Hôm nay,  
Việt Báo Online

Nhân đọc Kinh Pháp Cú Tây Tạng của Thiền Hữu Nguyên Giác

22/08/201919:32:00(Xem: 719)
Nhân đọc Kinh Pháp Cú Tây Tạng của Thiền Hữu Nguyên Giác


blank


Tập sách mỏng nhưng nặng ký
Kinh Pháp Cú Tây Tạng do Nguyên Giác dịch và ghi nhận đến với tôi không gây bất ngờ vì Nguyên Giác viết về những vấn đề có tính cách chuyên sâu về Phật giáo cũng đã nhiều. Cuốn nầy là cuốn thứ 9, đó là chưa kể những bài báo liên quan đến vài vấn đề thuộc về kinh kệ Phật giáo rãi rác chưa in thành sách.

Kinh Pháp Cú tức là bản gom góp lại những câu ngăn ngắn lời Đức Phật dạy khi ngài còn tại thế. Những đệ tử của Phật sau đó kết tập lại và xếp theo từng loại cho người đời sau dễ học, đễ thấm. Với sự bành trướng của đạo Phật, Kinh Pháp Cú được viết lại, diễn dịch ra nhiều ngôn ngữ mà chúng ta biết nhiều nhất  qua:

  1. Chữ Pali, Việt dịch có vài bản, bản quan trọng nhứt do Hòa Thượng Thích Minh Châu, Viện Trưởng Viện Đại Học Vạn Hạnh Sàigòn, trước 1975.

  2. Chữ Hán, Việt dịch có thể tới mấy chục bản dịch, đầy đủ hay không, bản được chú ý nhứt là bản của Thiền Sư Nhất Hạnh, người nổi tiếng là có nhiều ảnh hưởng lên tín đồ Phật giáo Âu Mỹ.

  3. Chữ Sanskrit, chưa có bản Việt dịch trực tiếp hay gián tiếp nào, thiền hữu  Nguyên Giác - tôi thích gọi ông là thiền hữu vì ông có một đời sống và sự làm việc về Phật học quá hơn một cư sĩ - dịch gián tiếp qua ba bản Anh Ngữ.

Trong quá khứ và trong tương lai, những bản Kinh Pháp Cú xuất hiện nhiều, từ giới tu hành xuất gia cũng như từ những người ngoài yêu thích đạo Phật hay thuần túy thích văn chương tư tưởng. Chắc chắn rằng rồi sẽ có các bản dịch  từ dòng Sanskrit, qua những bản tiếng Anh khác mà có thể thiền hữu Nguyên Giác chưa tìm thấy.

Với một sự suy luận bình thường, ta thấy ngay bản Kinh Pháp Cú nào cũng không thể đúng nguyên văn lời Phật dạy vì kinh qua sự nhớ lại, sự  kết tập, sự chuyển hóa từ ngôn ngữ nầy qua ngôn ngữ khác và qua cách dịch, cách xắp xếp nội dung của từng người có tham gia vào việc hình thành bản dịch  ra ngônngữ của quốc gia mình.

Thiền hữu Nguyên Giác dịch qua ba bản tiếng Anh mà ông có được và ông đã tham khảo cẩn thận. Người muốn hiểu Kinh Pháp Cú rồi đây chắc hẵn sẽ thích bản dịch nầy vì nó là văn xuôi, vốn dĩ dễ hiểu và khó đi lạc vào sự bóng bẫy mơ hồ của ngôn ngữ thi ca từ các bản Hoa ngữ.

Ấn tượng là sự xắp xếp nội dung của bản kinh từ dòng Sanskrit: Nhập tâm người đọc ngay, cái nguyên lý tinh túy của Phật đạo được đưa ra đầu tiên: Lý vô thường: Tất cả mọi vật trên thế gian này  đều chịu luật vô thường, sẽ bị hủy diệt, phải tan biết theo thời gian trước hay sau thôi. Một con người cụ thể nào đó, người danh tiếng, đương làm hùm làm hổ trên chánh trường, người bình thường như kẻ viết hay độc giả của bài nầy, rồi sẽ chết, sẽ biến mất khỏi trần thế sớm hay muộn.

