Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Đọc "đọc lại một bài thơ cũ trong sưu tập của thầy Thanh Tuệ, paris"

10/04/201911:33:00(Xem: 2558)


Đọc "đọc lại một bài thơ cũ trong sưu tập của thầy Thanh Tuệ, paris,"

Đặng Phú Phong

Tập thơ "em cho tôi nhé: ấu thơ mình" của thi sĩ Du Tử Lê , do nhà xuất bản Văn Học cuả dịch giả kiêm nhà văn Trịnh Y Thư phát hành vào trung tuần tháng tư 2019, đã vô tình làm khó tôi không ít.
Sao lại làm khó?
Do tôi! Vì có chút thì giờ rảnh, thay vì coi TV. tôi lại nằm trên salon, đôi mắt ngó nghiêng của tôi chạm vào tập thơ mới được tặng sáng nay (mà tôi dự định sẽ đọc khi thật rảnh rỗi). Thôi, đã cầm lên tay thì cứ việc đọc, ít ít tôi, cũng được! Trời " bất dung gian" cho người làm biếng! Bài thơ đầu tiên tôi giở ra, ở bên tay trái bị tranh phụ bản" gieo xuống ta hỡi ngọc" bít lối bên trang tiếp theo, bên tay mặt. Vậy là phải đọc thôi.
Tôi hơi giật mình, vì nó, bài thơ ở trang 198, với tựa dài thòn "đọc lại một bài thơ cũ trong sưu tập của thầy Thanh Tuệ, paris," À, một bài thơ cũ của Du Tử Lê , căn cứ theo chú thích dưới bài thơ là tháng 4-95 ( cũng tháng tư). Nhưng 1995 đến nay là 2019 tức là 24 năm chẵn. Hai mươi bốn năm rồi hãy đọc thử xem thơ- du- tử- lê có cũ không?

blank

Tôi không biết, cũng không thấy tác giả ghi chú tên của bài thơ này 24 năm trước là gì. Bây giờ thì cứ lấy cái tựa của tác giả đặt để gọi tên nó:
"đọc lại một bài thơ cũ
trong sưu tập của thầy Thanh Tuệ, paris,

còn/ rừng/ gương/ soi cho tôi
bao dung/núi/ đợi. nghiêng vai/ sông/ ngờ
còn/ người cơn mưa/ khư khư
úng thân xử nữ, khẳm ghe bầu, chìm
còn/ cây/giường/ nằmcho chim
hoa mang thai gió. lá nhan sắc, tuỳ
còn/ tim/ đèn/ nhang chia, ly
tôi. tôi. tôi với tôi nghi ngút, già
còn/ em/ xương/ buồn theo da
 
Trước, tôi muốn nói đến, đây là một bài thơ đầy đặc dấu slash (/) theo cách giải thích của ai đó hay của những người làm thơ có dùng dấu slash mà lâu quá tôi không nhớ, không chừng là của Du Tử Lê chăng? ( xin lỗi quý độc giả vì đây không phải là một bài nghiên cứu nên cho phép tôi cho qua phần tra cứu) thì dấu slash trong thơ có ý nghĩa là tác giả muốn cùng độc giả làm thơ, độc giả cứ việc sắp xếp chữ dựa vào dấu slash đó để có một câu thơ khác theo cách cảm nhận của họ.

Sự bất thường của bài thơ trên là tác giả đã dùng dấu slash để làm tan hoang bài thơ như sau cánh rừng ngã đổ sau một cơn giông bão tơi bời. Nhiều câu làm khó độc giả. Tôi nói vậy, để giải thích ở trên là sao tôi bị khó.


Tôi bị đám chữ nghĩa trong bài này đưa vào trận mê hồn không biết đâu mà bước ra. Cho rảnh nợ trần ai chữ nghĩa!
Trí óc cứ miên man trôi theo từng con chữ.
 
" còn/ rừng/ gương/ soi cho tôi "
Là sao?!
"Úng thân xử nữ, khẳm ghe bầu, chìm"
Hay
" hoa mang thai gió, lá nhan sắc, tuỳ"
".........."
 
