Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tiếng Khóc Giữa Mùa Xuân Paris

20/04/201900:00:00(Xem: 2002)
Nguyễn Thị Cỏ May

 
Văn hào Victor Hugo tưởng tượng một Paris tương lai sẽ không còn những lâu đài, dinh thự mà chỉ còn hai di sản lớn, đó là Khải Hoàn môn và Nhà thờ Notre-Dame. Dưới mắt ông, đó là hai tác phẩm vĩ đại và bất tử. Khải Hoàn môn do Napoléon Đệ I cho xây dựng, khởi đầu vào năm 1806 và xong năm 1836, dưới triều đại vua Louis-Philippe, hiện tọa lạc giữa 3 Quận 8, 16 và 17 của Paris. Còn Nhà thờ Notre-Dame đúng là một chứng nhơn lịch sử Pháp vì nó trải qua thời Quân chủ, Đế chế và Cộng hòa.

Thế mà chỉ trong vòng có vài tháng, hai biểu tượng vĩ đại của nước Pháp đã phải hứng chịu những thảm nạn kinh khủng. Khải Hoàn môn hồi cuối năm 2018 bị đám Áo vàng đập phá một cách vô cùng thô bạo và cực kỳ dã mang. Nhà thờ Notre-Dame, hôm chiều 15/03/2019, bị ngọn lửa tàn bạo thiêu mất một phần quan trọng với ngọn tháp mũi tên.  Cho đến nay hơn 850 năm, Đức Bà chỉ bị hỏa hoạn năm 1644 ở sườn nhưng nhẹ, và một trái bom của quân đội Đức hồi tháng 10/1914 trong Đệ I Thế chiến, làm thiệt mạng bốn tín đồ nhưng không thiệt hại đến Đức Bà.

Hồi Paris Công xã, Đức Bà thoát nạn, không bị đốt mặc dầu đã bị ghi vào danh sách những nơi phải thanh toán. Bàn ghế đã được những người làm cách mạng đem tới chất đống trước bàn thờ làm mồi lửa. Nhưng lửa vừa được châm thì người châm lửa, một người trong nhóm Công xã, vì hối hận do tín ngưởng hay kính trọng vẻ nguy nga của một công trình cổ, bèn bỏ đi tìm linh mục báo động. Trong lúc đó, sinh viên y khoa của Bịnh viện Hotel-Dieu ở ngay phía trước thấy khói bôc lên, bèn ào qua, tông cửa, vào dập tắt lửa kịp lúc.

Đến năm 1831,  một cánh phía nam của thánh đường bị cách mạng tàn phá và hủy bỏ luôn nên ngày nay không còn vết tích.

Sáng nay, thứ tư, buổi họp Hội Đồng Chánh phủ Pháp hằng tuần, nay dành trọn cho thảo luận lập chương trình làm lại nhà thờ Notre Dame, cho đẹp, cho chắc chắn nhưng vẫn giữ nguyên dáng vẻ cũ. TT. Macron đưa ra quyết tâm công trình này phải làm xong trong 5 năm. Và Chánh phủ đề cử ông Tướng Jean-Louis Georgelin, cựu Tham muu trưởng Liên quân, Đại diện đặc biệt,  để theo dõi việc thực hiện chương trình sửa chữa.

Ngay hôm tối thứ hai xảy ra hỏa hoạn, TT. Macron liền đưa ra lời kêu gọi toàn nước Pháp hãy bắt tay cùng nhau phục dựng lại di tích lịch sử  dân tộc.

Những sáng kiến và những kế hoạch liền được đề xuất kêu gọi đóng góp tiền bạc cho chi phí làm lại nhà thờ. Cho tới chiều thứ tư 17/04/2019, những nhà hảo tâm và tín đồ, kẻ ít người nhiều, đã đóng góp được gần cả tỷ euros. Một hiện tượng đại đoàn kết dân tộc chưa từng thấy đối với dân Pháp. Phải chăng người ta chỉ đoàn kết thật tình trước một hoạn nạn lớn chung?

Từ Công ty Apple tới Ngân hàng Trung ương Âu châu, và hằng ngàn người vô danh khác nhiệt tình hưởng ứng đóng góp. Chắc chắn trong nay mai, số tiền đóng góp sẽ vượt qua một tỷ dễ dàng.