Với nguyên lý đó người đọc sẽ chờ đón những ‘lời khuyên’ bằng các phẩm kế tiếp như đừng tham, đừng ái dục, nên thanh tịnh, nên khả ái, nên giới, nên thiện hạnh, nên giữ gìn lời nói, nên chính đính việc làm, nên có lòng tin, nên có lối sống của người xuất gia hành chánh đạo… 

Đó là những điều cốt tủy của chương Một với 12 phẩm, mà tôi nghĩ rằng tín đồ Phật giáo hay cư sĩ theo đó mà hành cũng đã đủ lắm rồi. Những chương tiếp theo, 2, 3, 4  bàn sâu hơn về những vấn đề căn bản - tiếng chuyên môn gọi là phẩm- của đạo như Niệm, Tạp, Tự Ngã, Niết Bàn, Như Lai, An Lạc, Tâm, Cái Thấy. Những phẩm khác như Danh Vọng, Ghét, Nước, Hoa, Ngựa, Sân, Số Lượng,  Tỳ Khưu, Bà La Môn… tôi cho là những phẩm phụ mà người tu hành hay khách tìm hiểu đạo có thể lướt qua khi đọc kinh nầy những lần đầu. Về sau, với thời gian dùng cho sự tinh tấn, những phẩm thứ yếu nói trên nếu được nghiền ngẫm cũng là rất hữu ích.

&&&

Thiền hữu Nguyên Giác nói với tôi ông khổ công tìm tòi mới biết được ba bản Anh dịch từ bản Sanskrit của Kinh Pháp Cú, ông cũng nói  là khi dịch mình tốn nhiều thời giờ và công sức, đến nỗi lắm lần nghĩ rằng mình sẽ bỏ cuộc vì  quá mệt và xịu tay trogn việc đánh máy tới lui sửa chữa. Rồi thì Trời cho, Long Thần Hộ Pháp đã giúp cho tay hết xụi, đã giúp ông có đủ sức khoẻ để hoàn thành  hạnh nguyện.

Ai có cơ duyên sẽ sở hữu được quyển sách quí  Kinh Pháp Cú Tây Tạng nầy. Ai có đạo Tâm sẽ đọc và thấm nhuần phẩm đầu và các phẩm căn bản  đã nêu trên, ai xuất gia nên đọc và nghiền ngẫm toàn bộ quyển kinh.  Nói chung kinh nầy đưa ra triết lý của đạo Phật dưới hình thức đơn giản nhứt, dễ lý hội nhứt và theo một trình tự hợp lý nhứt. Ở đây ta không thấy sự bắt đầu bằng nguyên lý Tứ Diệu Đế: Sanh, Lão, Bịnh, Tử, và phương pháp diệt khổ, diệt tử bằng con đường Bát Chánh Đạo cao xa. Ở đây cũng không có mô tả Địa Ngục với những cuộc trừng phạt kinh rợn của Phật giáo biến thể thành Phật giáo bình dân. Ở đây là những nhận định xác thực và những lời dạy cho chúng sanh diệt trừ ham muốn làm cho con người bị phóng ngã, mê lầm trong cuộc đời vốn là ảo hóa, vô thường.

Để giúp bạn đọc chưa có sách, xin được trích ra vài câu kệ quan yếu ở phẩm  căn bản: Phẩm Vô Thường:

Kệ 3. Những gì hợp đều sẽ tan, những gì được tạo tác đều sẽ hư rã. Những gì được sinh ra đều sẽ chết. Chỉ trong tịch lặng mới có hạnh phúc.

Kệ 11. Tất cả trái chín đều sẽ phải rơi và hư vữa; tương tự, ai đã sanh ra cũng đều mang nỗi sợ chết.

Kệ 12. Đời người y hệt chiếc bình đất sét chói sáng từ người thợ gốm; tất cả cũng đều rồi bị tan vỡ.

Kệ 23. Cuối đời người là chết, tất cả chúng sanh rồi cũng sẽ lìa đời, trong khi đó, kết quả những việc thiện và ác  họ đã làm trong đời sẽ vẫn theo sát họ.

