Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

P.T. Barnum, Bầu Show Lớn Nhất Của Mỹ quốc

15/01/201900:00:00(Xem: 1264)
Thành Lacey

ST  - Nguồn: Irving Wallace

P.T. Barnun, Phineas Taylor Barnum (1 810- 1891) là một bầu show Mỹ đã dùng những màn  trình diễn giật gân, làm naó động dư luận để phổ biến những hình thức giải trí ở những nơi như tại thư viện công, buổi đại hòa nhạc, và biểu diễn xiệc xiếc trong căn lều tới ba gian rộng.  Cùng hợp tác với James A. Bailey, ông biến ngành xiệc xủa Mỹ thành ra một hình thức trình diễn phổ thông và vĩ đại  với tên gọi là  Lối Trình diễn lớn Nhất trên Trái đất.

Khi Barnum mười lăm tuổi , cha chết, ông phải gánh phần nuôi gần hết gia đình cho mẹ và năm anh chị em mình. Sa khi làm nhiếu việc, ông trở thành nhà xuát bản cho một tờ tuần baó ở Connecticut và bị bắt giữ ba lần về tội vu khống và được mọi người biết tiếng từ đó.

Năm  19 tuổi, ông cưới một cô 21 tuổi và họ có bốn đứa con gái.  Năm 1834, họ dời sang New York City nơi mà , một năm sau, ông chọn lấy cho mình  nghề trình diễn sau khi thành công khi đưa ra sân khấu một người đàn bà da đen khô cằn, nhăn nhúm mà ông quảng cáo là 161 tuổi, từng là bà vú cho Đại  Tướng George Washington.  Sau khi bà này chết, người ta biết ra đây chỉ là một trò bịp.

Để tìm cho mình một vai trò hợp pháp, Barnum thắng cuộc đấu thầu và mua được Viện bảo tàng American Museum tai New York City, toà nhà cẩm thạch năm tầng chứa đầy thú nhồi bông, hình nhân bằng sáp, và các loại triển lãm khác Là chủ nhân mới, ông nhanh chóng biến viện bảo tàng thành một nơi lễ hội với những trò biểu diễn kỳ lạ, các màn biểu diễn lộng lẫy, các cuộc thi sắc đẹp và những trò giải trí ‘giật gân’ khác.  Ông muốn đem lại cho quần chúng sự thỏa mãn với những giờ phút và các màn trình diễn đầy hào hứng.  Barnum đi săn lùng khắp thế giới để tìm những con người hay thú vật  lạ kỳ, sống hay đã chết, thật hay giả.  Bằng cách trình diễn khó ai tưởng tượng nổi, với lối quảng cáo được lập đi lập lại và được phóng đại trước công chúng, Barnum gây được sự chú ý quốc tế và tạo cho sự trình diễn kỳ diệu của mình trở nên một sư kiện lịch sử.  Trong khỏan từ năm  1842 và 1868, toà American Museum bị cháy rụi hai lần.

Những màn trình diễn sặc sở của Barnum đã thu hút 82  triệu khách vào xem, trong số đó có nhà tâm lý học William James, văn sĩ Anh Charles Dickens, vua xứ Wales là Edward VII.  

Lần trình diễn thành công đầu tiên của Barnum tại bảo tàng viện là màn của Ngư nữ Feegee với đầu người trên một thân mình cá và dĩ nhiên là giả tạo.  Trong những màn kỳ lạ thực sự là  màn show của hai anh em xứ Xiêm sinh đôi dính vào nhau.  Tuy nhiên, màn của một người tên Charles Statton, chỉ có mấy tấc, đựơc tìm ra bởi Barnum là màn trình diễn thu được  tiền nhiều nhứt của ông ta.  Nhờ vào sự quảng cáo phóng đại  về ‘Người tý hon bằn ngón tay cái’ này mà ông bán được 20 triệu vé.  Sau khi được diện kiến TT Abraham Linclon, Barnum đem người tý hon Stratton này đi ‘tua’ khắp thế giới và có lần được diện kiến cả với Nữ hoàng Victoria của Anh.