Ngay trong đêm thứ hai, sau lời kêu gọi của ông Macron, nhiều nhà giàu Pháp như gia đình Pinault báo tin sẽ đóng góp 100 triệu euros, tiếp theo là nhóm LVMH và gia đình Arnault sẽ gởi tới 200 triệu euros và gia đình Bettencourt-Meyers và Nhóm L’Oréal cũng cho 200 triệu euros. Gia đình Bouygues cho biết sẽ cho 200 triệu euros. Doanh nhơn Marc Ladreit de Lacharrière (Fimalac) đồng ý cho 10 triệu để phụ làm lại ngọn tháp mũi tên bị lửa thiêu rụi. Gia đình nhà quảng cáo Decaux gởi 20 triệu euros đóng góp.

Tiền đóng góp sửa chữa nhà thờ sẽ được gởi thẳng tới quỹ của công trình dự án này.

Ngọn tháp mũi tên

Bộ phận quan trọng của Notre-Dame bị lửa xóa vết tích là ngọn tháp. Nhà hảo tâm Fimalac góp 10 triệu euros và nói rõ nguyện vọng là để góp tạo dựng lại ngọn tháp. Vậy ngọn tháp có gì đặc biệt hơn những phần khác cũng bị hư hại và cũng cần phải làm lại?

Ngọn tháp đầu tiên được xây dựng vào thế kỷ XIII, đặt trên sườn của tòa khiến trúc rất kiên cố. Ngọn tháp là phần trang trí nhà thờ và còn là lầu chuông. Vào thế kỷ XVII, nơi đây có 6 cái chuông nhỏ. Nhưng dưới áp lực của gió, nó đã sập vào giữa thế kỷ XVIII, kế đó, được tháo gỡ từ năm 1786 tới năm 1792. Ngọn tháp tồn tại suốt 5 thế kỷ.

Notre-Dame từ đó không có tháp cho tới khi được sửa chữa và kiến trúc sư Eugène Viollet-le-Duc làm lại ngọn tháp mới vào giữa thế kỷ XIX, dựa theo ngọn tháp của nhà thờ Sainte-Croix d’Orléans, với 500 tấn gỗ sồi, bao phủ bên ngoài bằng 250 tấn chì, cao 96 thước, khánh thành ngày 15 tháng 8 năm 1859.

Vài điều cần biết về Notre-Dame

Notre-Dame đầu tiên được Giáp mục Maurice de Sully kêu gọi và vận động xây cất vào năm 1163. Ông là con trai của một người lao động chơn tay và một bà tiều phu. Ông được các thầy tu dòng Sully nuôi dạy và được gởi lên Paris tiếp tục học, rồi gia nhập vào nhà thờ Notre- Dame, trước khi trở thành giám mục. Một hôm, mẹ của ông tới thăm ông, bà ăn diện đẹp như một nhà tư sản. Ông khuyên mẹ nên ăn mặc như phụ nữ nông dân mà ông từng quen biết.

Notre-Dame ngày nay được xây dựng trên nền của 4 nhà thờ cổ đã có trước đó theo những khai quật khảo cổ cho biết. Những nhà thờ cổ này đã có ở đó từ thế kỷ thứ IV và lần lược bị phá bỏ, gạch đá được dùng lại làm nền cho nhà thờ mới.


Chánh điện nhà thờ đặt theo trục mặt trời mọc, không ngay theo gian giữa nên hơi nghiên về phía trái. Không phải là lỗi kỹ thuật mà chính là truyền thống tượng trưng đầu của đấng Ky- tô ngã trên thập tự giá.

Từ thế kỷ XIII, Notre-Dame là nhà thờ lớn nhứt của Tây phương cho tới khi có những nhà thờ khác như nhà thờ ở Chartres và nhà thờ ở Reims. Notre-Dame tiêu biểu cho sự giàu sang và sức mạnh của Paris thời vua Philippe Auguste.

Làm sườn nhà thờ Notre-Dame, người ta phải cần tới một mẫu rừng cây sồi nên người ta mới gọi đó là «cánh rừng». Mỗi cây cừ là một cây sồi và đã hạ 1300 cây sồi, có những cây ra đời từ thế kỳ thứ IX. Ngày nay làm lại phần nhà thờ bị cháy, không biết người ta có thể tìm được những cây sồi lớn và cao như vậy hay không?

