Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhà thơ “Em ơi, Hà nội phố” đã ra đi…

19/07/201909:53:00(Xem: 2370)

                        

Dao Nhu_Phan Vu 01
Chân dung Phan Vũ-1925-2019-tự họa

                                                                      

 
Kính gửi Thụy Khuê (Vũ Thị Tuệ)

 

Trong khoảnh khắc lich sử, ngày 17 tháng 7 năm 2019 tại Saigòn, chúng ta mất đi một gương mặt lớn, nhà thơ Phan Vũ, tác giả “Em ơi, Hà Nội phố”. Chúng ta phải nói gì đây, phải viết gì đây làm sao cho thật đầy đủ trọn vẹn về con người yêu nước nồng nàn, mãnh liệt ấy, hội tụ tất cả phẩm chất hi hữu cao quí, sống cùng thời đại với chúng ta đã ra đi…

     Về nhà thơ Phan Vũ, nhà khảo cứu văn hóa Nguyễn thị Hậu viết: “…Người ta gọi ông là nhà thơ, đạo diễn, họa sĩ…những nghề nghiệp mà ông đã trải qua và thành danh trong một cuộc đời  gần một thế kỷ (và hôm nay vẫn tiếp tục) của ông. Nhưng tôi muốn gọi ông là người đàn ông lãng du với những ý nghĩ đẹp nhất của từ này. Người đàn ông lãng du với một trái tim sôi nổi và trong trẻo trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng không đánh mất sự trong trẻo ấy. Phan Vũ thuôc về thế hệ những nghệ sĩ trong hoàn cảnh thuộc địa đã tiếp nhận văn hóa Pháp qua văn chương và nghệ thuật và cả tinh thần tự do-bình đẳng-bác ái của Cách mạng Pháp. Đó là thế hệ “cầu nối” giữa văn hóa phương Tây và văn hóa dân tộc, giữa “truyền thống” với “đổi mới” sau những biến động lịch sử của thế kỷ 20. Có lẽ phải đến độ tuổi nào đó người ta mới thấm những gì mà thế hệ nghệ sĩ như Phan Vũ và nhiều người đã phải trải qua và để lại bằng những tác phẩm của họ là văn, thơ, họa, nhạc… Công chúng biết đến thơ Phan Vũ từ ca khúc“Em ơi, Hà Nội phố”. Nhạc sĩ Phú Quang đã bắt được tinh túy của bản trường ca để phổ nhạc mà mang lại sự thăng hoa cho những câu thơ da diết và giản dị…Ngoài trường ca “Em ơi Hà Nội phố”, Phan Vũ còn có 30 bài thơ khác. Thơ Phan Vũ viết về gì, viết cho ai, cũng đều là thơ tình, đẫm tình như tính cách của ông, sôi nổi, trong trẻo và rất trẻ…Những người tình của Phan Vũ qua những câu thơ không thể nhận diện nhưng có thể nhận thấy ông dành cho sự xúc động không kìm nén và trân trọng tình yêu như thể họ chỉ mới đi qua ông đây thôi…Và hơn hết cả là Em ơi, Hà Nội phố, tình yêu hơn cả mọi tình yêu, nỗi đau hơn cả mọi nỗi đau, niềm day dứt hơn cả mọi day dứt của Phan Vũ. Có lẽ không cần nói nhiều về 23 khổ thơ của trường ca mà mỗi câu thơ chạm vào tim là ứa ra những giọt hồng nóng hối thương yêu lối xưa phố cũ. Những mảnh Hà Nội của Phan Vũ  như kim cương nhiều màu sắc long lanh mà sắc bén, cứa vào ký ức người từng sống ở Hà Nội như tôi, vỡ òa…” https://chungta.com/nd/tu-lieu-tra-cuu/nguoi-dan-ong-lang-du-qua-hai-the-ky.html


