Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Lễ cúng Kỳ Yên ở các đình làng Nam Bộ

15/07/201914:28:00(Xem: 1473)

Mai về


Mai anh về vườn xưa lộng gió

Lộc nhú trên cành mai cuối Đông

Ngọn chướng lao xao từng lá trúc

Người về cô quạnh một mình không


Mai anh về mái lá ven sông

Mùa bấc ngồi bên bếp lửa hồng

Bàn tay bên cạnh bàn tay nữa

Hơ ấm đời nhau bớt lạnh lùng


Nhớ quá chừng mỗi độ tròn trăng

Trái xoài chín rụng dấu chim ăn

Chia nhau từng miếng dòn trong miệng

Dù có dù không…cũng để phần


Em có còn sang đò chiều mưa 

Mênh mông bèo giạt sóng nô đùa

Bờ xa bát ngát giòng sông cái

Mấy thuở quay về bến nước xưa ?


Mai về thăm vườn bưởi Năm Roi

Nợ xưa đâu biết có ai đòi

Hương xưa hoa bưởi còn trong tóc

Gởi gấm nhau từ một tối vui


Mai về cho dẫu không còn nữa

Hội cúng kỳ yên lúc Hạ về

Điệu múa Điêu Thuyền đêm hát bội

Anh thành bại tướng…rách chinh y


Đình xưa ngói cũ rêu phong kín

Chờ một người xa áo gấm về

Bia đá bao năm còn đợi mãi

Tên đề vẫn trống…gió mưa chi ?


Mai về gió cuốn hoa vông rụng

Đã hết…từ khi bốn hướng trời

Tiếng vọng nghe chừng quen thuộc quá

Cũng đành phải gọi…cố nhân ơi !


Hồ Thanh Nhã 


***

Lễ cúng Kỳ Yên ở các đình làng Nam Bộ 


Lễ kỳ yên tức là lễ cầu an, là lễ tế Thành hoàng lớn nhất của một ngôi đình ở Nam Bộ. Thành hoàng là vị có công với dân chúng bản địa ; cũng có khi là một vị quan lại cai trị trước đây ở khu vực nầy và khi chết được vua ban sắc thần thành vị Thành hoàng có biểu tượng tâm linh cho dân chúng trong vùng thờ cúng . Thí dụ như Đình Châu Phú – Châu Đốc – tỉnh An Giang  thì Thành hoàng vua phong là Ông Nguyễn Hữu Cảnh , có nơi là ông Phan Thanh Giãn.. mỗi nơi tên vị Thành Hoàng đều khác nhau .Đình làng Nam Bộ có 2 lễ cúng Thượng điền khi mùa màng thu hoạch xong và Hạ điền khi bắt đầu xuống ruộng . Thường thì 2 lễ Thượng điền và Hạ diền gộp chung một lễ là lễ cúng Kỳ yên .

Ngày đầu tiên là lễ an vị Tổ Hát bội , sau đó là rước sắc thần với đầy đủ chiêng trống , cờ lộng và đội nhạc lễ  , họ đi đến chỗ cất giữ sắc thần vua ban . Thường thì sắc nầy cất giữ ở nhà của một vị chức sắc có uy tín trong đình . Đến nơi mọi người vào tế một tuần rượu , khấn vái rồi đem cái tráp đựng sắc thần về , để trên bàn thờ chánh điện ngôi đình . Lễ cúng thì có một con heo đã mổ xong , cạo sạch , chưa nấu chin . Các chức sắc trong làng áo mủ chỉnh tề chấp tay khấn vái cho thần linh phù hộ cho năm nay mưa thuận gió hòa , dân chúng trong làng an cư lạc nghiệp …Cúng xong thì đem con heo xuống nhà bếp nấu nướng . Sau đó đem các món đồ cúng nấu chin cúng một lần nữa gọi là lễ Túc Yết  . Xong thì các món ăn được bày ra mời hết bà con trong làng ăn uống . Thường thì ngồi quây quần trên các chiếc chiếu hoa trải giữa sân đình , ăn uống vui vẻ cả làng .Khi ra về các vị chức sắc trong đình làng thường được tặng một miếng thịt heo sống . Ai được tặng miếng thịt làng nầy thì rất nở mày nở mặt với bà con trong thôn xóm . Một miếng thịt làng bằng một sàng thịt chợ Tối lại thì làng có rước gánh hát bội về diễn tuồng cho dân làng xem miển phí .Buổi chiều khi cơm nước xong , con nít trong làng nghe tiếng trống hát bội thúc dục đều nôn nao chạy tới đình chờ xem hát mặc dù trời chưa tối . Các tuồng hát bội thường là các tuồng Tàu như Lữ Bố hí Điêu Thuyền , Quan Công phò nhị tẩu  . .Hết tích nầy diễn đến tích khác , hát tới khuya , đám con nít mê man theo tiếng chiêng , tiếng trống ngủ gà ngủ gật mà không chịu rời khỏi ngôi đình Nhân dân trong làng ai cũng mong đến ngày lễ cúng Kỳ Yên hàng năm của làng mình để vui chơi , ăn uống và xem hát bội .Quả là một nét văn hóa nên duy trì của dân gian đồng bằng Nam Bộ . Sau đây xin mời quí độc giả xem tiếp một bài thơ khác của tác giả :



Làm sao ?


