Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Nhà thơ “Em ơi, Hà nội phố” đã ra đi…

19/07/201909:53:00(Xem: 3635)

                        

Dao Nhu_Phan Vu 01
Chân dung Phan Vũ-1925-2019-tự họa

                                                                      

 
Kính gửi Thụy Khuê (Vũ Thị Tuệ)

 

Trong khoảnh khắc lich sử, ngày 17 tháng 7 năm 2019 tại Saigòn, chúng ta mất đi một gương mặt lớn, nhà thơ Phan Vũ, tác giả “Em ơi, Hà Nội phố”. Chúng ta phải nói gì đây, phải viết gì đây làm sao cho thật đầy đủ trọn vẹn về con người yêu nước nồng nàn, mãnh liệt ấy, hội tụ tất cả phẩm chất hi hữu cao quí, sống cùng thời đại với chúng ta đã ra đi…

     Về nhà thơ Phan Vũ, nhà khảo cứu văn hóa Nguyễn thị Hậu viết: “…Người ta gọi ông là nhà thơ, đạo diễn, họa sĩ…những nghề nghiệp mà ông đã trải qua và thành danh trong một cuộc đời  gần một thế kỷ (và hôm nay vẫn tiếp tục) của ông. Nhưng tôi muốn gọi ông là người đàn ông lãng du với những ý nghĩ đẹp nhất của từ này. Người đàn ông lãng du với một trái tim sôi nổi và trong trẻo trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng không đánh mất sự trong trẻo ấy. Phan Vũ thuôc về thế hệ những nghệ sĩ trong hoàn cảnh thuộc địa đã tiếp nhận văn hóa Pháp qua văn chương và nghệ thuật và cả tinh thần tự do-bình đẳng-bác ái của Cách mạng Pháp. Đó là thế hệ “cầu nối” giữa văn hóa phương Tây và văn hóa dân tộc, giữa “truyền thống” với “đổi mới” sau những biến động lịch sử của thế kỷ 20. Có lẽ phải đến độ tuổi nào đó người ta mới thấm những gì mà thế hệ nghệ sĩ như Phan Vũ và nhiều người đã phải trải qua và để lại bằng những tác phẩm của họ là văn, thơ, họa, nhạc… Công chúng biết đến thơ Phan Vũ từ ca khúc“Em ơi, Hà Nội phố”. Nhạc sĩ Phú Quang đã bắt được tinh túy của bản trường ca để phổ nhạc mà mang lại sự thăng hoa cho những câu thơ da diết và giản dị…Ngoài trường ca “Em ơi Hà Nội phố”, Phan Vũ còn có 30 bài thơ khác. Thơ Phan Vũ viết về gì, viết cho ai, cũng đều là thơ tình, đẫm tình như tính cách của ông, sôi nổi, trong trẻo và rất trẻ…Những người tình của Phan Vũ qua những câu thơ không thể nhận diện nhưng có thể nhận thấy ông dành cho sự xúc động không kìm nén và trân trọng tình yêu như thể họ chỉ mới đi qua ông đây thôi…Và hơn hết cả là Em ơi, Hà Nội phố, tình yêu hơn cả mọi tình yêu, nỗi đau hơn cả mọi nỗi đau, niềm day dứt hơn cả mọi day dứt của Phan Vũ. Có lẽ không cần nói nhiều về 23 khổ thơ của trường ca mà mỗi câu thơ chạm vào tim là ứa ra những giọt hồng nóng hối thương yêu lối xưa phố cũ. Những mảnh Hà Nội của Phan Vũ  như kim cương nhiều màu sắc long lanh mà sắc bén, cứa vào ký ức người từng sống ở Hà Nội như tôi, vỡ òa…” https://chungta.com/nd/tu-lieu-tra-cuu/nguoi-dan-ong-lang-du-qua-hai-the-ky.html


