Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Sự Giàu Nghèo

31/03/201908:21:00(Xem: 5904)

Sự Giàu Nghèo

 

Trần Văn Giang

 

 

blank

Nghèo  -  Giàu

 

Tại sao lại có người giàu và người nghèo?  Và tại sao người giàu giàu thêm và người nghèo nghèo thêm? 

 

Ngoại trừ một vài ngoại lệ, tôi thấy chưa có câu trả lời nào gọi là thỏa đáng cho hai câu hỏi trên.  Những dòng sau đây phản ánh kinh nghiệm xương máu của cá nhân người viết - một người tị nạn cộng sản sống sót trên biển, đặt chân đến đất Mỹ thuộc loại “trên răng dưới dép,” có nghĩa là trong túi không có đến “25 Cent” để cạo gió; thêm vào đó đã từng bị sập tiệm một lần (phá sản, mất trắng) vì đầu tư trớt quớt.

 

Hiển nhiên, trên thế giới lúc nào cũng có hai loại người: Người giàu và người nghèo.  Giàu thì ít còn lại đa số là nghèo.  Có người nói đùa là “Thượng đế thương người nghèo cho nên Ngài sinh ra vô số người nghèo” (God loves the Poor that is why He makes so many of them!)  Thiệt không hà?!  Tôi thấy không phải như vậy đâu.  Kinh sách đều nói là Thượng đế muốn con người sống hạnh phúc; Mà trên trần tục này (không phải thiên đàng) muốn sống hạnh phúc thì việc “đầu tiên” là phải có đủ tiền.  Tôi thấy khó có thể ngụy biện là “Tiền không mua được hạnh phúc.”  Thử hỏi chứ có thứ gì mình ưa thích, làm mình hạnh phúc có thể rinh về nhà mà không mất tiền?  Biết rồi khổ lắm!  Hạnh phúc không thể mua được bằng tiền; nhưng có thể mua được bằng nhiều tiền là vậy!

 

Nếu quý vị để ý một chút sẽ thấy trong câu chuyện bình thường hàng ngày, mọi người đều nói về giàu nghèo.  Ngay cả truyền thông báo chí TV đều có tin tức hay bàn luận liên quan đến sinh hoạt của người giàu và người nghèo…  Không kể một số ngoại lệ như trúng sổ số hay thừa hưởng gia tài lớn của ông bà cha mẹ để lại, chúng ta, ngay cả những người  đang giàu có nhất thế giới như Bill Gates (Microsoft), Steve Jobs (Apples), Jeff  Besoz (Amazon)… đều bắt đầu từ người nghèo (hay ít ra không phải là người giàu), từ con số không, sát đất (Ground zero).

 

Sau đây là một số quan điểm thô thiển (short view) của cá nhân người viết.

 

Người Nghèo

 

1. Người nghèo không có các quan hệ tốt, thuận lợi: Họ chỉ quen biết người chung quanh đều nghèo như họ… Một khi cần phải có sự giúp đỡ hay hướng dẫn thì khó tìm thấy.

 

2. Người nghèo khó kiếm tiền nhưng không giữ tiền được.  Nói đúng ra người nghèo không tính đến chuyện phải để dành tiền.

 

3. Người nghèo làm các công việc với thù lao / lương thấp, loại lợi tức kém. Giá cả thị trường thường (market process) thường cao hơn mức lợi tức.  Họ luôn luôn bươn chải, giật gấu vá vai, luôn luôn ở tình trạng thiếu hụt.

 

4. Người nghèo thường nặng gánh gia đình (đông con, nhiều vợ) vì không biết hay không có kế hoạch hóa gia đình (No family plan).  Họ tốn rất nhiều tiền nuôi con (chi phí cao về thực phẩm, quần áo, thuốc thang, học phí…).

 

5. Người nghèo ít học không thể nghĩ xa (“Nhân bần chí đoản”) mà khi nghĩ thì lại nghĩ toàn chuyện yếm thế (negative thinking) không thể nào ngóc đầu lên được.

 

6. Người nghèo không có cách sống hữu hiệu (good lifestyle).  Họ tiêu nhiều tiền để mua những món không thực tế:  Thích mua những món rẻ tiền không bền và mua nhiều lần không cần thiết.  Thường hay tổ chức tiệc tùng linh đình tốn kém, và tìm cách xài tiền trong các dịp lễ lạc, hội hè.

 

7. Xã hội, thân nhân, bạn bè có lẽ không màng đến chuyện giúp đỡ họ để có họ thể vượt qua sự nghèo; chẳng hạn như cho vay vốn nhẹ lãi để làm ăn, hay tận tình chỉ dẫn phương cách, các kiến thức có thể làm cho bớt nghèo…

 

8. Người nghèo làm việc cực nhọc đã kiếm được ít tiền mà lại bị chính phù đánh thuế nặng (Hãng Exxon không trả đồng thuế nào!?)  Họ không có gì để khai được trừ bớt thuế (Tax deductions).