Là sao, sao không có một slash nào. Là sao?
Có phải những câu không slash này là để làm cái thắng kềm mấy câu có dấu slash, để kềm những độc giả nào đi xa với chủ đề của bài thơ(?) Còn nữa, hay tác giả muốn lời thơ cho nó bí hiểm như thi sĩ Đoàn Phú Tứ trong bài Màu Thời Gian chăng(?) Chắc chỉ hỏi tác giả mới có câu giải đáp ( mà chưa chắc độc giả đã hài lòng) Nhưng phần tôi " tôi. tôi. tôi với tôi nghi ngút, già"
Bài thơ làm theo thể lục bát có những chỗ bị lơi vần ( tôi vần với vai , câu 1 và 2. Ngờ vần với mưa, câu 2 và 3. Khư vần với ghe, câu 3 và 4). Nhưng đó chẳng phải làm điều trong một bài thơ lục bát biến thể.
Tôi hình dung một khu rừng nghiêng ngã vì giông tố hay nói một cách khác là do bàn tay của đấng tối thượng làm ra. Mỗi cây nghiêng ngã này là những chữ trong bài thơ có chủ ý của ông sáng- tạo-du- tử- lê. Vừa chơi chữ, vừa huê dạng như những bước Lăng Ba Vi Bộ, bài thơ đánh đố tôi để sắp đặt theo tôi hay theo tác giả đã không còn là vấn đề. Bỡi tác giả cũng là tôi. " tôi. tôi. tôi với tôi".
Bây giờ tôi phải giải quyết câu hỏi đưa ở trên, sau 24 năm ( căn cứ trên bài thơ" đọc lại một bài thơ cũ..." kẻo độc giả sốt ruột. Giải quyết câu hỏi trên chỉ bằng một chữ "không " cũng đủ rồi. Vì,
Chữ, ý, ngữ cảnh, sự liên tưởng tư những câu thơ, chữ thơ đã, đang và sẽ làm cho độc giả vừa thích thú vừa ở trong tình trạng muốn khám phá ra thêm. Như khám phá một khu rừng hoang sơ, tìm hiểu dưới đáy biển sâu đầy lạ lẫm.
Trong mê -trận-bài -thơ của Du Tử Lê, tôi không bước ra được nên phải sắp xếp theo mấy cái slash chết người này thành một bài thơ không slash, gọi là tương tác với tác giả. Còn cái tựa của bài thơ thì không giữ được rồi. Thôi thì mượn mấy chữ trong bài thơ vậy:

hoa mang thai gió, lá nhan sắc, tuỳ

soi cho tôi còn gương rừng
nghiêng vai núi đợi , bao dung sông ngờ
khư khư người còn cơn mưa
úng thân xử nữ khẳm ghe bầu chìm
cây còn giường nằm. cho chim
hoa mang thai gió, lá nhan
sắc, tuỳ
đèn nhang còn tim chia ly
tôi,tôi, tôi với tôi nghi ngút già
xương còn. em buồn theo da

