Hôm nay,  
Việt Báo Online

Phan Khôi: 60 Năm Ngày Mất; Người Sinh Năm Đinh Hợi 1887 Mất Năm Kỷ Hợi 1959

20/02/201900:05:00(Xem: 861)
Phan Khôi: 60 Năm Ngày Mất; Người Sinh Năm Đinh Hợi 1887 Mất Năm Kỷ Hợi 1959
1_Phan Khoi
Phan Khôi


Phan Khôi sinh năm Đinh Hợi 1887 tại Điện Bàn, Quảng Nam, mất năm Kỷ Hợi 1959 tại Hà Nội. Ông là con của tri phủ Phan Trân, cháu của Tổng đốc Hà Nội Hoàng Diệu. Ông giỏi Nho văn, 19 tuổi đỗ tú tài, 20 tuổi ra Hà Nội tham gia Đông Kinh Nghĩa Thục rồi phong trào Văn Thân, làm báo chống thực dân, từng bị Pháp cầm tù.


Uyên thâm nho học nhưng khinh thói từ chương ỉ lại của nho sĩ, chống thực dân nhưng cổ súy tinh thần duy lý kiểu Tây phương, Phan Khôi là học giả, nhà báo tiền phong, thi sĩ mở đường cho thơ mới với bài Thình Già, 1933. Ông còn là người dịch Kinh Thánh Cựu Ước- Tân Ước cho Đạo Tin Lành tại Việt Nam.

Toàn quốc kháng chiến chống Pháp, Hồ Chí Minh mời ông ra chiến khu, Võ Nguyên Giáp mời ông đánh hồi trống khai lễ xuất quân.

Tại Hà Nội 1956, ông cùng số đông văn nghệ sĩ chống chính sách kềm kẹp học thuật tư tưởng của chế độ cộng sản. Cũng từ đó, là vị trưởng lão trong số văn nghệ sĩ bênh vực tự do nghôn luận. Nhà cầm quyền Cộng sản đấu tố, đầy đọa ông cho tới cuối đời.

Ông mất tại Hà Nội năm Kỷ Hợi 1959.

Nơi chôn cất ông bị cầy sới, di dời.

Sau 60 năm, cho tới nay, con cháu vẫn không tìm thấy mộ.



****

Viếng Mộ Ông Lê Chất

Bình Tây trấn Bắc sử nghìn thu,
Ấy cỏ mờ rêu đất một u!
Ấy dũng ấy trung là thế thế!
Mà ân mà nghĩa ở mô mô!
Chim gào hờn sót xuân ầm ỹ;
Hùm thét oai lưa gió vụt vù,
Cái chuyện anh hùng ai giở đến,
Hồ Tây còn vẳng tiếng chuông bu.

(Thực Nghiệp, 1921)


****

Cảm đề khi đọc Thuỷ Hử
Bản dịch của Á Nam Trần Tuấn Khải

Đời loạn vua hèn quan giết dân,
Ông thần pháp luật đứng bằng chân.
Trời sinh thẻo sắt tuôn ra máu,
Đổ lại trên đầu lũ bất nhân.


Trăm tám người linh, một vẻ hào,
Nằm trên rượu thịt, gối gươm đao.
Xưa nay nổi việc phường này cả,
Tú sĩ, phương sanh có kẻ nào?

Khăn áo hương hoa lạy Võ Tòng.
Giết người như bác mới anh hùng;
Một đêm đi đứt mười lăm mạng,
Hàng máu trên tường nhỏ giọt hồng!

Võ nghệ tuy thường, lượng khác thường
Gần xa suy phục Hắc Tam Lang.
Cho hay trong cuộc phong vân đó,
Ai lượng hơn người, ấy chủ trương.

Nầy vũng Lương Sơn nay ở đâu?
Xa trông che khuất mấy ngàn lau!
Hát anh bài hát sau bia sách,
Cảm khái riêng ta với ả đầu...


****

Tình Già


Hai mươi bốn năm xưa,
một đêm vừa gió lại vừa mưa.
Dưới ngọn đèn mờ, trong gian nhà nhỏ,
Hai cái đầu xanh kề nhau than thở

- Ôi đôi ta, tình thương nhau thì vẫn nặng,
Mà lấy nhau hẳn là không đặng,
Để đến nỗi, tình trước phụ sau,
Chi cho bằng sớm liệu mà buông nhau.