.

Người giàu

 

1. Người giàu có những quan hệ, quen biết thuận lợi:  Có bạn quyền thế và giàu có, có thể cùng tham dự trong việc kiếm tiền.

 

2. Người giàu có cái nhìn và cách tốt về việc tiết kiệm.  Họ không tiêu xài nhiều chuyện vô ích.

 

3. Giá cả thị trường (market price) không ảnh hưởng nhiều đến họ vì họ có đủ tiền để đối phó với sự trồi sụt (tiêu trưởng) bất thường.

 

4. Người giàu biết kế hoạch hóa gia đình (Quality family plan).  Vì ít con cho nên họ bớt nặng gánh chi phí gia đình.

 

5. Người giàu suy nghĩ một cách tích cực (positive).  Họ có nhiều tham vọng để tiến xa hơn tình trạng hiện tại (làm họ giàu hơn).  Ngoài ra, người giàu thường học hành tới nơi tới chốn.  Họ cũng cho con cái học hành đâu ra đấy.  Sự giáo dục và hiểu biết giúp họ thăng tiến trong mọi hoàn cảnh.

 

6. Người giàu không mua các món hàng xa xỉ mà họ thấy không cần thiết.  Họ có thói quen tốt kiểm soát được sự tiêu xài (spending habits).  Khi phải mua, họ luôn luôn mua hàng tốt, bền.  Trong các dịp lễ lạc họ lại tìm ra cách kiếm thêm tiền thay vì tiêu them tiền như người nghèo.

 

7. Người giàu có xã hội, ngân hàng, thân nhân và bạn bè sẵn sàng giúp đỡ các trong dự tính làm giàu của họ.

 

8. Người giàu có các phương tiện thuận lợi để làm giàu. Họ có kiến thức về thuế vụ, cách đầu tư và biết cách dùng tiền để sinh ra them tiền như bất động sản cho thuê, tiền lời do đầu tư trên thị trường chứng khoán…

.

Một xã hội tiêu thụ, như Hoa kỳ chẳng hạn, làm cho người nghèo mang nhiều gánh nặng về tinh thần. Hay nói cách khác, cuộc sống có nhiều thúc đẩy phải sống đời sống ở mức cao.  Các quảng cáo thương mại làm người nghèo có ảo tưởng như đang sống “chung thuyền” (same boat) với người  giàu.  Kết quả người nghèo phải mua các món hàng đắt tiền (như xe “xịn”, vòng vàng kim cương, rượu chè, thuốc lá…) mà đời sống nghèo của họ không hề cần tới.  Mua sắm như vậy làm họ cảm thấy sung sướng hãnh diện hơn; nhưng chính ra cũng làm họ nghèo hơn.  Đây cũng là cái mà sách vở gọi là “Tư duy Bần cố nông” (Inferiority complex) -  So với người ta, mình cũng có đầy đủ cả, đâu có nghèo gì đâu hà?!

 

Nếu mình thực sự muốn thay đổ để bớt nghèo y như định luật Newton đã mô tả:

“Mọi sự vật đề phải di chuyển nếu có một động lực nào đó tác dụng vào nó.” 

(Newton’s First Law -  also called “The Law of Inertia”:

Unless acted upon by an external force, an object at rest remains at rest, or if in motion.”)

 

Rõ ràng là đời sống không ngừng thay đổi nếu mình muốn nó thay đổi. Không ai thể nghèo mãi (i.e., “at rest”) nếu như mình nhất định không muốn nghèo.  Như 8 phân tích chi tiết ở trên, đời sống nghèo – có nghĩa là chỉ sống sót bằng tiền lương lãnh mỗi tuần và sự cầu nguyện triền miên – không nhất thiết vì lười biếng hay xui xẻo.  Sự nghèo là do 2 khuyết điểm chính:

 

1. Thiếu kiến thức / giáo dục (lack of education).

2. Thiếu khả năng quản trị tiền bạc (poor money management) và tiêu xài hoang phí (mua hàng loạt những thứ không cần thiết  - bad spending habits).

 

 

A- Thiếu kiến thức

 

Tôi xin đưa ra một thí dụ về hai anh thanh niên đánh cá:

 

  1. Cùng tuổi và sức lực,
  2. Cùng thức dậy đi bắt cá lúc 5 giờ sáng và cùng về nhà lúc 5 giờ chiều,
  3. Cùng đánh cá một chỗ,
  4. Cùng dùng tàu như nhau.

 

Nhưng một anh bắt nhiều cá (giàu) và một anh bắt ít cá (nghèo) là vì sao? 