Đặng Phú Phong
Khuya 10/4/19

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi tha phương cầu thực đã lâu nên tiếng mẹ đẻ không khỏi có phần giới hạn. Bữa qua, đứng xếp hàng ở chợ chờ trả tiền thùng bia, chợt nghe loáng thoáng dăm câu đối thoại của mấy người đồng hương mà không khỏi có đôi chút băn khoăn: Vậy chớ chị thuộc diện gì? Nào có “thuộc diện” gì đâu. Mình chỉ là loại … ăn theo thôi mà! Về nhà, xem qua tự điển thì thấy Soha định nghĩa (“ăn theo”) thế này: Khẩu ngữ: Được hưởng hoặc có được nhờ dựa theo cái khác, người khác, không phải do tự bản thân có hoặc làm nên: “Nước lên cá đuối ăn theo, Lái buôn hết gạo bỏ neo cầm chừng.” (Cdao)
Lời người dịch: Các lý giải của Jude Blanchette và Richard McGregor về sự ra đi và kế vị của Tập Cận Bình trong tương lai là một đóng góp hữu ích cho độc giả quan tâm đến sự nghiệp chính trị của Nguyễn Phú Trọng và sự thống trị của ĐCSVN, vì không có sự khác biệt to lớn trong hệ thống chính trị của Trung Quốc và Việt Nam. Nhưng hai tác giả không nêu lên một khía cạnh thời sự đang tác động cho tình thế là dịch bịnh COVID-19. Cả hai ĐCSTQ và ĐCSVN đều luôn tự hào về các thành tích kinh tế toả sáng mà không cần cải cách tự do chính trị và tự tuyên dương là “cường quốc chống dịch bịnh” hữu hiệu hơn các nước dân chủ phương Tây. Hiện nay, biến chuyển thảm khốc về dịch bịnh tại Việt Nam cho thấy một sự thật khác hẳn và giúp cho người dân có một cơ hội để nhận định đúng đắn hơn về sự lãnh đạo của ĐCSVN.
Ở độ cao hơn 46,000 feet tức là cao hơn 14 kilomets trên vùng sa mạc khô cằn của tiểu bang New Mexico, chiếc phi thuyền không gian màu trắng và bạc đã được hỏa tiễn phóng lên hướng về bầu khí quyển của Trái Đất, cỡi lên một chòm khói khí đốt và nhiên liệu cao su cứng đang cháy rực, theo ký giả Michael Greshko của báo National Geographic. Một vài phút sau, 2 phi công và 4 hành khách của phi thuyền, gồm tỉ phú Richard Branson, đã trôi trên bề mặt của hành tinh chúng ta hơn 53 dặm, tức hơn 85 cây số là độ cao đủ để nhìn thấy độ cong của Trái Đất và trượt qua mối ràng buộc của hấp lực, trong vòng ít nhất vài phút. Chiếc phi thuyền lấp lánh đó -- Virgin Galactic’s V.S.S. Unity – được phóng vào không trung từ một chiếc máy bay lớn hơn để đạt tới độ cao hơn 53 dặm trên bầu trời. Khi nó hoàn tất đường phóng lên, nó xoay cặp đuôi của nó lại, sắp xếp lại hình dạng chiếc phi thuyền để cho phép nó rơi trở lại thượng tầng khí quyển như một trái banh vũ cầu. 15 phút sau khi tách khỏi phi thuyền mẹ,
Câu chuyện của Giannis Antetokounmpo cũng là câu chuyện của những người di dân Mỹ. Bất kể đến từ đâu, bất kể màu da, bất kể chủng tộc, giá trị của người di dân chỉ có thể được đánh giá trên sự phấn đấu và những đóng góp của họ cho quê hương mới.
Như vậy, thì “mạng xã hội” đã lũng đoạn thành công và làm tha hóa đảng Cộng sản chưa, hay là, nói như lời để lại ngày 15/09/2017 của Cố Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, nguyên Đại sứ của CSVN tại Bắc Kinh (Trung Cộng) rằng: ”ĐCSVN nay đã hoàn toàn biến chất, trở nên quá hư hỏng, khó có thể sửa chữa được! Đảng đã đánh mất mình, không còn xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội nữa.”
Sóng radio, sóng ánh sáng lan tỏa trong không gian như thế nào ta đã biết. Chỉ còn một thắc mắc: Nguyên do nào khiến một vi phân tử, thí dụ như photon, “bay” nhanh đến thế – có thể nhanh nhất trong Vũ Trụ. Theo truyền thống, trước hết, thỉnh ý tiền nhân. Lên Gúc, tra cứu sách báo khoa học, không thấy các ngài – như Einstein, Newton – dạy bảo gì rõ ràng, dứt khoát về vụ này. Đành trông chờ ở các bậc cao minh của thời đại chúng ta.
Trong bóng hậu trường đàm phán có các sự thật khác mà hồi ký của Khrushchev hé lộ một phần trong chi tiết. Khrushchev kể lại nội dung trao đổi giữa Chu Ân Lai với Hồ Chí Minh. Về diễn tiến trận Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh cho biết tình hình chiến sự là tuyệt vọng, nếu không ngừng bắn sớm, Việt Minh không thể chống Pháp trong lâu dài. Trước nguy cơ này, Viêt Minh, khi cùng đường, có thể tháo chạy qua biên giới tìm nơi trú ẩn và xin Trung Quốc tiến quân sang Việt Nam, như đã làm ở Triều Tiên.
Với riêng những người dân Việt Nam, còn có thêm câu trả lời rằng, chính phủ Mỹ của tổng thống Joe Biden hiện nay cũng là một ân nhân khi đã viện trợ và chấp thuận các hãng chế tạo thuốc ngừa Covid của Mỹ được phép bán thuốc cho Việt Nam vì nội các tiền nhiệm của Trump đã từ chối tham gia chương trình viện trợ nhân đạo COVAX cho thế giới. Chích mũi thuốc Pfizer hay Moderna, hy vọng người dân Việt Nam sẽ nhớ đến điều này.
Đạo đức của thị trường không phải kinh doanh lương thiện mà chính ở chổ đầu tư khôn ngoan và chính chắn sẽ được thị trường tưởng thưởng, bằng ngược lại liều lỉnh hay lảng phí sẽ bị đào thải. Bàn tay vô hình thường xuyên tẩy sạch các sai lầm thì thị trường mới sinh hoạt tự do và lành mạnh. Sách báo kinh tế Hoa Kỳ lại nhắc đến “moral hazard” hay là rủi ro đạo đức. Giống như cháu hư tại bà tức có can thiệp từ bên ngoài - thường là do bàn tay hữu hình của nhà nước – dung dưỡng bao che khiến thị trường trở nên ỷ lại không cải sửa thói hư tật xấu. Thị trường không tự sửa sai sẽ có ngày vấp ngã giết chết nền kinh tế.
“Các ‘đại gia’ đó đã trở về Việt Nam từ thập niên 1990 khi đất nước bắt đầu mở cửa để đổi mới. Họ đầu tư chủ yếu vào bất động sản và xây dựng quan hệ là hai thứ tài sản có lợi nhất trong thời quá độ. Với túi tiền và kinh nghiệm tham nhũng ở Liên Xô và Đông Âu cũ, họ là những người cơ hội (như ‘carpetbaggers’) đặc trưng của thời kỳ tích tụ tư bản hoang dã.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.