Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhân đọc quyển truyện thơ mỏng: Niệm Phật Nhẫn Nhục của cư sĩ Nguyên Thần

06/08/201915:43:00(Xem: 1745)

Sách Phật có thiệt nhiều bài học hay không thể kể hết. Người có căn cơ với lời dạy nào thì tâm đắc với lời dạy đó, với ý nghĩa đó. Từ cao siêu và tổng quát như nhân quả, báo ứng, duyên nghiệp, thành hoại… tới thực tế và bình thường như ăn ở ngay thật, hành thiện, bố thí, tránh sát sanh, cử rượu chè … là những điều dạy mà người Việt nào  cũng đều từng nghe và cảm thấy bình thường, hiển nhiên, dễ hiểu. Từ hiểu, họ tin rồi thực hành, coi như đó là kim chỉ nam cho cuộc đời mình. Họ tạo dựng con đường hoàn thiện cá nhân để có một cuộc sống thoải mái, thanh thản, tốt đẹp, nhẹ lòng, không vướng bận trong sự hơn thua, phải trái.

 

Tôi tâm đắc với chữ Nhẫn. Chữ nhẫn có nghĩa là nhịn, hàm ý đè lòng tự ái cá nhân xuống, che lấp bản ngã cá nhân mình trong một hoàn cảnh nào đó. Chuyện không phải dễ dàng, con người nếu không luyện tập tính nhẫn sẽ để cho bản ngã nổi dậy, sẽ phản ứng theo sự hướng dẫn mù quáng của Tam Bành, Lục Tặc, nếu có hành động đi theo đó thì là những xung động không kiểm soát dẫn đến những chuyện đáng tiếc. Thực hành Nhẫn là ta tự xóa ngã mạn để ngã mạn của người đối diện phát huy. Và mọi sự sẽ diễn biến theo chiều thuận lợi. Nhẫn nói chung là điều khiển cái tâm mình để dẫn dắc hành động mình tạo quả tốt, mở duyên lành là những điều kiện thuận lợi cho cuộc sống.

Thí dụ cụ thể về trường hợp thực hành và áp dụng chữ nhẫn có thể thấy trong các sách, truyện cổ tích khai triển giáo lý đạo Phật của người đời, nhất là truyện kể Phật giáo xuất phát đời nhà Thanh, Trung Quốc.
 

Câu chuyện Niệm Phật Nhẫn Nhục mà lão cư sĩ Tâm Thường (1887- 19..) kể cho con của Người khi còn nhỏ đã ảnh hưởng lên người con rất nhiều. Sau nầy lớn lên, đứa trẻ đó trở thành một giáo sư trường Trung Học Bồ Đề, một Thiếu Tá phục vụ trong Nha Tuyên Úy Phật giáo, một thị giả của Hòa Thượng Thích Quảng Đức, một tù nhân chánh trị…  đều áp dụng chữ Nhẫn làm đầu trong mọi hành vi.

Nhưng đó chỉ là lối sống, dầu hay đẹp cách mấy cũng là cuộc sống của một cá nhân, ông ta đã hứng khởi từ câu chuyện kể của phụ thân mà sáng tác nên truyện thơ mỏng Niệm Phật Nhẫn Nhục để câu chuyện được quảng bá hơn, ảnh hưởng sâu rộng hơn trong quảng đại quần chúng. Tôi thích câu chuyện đã đành, tôi mê sự thi vị của bản văn nhờ tác giả đã chọn hình thức song thất lục bát là thể thơ nhiều nhạc tính và có vần điệu biến đổi tân kỳ. Những tác phẩm đặc sắc thường được các thi nhân Việt tài hoa dùng thể nầy như Nguyễn Gia Thiều với Cung Oán Ngâm Khúc, Đoàn Thị Điểm với Chinh Phụ Ngâm hay Ngọc Hân Công Chúa với Ai Tư Vãn..
 

Tôi không kể lại đây câu chuyện trong Niệm Phật Nhẫn Nhục, xin để cho người đọc thưởng thức, tôi chỉ muốn nêu ra đây vài ba bài học ích lợi mà tập thơ chuyên chở:

Chẳng hạn như không coi trọng lời khen chê của nhân thế:

Nhẫn lòng nhẫn cả tiếng cười,

Tâm trung tháo bỏ những lời thị phi.

  

Hay không ham hố của cải vật chất:

Phật, thánh xem ngọc vàng gấm vóc,

               Vốn chỉ là thứ vật ngoại thân.

              Vất đi không chút bận lòng,

Ít nhiều còn mất ung dung không màng…
 

Hoặc khuyên phải nuôi dưỡng cái tâm:

Người sống trong cõi phàm giả hợp,

                Đã có thân thì cũng có tâm,

                Ngày nào còn ở cõi trần,

              Luôn luôn tôi luyện cái tâm Di Đà.
 

Và còn nhiều bài học khác nữa mà chúng tôi xin để cho người đọc tự tìm.

Truyện có thể bị chỉ trích rằng  mê tín dị đoan, khó tin. Truyện có thể bị kích bác rằng không thật, xa rời thực tế. Thật ra tác phẩm nào cũng xây dựng bằng sự tưởng tượng của người kể, người viết. Có thể bắt đầu bằng một vài sự thật, nhưng với sự có mặt của trí tưởng tượng thì sự không thật đã bắt đầu. Sáng tác phẩm lúc nầy đã trở thành một chất xúc tác, một thứ kích cầu để người đọc đi về hướng mà người viết muốn hướng về. Người kể chuyện ban đầu đã muốn thăng hoa chữ nhẫn, muốn gieo vào lòng người nghe, và sau nầy là người đọc, tính chất đặc biệt của Nhẫn. Và sự mê tín, dị đoan, không thật của tác phẩm đã đóng vai trò thúc đẩy để Nhẫn được phát huy. Sự thành công nằm ở đó. Tính chất hấp dẫn của truyện cổ tích cũng nhờ  sự không thật trên mà có…
 

Tôi nhớ đến một câu đối của ai đó được mấy người viết thư pháp ở Việt Nam múa bút về chữ Nhẫn mà tôi thấy được trong nhiều nhà ở bên ngoài nước Việt Nam:

Một chút giận, một chút hờn, lận đận cả đời- ri cũng khổ;

Trăm điều bỏ, vạn điều buông, ung dung tự tại- rứa mà vui.
 

Và, đối với tôi, tập truyện thơ mỏng của cư sĩ Nguyên Thần đáng được đọc đi đọc lại nhiều lần như người ta đã thích treo câu đối về chữ Nhẫn mà tôi vừa nhắc tới.

Ít ra chúng ta cũng có một phương châm  làm kim chỉ nam cho hành vi của mình trong cõi đời ô trược này

  

Nguyễn Văn Sâm,

 (Victorville, CA, Rằm tháng chạp năm Nhâm Thìn, 2013)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
“Các ‘đại gia’ đó đã trở về Việt Nam từ thập niên 1990 khi đất nước bắt đầu mở cửa để đổi mới. Họ đầu tư chủ yếu vào bất động sản và xây dựng quan hệ là hai thứ tài sản có lợi nhất trong thời quá độ. Với túi tiền và kinh nghiệm tham nhũng ở Liên Xô và Đông Âu cũ, họ là những người cơ hội (như ‘carpetbaggers’) đặc trưng của thời kỳ tích tụ tư bản hoang dã.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.