Hôm nay,  
Việt Báo Online

Có Nên Khôi Hài Trong Khi Thuyết Pháp?

19/04/201914:12:00(Xem: 1497)
Có Nên Khôi Hài Trong Khi Thuyết Pháp?
Có Nên Khôi Hài Trong Khi Thuyết Pháp?
  
Thiện Quả Đào Văn Bình
  
 
            Những năm gần đây do Phật Giáo hưng thịnh, phong trào tu học và tìm hiểu đạo Phật của quần chúng gia tăng cho nên đã có khá nhiều giảng sư được đào tạo hẳn hoi đứng ra thuyết pháp để đáp ứng nhu cầu. Theo dõi một số bài thuyết pháp ở trong nước tôi nhận thấy có vài thầy dùng cách bông đùa, pha trò, khôi hài để dẫn dụ thính chúng. Tuy nhiên sự bông đùa, pha trò lại đi quá xa khiến buổi thuyết pháp mất tính trang nghiêm trong tinh thần học đạo, tu đạo.
 
Việc giảng sư nói chuyện khôi hài hình như chỉ thấy ở trong nước chứ không thấy ở hải ngoại. Tôi không dám nói- có thể vì trình độ hiểu biết của Phật tử hải ngoại cao hơn cho nên quý thầy không dám bông đùa? Còn trong nước thì trình độ hiểu biết của Phật tử thấp cho nên quý thầy tha hồ tung hoành, muốn nói gì thì nói, coi Phật tử như “con cháu trong nhà”? Thế nhưng tôi mong rằng điều suy đoán này của tôi là sai quấy.
 
            Trước khi tìm ra một số mẫu mực hay khuôn thước khi thuyết giảng, chúng ta thử tìm hiểu xem thuyết pháp hay giảng đạo là gì?
-Thuyết pháp là giảng giải kinh điển của Phật, lời dạy của Phật, của chư Tổ cho thính chúng mà những điều này thính chúng Phật tử chưa biết hay hiểu biết chưa trọn vẹn.
-Giảng dạy cách tu hành của Phật, chư vị Bồ Tát, các thánh tăng và của chính mình để quần chúng noi theo.
-Giảng giải về một pháp môn tu nào đó chẳng hạn như Thiền, Tịnh Độ, Pháp Hoa, Mật Tông…
-Giúp Phật tử cách tu hành tại gia như thiết lập bàn thờ, ăn chay, tụng kinh niệm Phật, giữ giới…
-Cũng có khi buổi thuyết pháp tập trung vào đề tài Đạo Phật là gì, lịch sử Phật GiáoViệt Nam, các phong trào Phật Giáo trên toàn thế giới, so sánh Phật Giáo với các tôn giáo khác, vai trò của Phật Giáo đương đại, tương lai của Phật Giáo đi về đâu? Phật Giáo thuận lợi và những thách thức như vấn đề cải đạo và suy thoái của tăng ni.
 
            Nhìn vào những đề mục tiêu chúng ta thấy thuyết pháp bao trùm những vấn đề lớn của con người và có khi nó được đặt vào chỗ linh thiêng nhất của tâm hồn, đó là Tâm Linh. Tại sao tôi dám nói thế? Bởi vì giảng pháp là:
-Khai thị ngộ nhập Phật tri kiến chúng sinh. Tức giúp cho chúng sinh nhìn thấy, hiểu thế nào là Phật và giáo lý của Phật, cho chúng sinh thấy tất cả những đức tính cao đẹp, thánh thiện nhất đều có trong con người của chúng sinh, đó là Phật tánh.
-Giáo hóa chúng sinh từ phàm phu biến thành hiền thánh. Từ con người hung dữ biến thành thiện lương. Từ đứa con ngỗ nghịch biến thành hiếu thảo, từ người vợ hung dữ  trở thành hiền thục, từ người chồng hư thân mất nết trở thành chồng tốt . Đạo Phật còn có khả năng chuyển hóa một xã hội tăm tối, đầy hận thù thành xã hội biết yêu thương nhau và biết tin vào ngày mai. Xa hơn đạo Phật có thể đem lại hòa bình cho thế giới này. Giảng pháp, thuyết pháp hay giảng đạo có mục tiêu cao cả như thế cho nên không thể coi thường mà phải hết sức thận trọng.
 