Kệ 24. Người làm ác sẽ rơi xuống địa ngục, người làm lành sẽ rơi vào cõi hạnh phúc. Người sống với chánh pháp  sẽ không phạm lỗi, sẽ thành tựu Niết bàn.

Cả quyển sách không thấy mô tả Địa Ngục như chỗ Âm Ti theo hình ảnh  trừ gian diệt bạo của Tàu, cũng không có cảnh Niết Bàn với nhà vàng, cây ngọc, núi kim cương, nơi con người không cần làm việc cũng có thức ăn ngon, giàu sang, phú quí.  Ở Kinh Pháp Cú Tây Tạng nầy Rơi xuống địa ngục, đã được giải thích bằng  cái tâm khổ não, cái cảnh khổ phải chịu của đời sau hay chính đời nầy (Xem chuyện Địa ngục ở miền Dương gian trong tập Chuyện Giải Buồn của Paulus Của, bản in Saigon, 1887).  Thành tựu Niết bàn được giải thích bằng cái tâm tĩnh lặng mà ta thấy rải rác trong toàn  quyển kinh, nhứt là phẩm Tâm. Xin trích ra đây vài ba bài kệ về vấn đề nầy.

Kệ 10. Người có tâm nghiêng về ác  sẽ tự mang sầu khổ tới…

Kệ 11. Người có tâm nghiêng về thiện  sẽ tự mang hạnh phúc tới; hạnh phúc đó không ai mang tới cho mình, dù là từ ba, mẹ và người thân khác.

Kệ 61. Người sống trong sạch sẽ được an lành; người có tâm được phòng hộ toàn hảo sẽ hạnh phúc, tất cả những ai chệch hướng theo bản năng thô bạo [tương lai] tương lai sẽ xuống cảnh giới quỷ đói.

Vậy thì  sung sướng hay sầu khổ, Địa ngục hay Niết bàn  cũng từ cái tâm sa đà hay hướng đối nghịch với nó là tâm thiện, tâm tĩnh lặng, không tranh không tham.

Bao nhiêu đó đã đủ để người thiện tri thức nương theo mà sống đời sống đạo hạnh. Xin tán thán công đức của thiền hữu Nguyên Giác trong việc tìm kiếm  những bản Anh dịch để có thể hoàn tất công việc rất có giá trị của mình. 

Qua bao nhiêu thời gian và không gian, những lời dạy của Đức Phật trong các bản Kinh Pháp Cú được suy diễn thêm, được bình dân hóa cho phù hợp với số đông người đời nên có  những hình ảnh cụ thể về cảnh giới trên trời (Niết Bàn), về địa giới dưới đất (Âm Ti, Địa Ngục), tôi nghĩ rằng đó cũng là lẽ bình thường  vì sự tạp đa của xã hội với biết bao nhiêu là mức độ của sự Ngộ, sự Tỉnh Lặng, sự hành thiện, hành ác.. mà các nhà Phật học thường dùng hai chữ căn cơ để giải thích. Văn chương  có tính cách hướng về tu hành theo căn cơ tuy vậy cũng đã góp phần tích cực thiệt nhiều cho người đời. Tây Du Ký là trường hợp dễ thấy nhứt. Các tác phẩm nhỏ hơn, ngắn hơi hơn, chưa đi ra khỏi địa bàn nước Việt Nam như Sãi Vãi của Nguyễn Cư Trinh,  như Chuyện Trương Thiện Hữu (NVS, phiên âm với tựa mới Tội Vợ Vợ Chịu), như Chuyện Trương Ngáo tức Người Đi Đòi Nợ Phật, như các truyện về Phật Bà Quan Âm, như các Giảng Xưa của ông Sư Vãi Bán Khoai… cũng đã góp phần làm lớn mạnh con người -về mặt đạo đức- của vùng đất mà các tác phẩm nầy xuất hiện.