 

Nhìn kỹ lại thì thấy anh bắt nhiều cá biết dùng lưới đánh cá; và anh bắt ít cá chỉ dùng cần câu cá.

 

Kết luận: Kiến thức (và cách cùng phương tiện) bắt cá khác nhau. Kiến thức (hay giáo dục) không thể thiếu trong việc làm giàu.

 

B- Thiếu khả năng quản trị tiền bạc

 

Câu chuyện đánh cá thứ hai:

 

Có hai anh đánh cá, một giàu và một nghèo sống gần nhau trong một làng đánh cá.  Một ngày kia, anh nhà nghèo gặp Đấng Tối Cao (God) và than phiền là:

 

- “Lạy Chúa.  Tại sao người lại làm người này giàu mà con lại nghèo?  Con thấy bất công quá!”

 

Chúa phán:

 

- “Được rồi.  Ta sẽ lấy hết của cải của hắn và chỉ cho hắn một cái cần câu như nhà ngươi thôi.”

 

Bây giờ hai anh chàng đánh cá đều nghèo y như nhau: Mỗi người chỉ có một cái cần câu cá.

 

Ngày hôm sau, cả hai anh bắt đầu đi câu cá.  Mỗi người câu được 20 con cá; và mỗi người bán được $40.00 đem về nhà

 

Anh nhà nghèo khi đem tiền về nhà trong ngày, mua thức ăn ngon lành cho đủ 3 bữa; mua thêm một đôi dép mới mặc dù đôi dép cũ của anh ta vẫn còn dùng được.

 

Anh nhà giàu “cũ” cũng bán 20 con cá được $40.00; nhưng anh ta dùng tiền mua thêm một cần câu nữa tốn hết $20.00; chỉ mua một ít thức ăn đạm bạc cho đủ cho 2 bữa; và đồng thời tiếp tục mang đôi dép cũ chứ không mua đôi dép mới.

 

…  Và tiếp tục như thế trong một vài năm sau, anh nhà giàu “cũ” sống đơn giản, lại giàu lên trong khi anh nhà nghèo sống phung phí… vẫn nghèo!!!

 

Kết luận: Sự giàu nghèo là kết quả của cách sử dụng tiền bạc đúng chỗ và sống  tiết kiệm đạm bạc trong nhiều năm; biết cách dùng tiền để làm ra thêm tiền.

 

Nên biết thêm là lúc nào cũng có ngoại lệ…

(“There Is an Exception to Every Rule!”)

 

Vài lời thô thiển.

 

Trần Văn Giang

Ngày 31 tháng 3 năm 2019.