Đó là sơ lược về nhà thơ Phan Vũ qua ngòi bút của Nguyễn Thị Hậu. Trong thực tiễn, Phan Vũ viết bài thơ “Em ơi, Hà Nội phố” trong những ngày bi tráng của lịch sử đất nước, trong 12 ngày và đêm vào mùa lễ Giang Sinh năm 1972 trên một gác xếp tai Hà Nội. Phan Vũ từng xác nhận ông viết “Em ơi, Hà Nội phố” vào tháng Chạp năm 1972  khi B-52  của Mỹ bắn phá thủ đô Hà Nội với lời hăm he của Nixon “đưa Hà Nội trở lại thời kỳ đồ đá”. Hai mươi ba khổ thơ “Em ơi, Hà Nội phố” khởi đầu bằng những câu thơ:

Dao Nhu_Phan Vu 02

     Em ơi, Hà Nội phố,

     Ta còn em, mùi hoàng lan

     Ta còn em, mùi hoa sữa…

     Ta còn em, màu xanh thật đêm…

     Em ơi, Hà nội phố

     Ta còn em, một gốc cây

     Một côt đèn

     Ai đó chờ ai

     Tóc cắt ngang xỏa xỏa bờ vai…

     Ta còn em, một ngã ba vội vã…

     Ta còn em, con đường vắng rì rào cơn mưa nhỏ…

     Em ơi, Hà Nội phố

     Ta còn em choàng khăn màu tím đỏ

     Chuổi cười vừa dứt

     Chút nắng còn le lói vườn hoa..

 

Với sự lập lại cố ý điêp từ Ta còn em…Ta còn em…như những lời cầu kinh cho Hà Nội đứng vững dưới những trận trút bom của pháo đài bay B-52. Ta còn em còn là Ta không mất em, ta không mất những hoài niệm yêu thương về Hà Nội mà đôi khi trong trạng thái cần nương tựa, cần an ủi ta lại tìm về.

 

Em ơi, Hà Nội phố- theo chính tác giả Phan Vũ, không phải là lời thủ thỉ tự tình, đó là tiếng kêu thương tha thiết, tháng Chạp bi tráng năm ấy. Những sự việc hàng ngày đã khắc ghi những đường rãnh trong kí ức, giữ lại cho con người nỗi nhớ xót xa, sâu đậm, Chỉ một đêm xuống phố Khâm Thiên sau trận bom, nghe tiếng than khóc của dân phố, nhìn những vành khăn trắng xóa trong đêm và ngửi mùi hương, cũng đủ hình thành ngay hoài niệm để một đời không thể nào quên…Bài thơ Em ơi, Hà Nội phố được viết vào những khoảng cách của những hồi còi đặt trên nóc của Nhà Hát Lớn báo động pháo đài bay B-52 vào thành phố. Tác giả Phan Vũ ghi lại một cách vội vàng do sự tình cờ, bất chợt không xếp đặt.

   Ngày ấy có một nhà thơ lớn, khi đoc bài thơ này đã thật lòng khuyên Phan Vũ  không nên phổ biến vì có thể chuốc vạ vào thân. Thật sự nhà thơ Phan Vũ cũng mệt mỏi vì những sự phiền hà về văn chương của giai đoạn ấy nên cũng nghe theo, bỏ xó bài thơ trong ngăn kéo. 
 

   Tất nhiên trong một quá trinh dài dằn dặc nửa thế kỷ, bài thơ không thể nằm yên trong ngăn kéo mà luôn cựa quậy bắt ông phải chinh sửa nhiều lần. Nhiều khi có vài ly rượu ngà ngà lại chợt nhớ, chợt thương một nỗi niềm, chợt tìm thấy một dáng một hình một con chữ cần thêm cần bớt…Cho đến năm 2009 nguyên tác bài thơ mới được in  trong tâp thơ Phan Vũ ở Huế. Tác giả Phan Vũ đã đọc bài thơ Em ơi,Hà Nội phố, dưới ánh sáng của một ngọn nến trong một căn nhà cổ cho một số bạn yêu thơ. Những năm năm mươi, sáu mươi của thé kỷ trước nước ta có nhà thơ Phùng Quán làm thơ chui, đến năm 2009 có nhà thơ Phan Vũ đọc thơ chui! Rõ là một đinh mệnh quá khắc khe cho nền thơ Viêt Nam, cho dân tộc ta.

