Hôm nay,  
Việt Báo Online

Một cái nhìn khác Về truyện thơ Thạch Sanh Lý Thông Do Nguyễn Văn Sâm phiên âm và giới thiệu

06/05/201900:52:00(Xem: 1327)

 Một cái nhìn khác

 

 Về truyện thơ Thạch Sanh Lý Thông

Do Nguyễn Văn Sâm phiên âm và giới thiệu

 

 Nam Sơn Trần Văn Chi

 

 Thạch Sanh Lý Thông  thoạt đầu là truyện được truyền miệng  trong dân gian  từ khi dân  Việt còn  quần cư ở châu thổ sông Hồng.

 

Truyện Thạch Sanh thuộc loại truyện cổ tích thần kỳ, nằm trong một kiểu truyện rất phổ biến ở Đông Nam Á, đó là kiểu "Dũng sĩ diệt đại bàng (hay chằn tinh) cứu người đẹp".( Wikipedia  )

 

Sau nầy truyện  Thạch Sanh được viết thành  truyện thơ bằng chữ Nôm  thể  thơ lục bát, của một tác giả khuyết danh, ra đời khoảng cuối thế kỷ 18 đến đầu thế kỷ 19

Bản in xưa nhất hiện còn được xuất bản vào năm Duy Tân thứ 6 (1912).

 Hiện có ít nhất 3 dị bản truyện thơ Thạch Sanh, đều bằng thể lục bát, nhưng trình độ nghệ thuật không đồng đều. Bản có lời văn chải chuốt nhất và được lưu hành rộng rãi nhất, gồm 1.812 câu lục bát và 2 bài thơ đề từ (một bằng chữ Hán, một bằng chữ Nôm). Bản in xưa nhất hiện còn được xuất bản vào năm Duy Tân thứ 6 (1912). Nội dung truyện thơ Thạch Sanh và truyện cổ tích có cùng tên khá giống nhau, nhưng truyện thơ ra đời muộn hơn.

1.

Theo Nguyễn Van Sâm :

“Truyện thơ Thạch Sanh Lý Thông, tác phẩm của lưu dân  chống lại sự sợ hãi thiên nhiên nơi vùng đất mới.   

 

Truyện Thạch Sanh Lý Thông lưu truyền trong dân gian dưới hình thức chuyện kể truyền miệng chắc có đã lâu. Phải hiện hữu trước khi ông Dương Minh Đức đưa bản văn sáng tác của mình sang bên Quảng Đông khắc ván cũng như từng đưa vài chục tác phẩm khác của nhóm nhờ đó miền Nam Kỳ Lục tỉnh có được một số tác phẩm Nôm đáng kể mà người nghiên cứu Nôm thường gọi là Nôm Phật Trấn.  Nhóm thực hiện các bản Nôm Phật Trấn hoạt động vài ba chục năm trước khi người Pháp đến Việt Nam. Vậy thì, ít nhứt chuyện Thạch Sanh có mặt cách nay hai thế kỷ. Ta không có chứng cớ gì về sự lưu truyền của truyện nầy trong dân gian ngoài sự suy đoán gián tiếp từ mấy nhóm chữ  (1) Dương Minh Đức Thị soạn 楊明德氏撰 và  (2) Duy Minh Thị đính chánh” ( Nguyễn Văn Sâm trong  phần mở đầu). 

 

2.
  Từ điển bách khoa Việt Nam có đoạn:

Cốt truyện thơ Nôm Thạch Sanh (bản được lưu hành rộng rãi nhất trong ba bản), dựa trên truyện cổ tích thần kỳ cùng tên. Truyện kể về cuộc đời của nhân vật dũng sĩ Thạch Sanh trải qua nhiều thử thách lớn lao và đạt được nhiều kỳ tích. Chủ đề phong phú, kết cấu tập trung.