Với nhiệt tâm thấy đổi hình ảnh của mình từ một bầu show của những trò quái dị sang việc tung ra những màn thu hút đầy tính chất nghệ thuật, ông liều lỉnh bỏ hết tiền của ra mướn cô ca sĩ có giọng cao soprano tên Jenny Lind từ Thuỵ sĩ, ngừời ca sĩ  mà ông chưa hề nghe hay nói đến và ở Mỹ không ai biết đến cô ca sĩ này cả.  Đặt tên cho cô Lind này là “ Chim Hoạ mi Thụy sĩ ”, ông tạo ra một chiến dịch rầm rộ quảng cáo chưa từng thấy đến công chúng.  Đêm mở đầu trình diễn của cô sa sĩ này  ở New York City có số khá giả đông 5.000  người.  Chín tháng trình diễn ca nhạc qua khắp nước Mỹ đem lại cho ông một số tiền to lớn.

Trong thời cực thịnh, bản thân của Barnum được công chúng biết đến như tên gánh xiệc của mình. Một con người cao hơn hai thước, đầu hói phân nữa trước, mắt xanh lơ, mũi hình củ tỏi, bụng phệ to tròn, ông đặt tên cho chính mình là “ Ông Hoàng của những sự Phi lý.”  Ông sống trong ngôi biệt thư ba từng, rộng mười bảy mẩu ở Bridgeport, Connecticut và từng tiếp đón các nhân vật nổi tiếng như Mark Twain, Horace Greeley và Mathew Arnold. Nghề ưa chuộng củôn là trong lảnh vực chính trị và viết văn.  Sau hai nhiệm kỳ phục vụ trong hành pháp của tb Conn., ông được bầu làm thị trưởng và đã tranh đấu chống lại nạn mại dâm và sự kỳ thị của công đoàn đối với người da đen.  Năm 1855, ông cho ấn hành tập tự thuật đời mình và thẳng thắn nhận những trò biểu diễn lừa bịp mình đã làm  và cho là sách đã bán được tổng cộng một triệu cuốn.

Cuộc đời gia đình của Barnum  không đựơc hoàn tòan hạnh phúc.  Một đứa con gái bị chết hồi nhỏ, một cô khác bị loại ra khỏi di chúc vì tội ngoại tình.  Thất vọng vì mình không có con trai, Brnum để lại một di tặng kếch xù cho đưá cháu nội trai với điều kiện là đưá này mang họ của ông.  Sau 44  năm sống với nhau, bà Barnum chết năm 1873.  Năm sau, Barnum lúc đó đã 64, cưới một cô vợ hai chỉ mới 24 tuổi, con của một khán giả ngưởng mộ ông, người Anh.

Dù danh tiếng của ông thường được biết dính liền với xiệc nhưng thật ra, ông không thực sự là bầu show cho đến khi quá sáu mươi.  Ông không đẻ ra ngành xiệc tân thời nhưng từ khi kết hợp vợi ông Bailey, hai người đã đem lại sự tirnh diễn huy hoàng tráng lệ làm thu hút khán giả Mỹ nhất... Tờ The Times của London nói lên lời tán tụng như sau:  “ Ông, Barnum,tạo ra một nghề biểu diễn với tầm cở vĩ đại....Ông sớm nhận ra được điểm cốt yếu của một tính cách dân chủ tân thời...Tên của ông đã là một truyền kỳ , mà truyến kỳ đó sẽ tiếp tục mãi.”