            Nhìn vào cách thuyết pháp của Phật, chúng ta rút ra được những kinh nghiệm gì?
-Đức Phật luôn luôn ở trong Chánh Định cho nên thái độ, cử chỉ của Phật rất ôn tĩnh. Do đó giảng sư cũng phải vậy. Tâm ý phải ổn định, không nên bị khích động, bồn chồn, lo lắng hoặc quá vui trong khi giảng pháp hoặc bị chi phối bởi đạo tràng nhiều hay ít.
-Giọng nói của Phật rất trầm ấm cho nên giọng nói của giảng sư cũng phải êm dịu, rõ ràng, dễ nghe, không vội vã (nhanh quá) nhưng không ề à khiến đại chúng buồn ngủ. Nhớ không bao giờ được nói to quá hay dùng những lời nặng nề chứng tỏ mình đang bực dọc hay cáu giận chuyện gì đó.
-Phật nói ra là Kinh. Lời Phật không thừa, không thiếu. Chính vì thế mà giảng sư phải tránh những lời thừa thãi làm loãng nội dung và làm Phật tử mất tập trung. Giảng sư phải thận trọng từng chữ, từng lời, từng ý không được buông lung, phóng túng. Trong khi thuyết pháp, đầu óc giảng sư phải làm việc - còn hơn cả cái máy.
-Khi giảng pháp, hai tay Đức Phật để lên nhau và đặt trong lòng cho nên giảng sư không được khoa chân, múa tay như thể diễn thuyết ngoài đời, khiến mất oai nghi của người xuất gia.
-Đức Phật tuy hết sức từ bi nhưng lại hết sức oai nghi cho nên cả đời không bao giờ Phật nói lời bông đùa, giỡn chơi, vui chơi. Cho nên giảng sư không được tếu, vui đùa, chọc cười thính chúng giống như mấy ông hề chọc cười khán giả. Xin nhớ, đạo tràng không phải là sân khấu. Phật tử đến đây để cầu pháp chứ không phải mua vui. Phật tử trang nghiêm như thế nào thì giảng sư cũng phải trang nghiêm, thành kính như thế. Tuy nhiên không vì thế mà quá nghiêm nghị, cứng nhắc khiến đạo tràng trở nên quá khô khan, ngẹt thở. Mở đầu buổi giảng pháp, giảng sư có thể nói lời chào mừng thính chúng, chẳng hạn như, “ Quý vị có khỏe không? Ngày hôm qua và hôm nay gia đình có an vui không?  Việc tu học của quý vị có tinh tấn hơn không?”
-Đức Phật luôn nói lời Chánh Ngữ cho nên lời dạy của Phật trở thành kinh điển, mẫu mực cho cả Trời người. Do đó giảng sư không được dùng những loại ngôn ngữ đường phố, chợ búa, tiếng lóng trong khi giảng pháp dù là kể chuyện đời. Lời nói của giảng sư phải là lời nói của bậc trí thức. Thí dụ, giảng sư không thể nói, “Lời Phật dạy thật ấn tượng” mà phải nói, “Lời Phật dạy đã thấm vào lòng người, đã làm chúng ta phải suy nghĩ.” Tuyệt đối không được chen vài câu tiếng Anh vào để tỏ ra ta đây giỏi tiếng Anh. Nếu giỏi tiếng Anh thì nên có buổi giảng pháp bằng tiếng Anh cho Phật tử nước ngoài.
