Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nữ Văn Sĩ Đoạt Giải Pulitzer Harper Lee Với Truyện Nổi Tiếng “To Kill a Mocking Bird”

30/01/201900:00:00(Xem: 1479)
Thành Lacey sưu tầm và dịch thuật

 
Văn sĩ Harper Lee sinh  tháng Tư, năm 1926, tb Alabama, mất năm 1926. Năm 1959 bà viết xong bản thảo cho quyển truyện đoạt giải này.  Bà là con gái út trong gia đình bốn con ở một thành phố nhỏ và có tính khí của con trai.  Cha bà là một luật sư, nghị viên lập pháp của Alabama và làm chủ một phần tờ báo địa phương.  Mẹ của bà bị bịnh tâm thần và hiếm khi rời khỏi nhà.

Một trong những bạn thân khi còn bé của bà mà sau này là một tác giả nổi danh là Truman Capote.  Bà thường bảo vệ, che chở cho Truman vì tính khí yếu đuối của chú bé và thường bị mấy bé trai cùng tuổi trêu chọc.  Gia cảnh của Truman cũng bị bất hạnh như của bà.

Khi ở trung học, bà đâm ra chú trọng vào văn chương Anh. Sau khi ra trường năm 1944, bà vào trường ĐH nữ Hungtindon College ở Mongomery.  Bà khác lạ hẵn với các nữ sinh viên khác vì chẵng hề để ý tới ăn diện, hẹn hò , thời trang mà chỉ chăm chú vào học và viết văn.  Bà là hội viên của hội sinh viên danh dự và của nhóm đồng ca.   Khi chuyển sang ĐH Alabama, bà chú tâm vào viết văn và làm báo cho nhà trưừng và trở thành chủ nhiệm ấn hành..  Khi đựơc nhận vào trường luật bà phải từ bỏ chứ chủ nhiệm nhưng sau đó thấy chính là ngiệp viết văn mới là tiếng gọi của đời mình nên theo học ĐH Oxford ở Anh quốc.  Năm 23 tuổi bà đến New York City chật vật sinh kế với nghề bán vé máy bay và gặp lại bạn cũ là Capote hiện là văn sĩ nổi danh.  Bà làm bạn với nhà soạn nhạc và viết lời nhạc tên Michael Martin Brown và vợ của ông.

Năm 1956 ông bà Brown tặng bà một món quà Giáng Sinh ngoài sức tưởng tựơng  của bà là chu cấp cho bà một năm để bà chuyên viết văn.  Ông bà này cũng giới thiệu bà đến các nhà xúât bản và sau này họ giúp bà  xuất bản quyển To Kill a Mocking Bird.  Giờ xin được đề cập về quyển sách có tựa đề: “To Kill a Mocking Bird.”

Theo tự điển Webster’s New Wolrd Dictionary  thì mocking bird là một loại chim thường thấy ở Mỹ và nổi tiếng   là hót hay và có khả năng nhạy theo tiếng kêu của các con chim khác.  Có điều làm ta thắc mắc khi đọc tựa đề của truyện là : tại sao lại “giết con chim mocking bird, một loài chim vô hại và dễ mến  như vậy? Câu hỏi đó sẽ được giải đáp khi ta đi sâu vào câu truyện và hiểu  thấu được ngụ ý trong chủ đề của tác giả:

... Nơi xảy ra câu chuyện là ở Maycomb, tb Alabama, một nơi đèo heo hút gío - cỡ miệt u minh Càmau của mình.  Không có ai tới ở mà cũng không có ai dời đi xứ khác, cứ bấy nhiêu gia đình sống hết thế hệ này qua thế hệ nọ. Gia đình trong truyện là gia đình họ Finches có đứa gái tên Scout, đứa anh là Jem và ông cha là Atticus, một luật sư. Cứ mỗi hè Scout và Jem kết bọn với thằng Dill Harris lại tò mò rủ nhau đến căn nhà ‘bị ma ám’ có tên là Radley Place trong vùng, nơi có người đàn ông dị thường tên Boo Radley ở.  Khi mùa thu tới, mỗi lần Dill và Scout đi học ngang căn nhà ma, Scout thường sợ hải chạy u, vắt giò lên cần cổ.  Môt hôm, Scout chú ý thấy cái gì là lạ: một miếng kẹo cao su dán dính vào lổ trên một thân cây.   Nó noí lại với Jem  và cũng tìm thấy nơi đó hai tượng nhỏ khắc bằng xà bông hình của Scout và Jim.  Điều này làm tăng thêm sự sợ hải của bọn nó với Boo.