- Hay! mới bạc làm sao chớ?
Buông nhau làm sao cho nỡ!
Thương được chừng nào hay chừng nấy,
Chẳng qua ông Trời bắt đôi ta phải vậy!
Ta là nhân ngãi, đâu phải vợ chồng.
Mà tính việc thủy chung?

Hai mươi bốn năm sau.
Tình cờ đất khách gặp nhau.
Đôi cái đầu đều bạc.
Nếu chẳng quen lung đố nhìn ra được.

Ôn chuyện cũ mà thôi.
Liếc đưa nhau đi rồi,
Con mắt còn có đuôi.

(Phong Hóa, 24 Janvier 1933)

*****

Tự Vịnh

Ngừng tim, bặt óc, lặng dòng tình
Tai mắt như không phải của mình
Thấy dưới ánh trăng muôn khúc nhạc
Nghe trong tiếng ếch một màu xanh
Suối tiên mát mẻ bao cho chán
Giấc mộng vờn mơn vẫn chẳng thành
Cái thú vui xưa nào thấy nữa
Ngủ say thức tỉnh dậy buồn tênh.
(Thơ thời kháng chiến, gửi Vũ Hoàng Chương)

****

Hồng Gai

Hồng nào hồng chẳng có gai
Miễn đừng là thứ hồng lài không hoa
Là hồng thì phải có hoa
Không hoa chỉ có gai mà ai chơi?
Ta yêu hồng lắm hồng ơi!
Có gai mà cũng có mùi hương thơm.

(1951)

****

Hớt Tóc

Tuổi già thêm bệnh hoạn
Kháng chiến thấy thừa ta
Mối sầu như tóc bạc
Cứ cắt lại dài ra.

(1952)

****


Thơ thời Nhân Văn Giai Phẩm


Nắng Chiều

Nắng chiều đẹp có đẹp
Tiếc tài gần chạng vạng
Mặc dù gần chạng vạng
Nắng được nắng cứ nắng.

****

Tự trào

Làm sao cũng chẳng làm sao
Dẫu có thế nào cũng chẳng làm chi
Làm chi cũng chẳng làm chi
Dẫu có làm gì cũng chẳng làm sao.
(1956)