-Xin nhớ Đức Phật luôn luôn tôn trọng thính chúng. Trong nhiều pháp hội, dù chỉ một vị Bồ Tát thưa hỏi nhưng lại có cả trăm vị Bồ Tát hiện diện để ủng hộ cũng như học hỏi thêm. Do đó, giảng sư phải hiểu rằng trong số thính chúng đang ngồi trước mặt đây, có thể có rất nhiều vị giỏi hơn mình gấp bội. Nhưng họ đến đây để hộ pháp hay vì thương mến chùa mà họ đến chứ không phải họ không biết gì cả. Do đó giảng sư không nên hỏi, “Quý Phật tử có hiểu thầy nói gì không?” rồi có khi lại bắt Phật tử nhắc lại những lời mình giảng giống như cô giáo bắt học trò nhắc lại bài học. Để cho đại chúng hiểu rõ lời dạy, Đức Phật cuối bài giảng đểu dùng kệ (thơ) để tuyên lại nghĩa mà Phật vừa giảng. Như vậy, cuối thời giảng, để cho chắc ăn, giảng sư có thể tóm lược lại những gì đã trình bày hoặc dành thời gian cho đại chúng đặt câu hỏi cho rõ nghĩa.
-Xin nhớ, nếu giảng sư coi thính chúng như những người ngu độn không biết gì thì sẽ có thái độ khinh thường, phóng túng. Nếu giảng sư coi thính chúng là những thiện tri thức tham dự pháp hội để cùng nhau tu học thỉ giảng sư sẽ phải hết sức thận trọng. Chẳng hạn khi giảng sư nói chuyện với sinh viên. Sinh viên có thể không biết, không hiểu về Phật pháp nhưng họ có kiến thức cao của ngoài đời cho nên họ có đủ trình độ phê phán những gì giảng sư nói. Điều này cho thấy không phải giảng sư muốn nói gì thì nói. Ngay tổng thống của một quốc gia, khi nói chuyện trước lưỡng viện quốc hội, diễn văn phải soạn trước, rồi có máy nhắc (telepromter). Bởi vì lỡ lời sẽ đưa tới hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Giảng pháp Phật còn phải thận trọng hơn thế nữa.
-Hầu hết trong mọi pháp hội nói kinh Đại Thừa, khi Phật thuyết pháp đểu có chư thiên, long thần hộ pháp, thậm chí các quỷ vương tham dự. Do đó, giảng sư phải hết sức thận trọng. Biết đâu có chư thiên đang đứng ở trên, hoặc giả các vong linh chưa đầu thai đến nghe pháp hoặc có long thần, thổ địa hộ trì…cho nên phải thuyết pháp với lòng cung kính…chứ không thể bừa bãi. Ỷ y, phóng túng, phước đâu không thấy mà chỉ thấy tội.
-Thuyết pháp là một sứ mạng cao cả, một lời hoằng thệ truyền bá giáo lý của Phật, một hình ảnh sống động của Phật  và giáo pháp của Phật cho nên phải hết sức thành kính.
-Sau hết xin nhớ, giảng sư thuyết pháp không phải là tâm lý gia trị liệu. Dù Phật pháp bao trùm lên tâm lý học, nhưng cứu cánh của nó là cứu khổ và giải thoát toàn diện con người, biến con người thành Phật chứ không phải dùng để chữa bệnh như vợ chồng  ghen tuông, cãi cọ, đâm chém nhau. Muốn giải quyết những căn bệnh này xin mời gặp các nhà tâm lý. Còn như muốn thoát khỏi mọi khổ đau trên cõi đời nay thì xin tìm đến Phật. Do đó giảng sư đừng sa đà vào lý luận của tâm lý gia, khiến xa lìa giáo lý của Đức Phật nhằm chuyển hỏa mọi khổ đau bằng cách chuyển hóa ngay chính nội tâm/đầu óc của chính mình, điều mà các nhà tâm lý trị liệu không có.
 
