chuyện hoà giải vào dịp phản kháng năm 2014
14/09/2019(Xem: 5404)
thứ sáu, 13 tháng 9 năm 2019 từ tiểu bang Hawaii, đã khởi sự một cuộc hành trình trở về với đồng đội ở quê hương mới, vùng Little Saigon, một ngày trở về với chiến hữu và mầu cờ vàng ba sọc đỏ của 81 hài cốt chiến sĩ nhẩy dù quân đội Việt Nam Cộng Hòa, sau hơn 33 năm bị lãng quên và nằm ngủ yên trong căn cứ quân sự quạnh hiu ở Hawaii.
14/09/2019(Xem: 1230)
Bạn gởi thiệp mời: con xuất giá Kèm theo ảnh cưới bố ngày xưa Ba lăm năm cũng cho là ngắn Chớp mắt qua rồi chuyện gió mưa Đám cưới đơn sơ màu áo lính Khách mời toàn lũ khách nhà binh Cô dâu chẳng có vòng hoa cưới Mà mắt long lanh thắm thiết tình
14/09/2019(Xem: 198)
Đây là vấn đề nhân đạo, là sứ mệnh thiêng liêng biểu lộ lương tâm chính trực. Chúng ta ở hải ngoại chỉ hưởng được hạnh phúc chân chính thực sự khi thấy đồng bào quốc nội được sống trong hạnh phúc.
14/09/2019(Xem: 360)
Nó đang mơ màng thiu thỉu ngủ thì nghe bước chân nhè nhẹ và tiếng sột soạt, bất chợt gai ốc nổi cả người, bụng bảo dạ:
13/09/2019(Xem: 884)
Ngay từ ngày 9 tháng 12 năm 1978, hai Quân khu Quảng Châu và Côn Minh đã nhận được chỉ thị phải chuyển quân đội đóng dọc theo biên giới Việt Nam truớc ngày 10 tháng Giêng năm 1979 để chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh “hạn chế về thời gian và không gian” với một “lực lượng áp đảo » rồi!
13/09/2019(Xem: 798)
Nước Việt chịu ảnh hưởng sâu sắc của truyền thống Phật giáo bắc truyền vì vậy việc ăn chay cũng đã phổ biến từ xa xưa.
13/09/2019(Xem: 2361)
Nếu không có những đột biến ngoại giao tam giác giữa Hà Nội, Bắc Kinh và Hoa Thịnh Đốn trong thời gian ngắn thì chuyến thăm Mỹ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước CSVN Nguyễn Phú Trọng, dự trù trong năm nay (2019) sẽ khó xẩy ra.
12/09/2019(Xem: 619)
Trước những biến chuyển dân chủ của thế giới, những cuộc vùng dậy của nhân dân bị trị chống áp bức bất công đã khiến cho tập đoàn lãnh đạo Cộng sản Việt Nam hoảng sợ mà cải tổ kinh tế.
12/09/2019(Xem: 1307)
Xuất hiện trong cuộc họp báo lần đầu tiên tại Berlin vào sáng thứ Ba ngày 11 tháng 9 năm 2019 như một ngôi sao điện ảnh đang lên, Joshua Wong, Tổng thư ký Đảng Demosisto tại Hồng Kông, làm cho cảnh tượng chen lấn của giới truyền thông quốc tế trở nên hỗn loạn.
12/09/2019(Xem: 488)
Nhiều tổ chức và văn nghệ sĩ, trí thức đã kêu gọi nhà nước CSVN kiện chính phủ Trung Quốc ra tòa án quốc tế và đồng thời thúc giục hợp tác quốc phòng với các nước có chung quyền lợi hợp pháp trên Biên Đông.
12/09/2019(Xem: 781)
Tôi đến New Orleans vào một ngày hè tháng chín, đây không phải là mùa lễ hội của thành phố nhưng vẫn rất sôi động và náo nhiệt.
11/09/2019(Xem: 671)
Tiểu sử của Bùi Hữu Nghĩa, nhà văn Nôm danh tiếng đầu thế kỷ 19, cho thấy ông bị hoạn nạn trong khi làm quan do ‘trên’ ganh thù kết án xử tử không đúng, được vợ là bà Nguyễn Thị Tồn lặn lội từ Định Tường ra tới kinh đô Huế kêu oan cho chồng.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 09/2019, xe hơi điện E của Honda đã chính thức được giới thiệu, và phiên bản sản xuất của nó vẫn lưu giữ được gần như toàn bộ những đặc điểm lẫn tính năng của bản concept ban đầu. Honda cũng đã tiết lộ giá bán và thông số của chiếc xe hơi điện dành cho đô thị.