Đọc Kinh Pháp Cú Tây Tạng để thấy rằng tại sao nguyên nước Tây Tạng trở thành nước của Phật giáo. Nhìn tổng quát hơn, đọc Kinh Pháp Cú các bản Pali, Hoa ngữ, Sanskrit để hiểu tại sao có những bản kinh khó như Kinh Hoa Nghiêm được lưu truyền bao ngàn năm nay, và cũng có những niềm tin bị coi là mê tín, dị đoan như Hồi Dương Nhơn Quả, như Nhân Quả Báo Ứng.  Sự khác biệt nầy theo tôi suy cho cùng sinh ra từ sự giải thích theo chiều hướng bác học hay bình dân mà thôi. Nói cách khác, Kinh Pháp Cú nói chung đứng ở giữa hai đối cực, một đầu là các kinh khó học, khó hiểu của các vị cao tăng, một đầu là các niềm tin về đầu thai trong Lục đạo, về Địa ngục, Niết bàn.

Chúng tôi, người biết quá ít về đạo Phật, chưa từng sống như một cư sĩ, xin không dám bàn thêm, chỉ xin  tán thán công đức của người giới thiệu bản Kinh Pháp Cú Tây Tạng nầy, nhờ đó được dịp đọc lại những lời giáo huấn của Đức Từ phụ mà sám hối những lỗi lầm đã qua của  mình. Cũng xin nhân dịp nầy có mấy vần thơ (thẩn) được khơi nguồn từ một câu kệ trong sách, xin trình cùng chư độc giả:

Ngọn đuốc không buông bỏ,

Sẽ cháy tay người cầm.

Lòng tham cùng dục vọng,

Khác thể dây buộc thòng,

Trói thân kẻ mê tâm,

Đẩy hồn đời đời khổ.

Những sai lầm có trong bài giới thiệu nầy, xin được mang và thành thật sám hối.


Đạt Giả Nguyễn Văn Sâm (Victorville, CA, Aug.21, 2019)

 