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi có dịp sống qua nhiều nơi và nhận thấy là không nơi đâu mà những từ ngữ “tổ quốc,” “quê hương,” “dân tộc” … được nhắc đến thường xuyên – như ở xứ sở của mình: tổ quốc trên hết, tổ quốc muôn năm, tổ quốc anh hùng, tổ quốc thiêng liêng, tổ quốc bất diệt, tổ quốc muôn đời, tổ quốc thân yêu, tổ quốc trong tim … “Quê hương” và “dân tộc” cũng thế, cũng: vùng dậy, quật khởi, anh dũng, kiên cường, bất khuất, thiêng liêng, hùng tráng, yêu dấu, mến thương …
Nhà xuất bản sách của Bolton, chắc sẽ nhận được khoản thu nhập lớn. Riêng Bolton, chưa chắc đã giữ được hai triệu đô la nhuận bút, nếu bị thua kiện vì đã không tôn trọng một số hạn chế trong quy định dành cho viên chức chính quyền viết sách sau khi rời chức vụ. Điều này đã có nhiều tiền lệ. Là một luật gia, chắc chắn Bolton phải biết. Quyết định làm một việc hệ trọng, có ảnh hưởng tới đại sự, mà không nắm chắc về kết quả tài chính, không phải là người hành động vì tiền. Hơn nữa, nếu hồi ký của Bolton có thể giúp nhiều người tỉnh ngộ, nhìn ra sự thật trước tình hình đất nước nhiễu nhương, thì cũng có thể coi việc làm của ông là thái độ can đảm, được thúc đẩy bởi lòng yêu nước. Không nên vội vàng lên án Bolton, khi ông từ chối ra làm chứng trước Hạ Viện, nếu không bị bắt buộc. Nếu có lệnh triệu tập, ông đã tuân theo. Không có lệnh, ông không ra, vì thừa biết, với thành phần nghị sĩ Cộng Hòa hiện tại, dù ra làm chứng, ông cũng chẳng thay đổi được gì. Dân Biểu Schiff nói: “John Bolton,
Thưở sinh thời – khi vui miệng – có lần soạn giả Nguyễn Phương đã kể lại lúc đưa đám cô Năm Phỉ, và chuyện ông Chín Trích đập vỡ cây đàn: “Ngày cô Năm Phỉ mất, người đến viếng tang nghe nhạc sĩ Chín Trích đàn ròng rã mấy ngày liên tiếp bên quan tài… Ông vừa đờn vừa khóc. Đến lúc động quan, trước khi đạo tỳ đến làm lễ di quan, nhạc sĩ Chín Trích đến lậy lần chót, ông khóc lớn:’ Cô Năm đã mất rồi, từ nay Chín Trích sẽ không còn đờn cho ai ca nữa…’ Nói xong ông đập vỡ cây đờn trước quan tài người quá cố. “Việc xảy quá đột ngột và trong hoàn cảnh bi thương của kẻ còn đang khóc thương người mất, mọi người im lặng chia sẻ nỗi đau của gia đình người quá cố và của nhạc sĩ Chín Trích. Khi hạ huyệt thì người nhà của cô Năm Phỉ chôn luôn cây đàn gãy của nhạc sĩ Chín Trích xuống mộ phần của cô Năm Phỉ.” (Thời Báo USA, số 321, 18/02/2011, trang 67)
Đai sứ Mỹ, Daniel Krintenbrink, phát biểu chiều ngày 2/7 tại Hà Nội, nhân kỷ niệm 25 năm binh thường hóa quan hệ ngoại giao Việt-Mỹ: “Washington sẽ triển khai các hoạt động ngoại giao, hàng hải, và quân sự để bảo đảm hòa bình, ổn định Biển Đông”. Đại Sứ Kritenbrink cho hay, Mỹ sẽ triển khai các hoạt động theo 3 hướng: 1- Tăng hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, trong đó có ASEAN. 2- Hỗ trợ các nước tăng cường hàng hải, để bảo vệ lợi ích của mình. 3- Phát triển năng lực quân sự Mỹ, trong đó có các hoạt động bảo vệ hàng hải.
Theo các hãng thông tấn và truyền hình lớn của Hoa Kỳ, vào ngày 27/6/2020, Đảng Dân Chủ Quận Hạt Orange đã thông qua nghị quyết khẩn cấp yêu cầu Ban Giám Sát Quận Hạt đổi tên Phi Trường John Wayne (tài tử đóng phim cao-bồi Miền Tây) vì ông này theo chủ nghĩa Da Trắng Là Thượng Đẳng và những tuyên bố mù quáng (bigot). Sự kiện gây ngạc nhiên cho không ít người. Bởi vì đối với các kịch sĩ, ca sĩ, nhạc sĩ, văn-thi-sĩ, họa sĩ, nhất là các tài tử điện ảnh…họ đều có cuộc sống cởi mở, đôi khi phóng túng, buông thả và ít liên hệ tới chính trị. Và nếu có bộc lộ khuynh hướng chính trị thì thường là cấp tiến (Liberal). Vậy tại sao John Wayne lại “dính” vào một vụ tai tiếng như thế này?