Khoảng giữa tháng 09/2019, sau vài năm tranh chấp với thuế vụ nước Pháp, Google đã phải thỏa thuận dàn xếp để chấm dứt cuộc điều tra gian lận thuế. Tổng cộng, Google phải trả 1.059 tỷ USD, trong đó, 510 triệu USD tiền thuế mà Google đã trốn trong khoảng thời gian từ năm 2005 đến năm 2018, và 549 triệu USD tiền phạt cho chính phủ Pháp.
Khoảng giữa tháng 09/2019, tuyên bố mới về thảm họa nhà máy điện hạt nhân Fukushima của bộ trưởng môi trường Nhật Bản đang khiến những ngư dân và các tổ chức về môi trường phẫn nộ
Để xử lý cả một đoạn văn, ta sẽ phải gõ lại tất cả, thậm chí là copy – paste từng ký tự từ chỗ này sang chỗ khác. Đây cũng chính là hạn chế mà các nhà sinh học phải đối mặt trong nhiều thập kỷ. Với những công cụ chỉnh sửa gen hiện đại nhất, kể cả CRISPR, từ trước tới nay họ cũng chỉ mới thao tác được với từng gen hoặc đoạn gen rất ngắn nội trong từng tế bào.
Khoảng giữa tháng 09/2019, BIOLIFE4D, một công ty công nghệ sinh học tại Chicago, Mỹ đã tuyên bố “in 3D” thành công một quả tim người bằng tế bào cơ tim của người cung cấp, và “mực in” sinh học làm từ hợp chất ngoại bào, giúp quả tim nhân tạo có tính chất giống “hàng thật” nhất
Nổi tiếng trong các lễ hội, câu chuyện và bài hát về trăng tròn được biết đến nhiều nhất là Harvest Moon (Trăng Trung Thu, hay Trăng Mùa Gặt
Khoảng giữa tháng 09/2019, một công ty công nghệ trụ sở tại California tố cáo, phó giáo sư Bo Mao tại đại học Hạ Môn đã liên lạc với họ về một bo mạch điện tử do công ty phát triển, nói là dùng để nghiên cứu riêng nhưng kỳ thực là lấy về cho Huawei nghiên cứu.
Khoảng giữa tháng 09/2019, Apple đã giành lại vị thế công ty "nghìn tỷ USD" lần đầu tiên kể từ tháng 11/2018. Cột mốc vốn hóa 1,000 tỷ USD được tái lập chỉ một ngày sau khi công ty ra mắt loạt điện thoại iPhone thế hệ mới.
Khoảng giữa tháng 09/2019, Facebook đã đăng một bài viết trên Newsroom, mô tả tầm quan trọng của việc thu thập dữ liệu địa điểm (location) trên thiết bị mà người dùng sử dụng để truy cập mạng xã hội. Facebook cũng lo ngại những thay đổi về quyền riêng tư khi người dùng cập nhật phiên bản iOS và Android mới sẽ ảnh hưởng đến việc tiếp cận dữ liệu.
Alibaba của Trung Quốc thường được so sánh với Amazon của Mỹ. Dù cả 2 công ty không thực sự cạnh tranh với nhau, nhưng vẫn có nhiều điểm tương đồng trong hoạt động kinh doanh của họ: Cả hai đều điều hành các trang web thương mại điện tử và có các dịch vụ phát trực tuyến.
Khoảng giữa tháng 09/2019, trong một nghiên cứu mới được được công bố trên Tạp chí Y học New England, các nhà khoa học Trung Quốc cho biết đã cấy tế bào máu được chỉnh sửa gen vào một người vừa bị ung thư vừa nhiễm HIV. Các tế bào đã tồn tại một cách an toàn trong cơ thể bệnh nhân suốt 1.5 năm.
Tại sao nó lại có tên là Tinh Vân Trái Tim?
Khi con người lên vũ trụ, chúng ta sẽ cần một không gian để sinh sống. Đã có nhiều ý tưởng về việc xây dựng các ngôi nhà in 3D ngoài vũ trụ nhưng thực tế, việc in 3D các vật liệu và xây dựng bằng công nghệ in 3D không hề đơn giản, nếu không muốn nói là tốn kém.
Khoảng đầu tháng 09/2019, sau sự kiện Apple ra mắt sản phẩm mới, ngay sau khi vừa công bố giá iPhone 11 và 11 Pro mới, hãng đồng cũng tuyên bố ngưng bán hoàn toàn iPhone XS và XS Max, iPhone 7 / 7 Plus.
Ngày 10/09/2019, Apple chính thức ra mắt iPhone 11 trong sự kiện ra mắt sản phẩm thường niên. Đây là phiên bản nhỏ nhất trong bộ ba iPhone mới năm 2019 và được xem như thế hệ tiếp theo của chiếc iPhone XR năm 2018.