Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhân đọc quyển truyện thơ mỏng: Niệm Phật Nhẫn Nhục của cư sĩ Nguyên Thần

06/08/201915:43:00(Xem: 1416)

Sách Phật có thiệt nhiều bài học hay không thể kể hết. Người có căn cơ với lời dạy nào thì tâm đắc với lời dạy đó, với ý nghĩa đó. Từ cao siêu và tổng quát như nhân quả, báo ứng, duyên nghiệp, thành hoại… tới thực tế và bình thường như ăn ở ngay thật, hành thiện, bố thí, tránh sát sanh, cử rượu chè … là những điều dạy mà người Việt nào  cũng đều từng nghe và cảm thấy bình thường, hiển nhiên, dễ hiểu. Từ hiểu, họ tin rồi thực hành, coi như đó là kim chỉ nam cho cuộc đời mình. Họ tạo dựng con đường hoàn thiện cá nhân để có một cuộc sống thoải mái, thanh thản, tốt đẹp, nhẹ lòng, không vướng bận trong sự hơn thua, phải trái.

 

Tôi tâm đắc với chữ Nhẫn. Chữ nhẫn có nghĩa là nhịn, hàm ý đè lòng tự ái cá nhân xuống, che lấp bản ngã cá nhân mình trong một hoàn cảnh nào đó. Chuyện không phải dễ dàng, con người nếu không luyện tập tính nhẫn sẽ để cho bản ngã nổi dậy, sẽ phản ứng theo sự hướng dẫn mù quáng của Tam Bành, Lục Tặc, nếu có hành động đi theo đó thì là những xung động không kiểm soát dẫn đến những chuyện đáng tiếc. Thực hành Nhẫn là ta tự xóa ngã mạn để ngã mạn của người đối diện phát huy. Và mọi sự sẽ diễn biến theo chiều thuận lợi. Nhẫn nói chung là điều khiển cái tâm mình để dẫn dắc hành động mình tạo quả tốt, mở duyên lành là những điều kiện thuận lợi cho cuộc sống.

Thí dụ cụ thể về trường hợp thực hành và áp dụng chữ nhẫn có thể thấy trong các sách, truyện cổ tích khai triển giáo lý đạo Phật của người đời, nhất là truyện kể Phật giáo xuất phát đời nhà Thanh, Trung Quốc.
 

Câu chuyện Niệm Phật Nhẫn Nhục mà lão cư sĩ Tâm Thường (1887- 19..) kể cho con của Người khi còn nhỏ đã ảnh hưởng lên người con rất nhiều. Sau nầy lớn lên, đứa trẻ đó trở thành một giáo sư trường Trung Học Bồ Đề, một Thiếu Tá phục vụ trong Nha Tuyên Úy Phật giáo, một thị giả của Hòa Thượng Thích Quảng Đức, một tù nhân chánh trị…  đều áp dụng chữ Nhẫn làm đầu trong mọi hành vi.

Nhưng đó chỉ là lối sống, dầu hay đẹp cách mấy cũng là cuộc sống của một cá nhân, ông ta đã hứng khởi từ câu chuyện kể của phụ thân mà sáng tác nên truyện thơ mỏng Niệm Phật Nhẫn Nhục để câu chuyện được quảng bá hơn, ảnh hưởng sâu rộng hơn trong quảng đại quần chúng. Tôi thích câu chuyện đã đành, tôi mê sự thi vị của bản văn nhờ tác giả đã chọn hình thức song thất lục bát là thể thơ nhiều nhạc tính và có vần điệu biến đổi tân kỳ. Những tác phẩm đặc sắc thường được các thi nhân Việt tài hoa dùng thể nầy như Nguyễn Gia Thiều với Cung Oán Ngâm Khúc, Đoàn Thị Điểm với Chinh Phụ Ngâm hay Ngọc Hân Công Chúa với Ai Tư Vãn..
 

Tôi không kể lại đây câu chuyện trong Niệm Phật Nhẫn Nhục, xin để cho người đọc thưởng thức, tôi chỉ muốn nêu ra đây vài ba bài học ích lợi mà tập thơ chuyên chở:

Chẳng hạn như không coi trọng lời khen chê của nhân thế:

Nhẫn lòng nhẫn cả tiếng cười,

Tâm trung tháo bỏ những lời thị phi.

  

Hay không ham hố của cải vật chất:

Phật, thánh xem ngọc vàng gấm vóc,

               Vốn chỉ là thứ vật ngoại thân.

              Vất đi không chút bận lòng,

Ít nhiều còn mất ung dung không màng…
 

Hoặc khuyên phải nuôi dưỡng cái tâm:

Người sống trong cõi phàm giả hợp,

                Đã có thân thì cũng có tâm,

                Ngày nào còn ở cõi trần,

              Luôn luôn tôi luyện cái tâm Di Đà.
 