           


Anh là cơn gió thoảng

Làm mát dịu đời em

Trưa còn chang chang nắng

Cuối Hạ chờ gió lên


Em là hoa hướng dương

Chào mặt trời buổi sáng

Anh là bao cảm hứng

Giòng thơ em khơi nguồn


Em xin làm giây leo

Quấn quít cành cổ thụ

Cánh hoa hồng hé nụ

Chờ đón giọt sương gieo


Anh đến rồi anh đi

Đêm mưa nào phi cảng ?

Giọt cà phê còn đắng

Cho một lần chia ly


Em như đầu sóng xô

Đuổi vầng trăng đáy nước 

Làm sao tìm cho được ?

Cả một trời ước mơ


Phải anh là cơn gió 

Phải em là bóng mây ?

Mai sau dù tan hợp

Còn nhớ phút giây nầy


Anh đi rồi sao anh 

Vòng tay em quá nhỏ

Làm sao ôm bão tố ?

Giữ cuộc tình mong manh …


 Hồ Thanh Nhã






Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Có anh bạn đồng hương và đồng nghiệp trẻ, sau khi tình cờ biết rằng tôi là dân thuộc bộ lạc Tà Ru (tù ra) bèn nhỏ nhẹ khen: Không thấy ai đi “cải tạo” về mà vẫn lành mạnh, bình thường như chú! Chưa chắc đó đã là lời chân thật, và dù thật thì e cũng chỉ là câu khen trật (lất) thôi! Nói tình ngay, tôi không được “bình thường” hay “lành mạnh” gì lắm. Tôi ít khi đề cập đến những năm tháng lao tù của mình, giản dị chỉ vì nó rất ngắn ngủi và vô cùng nhạt nhẽo.
Trước hết nói về thị trường địa ốc ở Trung Quốc hiện chiến 25-30% GDP – so với 9% GDP ở Mỹ năm 2006 tức là vào lúc cao điểm trước cuộc khủng hoảng địa ốc 2007-08. Nhà đất chiếm 80% tài sản của dân Tàu (so với 40% ở Mỹ). Người Hoa không có nhiều cơ hội đầu tư vào cổ phiếu hay trái phiếu như ở Hoa Kỳ nên để dành tiền mua nhà nhất là khi giá nhà tăng liên tục từ 30 năm nay (trừ những lúc giá cả khựng lại trong ngắn hạn như vào năm 2014.) Ngành địa ốc ở Trung Quốc nếu suy sụp trong một khoảng thời gian dài sẽ ảnh hưởng đến GDP, và trực tiếp tác động lên dân chúng vốn dựa vào giá nhà như khoảng đầu tư lớn nhất trong đời chuẩn bị cho cưới hỏi, hưu trí hay gia tài để lại con cháu. Cho nên Bắc Kinh vô cùng thận trọng quản lý khủng hoảng địa ốc để không nổ bùng trở thành bất mãn xã hội như trường ở Mỹ năm 2007 vốn dẫn đến Donald Trump và Bernie Sander năm 2016 và 2020. Khủng hoảng kinh tế nguy hiểm ở chỗ từ một đốm lửa nhỏ trong chớp mắt lây lan thành trận cháy rừng, lý do nơi tâm lý
Lời người dịch: Chủ nhật vừa qua, Chủ tịch Tập Cận Bình đã kêu gọi Đài Loan gia nhập Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc, điều mà Tổng thống Thái Anh Văn đã bác bỏ rõ ràng. Vào tuần trước đó, Trung Quốc đã nhiều lần điều máy bay chiến đấu đến vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan. Hiện nay, Lầu Năm Góc đã thừa nhận rằng các giảng viên Mỹ đang bí mật huấn luyện cho quân đội Đài Loan.
Trước khi đội Việt Nam gặp đội Tàu China trong giải đấu chọn đội đại diện Châu Á dự World Cup Qatar 2022 ở bảng B ngày 7 tháng 10 năm 2021 thì báo chí quốc tế đưa ra nhiều nhận xét nhưng tổng quát là trình độ 2 đội coi như ngang ngửa nhau. Đội nào cũng có cơ hội thắng đội kia.Tuy vậy, cũng có vài ý kiến lo ngại rằng yếu tố chính trị sẽ xen vào chuyện thể thao- một trận đấu mang nhiều ý nghĩa danh dự của quốc gia.
Sau 2 năm vật lộn với dịch Covid-19, tình hình kinh tế Việt Nam đang đứng trước viễn ảnh u tối nhất kể từ khi Đổi mới 35 năm trước đây (1986). Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam thì: “Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý III/2021 ước tính giảm 6,17% so với cùng kỳ năm trước, là mức giảm sâu nhất kể từ khi Việt Nam tính và công bố GDP quý đến nay. Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 1,04%; khu vực công nghiệp và xây dựng giảm 5,02%; khu vực dịch vụ giảm 9,28%.“
