Hôm nay,  

P.T. Barnum, Bầu Show Lớn Nhất Của Mỹ quốc

15/01/201900:00:00(Xem: 3708)
Thành Lacey

ST  - Nguồn: Irving Wallace

P.T. Barnun, Phineas Taylor Barnum (1 810- 1891) là một bầu show Mỹ đã dùng những màn  trình diễn giật gân, làm naó động dư luận để phổ biến những hình thức giải trí ở những nơi như tại thư viện công, buổi đại hòa nhạc, và biểu diễn xiệc xiếc trong căn lều tới ba gian rộng.  Cùng hợp tác với James A. Bailey, ông biến ngành xiệc xủa Mỹ thành ra một hình thức trình diễn phổ thông và vĩ đại  với tên gọi là  Lối Trình diễn lớn Nhất trên Trái đất.

Khi Barnum mười lăm tuổi , cha chết, ông phải gánh phần nuôi gần hết gia đình cho mẹ và năm anh chị em mình. Sa khi làm nhiếu việc, ông trở thành nhà xuát bản cho một tờ tuần baó ở Connecticut và bị bắt giữ ba lần về tội vu khống và được mọi người biết tiếng từ đó.

Năm  19 tuổi, ông cưới một cô 21 tuổi và họ có bốn đứa con gái.  Năm 1834, họ dời sang New York City nơi mà , một năm sau, ông chọn lấy cho mình  nghề trình diễn sau khi thành công khi đưa ra sân khấu một người đàn bà da đen khô cằn, nhăn nhúm mà ông quảng cáo là 161 tuổi, từng là bà vú cho Đại  Tướng George Washington.  Sau khi bà này chết, người ta biết ra đây chỉ là một trò bịp.

Để tìm cho mình một vai trò hợp pháp, Barnum thắng cuộc đấu thầu và mua được Viện bảo tàng American Museum tai New York City, toà nhà cẩm thạch năm tầng chứa đầy thú nhồi bông, hình nhân bằng sáp, và các loại triển lãm khác Là chủ nhân mới, ông nhanh chóng biến viện bảo tàng thành một nơi lễ hội với những trò biểu diễn kỳ lạ, các màn biểu diễn lộng lẫy, các cuộc thi sắc đẹp và những trò giải trí ‘giật gân’ khác.  Ông muốn đem lại cho quần chúng sự thỏa mãn với những giờ phút và các màn trình diễn đầy hào hứng.  Barnum đi săn lùng khắp thế giới để tìm những con người hay thú vật  lạ kỳ, sống hay đã chết, thật hay giả.  Bằng cách trình diễn khó ai tưởng tượng nổi, với lối quảng cáo được lập đi lập lại và được phóng đại trước công chúng, Barnum gây được sự chú ý quốc tế và tạo cho sự trình diễn kỳ diệu của mình trở nên một sư kiện lịch sử.  Trong khỏan từ năm  1842 và 1868, toà American Museum bị cháy rụi hai lần.

Những màn trình diễn sặc sở của Barnum đã thu hút 82  triệu khách vào xem, trong số đó có nhà tâm lý học William James, văn sĩ Anh Charles Dickens, vua xứ Wales là Edward VII.  

Lần trình diễn thành công đầu tiên của Barnum tại bảo tàng viện là màn của Ngư nữ Feegee với đầu người trên một thân mình cá và dĩ nhiên là giả tạo.  Trong những màn kỳ lạ thực sự là  màn show của hai anh em xứ Xiêm sinh đôi dính vào nhau.  Tuy nhiên, màn của một người tên Charles Statton, chỉ có mấy tấc, đựơc tìm ra bởi Barnum là màn trình diễn thu được  tiền nhiều nhứt của ông ta.  Nhờ vào sự quảng cáo phóng đại  về ‘Người tý hon bằn ngón tay cái’ này mà ông bán được 20 triệu vé.  Sau khi được diện kiến TT Abraham Linclon, Barnum đem người tý hon Stratton này đi ‘tua’ khắp thế giới và có lần được diện kiến cả với Nữ hoàng Victoria của Anh.