26/03/201900:05:00(Xem: 69)
chàng là ai, ai định nghĩa được chàng chàng là trăng là sao là mênh mang
25/03/201900:05:00(Xem: 335)
Trong đầu hắn vẽ ra cảnh một người đàn ông trần truồng rơi vào giữa khoảng trống của hai bức tường, bị bức tường kẹp dính lại ở giữa, lưng ở bức tường phía sau, ngực ở bức tường phía trước, phía sau màu trắng, phía trước màu đen
24/03/201900:05:00(Xem: 417)
Nhưng gần hai thế kỷ trước, Phật Giáo đã có ảnh hưởng lớn trong nền văn học Mỹ qua phong trào triết lý và văn học American Transcendentalism (Phong Trào Siêu Việt Mỹ), với các văn thi sĩ lừng danh như Ralph Waldo Emerson (1803-1882), Henry David Thoreau (1817-1862), Walt Whitman (1819-1892).
23/03/201900:05:00(Xem: 505)
Xin chào nhau giữa con đường Mùa xuân phía trước, miên trường phía sau
22/03/201900:05:00(Xem: 465)
Thưởng ngoạn thiên nhiên tươi đẹp, sống trong thân thiện, tình cảm cộng đồng, lễ nghĩa với tổ tiên ông bà, thụ hưởng cuộc hội hè, ăn chơi trong và sau tết, bà con gọi chung thời gian này là Ăn Tết; Tết Ta.
21/03/201900:05:00(Xem: 498)
Những lễ hội đem thêm màu sắc cho ngày Xuân, và làm cho hương vị mùa Xuân thêm mặn mà. Có lẽ dân chúng kinh đô thời ấy cũng trông cho tới ngày được thấy cảnh rước thần đầy màu sắc của lễ Tấn Xuân hay cái nghi vệ huy hoàng của lễ Du Xuân, mong được nghe trăm phát súng lệnh tống cựu nghinh tân đầy náo nức lòng người.
20/03/201900:05:00(Xem: 309)
vẫn một mình gặm nhấm thời gian có đâu tri kỷ giữa điêu tàn
19/03/201900:05:00(Xem: 993)
Bà Lợn (BL): Sao cậu không chọn một ông lợn để phỏng vấn mà lại chọn một kẻ chỉ biết sanh đẻ, nuôi con như tôi mà hỏi, tôi biết trả lời gì với cậu đây?! Đất nước này có những tay hoạn lợn vĩ đại và những con lợn vĩ đại không kém, sao cậu không hỏi họ?!
18/03/201900:05:00(Xem: 1123)
Miền Nam gọi heo, miền Bắc gọi lợn, heo và lợn tuy cùng một giống nhưng không chung một thể chế và cũng không chung giọng kêu. Heo kêu eng éc, lợn kêu ẹc ẹc.
17/03/201900:05:00(Xem: 429)
Đọc Kundera, chúng ta cũng dễ dàng mắc phải ngộ nhận cho là tiểu thuyết ông chịu ảnh hưởng triết học hiện sinh. Ý tưởng phê phán nghệ thuật chẳng qua chỉ là cái gì rút ra từ các trào lưu triết học và lí thuyết bị ông đem ra phản bác gay gắt.
16/03/201900:05:00(Xem: 442)
Tôi vẫn nhớ khúc quành thế kỉ ba mươi năm mà như một thoáng phù vân.
15/03/201900:05:00(Xem: 462)
“Phật giáo Việt Nam và Tây Tạng đang gặp hiểm nạn!” Đó là tựa đề một phúc trình được công bố bởi Giáo sư Tenzin Dorjee, Chủ tịch Ủy Ban Hoa Kỳ về Tự Do Tôn Giáo Thế Giới (USCIRF), tại một hội nghị quan trọng đối với chính sách ngoại giao của nước Mỹ.
14/03/201900:05:00(Xem: 1362)
Tôi thường nhớ về quê cũ từ biến cố tháng tư ở quê nhà vào năm 1975, năm đó tôi phải nghỉ hè sớm vì trường nằm sau lưng Phủ Thủ tướng nên sợ Việt cộng pháo kích vào trường học.
13/03/201900:05:00(Xem: 764)
Năm nay là Xuân Kỷ Hợi. Đã bốn mươi sáu năm từ ngày chúng tôi đi bán báo Xuân. Thời gian làm phôi phai vài chi tiết, nhưng tôi không bao giờ quên ngày đó.
12/03/201900:05:00(Xem: 1249)
Rất mực gian nan để kể lại chuyện của rất nhiều thập niên trước. Trí nhớ tôi bây giờ lúc nào cũng lãng đãng, sương mù.
Tin công nghệ
Việc một công ty làm ảnh hưởng đến tổng sản phẩm quốc nội GDP của một cường quốc kinh tế lớn như Mỹ là rất khó, nhưng nếu nó là một tập đoàn lớn như Boeing, điều này hoàn toàn có thể hiểu được.
Trọng trách thiết kế đuốc Olympic Tokyo 2020 được giao cho nhà thiết kế nổi tiếng Nhật Bản Tokujin Yoshioka. Phải làm thế nào để những nét đặc sắc nhất của Xứ sở hoa Anh đào thật rạng rỡ trên đường rước đuốc vào năm 2020.
Trăng tròn đầu tiên của mùa xuân phương bắc mọc lên phía sau bốn tòa tháp trong tầm nhìn kính viễn vọng. Trong hình ảnh được chụp từ khoảng 40 km về phía tây của thành phố Madrid, cảnh Trăng cũng thể hiện gần như là trùng hợp của giai đoạn Trăng tròn với Siêu Trăng và Trăng Equinox Tháng Ba.