Và còn nhiều bài học khác nữa mà chúng tôi xin để cho người đọc tự tìm.

Truyện có thể bị chỉ trích rằng  mê tín dị đoan, khó tin. Truyện có thể bị kích bác rằng không thật, xa rời thực tế. Thật ra tác phẩm nào cũng xây dựng bằng sự tưởng tượng của người kể, người viết. Có thể bắt đầu bằng một vài sự thật, nhưng với sự có mặt của trí tưởng tượng thì sự không thật đã bắt đầu. Sáng tác phẩm lúc nầy đã trở thành một chất xúc tác, một thứ kích cầu để người đọc đi về hướng mà người viết muốn hướng về. Người kể chuyện ban đầu đã muốn thăng hoa chữ nhẫn, muốn gieo vào lòng người nghe, và sau nầy là người đọc, tính chất đặc biệt của Nhẫn. Và sự mê tín, dị đoan, không thật của tác phẩm đã đóng vai trò thúc đẩy để Nhẫn được phát huy. Sự thành công nằm ở đó. Tính chất hấp dẫn của truyện cổ tích cũng nhờ  sự không thật trên mà có…
 

Tôi nhớ đến một câu đối của ai đó được mấy người viết thư pháp ở Việt Nam múa bút về chữ Nhẫn mà tôi thấy được trong nhiều nhà ở bên ngoài nước Việt Nam:

Một chút giận, một chút hờn, lận đận cả đời- ri cũng khổ;

Trăm điều bỏ, vạn điều buông, ung dung tự tại- rứa mà vui.
 

Và, đối với tôi, tập truyện thơ mỏng của cư sĩ Nguyên Thần đáng được đọc đi đọc lại nhiều lần như người ta đã thích treo câu đối về chữ Nhẫn mà tôi vừa nhắc tới.

Ít ra chúng ta cũng có một phương châm  làm kim chỉ nam cho hành vi của mình trong cõi đời ô trược này

  