Ông cũng cho hay: ở Saigòn trước đó ông đã đọc bài thơ Em ơi,Hà Nội phố tại quán Café Guitare Gỗ có nhac sĩ Châu Văn Khoa đệm đàn và viết thành ca khúc. Như vậy gần nửa thế kỷ bài thơ về Hà Nội vẫn chua được trở về Hà Nội. Và ông mong đợi một dịp đọc lần đầu Em ơi, Hà Nọi phố giữa Thủ đô. 

 

Và ngày 25 tháng 9 năm 2010 giấc mơ của nhà thơ Phan Vũ trở thành hiện thực. Tại Hà Nội Em ơi, Hà Nội phố đã được chinh tác giả Phan Vũ đọc lần đầu tiên trong đêm tổ chức riêng cho Thư Viện Hà Nội. Báo Tuổi Trẻ Cuối Tuần giới thiêu bài viết của nhà thơ Phan Vũ và cuộc hành trình gần năm mươi năm của   EM ƠI! HÀ NỘI PHỐ

     http://tuoitre.vn/tuoi-tre-cuoi-tuan/403657/Toi-viet-bai-tho-Em-oi-Ha-Noi-pho.html

Dao Nhu_Phan Vu 03
Nhà thơ Phan Vũ đọc thơ Em Ơí! Hà-Nội Phố tại Thư Viện Hà Nội Hôm 25-9-2010

 

Phan Vũ, cuộc đời của một người đàn ông lãng du qua hai thế kỷ, trôi giạt qua ba miền đất nước Hà Nội, Huế, Saigon. Để rồi hôm nay Saigòn, vùng đất Nam Bộ, ấp ủ thân xác anh, gìn giữ Em ơi, Hà Nội phố, tình yêu của anh với Hà Nội đời đời cho mai sau./.

 

Đào Như

Chicago-18-7-2019

Thetrongdao2000@yahoo.com 

 

                           