Khoảng cuối tháng 03/2019, theo ArsTechnica, để phản ánh đúng bản chất xuyên suốt nền tảng, bộ ứng dụng Windows Defender sẽ được đổi tên thành Microsoft Defender ATP, và sẽ được gán thêm cụm "for Mac" hoặc "for Windows" tuỳ nền tảng nó hoạt động.
Khoảng cuối tháng 03/2019, các nhà khoa học tại Học viện Kỹ thuật bang Massachusetts, Mỹ đã tìm ra cách truyền tín hiệu âm thanh, từ âm nhạc đến giọng nói thẳng vào màng nhĩ một người trong một căn phòng mà không cần bất kỳ thiết bị thu nhận tín hiệu âm thanh truyền thống nào. Công nghệ mới hứa hẹn có thể sẽ thay đổi hoàn toàn tương lai của ngành âm học và viễn thông thế giới.
Khoảng cuối tháng 03/2019, HMD Global đã đăng tải một tài liệu nhằm giải thích rõ về chính sách riêng tư và việc lưu trữ dữ liệu thiết bị sau scandal nhiều chiếc Nokia 7 Plus tại Phần Lan bị phát hiện gửi dữ liệu về máy chủ tại Trung Quốc. Theo lý giải của HMD Global, đây chỉ là một lỗi và đã được khắc phục bằng bản cập nhật phần mềm, không ảnh hưởng tới dữ liệu cá nhân, riêng tư của người dùng.
Khoảng giữa tháng 03/2019, theo thông tin từ Krebs on Security, Facebook đã lưu trữ mật mã của hàng trăm triệu tài khoản người dùng dưới dạn văn bản thuần túy, đồng thời còn làm lộ nó cho tất cả những người có quyền truy cập nội bộ tới các tập tin chứa mật mã trong nhiều năm qua. Về cơ bản, mật mã người dùng được bảo vệ bằng cách mã hóa (một quy trình gọi là “băm” hashing), tuy nhiên một chuỗi những lỗi tồn tại khiến một số ứng dụng nhất định của Facebook đã để lộ cho hơn 20.000 nhân viên của công ty có thể truy cập vào.
Khoảng giữa tháng 03/2019, Cơ quản bảo vệ dữ liệu Phần Lan đang tiến hành điều tra HMD, một startup vốn đang sở hữu khai thác thương hiệu Nokia vì phát hiện điện thoại của người dùng tự động gửi dữ liệu một cách âm thầm về máy chủ tại Trung Quốc. Sự việc được biết tới khi người dùng chiếc Nokia 7 theo dõi và phát hiện dữ liệu bao gồm vị trí, số SIM và serial điện thoại bị gửi không mã hóa tới Trung Quốc khi máy được bật lên.
Khoảng giữa tháng 03/2019, một số nguồn tin cho biết, Amazon sẽ trực tiếp cạnh tranh Google và Facebook, hai công ty đang thống trị mảng quảng cáo trực tuyến trị giá hơn 129 tỷ USD. Đó chính là ra mắt một nền tảng quảng cáo mới trên thiết bị di động, hướng tới những người thường xuyên mua sắm thông qua ứng dụng Amazon.
Bất kể thời tiết giá lạnh ra sao, một cơ hội để nhìn ngắm những ánh sáng lung linh trời bắc bao phủ lên trên bề mặt đóng băng của Hồ Superior trên bờ biển phía tây của Keweenaw Peninusla là phần thưởng của đêm tối.
Khoảng giữa tháng 03/2019, trang Bloomberg đưa tin, một người đàn ông Litva tên là Evaldas Rimasauskas, 50 tuổi, đã nhận tội có liên quan đến một đường dây lừa đảo xuyên quốc gia. Bằng những phương thức khá cơ bản, Rimasauskas và đồng bọn đã chiếm đoạt của Google và Facebook tổng cộng 121 triệu USD.
Các nhà phân tích thị trường đã phác họa một bức tranh ảm đạm cho thị trường chip toàn cầu kể từ tháng 12/2018, nhưng họ bắt đầu bi quan hơn trong dự báo thu nhập quý đầu tiên của Samsung.
Khoảng giữa tháng 03/2019, theo VentureBeat đưa tin, Facebook Messenger đã được cập nhật một tính năng mới: khả năng trích dẫn và trả lời cho từng tin nhắn cụ thể trong một đoạn hội thoại, giúp người dùng dễ theo dõi nội dung cuộc trò chuyện hơn, đặc biệt khi ở trong một group chat đông người tham gia
Khoảng giữa tháng 03/2019, theo cuộc điều tra của Sandvine, 37% lượng dữ liệu tải về các thiết bị smartphone hay tablet được phục vụ cho một mục đích duy nhất: Xem video clip chia sẻ trên YouTube. Theo Sandvine, con số 37% bỏ rất xa ứng dụng đứng ở vị trí thứ 2 là Facebook, với chỉ 8.4% lượng data di động mà con người sử dụng. Rõ ràng nền tảng chia sẻ video thuộc Google đã và đang phát triển rất mạnh, cả theo hướng tích cực và tiêu cực. YouTube hiện là trang web được truy cập nhiều thứ 2 trên thế giới, chỉ sau chính trang chủ Google, theo Alexa.
Khoảng giữa tháng 03/2019, một thanh niên 18 tuổi đã chia sẻ video về ngày thứ 6 kinh hoàng ở Christchurch, New Zealand, và đã bị buộc tội phát tán video kích động bạo lực