Khi mùa đông đến thì tai hoạ cũng đến.  Nhà của cô Maudie bị phát hoả cháy rụi.  Scout bị bạn hoc trêu chọc vì cha mình, ông Atticus,  nhận biện hộ cho một khách hàng người da đen tên Tom Robinson vì bị cáo buộc là hãm hiếp một người đàn bà da trắng.  Trong mùa hè rồi, chúng được biết thêm về sự kỳ thị đen trắng và lối sống của người da đen ra sao.  Ngày xử Tom Robinson, mấy đứa nó có lén xem thì rõ ràng là người đàn bà tên Mayella Ewell đó đã nói dối.  Tuy nhiên cuối cùng Tom bị kết tội và một số người da trắng đâm ra ghét cha nó và còn đe doạ ông nữa.

Một đêm tối trời, khi bọn nó đang trên đường trở sau buổi ăn lễ Halloween, có ai đó theo dõi bọn và tấn công mà không nhìn được mặt họ.  Jem bị gãy tay và bất tỉnh và có ai đó ẵm Jem về nhà trong khi Scout theo sau. Sau đó thì ông Ewell bị chết, Jem bị gãy tay và người ẵm Jem về nhà chính là Boo Radley.  Ông Atticus thì không nghỉ là con người quái lạ Boo này không phải là thủ phạm và định ra toà trình bày nhưng may là có một người bạn của ông can gián.   Câu chuyện chấm dứt với cái nìn  mới của Scout về con người láng diềng Boo nhân từ nhưng  có dáng vẻ quái lạ này như là một người bạn và người đã che chở cho mình.

Đi sâu vào truyện, người đọc nhận thấy ở phân nữa phần đầu của Harper Lee kết cấu một hình ảnh thân aí, hiền dịu của tuổi trưởng thành một thế giới đã bị xoá mất đi ở một thị trấn nhỏ ở Alabama.  Rồi bà làm mất đi cái hình ảnh dịu hiền của thị trấn bé nhỏ đó trong phần hai của cuốn truyện.  Bà tháo dỡ cái bề mặt dễ mến đó để làm lộ ra mặt trái đầy sự giả dối, mục rữa với đầy thành kiến và sự ngu tối.  Nhưng có điều là trong truyện, không có ai là hoàn toàn xấu hay hoàn tòan tốt.  Mỗi nhân vật mang ‘tính chất người’  với cái khuyết điểm và cái yếu đuối của nó. Tác gỉa còn xếp Atticus, một biểu tượng của đạo đức vào một tiêu biểu cho sự yếu đuối với hình ảnh của một người có tuổi, vợ chết thay vì là một thanh niên khỏe mạnh và sinh động. Đó là cách thế nào mà  những nhân vật có tính khiếm khuyết này ảnh hưởng đến và bị ảnh hưởng bởi những chủ đề chính cấu thành xã hội của họ sống.

Ba chủ đề trong tryện là: sự giáo dục, lòng can đảm và thành kiến.  Đọc giả thấy đưực tíng quan trọng của sự giáo dục đối với ông Atticus và con của ông trong chương đầu khi Jem nói cho Dill biết rằng Scout học đọc từ hồi com là bé con.   Ông Atticus đọc báo và tạp chí cho các con nghe như là một người lớn hiểu được những vấn đề ở trình độ này.  Khi Scout tới tuổi đến trường thì cô bé đã biết đọc rành vượt xa các bạn cùng lớp là làm cho cô giáo thấy khó khăn trong việc dạy Scout.

Chẳng bao  lâu ta thấy rõ ra là tại sao Atticus xem sự giáo dục rất là quan trọng.  Trong lời biện luận kết thúc tại toà, ông nói trắng ra sự ngu tối của những con người dốt nát về trí tuệ và cảm tính là : “  Những nhân chứng đây đã cho quý vị thấy chính về  họ với một sự tin tưởng không có giá trị trong lời nói là sự làm chứng của họ là không thể nào nghi ngờ được và lại tin là quý vị sẽ nghe theo gỉa thuyết của họ về thành kiến xấu là tất cà người da đen đều nói dối, là tất cả người da đen trong bản chất là những kẻ vô đạo đức, rằng tất cả người đàn ông da đen là một đe dọa cho đàn bà da trắng, một giả dụ chỉ phù hợp với tầm cở trí tuệ của họ thôi.”  Gíao dục là chìa khóa để làm ta biến sự u tối đưa đến những thành kiến như vậy.  Jem bắt đầu hiểu bài học này cho đến cuối quyển truyện khi nó tự hỏi là giá trị và nền tảng của gia đình có nên đặt vào sự giáo dục hơn là màu da hay không.