15/09/2019(Xem: 635)
Đàn anh của tôi, anh Nguyễn Mạnh Dạn, nhà văn Nguyễn Mạnh An Dân ra đi thật rồi sao? Chúng tôi mới gặp nhau năm 2018 trong Đại Hội tổ chức ở thành phố Houston, tuy không nói chuyện lâu được vì anh bận và hẹn nhau có thể gặp lại năm 2020
15/09/2019(Xem: 426)
Bách Linh Nhứt Điểu (101 con chim) là một quyển sách đặc biệt. Có tới 101 con chim hiện diện trong đó nhưng không phải là một cuốn sách Vạn Vật, cũng không phải là tác phẩm thuộc loại kể tên nhiều giống chim bằng thể thơ bình dân mà trước đây người ta gọi là vè các thứ chim. Đây là một tác phẩm văn chương
15/09/2019(Xem: 319)
20 sinh viên được đại học chào đón và Nghĩa Sinh đồng hành từ Hanoi, Saigon, Kontum, Vinh và Hà Tĩnh -- CTTS sẽ chào đón thêm 4 Linh mục, 4 Tu sĩ và 2 Quý chức tham dự Chương trình Thạc sĩ Lãnh đạo Phục vụ Cộng đoàn vào cuối tháng 12 năm 2019
14/09/2019(Xem: 737)
Ở trong nước dù chưa có cuộc trưng cầu dân ý để có được con số chính xác về mức độ người dân muốn thay đổi thể chế, nhưng thực tế xã hội cho thấy tỷ lệ dân chúng muốn duy trì thể chế cộng sản rất thấp không hơn gì con số 0.1%.
14/09/2019(Xem: 1391)
Joshua Wong báo động là tình hình không lắng dịu, mà ngươc lại, Hồng Kông đang bị đe doạ sẽ có lệnh thiết quân luật như trong thời chiến và Trung Quốc sẽ tiếp tục đưa quân đội tới
14/09/2019(Xem: 1021)
Một trong những lý do khiến cho Phong trào DCHK cứng rắn đối phó với chính quyền tay sai Hồng Kông là kinh nghiệm đau thương trong cuộc nói chuyện hoà giải vào dịp phản kháng năm 2014
14/09/2019(Xem: 9614)
thứ sáu, 13 tháng 9 năm 2019 từ tiểu bang Hawaii, đã khởi sự một cuộc hành trình trở về với đồng đội ở quê hương mới, vùng Little Saigon, một ngày trở về với chiến hữu và mầu cờ vàng ba sọc đỏ của 81 hài cốt chiến sĩ nhẩy dù quân đội Việt Nam Cộng Hòa, sau hơn 33 năm bị lãng quên và nằm ngủ yên trong căn cứ quân sự quạnh hiu ở Hawaii.
14/09/2019(Xem: 2063)
Bạn gởi thiệp mời: con xuất giá Kèm theo ảnh cưới bố ngày xưa Ba lăm năm cũng cho là ngắn Chớp mắt qua rồi chuyện gió mưa Đám cưới đơn sơ màu áo lính Khách mời toàn lũ khách nhà binh Cô dâu chẳng có vòng hoa cưới Mà mắt long lanh thắm thiết tình
14/09/2019(Xem: 337)
Đây là vấn đề nhân đạo, là sứ mệnh thiêng liêng biểu lộ lương tâm chính trực. Chúng ta ở hải ngoại chỉ hưởng được hạnh phúc chân chính thực sự khi thấy đồng bào quốc nội được sống trong hạnh phúc.
14/09/2019(Xem: 471)
Nó đang mơ màng thiu thỉu ngủ thì nghe bước chân nhè nhẹ và tiếng sột soạt, bất chợt gai ốc nổi cả người, bụng bảo dạ:
13/09/2019(Xem: 978)
Ngay từ ngày 9 tháng 12 năm 1978, hai Quân khu Quảng Châu và Côn Minh đã nhận được chỉ thị phải chuyển quân đội đóng dọc theo biên giới Việt Nam truớc ngày 10 tháng Giêng năm 1979 để chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh “hạn chế về thời gian và không gian” với một “lực lượng áp đảo » rồi!
13/09/2019(Xem: 839)
Nước Việt chịu ảnh hưởng sâu sắc của truyền thống Phật giáo bắc truyền vì vậy việc ăn chay cũng đã phổ biến từ xa xưa.
13/09/2019(Xem: 2530)
Nếu không có những đột biến ngoại giao tam giác giữa Hà Nội, Bắc Kinh và Hoa Thịnh Đốn trong thời gian ngắn thì chuyến thăm Mỹ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước CSVN Nguyễn Phú Trọng, dự trù trong năm nay (2019) sẽ khó xẩy ra.
12/09/2019(Xem: 647)
Trước những biến chuyển dân chủ của thế giới, những cuộc vùng dậy của nhân dân bị trị chống áp bức bất công đã khiến cho tập đoàn lãnh đạo Cộng sản Việt Nam hoảng sợ mà cải tổ kinh tế.
12/09/2019(Xem: 1396)
Xuất hiện trong cuộc họp báo lần đầu tiên tại Berlin vào sáng thứ Ba ngày 11 tháng 9 năm 2019 như một ngôi sao điện ảnh đang lên, Joshua Wong, Tổng thư ký Đảng Demosisto tại Hồng Kông, làm cho cảnh tượng chen lấn của giới truyền thông quốc tế trở nên hỗn loạn.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 09/2019, Google cho biết đang thay đổi thuật toán tìm kiếm của hãng một lần nữa. Theo thông báo, thuật toán tìm kiếm mới sẽ nhấn mạnh hơn vào "các tin báo cáo gốc" khi chúng sẽ được xếp hạng cao hơn trong các kết quả tìm kiếm. Để chuẩn, công ty đã phân phát các chỉ dẫn cho bộ khung thuật toán đến hơn 10,000 reviewer con người, để nhận được phản hồi về kết quả xếp hạng thật sự.