Với nhiệt tâm thấy đổi hình ảnh của mình từ một bầu show của những trò quái dị sang việc tung ra những màn thu hút đầy tính chất nghệ thuật, ông liều lỉnh bỏ hết tiền của ra mướn cô ca sĩ có giọng cao soprano tên Jenny Lind từ Thuỵ sĩ, ngừời ca sĩ  mà ông chưa hề nghe hay nói đến và ở Mỹ không ai biết đến cô ca sĩ này cả.  Đặt tên cho cô Lind này là “ Chim Hoạ mi Thụy sĩ ”, ông tạo ra một chiến dịch rầm rộ quảng cáo chưa từng thấy đến công chúng.  Đêm mở đầu trình diễn của cô sa sĩ này  ở New York City có số khá giả đông 5.000  người.  Chín tháng trình diễn ca nhạc qua khắp nước Mỹ đem lại cho ông một số tiền to lớn.

Trong thời cực thịnh, bản thân của Barnum được công chúng biết đến như tên gánh xiệc của mình. Một con người cao hơn hai thước, đầu hói phân nữa trước, mắt xanh lơ, mũi hình củ tỏi, bụng phệ to tròn, ông đặt tên cho chính mình là “ Ông Hoàng của những sự Phi lý.”  Ông sống trong ngôi biệt thư ba từng, rộng mười bảy mẩu ở Bridgeport, Connecticut và từng tiếp đón các nhân vật nổi tiếng như Mark Twain, Horace Greeley và Mathew Arnold. Nghề ưa chuộng củôn là trong lảnh vực chính trị và viết văn.  Sau hai nhiệm kỳ phục vụ trong hành pháp của tb Conn., ông được bầu làm thị trưởng và đã tranh đấu chống lại nạn mại dâm và sự kỳ thị của công đoàn đối với người da đen.  Năm 1855, ông cho ấn hành tập tự thuật đời mình và thẳng thắn nhận những trò biểu diễn lừa bịp mình đã làm  và cho là sách đã bán được tổng cộng một triệu cuốn.

Cuộc đời gia đình của Barnum  không đựơc hoàn tòan hạnh phúc.  Một đứa con gái bị chết hồi nhỏ, một cô khác bị loại ra khỏi di chúc vì tội ngoại tình.  Thất vọng vì mình không có con trai, Brnum để lại một di tặng kếch xù cho đưá cháu nội trai với điều kiện là đưá này mang họ của ông.  Sau 44  năm sống với nhau, bà Barnum chết năm 1873.  Năm sau, Barnum lúc đó đã 64, cưới một cô vợ hai chỉ mới 24 tuổi, con của một khán giả ngưởng mộ ông, người Anh.

Dù danh tiếng của ông thường được biết dính liền với xiệc nhưng thật ra, ông không thực sự là bầu show cho đến khi quá sáu mươi.  Ông không đẻ ra ngành xiệc tân thời nhưng từ khi kết hợp vợi ông Bailey, hai người đã đem lại sự tirnh diễn huy hoàng tráng lệ làm thu hút khán giả Mỹ nhất... Tờ The Times của London nói lên lời tán tụng như sau:  “ Ông, Barnum,tạo ra một nghề biểu diễn với tầm cở vĩ đại....Ông sớm nhận ra được điểm cốt yếu của một tính cách dân chủ tân thời...Tên của ông đã là một truyền kỳ , mà truyến kỳ đó sẽ tiếp tục mãi.”