Tạm kết luận:
            Thuyết pháp là một hình thức của hoằng dương chính pháp, tu học và tạo ảnh hưởng rất lớn lên tín đồ. Để trở thành một giảng sư lớn không phải dễ. Phải có căn cơ, phải có lời hoằng thệ, “Tôi nguyện từng giây từng phút giữ gìn chánh niệm, thấu rõ lời Phật dạy và truyền đạt tới đại chúng bằng tấm lòng thành kính và tâm ý không được buông lung, phóng túng khiến diễn đạt sai lời Phật dạy.”
 
Xin nhớ giảng sư chưa phải là người tu hành đắc đạo. Bậc đạo sư chứng quả có khi cả đời không nói một lời. Thế nhưng khi nói ra thì như sấm nổ. Chẳng hạn như  “Trực chỉ nhân tâm, kiến tánh thành Phật” của Đạt Ma Tổ Sư. Hay như, “Không Giới-Định-Huệ thì lấy gì để giảng dạy người ta?” của Đức Pháp Chủ Thích Phổ Tuệ. Cũng như một số rất đông, nhất là Tây Phương đã gọi Đức Đạt Lai Lạt Ma là “Phật sống”. Thế nhưng Đức Đạt Lai Lạt Ma lại nói rằng đừng tầm bậy mà gọi tôi là “Phật sống”. Tôi chỉ lả đệ tử của Phật.
 
Kính mong quý vị chân tu, thạc đức đóng góp thêm để hình thành một khuôn mẫu thuyết pháp cho các giảng sư giữa thời kỳ Phật Giáo phát triển nhưng đầy thách thức như ngày hôm nay.
Thiện Quả Đào Văn Bình
(California ngày 18/4/2019)