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trước 1975, ở bùng binh ngã Sáu (kế góc đường Gia Long và Lê Văn Duyệt) có cái biển nhỏ xíu xiu: Sài Gòn – Nam Vang 280 KM. Mỗi lần đi ngang qua đây, tôi đều nhớ đến cái câu ca dao mà mình được nghe từ thưở ấu thơ: Nam Vang đi dễ khó về… Bây giờ thì đi hay về từ Cambodia đều dễ ợt nhưng gần như không còn ma nào muốn hẻo lánh tới cái Xứ Chùa Tháp nghèo nàn này nữa. Cũng nhếch nhác ngột ngạt thấy bà luôn, ai mà tới đó làm chi… cho má nó khi. Thời buổi này phải đi Sing mới đã, dù qua đây rất khó và về thì cũng vậy – cũng chả dễ dàng gì.
Càng gần ngày tranh cử, càng nhiều người biểu lộ yêu mến Tổng thống Donald Trump và ngược lại cũng lắm người bày tỏ chán ghét ông Trump. Có những người ghét ông chỉ vì họ yêu chủ nghĩa xã hội, yêu chủ nghĩa vô chính phủ, lợi dụng cơ hội ông George Floyd bị cảnh sát đè cổ chết đã chiếm khu Capitol Hill, nội đô Seattle, tiểu bang Washington, trong suốt ba tuần trước khi bị giải tán. Nhân 244 năm người Mỹ giành được độc lập từ Anh Quốc, và sau biến cố George Floyd, thử xem nền dân chủ và chính trị Hoa Kỳ sẽ chuyển đổi ra sao?
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
Thưở sinh thời – khi vui miệng – có lần soạn giả Nguyễn Phương đã kể lại lúc đưa đám cô Năm Phỉ, và chuyện ông Chín Trích đập vỡ cây đàn: “Ngày cô Năm Phỉ mất, người đến viếng tang nghe nhạc sĩ Chín Trích đàn ròng rã mấy ngày liên tiếp bên quan tài… Ông vừa đờn vừa khóc. Đến lúc động quan, trước khi đạo tỳ đến làm lễ di quan, nhạc sĩ Chín Trích đến lậy lần chót, ông khóc lớn:’ Cô Năm đã mất rồi, từ nay Chín Trích sẽ không còn đờn cho ai ca nữa…’ Nói xong ông đập vỡ cây đờn trước quan tài người quá cố. “Việc xảy quá đột ngột và trong hoàn cảnh bi thương của kẻ còn đang khóc thương người mất, mọi người im lặng chia sẻ nỗi đau của gia đình người quá cố và của nhạc sĩ Chín Trích. Khi hạ huyệt thì người nhà của cô Năm Phỉ chôn luôn cây đàn gãy của nhạc sĩ Chín Trích xuống mộ phần của cô Năm Phỉ.” (Thời Báo USA, số 321, 18/02/2011, trang 67)
Đai sứ Mỹ, Daniel Krintenbrink, phát biểu chiều ngày 2/7 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 25 năm binh thường hóa quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ: “Washington sẽ triển khai các hoạt động ngoại giao, hàng hải, và quân sự để bảo đảm hòa bình, ổn định Biển Đông”. Đại Sứ Kritenbrink cho hay, Mỹ sẽ triển khai các hoạt động theo 3 hướng: 1- Tăng hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, trong đó có ASEAN. 2- Hỗ trợ các nước tăng cường hàng hải, để bảo vệ lợi ích của mình. 3- Phát triển năng lực quân sự Mỹ, trong đó có các hoạt động bảo vệ hàng hải.
Theo các hãng thông tấn và truyền hình lớn của Hoa Kỳ, vào ngày 27/6/2020, Đảng Dân Chủ Quận Hạt Orange đã thông qua nghị quyết khẩn cấp yêu cầu Ban Giám Sát Quận Hạt đổi tên Phi Trường John Wayne (tài tử đóng phim cao-bồi Miền Tây) vì ông này theo chủ nghĩa Da Trắng Là Thượng Đẳng và những tuyên bố mù quáng (bigot). Sự kiện gây ngạc nhiên cho không ít người. Bởi vì đối với các kịch sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ, văn-thi-sĩ, họa sĩ, nhất là các tài tử điện ảnh…họ đều có cuộc sống cởi mở, đôi khi phóng túng, buông thả và ít liên hệ tới chính trị. Và nếu có bộc lộ khuynh hướng chính trị thì thường là cấp tiến (Liberal). Vậy tại sao John Wayne lại “dính” vào một vụ tai tiếng như thế này?
Hơn 10 năm trước, chính xác là vào hôm 28 tháng 6 năm 2009, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tâm sự (đôi điều) nghe hơi buồn bã: “Khi tiếp xúc với những người nông dân, tôi thường xuyên hỏi về tổng thu nhập mỗi tháng của một khẩu trong một gia đình họ là bao nhiêu. Dù rằng tôi biết họ đang sống một cuộc sống vô cùng vất vả nhưng tôi vẫn kinh ngạc khi nghe một con số cụ thể: ‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng.’ Bạn có choáng váng khi mỗi tháng, một người trong mỗi gia đình nông dân chỉ có 40.000 đồng để chi tiêu tất cả những gì họ cần không?
“Lợi ích nhóm”, hay “nhóm lợi ích” là những tổ chức cán bộ, đảng viên có chức, có quyền trong đảng Cộng sản Việt Nam đã chia bè, kết phái để cướp cơm dân và bảo vệ độc quyền cai trị cho đảng. Chúng sinh ra và lớn lên từ Thôn, rồi leo lên Xã trước khi ngoai qua Huyện, ngóc đầu lên Tỉnh để ngênh ngang bước vào Trung ương. Lộ trình quan lộ của “lợi ích nhóm” công khai từ dưới lên trên, từ trung ương xuống cơ sở và từ nhà nước vào doanh nhân, xí nghiệp. Khối Doanh nghiệp nhà nước là ổ tham nhũng phá hoại đất nước và phản bội sức lao động của dân lớn nhất nhưng không bị trừng phạt mà còn được bảo vệ bởi các “Nhóm lợi ích” trong cơ quan đảng và bộ ngành nhà nước.
Không chỉ thường xuyên xua quân đi canh cửa, an ninh Thanh Hóa còn liên tục gửi giấy mời, giấy triệu tập như là một thủ trấn áp tinh thần bà Nguyễn Thị Lành - vợ của Mục sư, TNLT Nguyễn Trung Tôn. Chồng bị bỏ tù, một mình bà Nguyễn Thị Lành phải vất vả gánh vác gia đình. Những ngày qua càng thêm vất vả bởi chăm mẹ chồng lớn tuổi mắc bệnh phải nhập viện, và con bị tật nguyền. Nhưng bà Lành vẫn liên tục bị an ninh tỉnh Thanh Hóa sách nhiễu, đe dọa…
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.