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Làm thế nào để ngăn chặn Trung Quốc tiến hành một cuộc xâm lược quân sự toàn diện nhằm chiếm Đài Loan bằng vũ lực? Sau đây là một số suy nghĩ cá nhân về vấn đề quan trọng này, tôi trình bày với tư cách là một học giả về Trung Quốc và không phải là đại diện chính thức của chính phủ Úc...
Tôi không thân thiết, và cũng chả quen biết chi nhiều với Trương Văn Dũng (TVD). Thản hoặc, mới có chút chuyện cần – cần phải trao đổi đôi ba câu ngăn ngắn – thế thôi. Tuy thế, tôi hoàn toàn không ngạc nhiên khi nghe ông bị “túm”, và bị kết án tù. Dù rất ngại làm mất lòng thiên hạ (và cũng rất sợ gạch đá tán loạn, từ khắp bốn phương) nhưng tôi vẫn phải khách quan mà nhìn nhận rằng ông Tô Lâm chưa hề bắt “lộn” một nhân vật bất đồng chính kiến nào (ráo trọi) nhất là trường hợp của TVD!
Khi bài này đến với độc giả thì Tổng Bí thư đảng CSVN, Nguyễn Phú Trọng đã vắng mặt gần một tháng mà không có lời giải thích nào của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Lần gần nhất công chúng Việt Nam nhìn thấy ông Trọng là khi ông tiếp Tổng thống Putin thăm Hà Nội ngày 20/06/2024. Sau đó ông đã vắng mặt tại các buổi họp quan trọng...
Không ai biết chắc khi nào một đế chế sẽ sụp đổ. Chẳng ai có thể xác định chính xác thời điểm Đế chế La Mã, Bồ Đào Nha, Ottoman hay Anh kết thúc. Trong bài thơ "Waiting for the Barbarians", nhà thơ Hy lạp Constantine P. Cavafy nhiều lần khẳng định rằng những kẻ man rợ sẽ đến hôm nay. Người ta chờ đợi, như thể đây là chuyện thường nhật như việc một công ty sẽ phá sản, hay một buổi lễ ra trường vậy. Nhưng một đế chế thì sao? Liệu vào thời của mình, nhà thơ Hy Lạp Cavafy có thuộc về một đế chế nào đáng để gọi là đế chế không?
Tôi hoàn toàn (và tuyệt đối) không có năng khiếu hay tham vọng gì ráo trong lãnh vực thơ văn/thi phú. Suốt đời chỉ ước mong sao có sách báo để đọc, để thưởng thức những lời hay ý đẹp của giới văn nhân thi sỹ, là vui thích lắm rồi. Sở thích, cùng niềm vui, tuy giản dị thế thôi nhưng đôi lúc tôi vẫn bị lôi thôi vì những câu cú (vô cùng) tối nghĩa:
Tệ nạn “dưới đẩy lên, trên đùn xuống” và “vô trách nhiệm” không mới trong cán bộ, đảng viên CSVN, nhưng số người “sáng vác ô đi tối vác về” vẫn khơi khơi trong hệ thống cầm quyền mới là điều lạ. Tổng Bí thư đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng từng nói:“Ai không làm thì đứng sang một bên cho người khác làm”, nhưng không ai muốn về vườn vì chứng bệnh nan y “tham quyền cố vị” đã có trong máu thịt Đảng...
Đảng CSVN đang bối rối về câu hỏi: Tại sao phải kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Cộng sản Hồ Chí Minh để xây dựng đất nước? Lý do đơn giản, vì đảng sợ “dân chủ”, nhát “tự do” và lo phải đối phó với tình trạng “tự diễn biến, tự chuyển hóa” trong nội bộ đảng, đe dọa sự sống còn của chế độ...
BBC ái ngại loan tin: “Hôm 8/6, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã phát một video (‘Thông tin xuyên tạc ẩn tu của ông Thích Minh Tuệ’) có độ dài 3 phút 40 giây … Sau khi phóng sự được đăng tải trên các trang báo, cũng như các trang mạng xã hội, có không ít người nghi ngờ về độ chân thực của video”.
Hội nghị thượng đỉnh về hoà bình cho Ukraine tại Bürgenstock, Thụy Sĩ vào ngày 15 và 16 tháng 6 năm 2024 được coi là một thành công khiêm nhường cho Ukraine. 80 nước đã lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ cho chính nghĩa đấu tranh của Ukraine, nhưng tiếp tục phát huy thành quả này sẽ là không chắc chắn.
Cảnh người Mỹ tranh cãi và dọa dẫm kiện tụng liên quan đến “Thập giới” lại làm tôi nghĩ đến “Thập cửu giới” – tức “Mười chín điều đảng viên không được làm” trên đất Việt. Trên phương diện sử học thì “Thập giới”, hay “Mười điều răn”, chính là bộ luật hình sự đầu tiên của nhân loại. Theo Cựu ước thì bộ luật này được Thượng Đế ban cho Nhà tiên tri Moses trên đỉnh núi Sinai để thiết lập trật tự cho cộng đồng Do Thái. Cũng trên phương diện sử học thì Cựu ước chính là một “đại tự sự” – một “câu chuyện lớn” tương tự câu chuyện về Bốn ngàn năm văn hiến hay con Rồng cháu Tiên của chúng ta v.v.. – với ý hướng tạo một bản sắc chung để kết hợp các bộ lạc Do Thái lại với nhau.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.