Hơn 10 năm trước, chính xác là vào hôm 28 tháng 6 năm 2009, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều có tâm sự (đôi điều) nghe hơi buồn bã: “Khi tiếp xúc với những người nông dân, tôi thường xuyên hỏi về tổng thu nhập mỗi tháng của một khẩu trong một gia đình họ là bao nhiêu. Dù rằng tôi biết họ đang sống một cuộc sống vô cùng vất vả nhưng tôi vẫn kinh ngạc khi nghe một con số cụ thể: ‘Tổng thu nhập một tháng trên một khẩu của chúng tôi là 40.000 đồng.’ Bạn có choáng váng khi mỗi tháng, một người trong mỗi gia đình nông dân chỉ có 40.000 đồng để chi tiêu tất cả những gì họ cần không?
“Lợi ích nhóm”, hay “nhóm lợi ích” là những tổ chức cán bộ, đảng viên có chức, có quyền trong đảng Cộng sản Việt Nam đã chia bè, kết phái để cướp cơm dân và bảo vệ độc quyền cai trị cho đảng. Chúng sinh ra và lớn lên từ Thôn, rồi leo lên Xã trước khi ngoai qua Huyện, ngóc đầu lên Tỉnh để ngênh ngang bước vào Trung ương. Lộ trình quan lộ của “lợi ích nhóm” công khai từ dưới lên trên, từ trung ương xuống cơ sở và từ nhà nước vào doanh nhân, xí nghiệp. Khối Doanh nghiệp nhà nước là ổ tham nhũng phá hoại đất nước và phản bội sức lao động của dân lớn nhất nhưng không bị trừng phạt mà còn được bảo vệ bởi các “Nhóm lợi ích” trong cơ quan đảng và bộ ngành nhà nước.
Không chỉ thường xuyên xua quân đi canh cửa, an ninh Thanh Hóa còn liên tục gửi giấy mời, giấy triệu tập như là một thủ trấn áp tinh thần bà Nguyễn Thị Lành - vợ của Mục sư, TNLT Nguyễn Trung Tôn. Chồng bị bỏ tù, một mình bà Nguyễn Thị Lành phải vất vả gánh vác gia đình. Những ngày qua càng thêm vất vả bởi chăm mẹ chồng lớn tuổi mắc bệnh phải nhập viện, và con bị tật nguyền. Nhưng bà Lành vẫn liên tục bị an ninh tỉnh Thanh Hóa sách nhiễu, đe dọa…
Những người Mỹ gốc Việt bênh hay chống ông là điều bình thường, vì những quyết định cũng như cách hành xử của ông sẽ ảnh hưởng lên đời sống của họ và tương lai con cháu họ, và ngược lại, là công dân HK, họ có trong tay lá phiếu để ảnh hưởng khiến ông Trump có được tiếp tục làm tổng thống nữa không. Do đó, lưu tâm và tham dự vào những đánh giá đúng sai, khen chê, tâng bốc, hay moi móc thói hư tật xấu của người đang ứng cử điều khiển vận mạng quốc gia của họ thêm 4 năm nữa (và sẽ để lại những hậu quả lâu hơn) là hiện tượng bình thường .
Tôi thì trộm nghĩ hơi khác FB Đoan Trang chút xíu: Việt Nam có hàng ngàn Tiên Lãng, Đồng Tâm, Dương Nội. Những thôn ổ này luôn là nơi sản sinh ra những nông dân (“vài ngàn năm đứng trên đất nghèo”) Lê Đình Kình, Đoàn Văn Vươn, Đoàn Văn Qúy, Cấn Thị Thêu, Nguyễn Thị Tâm, Nguyễn Thùy Dương, Trịnh Bá Khiêm, Trịnh Bá Phương, Trịnh Bá Tư ... Hàng hàng/lớp lớp, họ sẵn sàng nối tiếp tiền nhân – không bao giờ dứt – để gìn giữ và bảo vệ quê hương. Quyết định đối đầu với sức mạnh của cả một dân tộc là một lỗi lầm chí tử của những kẻ đang nắm giữ quyền bính hiện nay.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.
Hôm thứ Năm (02/07/2020), Venezuela đã rút lại quyết định trục xuất đại sứ EU, nhưng yêu cầu khối có hành động thể hiện quan điểm khách quan hơn với quốc gia Nam Mỹ.