Jen cũng học được bài học thật hay từ cha mình về lòng can đảm và sự hèn nhát.  Ngay đầu truyện, ta nhận ra la  ông Atticus không đồng ý việc dùng vũ khí.  Ông tin là súng không làm cho con người trở nên gan dạ và sự mê súng ống ở trẻ con là điều không có căn cứ vững.  Để chứng tỏ điều này ông cho Jen đến đọc sách  cho bà Dubose, một người luôn cố gắng cai nghiện  trước khi chết vì bịnh ghiền đó.   Ông múôn chứng tỏ cho con mình sự can đảm thực sự nằm ở đâu: “Khi ta biết ta sẽ thất bại trước khi ta bắt đầu một điều gì mà ta vẫn làm và làm điều đó cho tới cùng.” Ông cũng tự chứng tỏ tín điều của mình về lòng can đảm khi không chịu mang vũ khí để bảo vệ cho người da đen bị kết tội là Tom Robinson trước đám nông dân giận dữ và sự đe doạ bằng vũ khí của Bob Ewell.  Lòng can đảm không phải là ở súng ống mà là ở hành động can đảm của Atticus khi nhận bào chữa cho bị can da đen mặc dù biết rằng dân địa phương sẽ chống lại ông và mấy đứa con ông.  Ông đã cho các con mình thấy thế nào là sự can đảm đúng nghĩa.

Chủ đề quan trọng nhứt trong truyện vẫn là ý niệm về thànhh kíến ở mọi hìnhh thức.  Rõ ràng là trong vụ bị can da đen Tom Morison, cac nhân vật trong tuyện của bà Lee thẳng mặt đối đầu với thành kiến về chủng tộc.  Người đọc thấy những tiếng gọi khinh bỉ dành cho người da đen như:  “mọi đen”, “mấy thằng đó” dùng trong suốt cuốn truyện.  Trong xã hội của Maycomb, người da đen nằm  tận cuối bậc thang trong một cộng đồng da trắng có thành kiến cứng ngắt về giai cấp.  Sự kiện Atticus nhận ra là ông không có cơ hội thắng trong cuộc biện hộ cho Tom vì anh ta là da đen là một dấu chỉ rõ rệt cho sự kỳ thị lâu đời ở nơi nầy.  Trong khi dì Alexandra trong gia đình Finch không chịu giao tiếp với người da đen và cả với người da trắng vì họ không ở cùng gia xã hội tầng với mình thì Atticus thúc đẩy con mình hãy thông cảm với người khác và hãy đặt mình vào hoàn cảnh của họ trước khi phán xét hay chỉ trích.

Scout phải chịu đựng rất nhiều với những thành kiến về phái tính và màu da của xã hội miền nam.  Bà Lee đã cho thấy thể hiện đó qua một vài nhân vật nữ trong truyện của bà.

Sau khi đọc xong, đọc giả  nhận ra những chủ đề trong truyện nằm ở:

 Dân ở Maycomb biểu lộ nhiều hình thức của thành kiến, kể cả phân biệt chủng tộc và giai cấp cùng về giới tính.  Tác giả dùng sự tiêu cực các  của nhân vật trong trọng như là một sự kiện đối trọng cho thái độ cấp tiến của nhân vật chính.

 Chủ đề về tội lỗi, sự phạm tôi và sư vô tội được thể hiện qua suốt cuộc xử án ngưừi da đen tên Tom Robinson, qua sự cô lập của con người quái lạ nhưng tính bản thiện tên Boo Radley .  Cả hai là biều tượng cho con chim mocking bird, con chim hiền lành chỉ đem tiếng hót làm đẹp cho đời. Hai con chim mocking birds bị giết trong truyện đó chính là Tom Robinson và Boo Radley vậy.

 Sự can đảm biểu lộ qua  nhân vật Atticus, người giữ vững lập trường và nguyên tắc của mình trước sư chống đối mang tính cách áp đảo cuả đa số và qua nhân vật là bà Dubose, đã can đảm vật lộn cho đến cùng với bịnh ghiền của mình.