Đó là sơ lược về nhà thơ Phan Vũ qua ngòi bút của Nguyễn Thị Hậu. Trong thực tiễn, Phan Vũ viết bài thơ “Em ơi, Hà Nội phố” trong những ngày bi tráng của lịch sử đất nước, trong 12 ngày và đêm vào mùa lễ Giang Sinh năm 1972 trên một gác xếp tai Hà Nội. Phan Vũ từng xác nhận ông viết “Em ơi, Hà Nội phố” vào tháng Chạp năm 1972  khi B-52  của Mỹ bắn phá thủ đô Hà Nội với lời hăm he của Nixon “đưa Hà Nội trở lại thời kỳ đồ đá”. Hai mươi ba khổ thơ “Em ơi, Hà Nội phố” khởi đầu bằng những câu thơ:

Dao Nhu_Phan Vu 02

     Em ơi, Hà Nội phố,

     Ta còn em, mùi hoàng lan

     Ta còn em, mùi hoa sữa…

     Ta còn em, màu xanh thật đêm…

     Em ơi, Hà nội phố

     Ta còn em, một gốc cây

     Một côt đèn

     Ai đó chờ ai

     Tóc cắt ngang xỏa xỏa bờ vai…

     Ta còn em, một ngã ba vội vã…

     Ta còn em, con đường vắng rì rào cơn mưa nhỏ…

     Em ơi, Hà Nội phố

     Ta còn em choàng khăn màu tím đỏ

     Chuổi cười vừa dứt

     Chút nắng còn le lói vườn hoa..

 

Với sự lập lại cố ý điêp từ Ta còn em…Ta còn em…như những lời cầu kinh cho Hà Nội đứng vững dưới những trận trút bom của pháo đài bay B-52. Ta còn em còn là Ta không mất em, ta không mất những hoài niệm yêu thương về Hà Nội mà đôi khi trong trạng thái cần nương tựa, cần an ủi ta lại tìm về.

 

Em ơi, Hà Nội phố- theo chính tác giả Phan Vũ, không phải là lời thủ thỉ tự tình, đó là tiếng kêu thương tha thiết, tháng Chạp bi tráng năm ấy. Những sự việc hàng ngày đã khắc ghi những đường rãnh trong kí ức, giữ lại cho con người nỗi nhớ xót xa, sâu đậm, Chỉ một đêm xuống phố Khâm Thiên sau trận bom, nghe tiếng than khóc của dân phố, nhìn những vành khăn trắng xóa trong đêm và ngửi mùi hương, cũng đủ hình thành ngay hoài niệm để một đời không thể nào quên…Bài thơ Em ơi, Hà Nội phố được viết vào những khoảng cách của những hồi còi đặt trên nóc của Nhà Hát Lớn báo động pháo đài bay B-52 vào thành phố. Tác giả Phan Vũ ghi lại một cách vội vàng do sự tình cờ, bất chợt không xếp đặt.

   Ngày ấy có một nhà thơ lớn, khi đoc bài thơ này đã thật lòng khuyên Phan Vũ  không nên phổ biến vì có thể chuốc vạ vào thân. Thật sự nhà thơ Phan Vũ cũng mệt mỏi vì những sự phiền hà về văn chương của giai đoạn ấy nên cũng nghe theo, bỏ xó bài thơ trong ngăn kéo. 
 

   Tất nhiên trong một quá trinh dài dằn dặc nửa thế kỷ, bài thơ không thể nằm yên trong ngăn kéo mà luôn cựa quậy bắt ông phải chinh sửa nhiều lần. Nhiều khi có vài ly rượu ngà ngà lại chợt nhớ, chợt thương một nỗi niềm, chợt tìm thấy một dáng một hình một con chữ cần thêm cần bớt…Cho đến năm 2009 nguyên tác bài thơ mới được in  trong tâp thơ Phan Vũ ở Huế. Tác giả Phan Vũ đã đọc bài thơ Em ơi,Hà Nội phố, dưới ánh sáng của một ngọn nến trong một căn nhà cổ cho một số bạn yêu thơ. Những năm năm mươi, sáu mươi của thé kỷ trước nước ta có nhà thơ Phùng Quán làm thơ chui, đến năm 2009 có nhà thơ Phan Vũ đọc thơ chui! Rõ là một đinh mệnh quá khắc khe cho nền thơ Viêt Nam, cho dân tộc ta.