Tới khi cách mạng bùng nổ, Notre-Dame bị những nhà cách mạng cướp giựt tất cả bảo vật, tượng thờ bị phá hủy, ngọn tháp bị bẻ cong. Cách mạng dự tính san bằng Notre-Dame, lấy đá đem bán. Phải đợi tới khi tác phẩm «Notre-Dame de Paris» của Victor Hugo ra đời năm 1831, người ta mới chợt tỉnh và khám phá vẻ đẹp của di sản dân tộc, bắt đầu đưa ra dự án xây dựng lại ngôi thánh đường cổ.

Ngọn tháp chánh, vừa bị cháy sập đó, giữ 3 bảo vật vô giá: một phần của vương miệng của đấng Ky-tô, một miếng xương của thánh Denis, giám mục đầu tiên của Paris, và một miếng xương của nữ thánh Genevìève, chủ thủ đô. Tất cả ba bảo vật này đều được đựng trong bụng của con gà trống trên ngọn tháp. Và sau hỏa hoạn hôm 15/4 rồi, người ta tìm lại được con gà trống còn nguyên vẹn.

Thằng Gù nhà thờ Đức Bà

Tựa thật là «Nhà thờ Đức Bà Paris» của Victor Hugo, sau được dựng thành phim. Những người chưa từng tới Paris vẫn có thể biết  Notre-Dame qua quyển tiểu thuyết này hoặc nhờ coi phim do hai tài tử nổi tiếng Anthony Quinn đóng vai thằng gù Quasimodo và Gina Lollobrigida, vai nữ vũ công dân du mục Esméralda.

Văn hào Victor Hugo muốn ngôi nhà thờ cổ kính tráng lệ phải vượt thời gian và tất cả những biến cố. Tác phẩm đã thể hiện được sự vươn đến một tầm cao triết lý, qua cách mô tả một định mệnh đã dẫn các nhân vật gắn liền với ngôi nhà thờ này đến chỗ chết, chỗ hủy diệt. Chính cảm hứng bi quan này đã thể hiện tư tưởng trong văn học lảng mạn pháp.

Esméralda múa hát trước nhà thờ kiếm sống, điều này bị Phó Giám mục Claude  Frollo cấm. Nhưng khi nhìn thấy nữ vũ công thì Ngài lại si tình mê mệt, bèn ra lệnh cho Quasimodo bắt cóc. Sự việc không thành, Esméralda bắt đầu yêu Đại úy Phoebus, người đã cúu cô.

Anh Gù trông thấy Esméralda cũng yêu ngay cô gái, yêu say mê chết bỏ, không cần biết có được yêu lại hay không.

Phó Giám mục biết Esméralda chỉ yêu Phoebus nên câm thù Phoebus, kết tội treo cổ Esméralda. Quasimodo giải cứu người yêu, đem dấu trong nhà thờ.

Phó Giám mục phát hiện Esméralda đang trốn trong nhà thờ, buộc cô phải ưng Ngài nếu không, Ngài cho lính tới bắt và đem xử tội.

Sau  cùng Esméralda cũng bị bắt và bị treo cổ lần thứ hai. Quasimodo biết được đầu đuôi câu chuyện nên xô Frollo té từ trên tháp chuông nhà thờ xuống đất và ôm Esméralda chết chung trong hầm mộ. Khi khai quật hầm mộ người ta thấy 2 bộ xương, một bộ không bình thường ôm lấy bộ xương kia, họ định tách ra thì bộ xương không bình thường tan thành tro bụi

Nghĩ lại xứ Việt Nam ngày nay

Đó là chuyện Notre-Dame của Paris bị cháy và cả nước Pháp khóc. Họ đồng lòng chung góp kẻ ít, người nhiều để xây dựng lại ngôi thánh đường. Chỉ từ tối hôm hỏa hoạn tới nay chưa quá 3 ngày mà đã có tới cả tỷ euros cho ngân sách thực hiện dự án. Và dân Pháp cả quyết việc tái tạo phải kết thúc trong vòng 5 năm tuy thời hạn này, theo vài nhà chuyên môn, thì khó làm xong được. Thời gian phải dài hơn.

Khi biết dân Pháp khóc cho nhà thờ Notre-Dame, có người Việt nam cũng muốn khóc cho hoàn cảnh đất nước Việt nam. Di tích lịch sử của Việt nam tuy không lâu đời, không nguy nga tráng lệ nhưng vẫn là những di sản của đất nước đã có. Nó là dấu ấn lịch sử của đất nước, cửa thành phố, với giá trị văn hóa xã hội của nó. Tại sao không được gìn giữ?