Nguyễn Văn Sâm,

 (Victorville, CA, Rằm tháng chạp năm Nhâm Thìn, 2013)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Với bối cảnh này, Tổng thống Biden thừa nhận ông sẽ phải đối phó với một nước Mỹ phân hóa trầm trọng hơn bao giờ hết, cộng thêm với nạn dịch Thế kỷ và một nền Kinh tế suy thoái với 6.7% người Mỹ thất nghiệp. Con số này tương đương với khoảng 40 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp. Tổng thống Biden nói với nhân dân Mỹ rằng ông biết rất rõ phải làm gì trong cương vị Tổng thống để hàn gắn vết thương chia rẽ do các khuynh hướng bạo lực và cường quyền gây ra, nhanh chóng ngăn chặn dịch Covid 19 và phục hồi kinh tế.
Một nền dân chủ lâu đời, bén rễ hơn ba trăm năm qua của một cường quốc hàng đầu thế giới bỗng dưng trở thành nền “cộng hòa chuối” (banana republic)[1] qua cuộc bầu cử tổng thống 2020, với tố cáo gian lận, kiện tụng rồi trở thành bạo loạn sau đó, tưởng như chỉ có thể xảy ra ở một nước độc tài kém phát triển nào đó ở Nam Mỹ hay mãi tận châu Phi xa xôi. Tại sao lại có thể xảy ra những chuyện kỳ lạ như thế với một nền dân chủ được xem như mẫu mực để thế giới noi theo?
Khi Facebook và Twitter quyết định đóng cửa vĩnh viễn tài khoản của Tổng thống Trump, sau nhiều lần cảnh cáo, dư luận bùng lên tranh luận về quyền tự do phát biểu và Tu chính án Số 1 trong Hiến pháp Hoa Kỳ. Từ ngày lên làm lãnh đạo, ông Trump đã dùng tài khoản twitter để nói chuyện thẳng với những ai có kết nối với tài khoản của ông. Twitter của tổng thống có 80 triệu người theo dõi và ông đã dùng nó như là phương tiện phát ngôn chính, vào bất cứ khi nào ông thấy cần, kể cả lúc đêm khuya hay khi trời còn tờ mờ sáng.
Chiến tranh ở Việt Nam sôi động nhất là vào thập niên 70. Nam ký giả nhà binh thì nhiều, nhưng nữ ký giả chỉ có Phan Trần Mai, thuộc binh chủng Nhảy Dù, sau khi giải ngũ về làm cho nhật báo Trắng Đen. Chúng tôi gặp nhau vào mùa hè đỏ lửa, lúc ở địa đầu giới tuyến, tỉnh Quảng Trị.
Hôm nay công sở và trường học cùng một số hãng xưởng đã được nghỉ lễ ngày Martin Luther King Jr. Day để đón mừng sinh nhật và tưởng niệm ông. MLK sinh ngày 15 tháng Một năm 1929 nhưng ngày MLK Day được chọn là ngày thứ Hai thứ ba trong tháng Một hàng năm, tức hôm nay. Ngoại trừ sinh nhật tổng thống George Washington và Abraham Lincoln được kết hợp và đón chào như một ngày lễ liên bang qua Ngày Tổng Thống - President Day, ông là công dân Hoa Kỳ duy nhất có ngày sinh đã được Quốc Hội chuẩn thuận và tổng thống Ronald Reagan thông qua vào năm 1983, trở thành ngày lễ liên bang chính thức, nhằm tưởng niệm và vinh danh một nhân vật lịch sử vĩ đại của nước Mỹ. Người mà cái tên hầu như hiện diện khắp nước Mỹ qua những bảng tên đường, các trung tâm, tổ chức, phong trào xã hội dân sự.
Bạn tôi, tất cả, phần lớn đều là lính ráo. Chúng tôi không chỉ có chung những năm cầm súng, và một quãng đời tù, mà còn chia chung rất nhiều … cố tật! Hễ gặp nhau là uống, và câu chuyện trên bàn rượu trước sau gì rồi cũng xoay quanh kỷ niệm về đám chiến hữu hồi còn chinh chiến: những thằng đã chết, những đứa đang vất vưởng ở quê nhà, hay lưu lạc (đâu đó) nơi đất lạ xứ người.
Đọc các bản tin về ngày lễ nhậm chức của Tổng Thống tân cử Joe Biden cùng Phó TT Kamala Harris với chủ đề Nước Mỹ Đoàn Kết (America United), bên cạnh những thông tin áp đảo về vấn đề an ninh, có thể nhiều người còn thấy con số 191,500 lá cờ đủ kích cỡ tượng trưng cho người dân không thể đến tham dự cùng 56 bệ đèn được cắm và dựng quanh khu vực tổ chức.
Kết quả bầu cử tại Georgia cho thấy quyền lực chính trị ở Mỹ thay đổi chỉ vỏn vẹn 10 ngàn lá phiếu nhất là đến từ dân thiểu số. Cho nên đảng Dân Chủ dưới thời Biden sẽ gấp rút đẩy mạnh các chính sách nhập cư và an sinh xã hội nhằm biến đỏ thành xanh ở các tiểu bang như Arizona, Georgia hay ngay cả Florida và Texas vốn là những thành trì của đảng Cộng Hòa cho đến nay.
Bao lâu nữa thì hệ thống môi sinh nơi quê hương tôi sẽ bị hủy hoại, đến độ không sinh vật nào có thể sống được ở nơi này? Khi cái vòng sống liên tục vô thủy vô chung đó có một mắt xích bị hỏng, khi môi trường sinh thái ở một nơi nào đó bị mất quân bằng, có bao nhiêu sinh vật sẽ bị ảnh hưởng – và bị ảnh hưởng tận cùng rốt ráo ra sao?
Tôi đã phỏng vấn các nhà tư tưởng hàng đầu về 101 đề tài riêng biệt – từ tiền bạc tới nợ nần, các hệ thống cung cấp tới mậu dịch, việc làm tới máy robots, báo chí tới chính trị, nước tới thực phẩm, biến đổi khí hậu tới nhân quyền, thương mại điện tử tới an ninh mạng, tuyệt vọng tới tinh thần lành mạnh, giới tính tới kỳ thị chủng tộc, nghệ thuật tới văn học, và ngay cả hy vọng và hạnh phúc.Những người tôi phỏng vấn gồm chủ tịch của Viện Khoa Học Quốc Gia Hoa Kỳ, cựu giám đốc CIA, cựu tư lệnh đồng minh tối cao NATO, cựu thủ tướng Ý và nhà thiên văn học hoàng gia Anh. Tôi đã “Zoom” – chữ này đã trở nên một động từ chỉ sau một đêm – với Kishore Mahbubani tại Singapore, Yolanda Kakabadse tại Quito, Judith Butler tại Berkeley, California, Alice Ruhweza tại Nairobi và Jeremy Corbyn tại London. Đối với tập mới nhất của chúng tôi, cựu Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon từ Hán Thành. Đối với tôi, đó thật sự là lý do của điều tôi học được. Trong số những thứ khác, nó giúp tôi hiểu tại sao
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.
Ông Joe Biden chính thức trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ và cũng là tổng thống lớn tuổi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Giá dầu thế giới tăng cùng với thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch hôm thứ Ba (19/01/2021), một ngày trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden,
Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi người dân "vượt lên trên thù hận đảng phái", ca ngợi thành tựu dưới thời ông, chúc chính quyền mới may mắn trong thông điệp tạm biệt
Hôm thứ Hai (18/01/2021), một ủy ban độc lập về chuẩn bị và ứng phó đại dịch, do cựu thủ tướng New Zealand Helen Clark và cựu tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf dẫn đầu, đã công bố đánh giá về sự khởi đầu khủng hoảng ở Trung Quốc