* Trong cuộc bình chọn cuả hệ thống truyền hình PBS – đài KCTS 9, WA , ngày 24  tháng Mười , 1980, Truyện To Kill a Mocking Bird được đọc giả mọi nơi chọn trong số 100  tác phảm văn học nổi tiếng là quyển truyện hay nhứt.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
Thưở sinh thời – khi vui miệng – có lần soạn giả Nguyễn Phương đã kể lại lúc đưa đám cô Năm Phỉ, và chuyện ông Chín Trích đập vỡ cây đàn: “Ngày cô Năm Phỉ mất, người đến viếng tang nghe nhạc sĩ Chín Trích đàn ròng rã mấy ngày liên tiếp bên quan tài… Ông vừa đờn vừa khóc. Đến lúc động quan, trước khi đạo tỳ đến làm lễ di quan, nhạc sĩ Chín Trích đến lậy lần chót, ông khóc lớn:’ Cô Năm đã mất rồi, từ nay Chín Trích sẽ không còn đờn cho ai ca nữa…’ Nói xong ông đập vỡ cây đờn trước quan tài người quá cố. “Việc xảy quá đột ngột và trong hoàn cảnh bi thương của kẻ còn đang khóc thương người mất, mọi người im lặng chia sẻ nỗi đau của gia đình người quá cố và của nhạc sĩ Chín Trích. Khi hạ huyệt thì người nhà của cô Năm Phỉ chôn luôn cây đàn gãy của nhạc sĩ Chín Trích xuống mộ phần của cô Năm Phỉ.” (Thời Báo USA, số 321, 18/02/2011, trang 67)
Đai sứ Mỹ, Daniel Krintenbrink, phát biểu chiều ngày 2/7 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 25 năm binh thường hóa quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ: “Washington sẽ triển khai các hoạt động ngoại giao, hàng hải, và quân sự để bảo đảm hòa bình, ổn định Biển Đông”. Đại Sứ Kritenbrink cho hay, Mỹ sẽ triển khai các hoạt động theo 3 hướng: 1- Tăng hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, trong đó có ASEAN. 2- Hỗ trợ các nước tăng cường hàng hải, để bảo vệ lợi ích của mình. 3- Phát triển năng lực quân sự Mỹ, trong đó có các hoạt động bảo vệ hàng hải.
Theo các hãng thông tấn và truyền hình lớn của Hoa Kỳ, vào ngày 27/6/2020, Đảng Dân Chủ Quận Hạt Orange đã thông qua nghị quyết khẩn cấp yêu cầu Ban Giám Sát Quận Hạt đổi tên Phi Trường John Wayne (tài tử đóng phim cao-bồi Miền Tây) vì ông này theo chủ nghĩa Da Trắng Là Thượng Đẳng và những tuyên bố mù quáng (bigot). Sự kiện gây ngạc nhiên cho không ít người. Bởi vì đối với các kịch sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ, văn-thi-sĩ, họa sĩ, nhất là các tài tử điện ảnh…họ đều có cuộc sống cởi mở, đôi khi phóng túng, buông thả và ít liên hệ tới chính trị. Và nếu có bộc lộ khuynh hướng chính trị thì thường là cấp tiến (Liberal). Vậy tại sao John Wayne lại “dính” vào một vụ tai tiếng như thế này?
Hơn 10 năm trước, chính xác là vào hôm 28 tháng 6 năm 2009, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tâm sự (đôi điều) nghe hơi buồn bã: “Khi tiếp xúc với những người nông dân, tôi thường xuyên hỏi về tổng thu nhập mỗi tháng của một khẩu trong một gia đình họ là bao nhiêu. Dù rằng tôi biết họ đang sống một cuộc sống vô cùng vất vả nhưng tôi vẫn kinh ngạc khi nghe một con số cụ thể: ‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng.’ Bạn có choáng váng khi mỗi tháng, một người trong mỗi gia đình nông dân chỉ có 40.000 đồng để chi tiêu tất cả những gì họ cần không?