Di sản nào chưa bị suy sụp thì người ta ra tay đập phá với những lý do chánh thức là «chủ trương», là «qui hoạch», …Để lấy đất bán cho ngoại quốc xây cất cơ sở thương mại.

Chủ trương  phá hủy cho sạch thật ra không phải của đảng và nhà nước cộng sản ngày nay có sáng kiến đưa ra mà do học tập và làm theo tư tưởng thần sầu của Hồ Chí Minh.

Đúng vậy, tháng 6 năm 1946, Tướng Salan của Pháp và Hồ Chí Minh trên đường đi qua Paris dừng lại ở Ấn độ. Hai người cùng thăm viếng ngôi đền cổ  Taj Mahal nổi tiếng của Ấn độ, Tướng Salan trầm trồ ngợi khen vẻ đẹp lộng lẫy của ngôi đền, hỏi Hồ Chí Minh có thấy như vậy không? Hồ Chí Minh trả lời «Tôi bị hấp dẫn đó nhưng tôi muồn đừng đem chuyện như vậy hỏi tôi nữa. Chúng tôi phải bắt đầu làm lại từ mảnh đất trống. Phải từ mảnh đất trống trơn như vậy, chúng tôi sẽ rút ra cái tinh hoa cách mạng để đem vào thực tế sau khi đã hoàn toàn xóa sạch quá khứ»(Salan, Hồi ký, Tập I, Paris, 1968).

Nguyễn Thị Cỏ May

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng …’ 40.000 đồng có giá trị như thế nào lúc này. Đó là giá của 2 bát phở, giá của 4 lít xăng, giá của hai xuất cơm trưa văn phòng, giá của một cuốc xe ôm trên đoạn đường 10km, giá của hơn một bao thuốc lá 555, giá của 3 ly cà phê… Tôi biết sẽ có rất nhiều người không thể tin rằng tổng thu nhập hàng tháng của một khẩu trong hầu hết những gia đình nông dân lại chỉ với một con số ‘kinh hoàng’ như thế.”
Các lãnh tụ của Đảng Cộng Hòa có thể tiếp tục than phiền về tình trạng kinh tế khó khăn và các chương trình của Biden có khuynh hướng xã hội, nhưng khi nhìn những thống kê về dư luận quần chúng thì rõ ràng quan điểm của Đảng Cộng Hòa không phản ảnh đúng với nhận thức của đa số dân Mỹ.
Nhạc Sĩ Tô Hải và Cựu Đại Tá Bùi Tín là hai nhân vật đã có dịp theo dõi và tham gia cuộc sống trong thời gian hai biến cố kể trên xảy ra, đã phục vụ chính quyền Cộng Sản trong Quân Đội Nhân Dân, trong văn nghệ và báo chí, sau đó đã đổi thái độ. Ngày 11/8/ 2018, hơn một tuần lễ trước ngày có thể coi là mở đầu cho định mệnh của hai ông, hai ông cùng qua đời, cùng ở tuổi 91. Câu hỏi được đặt ra là hai ông đã nhận định ra sao về ngày 19/8/1945 này? Người viết xin vắn tắt ghi lại sau đây để người đọc tiện theo dõi và hiểu rõ hơn quan điểm của hai ông, đồng thời cũng xin ghi thêm một vai chi tiết liên quan tới ngày 19/8/1945 ít được mọi người biết tới hay chỉ biết mơ hồ, trong đó có chuyện tấm ảnh của Tướng Cọp Bay Chennault ký tặng Hồ Chí Minh, chuyện Việt Minh lấy đồ trong cung vua đem ra chợ bán, chuyện bốn tấn bạc người Nhật trả lại cho Chính Phủ Việt Nam, chuyện Việt Minh tịch thu của cải của nhà giầu...
Tuy nhiên, khi Chính phủ áp dụng giãn cách nhà với nhà, người với người, cấm ra đường nếu “không có lý do chinh đáng”, khoanh vùng, lập chốt kiểm soát cho tới ban hành lệnh giới nghiêm tại Sài Gòn từ 6 giớ tối đến 6 giớ sáng thì tình hình kinh tế và xã hội xáo trộn rất nhanh. Đời sống người dân bị đảo lộn, gặp muôn vàn khó khăn do mất việc, giảm việc, cạn kiệt tài chính vì dù không có việc làm nhưng vẫn phải ăn để sống, vẫn phải trả tiền thuê nhà, điện nước v.v…
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.