Truyện này tiếp thu nhiều môtip của văn học dân gian có quan hệ với sinh hoạt văn hoá xã hội cổ đại. Yếu tố kỳ ảo của cổ tích kết hợp với yếu tố hiện thực, đã phản ánh cuộc sống người lao động trong xã hội trung đại. Ngôn ngữ tự sự, bình dị mà không kém phần tinh tế. Cảm hứng nhân văn sâu xa, bút pháp và ngôn ngữ nghệ thuật đa dạng tạo nên một nhân vật kết tinh phẩm chất của ba hình tượng anh hùng sản xuất, anh hùng văn hoá, anh hùng chiến đấu thời cổ đại xa xưa và cả hình tượng người nông dân đấu tranh chống tham tàn, chống ngoại xâm thời trung đại gần gũi với độc giả Việt Nam. Một hình tượng vừa có tính chất phổ quát vừa giàu màu sắc dân tộc. Thạch Sanh là một trong những tác phẩm hàng đầu của truyện thơ Nôm bình dân.   

 

Trong Từ điển văn học (bộ mới), PGS. Chu Xuân Diên đã viết đại ý như sau:

 

Ngoài môtip trong truyện là "Dũng sĩ diệt Chằn tinh, hay diệt Đại bàng cứu người đẹp"; ở đây còn có mối quan hệ về nguồn gốc với nghi lễ hiến sinh, tục cướp phụ nữ ở thời cổ... Nhân vật Thạch Sanh có những nét tương tự với nhân vật dũng sĩ trong các anh hùng ca dân gian thời thị tộc-bộ lạc. Đó là loại nhân vật anh hùng có những khả năng phi thường, được thần thoại hóa, có tinh thần dũng cảm trong chiến đấu để bảo vệ cộng đồng, bảo vệ phụ nữ.

   

 3.  Một cái nhìn khác

 

 Tác giả  Từ điển bách khoa Việt Nam , Từ điển văn học (bộ mới) nhìn nhân vật Thạch Sanh không như tác giả Nguyễn Văn Sâm.  

  Chưa kể  cùng thời gian còn có Phạm Công – Cúc Hoa và Tấm Cám.

 

 Phạm Công Một truyện thơ chữ Nôm trong văn học Việt Nam. Truyện thơ này gồm 4.610 câu thơ lục bát, xuất hiện khoảng từ giữa thế kỷ 18 đến đầu thế kỷ 19. Đây là một trong những truyện thơ Nôm có số lượng câu nhiều nhất. Từ trước đến nay, tác giả của Phạm Công-Cúc Hoa vẫn bị coi là khuyết danh. Đến tận cuối năm 2009, qua một bản in khắc gỗ, người ta mới có cơ sở để xác định tác giả truyện thơ này là Dương Minh Đức Thị ( cùng tác giả truyện thơ Thạch Sanh )   

 

 Tấm Cám  do  G. Jeanneau, người sưu tầm sớm nhất đã ghi được ở Mỹ Tho năm 1886:

Có hai vợ chồng sinh hai cô gái Tấm và Cám, là con sinh đôi. Tấm được bố mẹ chăm nom chiều chuộng rất mực, còn Cám thì bị đối đãi như tôi đòi. Một hôm người cha cũng giao cho mỗi con một cái giỏ, bảo đi bắt cá, ai bắt được nhiều hơn thì được gọi bằng chị. Cám được nhiều hơn, nhưng Tấm bảo đưa giỏ cho mình giữ hộ để đi hái rau thơm về kho cá. Cám trở về thì bao nhiêu cá đã bị Tấm lấy mất chỉ còn một con bống mú. Do đó Tấm được làm chị. Cũng như truyện kể ở miền Bắc, Cám được thần hiện lên bày cho cách nuôi cá bống mú, nhưng nuôi được ít lâu cá cũng bị Tấm tìm cách bắt ăn thịt. Thần hiện lên bày cách bỏ xương cá vào hũ chôn xuống đất, sau sẽ được nhiều vật quý.

Tấm Cám (chữ Nôm là một câu chuyện cổ tích Việt Nam thuộc thể loại truyện cổ tích thần kì, nó có nhiều dị bản

Đối với người Việt Nam, đây có thể xem là câu chuyện cổ tích nổi tiếng nhất. Câu chuyện được nhận định phản ánh những mâu thuẫn trong gia đình, đặc biệt là mối quan hệ mẹ kế - con chồng; cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác, cùng ước mơ cái thiện thắng cái ác của người Việt Nam.  