24/05/2019(Xem: 59)
Thật ra, Kuku không phải là tên một đảo như nhiều người vẫn thường nghĩ. Bạn sẽ không tìm thấy nó trên Google Map hoặc bản đồ chính thức của Indonesia.
24/05/2019(Xem: 68)
Đọc tựa bài chắc làm gợi nhớ cho những ai lớn lên ở miền Nam Việt Nam vào đầu thập niên 1970 về một ca khúc đã vang vang trên làn sóng phát thanh và phát hình.
24/05/2019(Xem: 89)
Nhà văn Phan Anh sinh năm 1984. Hơn hai mươi năm trước, trước khi ông mở mắt chào đời, làng báo của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà (trong cùng một ngày) đã đồng loạt loan tin (*) về một vụ án gián điệp, với những lời lẽ mạt sát nặng nề đến độ lố bịch
24/05/2019(Xem: 257)
Tại sao ông Nguyễn Phú Trọng vắng mặt tại phiên họp khai mạc Quốc hội kỳ 7, và trong đoàn Quốc hội viếng lăng Hồ Chí Minh ngày 20/05/2019? Thời Nhân văn Giai phẩm 1956, Cụ Phan Khôi đã viết về sự tích “Ông bình vôi”
23/05/2019(Xem: 195)
tôn trọng các quyền con người là một bộ phận quan trọng của EVFTA và vi phạm các quyền này là một vi phạm nguyên tắc của thỏa thuận. Kể từ khi triển khai thực hiện Hiệp định PCA vào năm 2012 và kể từ khi kết thúc đàm phán EVFTA vào năm 2016, tình hình nhân quyền tại Việt Nam đã xấu đi một cách đáng kể
23/05/2019(Xem: 1695)
Về hưu, chữ nghĩa của tài tình của “vi-xi” bây giờ gọi là “nghỉ hưu?”, là nghỉ làm việc, không còn tiếp tục làm công việc hàng ngày để kiếm lương bổng, lợi tức cần cho đời sống nữa.
23/05/2019(Xem: 734)
Tháng 4 của Hoa Kỳ là một ngày tháng đáng lưu ý của lịch sử. Cuộc nội chiến Nam Bắc Hoa Kỳ bắt đầu vào ngày 12 tháng 4-1861. Bốn năm sau vào ngày 9 tháng 4-1865, tướng Lee của miền Nam đầu hàng tướng Grant của miền Bắc...
23/05/2019(Xem: 1187)
Kể về những giai thoại liên quan đến Kinh Kim Cang trong lịch sử và duyên may của chính bản thân mình với kinh này, tôi không có ý đề cao sự màu nhiệm của Kinh Kim Cang. Cái đó để từng người phán xét “Linh tại ngã, bất linh tại ngã.” ... Sự vĩ đại nằm ở chỗ dám xả bỏ tất cả những gì mình đang có để cống hiến cho đời. Và Đức Phật chính là con người như vậy.
22/05/2019(Xem: 410)
Viện Việt-Học kính giới thiệu đến các quí-vị chương-trình Mạn-đàm Văn-chương, về đề tài: "TRUYỆN THẠCH SANH LÝ THÔNG: MỘT CÁCH NHÌN KHÁC" Diễn-giả: GS Nguyễn Văn Sâm Với sự góp mặt của: Nhà văn Phan Tấn Hải – GS Trần Văn Chi – GS Nguyễn Trung Quân - Lời ngỏ: Soeur Trần Nữ
22/05/2019(Xem: 807)
Irvine là một thành phố ở Quận Cam (Orange County )- Nam California – là một thành phố được quy hoạch, phát triển bởi công ty Irvine , từ thập niên 1960.
22/05/2019(Xem: 1005)
Mọi người ở xứ sở này – xem chừng – chỉ rôm rả nói cười khi vào quán cà phê, và năng động lúc ngồi quanh bàn rượu. Kỳ dư thì họ đều ngủ vùi, nếu ở nhà; và ngủ gà, khi vào đến chỗ làm. Bởi thế nên nước bốn ngàn năm hồn chửa tỉnh!
22/05/2019(Xem: 958)
Pleiku, đọc theo tiếng Việt là Pờ-lây-cu, là thành phố lớn nhất của tỉnh Gia Lai ở Tây Nguyên, Việt Nam. Cái tên thân yêu Pleiku đã có thời Pháp thuộc, theo từ điển mở, "Plơi" tiếng Jarai nghĩa là "làng".
22/05/2019(Xem: 885)
Úc vừa trải qua một cuộc bầu cử với kết quả bất ngờ đến nỗi Thủ Tướng Scott Morrison phải thốt lên rằng ông luôn tin tưởng có phép lạ nhiệm mầu (“I have always believed in miracles”).
22/05/2019(Xem: 3432)
Nhà thơ Tô Thùy Yên đã từ trần vào lúc 9:15 giờ đêm giờ Houston (tức 7:15 giờ chiều giờ California) hôm Thứ Ba 21/5/2019... Một trong các bài thơ nổi tiếng của nhà thơ Tô Thùy Yên là bài Ta Về, sáng tác năm 1985 khi còn trong Việt Nam, về sau in trong tập “Thơ tuyển” ấn hành năm 1995 ở hải ngoại.
21/05/2019(Xem: 1196)
Hai tập “Ký” và “Ký 2” của Đinh Quang Anh Thái là thể loại ký sự nhân vật, trong đó tác giả ghi lại những nét riêng và hoạt động của nhiều người Việt, đặc biệt là những người từng bị tù cộng sản và những người phải sống lưu vong trong gần nửa thế kỷ qua.
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 05/2019, sau nhiều lần trì hoãn, cuối cùng dự án Starlink, dự án bao phủ Internet băng thông rộng trên toàn thế giới qua vệ tinh, của Elon Musk sẽ bắt đầu bằng việc phóng tàu SpaceX chở 60 vệ tinh lên vũ trụ vào ngày 23/05/2019.