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Vấn đề không phải là để truy thù hay báo oán. Truyền thống văn hoá bao dung dân tộc Việt không cho phép bất cứ ai thực hiện điều đó. Tuy nhiên, quá khứ cần phải được thanh thoả – và không thể thanh thỏa bằng một (hay vài) cuốn truyện– để chúng ta đều cảm thấy được nhẹ lòng, và an tâm hơn khi hướng đến tương lai.
Làm thương mại, nhất là làm trong nghề buôn bán nhà cửa, muốn mọi người thương mình rất khó. Chín người thương mình cũng có một người ghét mình. Ăn ở cho mọi người thương mình chỉ có chân thành mới làm được.
Rừng điêu tàn thì đất nước suy vong; đây mới chính là cội rễ của vấn đề.bChúng ta cứu giúp đồng bào bị nạn nhưng chính chúng ta có ai nghĩ đến cội nguồn của vấn đề là nạn phá rừng cưa gỗ tàn phá đất nước. Tác động tới môi trường, phá rừng vẫn đang tiếp diễn và đang làm thay đổi khí hậu và địa lý.
Trưa ngày 16/10/2020, một thanh niên người Tchétchène, tên Abdoullakh Anzarov, đã cắt cổ Thầy giáo Sử Địa, ông Samuel Paty, ngay trước trường Trung học Le Bois d'Aulne nơi ông đang dạy, ở Thành phố Conflans-Sainte-Honorine, ngoại ô Tây-Bắc cách Paris chừng 40km Paris.
Tôi rất hãnh diện đã ủng hộ đạo luật lịch sử, mang 130,000 người tị nạn đầu tiên từ các nước Việt Nam, Lào, và Campuchia đến Hoa Kỳ vào năm 1975 và đã thông qua nghị quyết chào đón họ. Tôi đã bỏ phiếu chấp thuận gia tăng ngân quỹ để giúp những người Việt mới đến định cư và sau này tôi đã đồng bảo trợ cho đạo luật dẫn đến sự hình thành của hệ thống di trú theo quy chế tị nạn hiện hành. Tinh thần cứu giúp người tị nạn, chào đón họ đến với tự do sau khi trốn thoát chế độ đàn áp, là giá trị nền tảng của chúng ta và của Hoa Kỳ. Cũng do giá trị đó mà nước Mỹ trở thành biểu tượng của tự do và hy vọng, dẫn đầu thế giới không chỉ bằng sức mạnh của một cường quốc mà bằng hành động cụ thể làm gương cho thế giới. Trong vai trò tổng thống, tôi cam kết sẽ giữ cho nước Mỹ là quốc gia luôn chào đón người tỵ nạn và di dân, và chúng ta ghi nhận sức mạnh phi thường của Hoa Kỳ đến từ xã hội đa dạng và đa sắc tộc của chúng ta.
Hai Dự thảo “Báo cáo Chính trị” (BCCT) và “Tổng kết công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng nhiệm kỳ Đại hội XII”, gọi ngắn là “Xây dựng, chỉnh đốn đảng”, dành cho Đại hội đảng XIII vào đầu tháng Giêng năm 2021, đã bộc lộ bản tính tham quyền cố vị và tư duy giáo điều
Tại Hoa Kỳ, tháng 10 được chọn là tháng nâng cao hiểu biết về ung thư vú. Theo thông tin từ trang web của Hiệp Hội Ung Thư Vú Quốc Gia (National Breast Cancer Foundation), trung bình cứ 2 phút thì có một phụ nữ được chẩn đoán bị ung thư vú tại đất nước có hệ thống y tế đứng đầu thế giới này. Theo trang web của Hội Ung Thư Việt Mỹ (Vietnamese American Cancer Foundation), ung thư vú là loại ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ người Việt nhưng lại có rất ít thông tin về những gì người mắc bệnh đã từng trải qua. Đây một tổ chức vô vụ lợi có văn phòng tại miền Nam Cali được thành lập từ năm 2002 với sứ mệnh ủng hộ và tranh đấu cho quyền lợi của bệnh nhân ung thư.
Dân Việt Nam và các dân tộc trên thế giới tùy theo ảnh hưởng môi trường của nơi cư trú, văn hóa tập tục truyền từ đời này qua đời khác, cách sinh sống, tôn giáo khác nhau, họ có các hình thức mai táng khác biệt riêng mà tôi xin dần dà trình bày ra đây để gọi là góp thêm chút ý kiến với quý vị:
Mấy ngày qua nghe tin nước lụt ngập tràn miền Trung, tôi cứ cố "giả lơ" vì biết mình không thể cầm lòng được khi đối diện thêm lần nữa cảnh hoang tàn mùa lụt lội. Tôi xem lướt qua những hình ảnh nước ngập nhiều nơi ở miền Trung trong tâm trạng bất lực vì những điều tôi mong và muốn cho quê hương vẫn còn xa quá trong tầm với của tay mình.
Chị Phạm Thị Thập làm phu vác ở chợ Đồng Xuân đã được gần 10 năm. Người phu nữ đến từ Hưng Yên có gia đình và hai con nhỏ ở quê nhà, tuy nhiên phải đôi ba tháng chị mới về một lần. Những lúc nhàn rỗi chờ việc chị lại mang kim chỉ ra thêu thùa tranh và khăn dành tặng cho chồng con ở nhà.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.