Hai  truyện nầy không có mô-típ như Thạch Sanh  và không chống lại sự sợ hãi thiên nhiên nơi vùng đất mới

 

 Nam Sơn Trần Văn Chi

  

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
11/12/2019(Xem: 85)
Báo chí suy thoái tư tưởng, cán bộ mơ hồ chệch hướng và đảng viên không thèm đọc Nghị quyết để thi hành là những chứng tật báo hiệu Đảng đang mất lãnh đạo từ trên xuống dưới.
06/12/2019(Xem: 533)
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
06/12/2019(Xem: 615)
Mỗi năm lên tuổi già đi, tưởng đâu đã được an nhàn, nào ngờ đảng Cộng sản Việt Nam vẫn phải tối mắt đấu tranh để tồn tại vì các chứng nan y: Suy thoái tư tưởng; Đạo đức xuống cấp; Tham nhũng; và, Lợi ích nhóm trong trong cán bộ,đảng viên.
05/12/2019(Xem: 583)
Bản thông báo của cảnh sát đưa ra hôm Thứ Năm ngày 5 tháng 12/2019, cho biết cô bé mất tích tên Lara Nguyen, 12 tuổi, cư dân thị trấn Menda. Lần cuối cô bé được nhìn thấy là tại nhà cô bé này ở đường Coppice Street, khoảng 8 giờ sáng hôm Thứ Tư ngày 4 tháng 12/2019.
05/12/2019(Xem: 503)
Sài Gòn: Trong 11 tháng kiều hối đạt 4,3 tỷ USD, dự kiến cả năm 2019 dự kiến 5,3 tỷ USD, tăng trên 9% so với năm 2018. Kiều hối về đã giúp sản xuất kinh doanh, giải quyết khó khăn đời sống người thân, giải quyết việc làm, tạo điều kiện cho kinh tế Tp SG phát triển.
05/12/2019(Xem: 857)
Hôm biểu tình 17/11, lãnh tụ trẻ Joshua Wong hô lớn khẩu hiệu "Hồng-kông là Bá-linh mới !" trước đông đảo dân Hồng-kông tụ tập tại Công trường Edimbourg trong khu phố doanh thương.
04/12/2019(Xem: 641)
Tạp chí Văn Học Mới số 5 dày 336 trang, in trên giấy vàng ngà, bìa tranh nghệ thuật của Nguyễn Đình Thuần, sáng tác từ hơn 50 nhà văn, nhà thơ, nhà biên khảo và phê bình nghệ thuật.- Văn Học Mới số 6 sẽ ấn hành vào tháng 3/2020, có chủ đề về nhà văn, nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn
04/12/2019(Xem: 587)
Một tuyệt phẩm thi ca gồm những bài thơ dị thường chưa bao giờ xuất hiện bất cứ đâu, viết bởi một thi sĩ dị thường. Tựa: Tuệ Sỹ Ba ngôn ngữ: Việt - Anh - Nhật Dịch sang tiếng Anh: Nguyễn Phước Nguyên Dịch sang tiếng Nhật: G/s Bùi Chí Trung Biên tập: Đào Nguyên Dạ Thảo
04/12/2019(Xem: 976)
Ngồi niệm Phật miên man, dù cố tâm vào Phật hiệu nhưng hôm nay vẫn không sao “ nhập” được, đầu óc nó cứ văng vẳng lời anh nó lúc sáng: - Tu hú chứ tu gì mầy!
04/12/2019(Xem: 2513)
Đó là cuộc khảo sát của công ty tài chánh WalletHub đối với 182 thành phố khắp Hoa Kỳ, để xếp thứ tự an toàn nhất cho tới bất an nhất. Cuộc nghiên cứu dựa trên 41 thước đo liên hệ tới an toàn
03/12/2019(Xem: 1892)
DB Rick Miller thuộc Đảng Cộng Hòa, đại diện khu vực Sugar Land, đã bị phản ứng gay gắt sau khi ông chụp mũ các đối thủ tranh ghế ông chỉ vì họ là người Mỹ gốc Á trong địa hạt đông ngưởi gốc Á.
03/12/2019(Xem: 787)
Ai quyết tâm đi tìm chân lý và hướng thượng cuộc đời trong tinh thần – Tu là cõi phúc – đều hưởng được sự bình an trong tâm hồn, tức là hưởng được hạnh phúc, Thiên đàng, Niết bàn, Cõi phúc ở trần gian