Khoảng cuối tháng 05/2019, mẫu xe thử nghiệm các nghệ an toàn mới nhất của Mercedes-Benz đã chính thức được giới thiệu với tên gọi khá dài - Experimental Safety Vehicle (ESF) và được xây dựng dựa trên phiên bản hybrid cắm sạc (plug-in hybrid) của Mercedes-Benz GLE-Class thế hệ thứ 4. Bên cạnh vai trò dùng thử các công nghệ an toàn tiên tiến nhất của Mercedes, ESF còn có khả năng tự lái ở một số điều kiện lưu thông nhất định. Đặc biệt, ESF có thể giao tiếp với các phương tiện khác khi tham gia giao thông dưới chế độ tự lái.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Cơ quan giám sát bảo mật dữ liệu của Ireland thông báo mở cuộc điều tra nhắm vào hoạt động thu thập dữ liệu quảng cáo trực tuyến của Google.
Hàng triệu năm trước, một tai nạn di truyền ngẫu nhiên có thể đã kích hoạt cho sự ra đời và phát triển của tất cả cuộc sống đa bào như hiện nay. Chỉ một thay đổi duy nhất đã tạo nên bước chuyển đổi từ sự sống đơn bào (như vi khuẩn) sang sự sống đa bào, trong đó bao gồm cả con người.
Khoảng cuối tháng 05/2019, theo trang Bloomberg, nhiều khả năng sẽ có thêm 5 công ty công nghệ Trung Quốc bị Mỹ đưa vào danh sách đen và áp dụng lệnh cấm giống Huawei, mà đa số là các công ty sản xuất thiết bị và camera giám sát.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Panasonic, hãng công nghệ Nhật Bản, đã đưa ra thông báo chính thức về việc ngừng cung cấp linh kiện cho Huawei sau khi hãng phải chịu những cấm vận từ Mỹ.
Khoảng cuối tháng 05/2019, trong một bài viết được đăng tải trên blog của công ty, Google cho biết đã phát hiện ra một lỗ hổng bảo mật có thể khiến mật mã tài khoản của một lượng lớn người dùng dịch vụ G Suite bị lưu dưới dạng văn bản thuần túy.
Ngày 20 tháng 5, Trăng tròn và Sao Mộc, hành tinh lớn nhất của Hệ Mặt trời, gần như đã chia sẻ cùng khung nhìn trong ảnh.
Khoảng cuối tháng 05/2019, theo trang TechCrunch, dữ liệu tài khoản chứa thông tin cá nhân của 49 triệu người dùng Instagram đã vô tình bị rò rỉ trên mạng Internet. Những tài khoản bị ảnh hưởng bao gồm cả người nổi tiếng, tài khoản thương hiệu và một lượng người dùng có tầm ảnh hưởng lớn trên Instagram.
Hồi tháng 03/2019, Apple chính thức thừa nhận bàn phím cánh bướm của hãng gặp lỗi và ra mắt chương trình sửa miễn phí. Tuy nhiên, chương trình vẫn bị nhiều người dùng phàn nàn vì không hỗ trợ các mẫu MacBook vừa ra mắt như MacBook Air 2018 và MacBook Pro 2018. Hai mẫu laptop đã được cập nhật bàn phím nhưng cuối cùng vẫn gặp lỗi.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Ngân hàng Trung ương Nepal tuyên bố cấm cửa ví điện tử Alipay và WeChat Pay tại Nepal
Tháng 05/2019, chính quyền ông Donald Trump đã ra lệnh cấm các công ty Mỹ hợp tác với Huawei. Tuân thủ chính sách mới, Google đã chính thức rút giấy phép sử dụng Android của Huawei và một loạt công ty Mỹ khác như Qualcomm, Intel cũng yêu cầu nhân viên tạm ngừng hợp tác với Huawei.
Khoảng cuối tháng 05/2019, Facebook chia sẻ rằng hãng đang giúp đỡ các tổ chức y tế cộng đồng chống lại các dạng dịch bệnh bằng cách chia sẻ cho họ 3 dạng bản đồ số có chứa các thông tin liên quan đến nhân khẩu học, cách thức di chuyển và khả năng truy cập Internet của người dùng mạng xã hội.
Xung đột thương mại Mỹ - Trung leo thang lên một bước mới khi vào ngày 10/05/2019, tổng thống Trump chính thức nâng thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, từ 10% lên 25%. Điều này đang làm các nhà đầu tư vào Apple và chuỗi cung cấp của họ lo lắng hơn bao giờ hết. Ngay cả người luôn lạc quan vào Trung Quốc như nhà đầu tư lớn Thornburg Investment Management cũng đang rút vốn ra khỏi Apple và các công ty thuộc chuỗi cung ứng của họ, khi lo ngại rằng việc Mỹ áp đặt thuế quan có thể gây ra các tác động nghiêm trọng đến hệ sinh thái công nghệ.
Tại thời điểm tế bào khỏe mạnh bị căng thẳng, nó có thể chọn một trong hai con đường: hoặc là kích hoạt một quá trình tự hủy rồi chết, hoặc trở thành tế bào zombie