Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Đọc một truyện trong cuốn Chuyện Giải Buồn của Huỳnh Tịnh Của

14/08/201910:47:00(Xem: 2478)

Cùng viết sách đồng thời với Petrus Ký khi ông Petrus Ký có Chuyện Đời Xưa thì ông Huỳnh Tịnh Của có Chuyện Giải Buồn. Mỗi người một vẽ. Người thứ nhất chú trọng nhiều đến tính cách mua vui và ngụ ngôn nho nhỏ. Người thứ hai khai triển nhiều về mặt nhân sinh phải đạo, luân lý ở đời. Nhìn chung Trương Vĩnh Ký viết đơn giản, nhiều từ ngữ bình dân, Huỳnh Tịnh Của câu văn dài hơn, mang nhiều hơi hướng sách vở với nhiều câu Hán ngữ. Xin trích bài số 3, liên quan đến thầy sãi sử dụng tiền thâu của bá tánh để làm chuyện bậy bạ. Truyện cũng có nhiều từ và cách nói  thời của tác giả (1886) nên cần được chú giải để người đọc khỏi bỡ ngỡ. (NVS)

ĐỊA NGỤC Ở MIỀN DƯƠNG GIAN

Có một người chết tức[1], phải đi theo quỉ xuống âm phủ, vua Minh Vương[2] tra bộ không có tên, nói quỉ bắt lầm, dạy quỉ phải đem trả lại dương gian[3]. Người bị quỉ bắt lầm có ý tọc mạch[4], muốn coi chỗ âm ti ra làm sao, mới nói nhỏ với quỉ, xin đem đi coi cho biết. Quỉ nghe lời, dẫn nguời ấy đi coi khắp chín cửa ngục[5], tới một chỗ thấy có một thầy sãi[6] bị cột ngang bắp vế mà treo ngược lên, kêu van rên siếc[7] khốn nạn[8]. Người ấy bước gần, coi tạn mặt[9], thì là anh ruột mình, liền thất kinh hỏi quỉ làm sao mà anh mình phải treo lên khốn khổ như vậy. Quỉ nói tại nó quyên tiền người ta, tưởng để mà làm phước, chẳng dè quyên đặng bao nhiêu, nó đánh bạc[10] hết bấy nhiêu, cho nên phải phạt tội nó như vậy. Người ấy lại hỏi quỉ có lẽ gì[11] mà cứu anh mình chăng? Quỉ nói phải ăn năn sám hối thì khỏi.

Đến khi người quỉ bắt lầm sống lại, nhớ việc mình thấy dưới âm phủ, bèn tưởng tới[12] người anh ruột đương tu bên chùa Tập Phước, mới đi qua đó mà thăm anh. Tới nơi thấy anh nằm xó vách[13], đau một cái ung lớn[14] ở duới bắp vế, phải treo chơn lên, in như chuyện thấy dưới âm phủ, thì lấy làm sợ hãi, hỏi anh làm sao mà phải treo chơn lên? Người anh nói: Tao đau cái ung độc dữ quá, nếu không treo chơn lên, thì nó đau thấu ruột gan. Người em học lại mọi việc mình đã thấy dưới âm phủ cùng các lời quỉ nói, thì người anh thất kinh ăn năn thống hối[15], qua ít ngày chỗ ung độc lành; từ ấy mới trở nên một ông thầy sãi tốt.

Kẻ bày chuyện bàn rằng: Đứa tiểu nhơn thường nói chừng nào xuống địa ngục sẽ hay; mà chẳng biết những sự họa hại[16] ở đời này, thì rõ ràng là hình phạt dưới địa ngục.

 



[1] Chết tức: Chết oan, chết chưa tới số.

[2] Vua Minh vương 冥王: Niềm tin nhân gian cho rằng người cai quản nơi âm ti là Minh vương (Minh 冥: tối tăm.)

[3] Đem trả lại dương gian: Cho sống lại.

[4] Tọc mạch: Tò mò.

[5] Chín cửa ngục: Các ngục thất giam cầm và hành tội người làm ác trên thế gian. Nhiều sách nói mười cửa ngục. Chín hay mười chỉ là tượng trưng cho số nhiều thôi, chẳng thể dựa vô đâu để biết đúng sai.

[6] Thầy sãi: Thầy tu, thầy chùa, nhà sư.

[7] Rên siếc: Rên la vì quá đau đớn. HTC, Rên siếc: Than thở, làm ra tiếng thảm thương vì sự đau đớn khó chịu. Than van, đau đớn.

[8] Khốn nạn: Khốn khổ. Nay nghĩa đã khác, trở thành tiếng chửi.

[9] Coi tạn mặt: Nhìn tận mặt. Nhìn gần để thấy rõ mặt mày. Kiều: Kẻ nhìn tạn mặt, người e cúi đầu.

[10] Đánh bạc: Cờ bạc.

[11] Có lẽ gì: Có cách gì, phương thế gì. Cách nói nầy không còn dùng nữa.

[12] Tưởng tới: Nhớ tới.

[13] Nằm xó vách: Nằm trong một góc nhà, kế bên vách. : chỗ góc, chỗ kẹt, như xó chợ, xó nhà, xó hẻm, xó tối , xó hè.

[14] Cái ung lớn: Một mụt nhọt, mụt ghẻ lớn, độc. HTC, Ung: Mụt độc hay làm cho thúi thịt; thúi vữa.

[15] Thống hối: Hối hận nhiều.

[16] Họa hại: Tai họa hoạn nạn.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tuy nhiên, khi Chính phủ áp dụng giãn cách nhà với nhà, người với người, cấm ra đường nếu “không có lý do chinh đáng”, khoanh vùng, lập chốt kiểm soát cho tới ban hành lệnh giới nghiêm tại Sài Gòn từ 6 giớ tối đến 6 giớ sáng thì tình hình kinh tế và xã hội xáo trộn rất nhanh. Đời sống người dân bị đảo lộn, gặp muôn vàn khó khăn do mất việc, giảm việc, cạn kiệt tài chính vì dù không có việc làm nhưng vẫn phải ăn để sống, vẫn phải trả tiền thuê nhà, điện nước v.v…
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.