03/12/2019(Xem: 1127)
nữ tài tử Julia Roberts và cựu đệ nhất phu nhân Michelle Obama sẽ có chuyến đi đặc biệt thăm Việt Nam trước khi sang Malaysia dự chương trình "Leaders: Asia-Pacific"
03/12/2019(Xem: 868)
ông có tập Thơ Lửa, cùng làm với Đoàn Văn Cừ, gồm những bài thơ đề cao cuộc kháng chiến chống Pháp, do Cơ quan Kháng chiến Liên khu III xuất bản, được in ở Thái Nguyên năm 1948
02/12/2019(Xem: 776)
Khi chưa thấy ánh mặt trời, Tôi đã cảm nhận được muôn ngàn đau khổ, Của mẹ cha, Của bà con và của muôn triệu người dân gần xa trong nước, Lúc mẹ ôm bụng bầu chạy từ chỗ nầy sang chỗ khác,
Ghi danh nhận tin hàng ngày qua email.
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Chọn ngày
Tin công nghệ
Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Apple lại chính thức quay trở lại hội chợ công nghệ thường niên CES tại Las Vegas vào tháng 01/2020.
Putin nói phán quyết cấm Nga dự World Cup và Olympic trong 4 năm mang động cơ chính trị và "mâu thuẫn với Hiến chương Olympic".
Khoảng đầu tháng 12/2019, Tập đoàn công nghệ Amazon nộp đơn khiếu nại, cho rằng Trump gây sức ép với Lầu Năm Góc để giúp đối thủ Microsoft nhận hợp đồng 10 tỷ USD.
Quân đội Nga dự kiến trang bị hệ thống phòng không S-400 cho toàn bộ lực lượng tại Bắc Cực để tạo lá chắn phòng thủ cho khu vực
Thủ tướng New Zealand xác nhận 5 người tử vong và 8 người mất tích, với ít cơ hội còn sống, do núi lửa phun ở đảo White.
Theo trang Reuters, các công tố viên đã bắt đầu điều tra gian lận tại Samsung Biologics sau khi cơ quan giám sát tài chính của Hàn Quốc nghi ngờ giá trị của công ty này bị thổi phồng thêm 4,500 tỷ Won (khoảng 3.82 tỷ USD) vào năm 2015.
Công tố viên truy tố hình sự cựu đại sứ Thụy Điển tại Trung Quốc Anna Lindstedt với cáo buộc vượt quyền.
hacker đã tấn công trung tâm dữ liệu lưu trữ thông tin của chính phủ Argentina
Một người thiệt mạng, nhiều người bị thương và mất tích khi núi lửa trên đảo White, một địa điểm du lịch nổi tiếng của New Zealand, phun trào.
Tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ hồi phục trong nửa sau của năm 2020, khi chiến tranh thương mại Mỹ-Trung "giảm nhiệt" và chính sách tiền tệ nới lỏng của các ngân hàng trung ương phát huy tác dụng.
World Bank cho biết sẽ giảm các khoản cho vay với Trung Quốc sau khi Trump kêu gọi tổ chức tài chính ngừng cho Bắc Kinh vay tiền.
Apple đã mua lô nhôm không chứa carbon thương mại đầu tiên để sử dụng trong các sản phẩm của hãn
Bộ trưởng Giao thông Phần Lan Sanna Marin, 34 tuổi, được chọn làm tân thủ tướng trẻ nhất đất nước, sau khi người tiền nhiệm Antti Rinne từ chức.
Về cơ bản, F-22 Raptor, chiếc máy bay tiêm kích thế hệ thứ 5 của không quân Mỹ hiện giờ vẫn đang dùng phần mềm và công nghệ cũ, đơn giản vì chúng khó có thể bị hacker can thiệp và chiếm quyền điều khiển hơn.
Khoảng đầu tháng 12/2019, Chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ ở Hong Kong Tara Joseph bị quan chức nhập cư Macau giữ lại và không cho nhập cảnh vào thành phố.