Ông cũng cho hay: ở Saigòn trước đó ông đã đọc bài thơ Em ơi,Hà Nội phố tại quán Café Guitare Gỗ có nhac sĩ Châu Văn Khoa đệm đàn và viết thành ca khúc. Như vậy gần nửa thế kỷ bài thơ về Hà Nội vẫn chua được trở về Hà Nội. Và ông mong đợi một dịp đọc lần đầu Em ơi, Hà Nọi phố giữa Thủ đô. 

 

Và ngày 25 tháng 9 năm 2010 giấc mơ của nhà thơ Phan Vũ trở thành hiện thực. Tại Hà Nội Em ơi, Hà Nội phố đã được chinh tác giả Phan Vũ đọc lần đầu tiên trong đêm tổ chức riêng cho Thư Viện Hà Nội. Báo Tuổi Trẻ Cuối Tuần giới thiêu bài viết của nhà thơ Phan Vũ và cuộc hành trình gần năm mươi năm của   EM ƠI! HÀ NỘI PHỐ

     http://tuoitre.vn/tuoi-tre-cuoi-tuan/403657/Toi-viet-bai-tho-Em-oi-Ha-Noi-pho.html

Dao Nhu_Phan Vu 03
Nhà thơ Phan Vũ đọc thơ Em Ơí! Hà-Nội Phố tại Thư Viện Hà Nội Hôm 25-9-2010

 

Phan Vũ, cuộc đời của một người đàn ông lãng du qua hai thế kỷ, trôi giạt qua ba miền đất nước Hà Nội, Huế, Saigon. Để rồi hôm nay Saigòn, vùng đất Nam Bộ, ấp ủ thân xác anh, gìn giữ Em ơi, Hà Nội phố, tình yêu của anh với Hà Nội đời đời cho mai sau./.

 

Đào Như

Chicago-18-7-2019

Thetrongdao2000@yahoo.com 

 

                           

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Dư âm cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2010 ở Trung Đông, Bắc Phi châu và sự tan rã của Thế giới Cộng sản ở Nga năm 1992, đang là mối lo hàng đầu của đảng CSVN, sau hơn 35 năm đổi mới. Dưới lăng kính bảo vệ an ninh quốc gia, nhà nước Cộng sản Việt Nam (CSVN) coi mọi phản ứng của dân trong cuộc sống, kể cả các hoạt động đòi dân chủ, tự do và nhân quyền v.v… đều là “diễn biến hòa bình” nhằm phát triển “cách mạng mầu” để lật đổ đảng CSVN...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
Tại Bangkok, Hội nghị Thượng đỉnh APEC 2022 đã kết thúc và 21 quốc gia thành viên đã đồng thuận đưa ra một Bản Tuyên bố chung với nội dung lên án Nga về cuộc chiến tranh xâm lược tại Ukraine. Tuy nhiên, Bản Tuyên bố có nêu rõ giới hạn dè dặt là nhìn chung vẫn còn có "những quan điểm và đánh giá khác nhau về tình hình và các biện pháp trừng phạt.”
Vào ngày 15-11-2022 tại tư dinh Mar-a-Lago, Florida cựu Tổng thống bị thất sủng Donald Trump tuyên bố rằng ông sẽ tái tranh cử Tổng thống vào năm 2024. Ngay ngày hôm sau Dân Biểu Hoa Kỳ Gerry Connolly (Dân Chủ, Virginia) cho biết rằng các Dân Biểu Dân Chủ sẽ đưa ra một nghị quyết trong tuần này để đảm bảo rằng Trump không bao giờ có thể giữ chức vụ tổng thống nữa bằng cách viện dẫn Tu Chính Án Thứ 14. Hiến Pháp Hoa Kỳ quy định rằng những người tham gia những cuộc phản loạn (insurrection) bị cấm giữ các chức vụ liên bang và ông Connolly cam kết đảm bảo các hành động của Trump vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 không bị lãng quên...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.