Khoảng giữa tháng 09/2019, sau lệnh cấm tạm thời không cho phép Kasptersky Lab cung cấp phần mềm và giải pháp bảo mật cho các cơ quan chính phủ Mỹ, một lệnh cấm chính thức đã được đưa ra.
Khoảng giữa tháng 09/2019, xe hơi điện E của Honda đã chính thức được giới thiệu, và phiên bản sản xuất của nó vẫn lưu giữ được gần như toàn bộ những đặc điểm lẫn tính năng của bản concept ban đầu. Honda cũng đã tiết lộ giá bán và thông số của chiếc xe hơi điện dành cho đô thị.
Khoảng giữa tháng 09/2019, sau vài năm tranh chấp với thuế vụ nước Pháp, Google đã phải thỏa thuận dàn xếp để chấm dứt cuộc điều tra gian lận thuế. Tổng cộng, Google phải trả 1.059 tỷ USD, trong đó, 510 triệu USD tiền thuế mà Google đã trốn trong khoảng thời gian từ năm 2005 đến năm 2018, và 549 triệu USD tiền phạt cho chính phủ Pháp.
Khoảng giữa tháng 09/2019, tuyên bố mới về thảm họa nhà máy điện hạt nhân Fukushima của bộ trưởng môi trường Nhật Bản đang khiến những ngư dân và các tổ chức về môi trường phẫn nộ
Để xử lý cả một đoạn văn, ta sẽ phải gõ lại tất cả, thậm chí là copy – paste từng ký tự từ chỗ này sang chỗ khác. Đây cũng chính là hạn chế mà các nhà sinh học phải đối mặt trong nhiều thập kỷ. Với những công cụ chỉnh sửa gen hiện đại nhất, kể cả CRISPR, từ trước tới nay họ cũng chỉ mới thao tác được với từng gen hoặc đoạn gen rất ngắn nội trong từng tế bào.
Khoảng giữa tháng 09/2019, BIOLIFE4D, một công ty công nghệ sinh học tại Chicago, Mỹ đã tuyên bố “in 3D” thành công một quả tim người bằng tế bào cơ tim của người cung cấp, và “mực in” sinh học làm từ hợp chất ngoại bào, giúp quả tim nhân tạo có tính chất giống “hàng thật” nhất
Nổi tiếng trong các lễ hội, câu chuyện và bài hát về trăng tròn được biết đến nhiều nhất là Harvest Moon (Trăng Trung Thu, hay Trăng Mùa Gặt
Khoảng giữa tháng 09/2019, một công ty công nghệ trụ sở tại California tố cáo, phó giáo sư Bo Mao tại đại học Hạ Môn đã liên lạc với họ về một bo mạch điện tử do công ty phát triển, nói là dùng để nghiên cứu riêng nhưng kỳ thực là lấy về cho Huawei nghiên cứu.
Khoảng giữa tháng 09/2019, Apple đã giành lại vị thế công ty "nghìn tỷ USD" lần đầu tiên kể từ tháng 11/2018. Cột mốc vốn hóa 1,000 tỷ USD được tái lập chỉ một ngày sau khi công ty ra mắt loạt điện thoại iPhone thế hệ mới.
Khoảng giữa tháng 09/2019, Facebook đã đăng một bài viết trên Newsroom, mô tả tầm quan trọng của việc thu thập dữ liệu địa điểm (location) trên thiết bị mà người dùng sử dụng để truy cập mạng xã hội. Facebook cũng lo ngại những thay đổi về quyền riêng tư khi người dùng cập nhật phiên bản iOS và Android mới sẽ ảnh hưởng đến việc tiếp cận dữ liệu.
Alibaba của Trung Quốc thường được so sánh với Amazon của Mỹ. Dù cả 2 công ty không thực sự cạnh tranh với nhau, nhưng vẫn có nhiều điểm tương đồng trong hoạt động kinh doanh của họ: Cả hai đều điều hành các trang web thương mại điện tử và có các dịch vụ phát trực tuyến.
Khoảng giữa tháng 09/2019, trong một nghiên cứu mới được được công bố trên Tạp chí Y học New England, các nhà khoa học Trung Quốc cho biết đã cấy tế bào máu được chỉnh sửa gen vào một người vừa bị ung thư vừa nhiễm HIV. Các tế bào đã tồn tại một cách an toàn trong cơ thể bệnh nhân suốt 1.5 năm.
Tại sao nó lại có tên là Tinh Vân Trái Tim?
Khi con người lên vũ trụ, chúng ta sẽ cần một không gian để sinh sống. Đã có nhiều ý tưởng về việc xây dựng các ngôi nhà in 3D ngoài vũ trụ nhưng thực tế, việc in 3D các vật liệu và xây dựng bằng công nghệ in 3D không hề đơn giản, nếu không muốn nói là tốn kém.