“Lợi ích nhóm”, hay “nhóm lợi ích” là những tổ chức cán bộ, đảng viên có chức, có quyền trong đảng Cộng sản Việt Nam đã chia bè, kết phái để cướp cơm dân và bảo vệ độc quyền cai trị cho đảng. Chúng sinh ra và lớn lên từ Thôn, rồi leo lên Xã trước khi ngoai qua Huyện, ngóc đầu lên Tỉnh để ngênh ngang bước vào Trung ương. Lộ trình quan lộ của “lợi ích nhóm” công khai từ dưới lên trên, từ trung ương xuống cơ sở và từ nhà nước vào doanh nhân, xí nghiệp. Khối Doanh nghiệp nhà nước là ổ tham nhũng phá hoại đất nước và phản bội sức lao động của dân lớn nhất nhưng không bị trừng phạt mà còn được bảo vệ bởi các “Nhóm lợi ích” trong cơ quan đảng và bộ ngành nhà nước.
Không chỉ thường xuyên xua quân đi canh cửa, an ninh Thanh Hóa còn liên tục gửi giấy mời, giấy triệu tập như là một thủ trấn áp tinh thần bà Nguyễn Thị Lành - vợ của Mục sư, TNLT Nguyễn Trung Tôn. Chồng bị bỏ tù, một mình bà Nguyễn Thị Lành phải vất vả gánh vác gia đình. Những ngày qua càng thêm vất vả bởi chăm mẹ chồng lớn tuổi mắc bệnh phải nhập viện, và con bị tật nguyền. Nhưng bà Lành vẫn liên tục bị an ninh tỉnh Thanh Hóa sách nhiễu, đe dọa…
Những người Mỹ gốc Việt bênh hay chống ông là điều bình thường, vì những quyết định cũng như cách hành xử của ông sẽ ảnh hưởng lên đời sống của họ và tương lai con cháu họ, và ngược lại, là công dân HK, họ có trong tay lá phiếu để ảnh hưởng khiến ông Trump có được tiếp tục làm tổng thống nữa không. Do đó, lưu tâm và tham dự vào những đánh giá đúng sai, khen chê, tâng bốc, hay moi móc thói hư tật xấu của người đang ứng cử điều khiển vận mạng quốc gia của họ thêm 4 năm nữa (và sẽ để lại những hậu quả lâu hơn) là hiện tượng bình thường .
Tôi thì trộm nghĩ hơi khác FB Đoan Trang chút xíu: Việt Nam có hàng ngàn Tiên Lãng, Đồng Tâm, Dương Nội. Những thôn ổ này luôn là nơi sản sinh ra những nông dân (“vài ngàn năm đứng trên đất nghèo”) Lê Đình Kình, Đoàn Văn Vươn, Đoàn Văn Qúy, Cấn Thị Thêu, Nguyễn Thị Tâm, Nguyễn Thùy Dương, Trịnh Bá Khiêm, Trịnh Bá Phương, Trịnh Bá Tư ... Hàng hàng/lớp lớp, họ sẵn sàng nối tiếp tiền nhân – không bao giờ dứt – để gìn giữ và bảo vệ quê hương. Quyết định đối đầu với sức mạnh của cả một dân tộc là một lỗi lầm chí tử của những kẻ đang nắm giữ quyền bính hiện nay.
Người Pháp gặp nhau, bắt tay, hoặc ôm hun ở má, tay vừa vỗ lưng vài cái nếu thân mật lắm, buông ra, nhìn nhau và hỏi «Mạnh giỏi thế nào?». Người Pháp mang tâm lý sợ sệt, nhứt là sợ chết sau nhiều trận đại dịch, từ dịch Tây-ban-nha giết chết gần phân nửa dân số âu châu. Người Tàu, gặp nhau, chào và hỏi ngay «Ăn cơm chưa?». Ăn cơm rồi là hôm đó sống hạnh phúc vì phần đông người Tàu đói triền miên. Trốn nạn đói, chạy qua Việt nam tỵ nạn, vẫn còn mang nỗi ám ảnh nạn đói. Còn người Việt nam xứ Nam kỳ chào nhau và hỏi thăm «Mần ăn ra sao?». Gốc nghèo khó ở ngoài Bắc, ngoài Trung, đơn thân độc mã, vào Nam sanh sống giữa cảnh trời nước mênh mông, đồng hoang lau sậy, thoát cái nghèo là niềm mong ước từ lúc rời người làng, kẻ nước.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.
Hôm thứ Năm (02/07/2020), Venezuela đã rút lại quyết định trục xuất đại sứ EU, nhưng yêu cầu khối có hành động thể hiện quan điểm khách quan hơn với quốc gia Nam Mỹ.
Để giải quyết những thách thức an ninh đối với đất nước, chính phủ Úc sẽ chi 186 tỷ USD cho quân đội trong 10 năm tới và sẽ mua tên lửa tầm xa để tăng cường phòng thủ.
Ngày 21/06/2020, hiện tượng Nhật thực hình khuyên diễn ra trên một số nơi tại Châu Á
Các công dân từ 15 quốc gia sẽ được phép vào Liên minh Châu Âu (EU) bắt đầu từ ngày thứ Tư (01/07/2020), nhưng trong danh sách không có tên nước Mỹ.