Ngược lại, những biến cố dồn dập đủ loại trong COVID-19 mở ra cuộc đấu tranh chính trị mới: đòi quyền được sống còn, có thuốc trị cho tất cả, đi lại an toàn, đó là một cái gì thiết thực trong đời sống hằng ngày và không còn chờ đợi được chính quyền ban phát ân huệ; nó khiến cho người dân có ý thức là trong các vấn đề nội chính, cải tổ chế độ là cần ưu tiên giải quyết. Người dân không còn muốn thấy vết nhơ của Đồng Tâm hay tiếp tục qùy lạy van xin, thì không còn cách nào khác hơn là phải có ý thức phản tỉnh để so sánh về các giá trị tự do cơ bản này và hành động trong gạn lọc. Tình hình chung trong việc chống dịch là bi quan và triển vọng phục hồi còn đấy bất trắc. Nhưng đó là một khởi đầu cho các nỗ lực kế tiếp. Trong lâu dài, dân chủ hoá là xu thế mà Việt Nam không thể tránh khỏi. Cải cách định chế chính trị và đào tạo cho con người để thích nghi không là một ý thức riêng cho những người quan tâm chính sự mà là của toàn dân muốn bảo vệ sức khoẻ, công ăn việc làm
Trong vài thập niên vừa qua, giải Nobel Hòa Bình và Văn Chương được xem là một tuyên ngôn của ủy ban giải Nobel về các vấn đề thời cuộc quan trọng trong (những) năm trước và năm 2021 này cũng không là ngoại lệ. Giải Nobel Văn Chương năm nay được trao cho nhà văn lưu vong gốc Tazania - một quốc gia Châu Phi, là Abdulrazak Gurnah "vì sự thẩm thấu kiên định và bác ái của ông đối với những ảnh hưởng của chủ nghĩa thực dân và số phận của những người tị nạn trong vực sâu ngăn cách giữa các nền văn hóa và lục địa". Cũng vậy, giải Nobel Hoà Bình đã dành cho hai ký giả Maria Ressa của Phi Luật Tân và Dmitry Muratov của Nga "vì những nỗ lực bảo vệ sự tự do ngôn luận, vốn là điều kiện tiên quyết cho nền dân chủ và sự hòa bình lâu dài". Ủy ban Nobel Hòa Bình Na Uy còn nói thêm rằng, "họ đại diện cho tất cả các ký giả đang tranh đấu cho lý tưởng này, trong một thế giới mà nền dân chủ và tự do báo chí đang đối mặt với những điều kiện ngày càng bất lợi" và cho "nền báo chí tự do, độc lập
Sau đó, sau khi “phát khóc” và lau nước mắt/nước mũi xong, bác Hồ liền thỉnh ngay bác Lê về thờ nên mới có Suối Lê Nin (với Núi Các Mác) cùng hình ảnh – cũng như tượng đài – của cả hai ông trưng bầy khắp mọi nơi, để lập ra một tôn giáo mới, thay thế cho Phật/Chúa/Thánh Thần/Ông Bà/Tiên Tổ ... các thứ.
Sự nghiệp chính trị của đại đế Nã-Phá-Luân chẳng liên hệ gì nhiều đến Trung Quốc nên không biết tại sao ông nổi hứng tuyên bố một câu bất hủ mà giờ này có giá trị của một lời tiên tri “Hãy để Trung Hoa ngủ yên bởi vì khi tỉnh giấc nó sẽ làm rung chuyển thế giới.” Vào tháng 03/1978 có một sự kiện ít được biết đến nhưng bắt đầu lay thức gã khổng lồ Trung Quốc khi một hợp tác xã nông nghiệp ở Phúc Kiến xin phép được giữ lại phần sản xuất vượt chỉ tiêu để khuyến khích nông dân hăng hái làm việc. Đây là giai đoạn trước Đổi Mới nên viên thư ký đảng bộ của hợp tác xã bị phê bình kiểm điểm. Chỉ 8 tháng sau đó vào cuối năm 1978 Đặng Tiểu Bình tuyên bố cải tổ và mở cửa nền kinh tế. Đề nghị nói trên của hợp tác xã được mang ra thử nghiệm với kết quả sáng chói nên viên thư ký đảng được ban khen.
Sau 10 năm ra sức Xây dựng, chỉnh đốn hàng ngũ để bảo vệ đảng không tan, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vẫn thừa nhận: ”Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" vẫn chưa được ngăn chặn, đẩy lùi một cách căn bản, thậm chí có mặt còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn, có thể gây ra những hậu quả khôn lường.”
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.