Hôm nay,  
Việt Báo Online

Vượt Qua Mười Hai Xứ

12/01/201900:02:00(Xem: 887)
Vượt Qua Mười Hai Xứ

Vượt Qua Mười Hai Xứ

 

Nguyên Giác

  

Trước tiên, nên thấy rằng Phật giáo là pháp xuất thế gian, pháp để thoát khổ, pháp để xa lìa ba cõi -- không phải pháp thế gian chỉ thuần để thư giãn hay chữa bệnh, tuy rằng vẫn có vô lượng hiệu ứng phụ giúp người trần nhẹ gánh.
 

Nói thoát khổ như thế, nghĩa là thoát ra khỏi sinh tử luân hồi. Nghĩa là thoát ra khỏi những buộc ràng, những phiền trược của tất cả các kinh nghiệm của chúng ta luân hồi trong ba cõi – tức là sáu nội xứ (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý) và sáu ngoại xứ (cái được thấy, cái được nghe, cái được ngửi, cái được nếm, cái được chạm xúc và các được tư niệm).
 

Trong Kinh Sabba Sutta (Kinh Tất Cả -- SN 35.23), bản Việt dịch của Ngài Thích Minh Châu viết: “…này các Tỷ-kheo, thế nào là tất cả? Mắt và các sắc; tai và các tiếng; mũi và các hương; lưỡi và các vị; thân và các xúc; ý và các pháp. Như vậy, này các Tỷ-kheo, gọi là tất cả.” (1)
 

Một bài kệ của Ngài Bồ Đề Đạt Ma, khi tóm tắt tông chỉ Thiền Tông, đã nói tới mười hai xứ này (nơi đây, chúng ta trích bốn câu, thay vì đầy đủ là tám câu trong phần Nhị Chủng Nhập của sách Thiếu Thất Lục Môn):
 

Ngoại tức chư duyên,

Nội tâm vô đoan,

Tâm như tường bích,

Khả dĩ nhập đạo.
 

Có thể dịch là: Bên ngoài dứt bặt muôn duyên, bên trong không còn tư lường tăm hơi manh mối gì, tâm y hệt như tường vách, mới có thể vào đạo.

Bên ngoài là nói sáu ngoại xứ, bên trong là nói sáu nội xứ. Nếu lúc nào cũng thấy được tâm như thế, tất nhiên không cần tu gì nữa, làm gì cũng chỉ là thêm sương trên tuyết.
 

Đọc Tạng Pali, chúng ta sẽ thấy bốn câu thơ với mười sáu chữ trên là dịch rất sát nghĩa từ Kinh Trung Bộ MN-138 (Uddesavibhaṅga Sutta - Kinh Tổng thuyết và Biệt thuyết), bản Việt dịch của Ngài Thích Minh Châu là, trích:
 

Thế Tôn nói như sau: —Này các Tỷ-kheo, vị Tỷ-kheo cần phải quán sát một cách như thế nào để thức của vị ấy đối với ngoại trần không tán loạn, không tản rộng, tâm không trú trước nội trần, không bị chấp thủ quấy rối. Này các Tỷ-kheo, nếu thức đối với ngoại trần không tán loạn, không tản rộng, tâm không trú trước nội trần, không bị chấp thủ quấy rối, sẽ không có tập khởi, sanh khởi của khổ về sanh, già, chết trong tương lai.

Thế Tôn nói như vậy. Nói như vậy xong, Thiện Thệ từ chỗ ngồi đứng dậy rồi bước vào tinh xá.”(2)
 

Mấy chữ “tâm như tường vách” trong bản Việt dịch là “không bị chấp thủ quấy rối,” trong bản Anh dịch của Thanissaro Bhikkhu là “from lack of clinging/sustenance he would be unagitated…”
 

Nếu trực tiếp an tâm được như thế, là xong. Nhưng, giả sử, nếu còn vướng bận, còn thấy chút tăm hơi manh mối trong tâm, làm sao để tu tập?

Nơi đây, chúng ta nói về hai pháp: hoặc ly tham, hoặc nhận ra tự tánh Không của các pháp.
 

Thứ nhất, nói về pháp ly tham. Trong nhóm Kinh Tương Ưng, có 3 bản kinh có các đoạn cuối y hệt nhau về ly tham: Kinh SN 22.53, Kinh SN 22.54, Kinh SN 22.55.
 

Nơi đây, chúng ta trích đoạn cuối Kinh SN 22.55, bản Việt dịch của Ngài Thích Minh Châu:

Này Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo đoạn tận tham đối với thức giới, do tham được đoạn tận, sở duyên được cắt đứt, chỗ y chỉ của thức không hiện hữu.

Không có chỗ y chỉ như vậy thức không tăng trưởng, không có hành động, được giải thoát; do giải thoát nên được kiên trú; do kiên trú nên được tri túc; do tri túc nên không có ưu não; do không có ưu não nên tự mình cảm thấy tịch tịnh hoàn toàn. Vị ấy biết: “Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, những việc nên làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa”…” (3)
 

Nghĩa là, hễ ly tham được là bên ngoài cắt đứt sở duyên, bên trong thức không chỗ bám (không chỗ y chỉ) và như thế là kiên trú, tịch tịnh, và giải thoát.

Cũng nên ghi nhận thêm rằng, Kinh itivuttaka-1 trong Tiểu Bộ Kinh ghi lời Đức Phật rằng hễ ly tham là chắc chắn đắc quả A na hàm (Bất Lai, tức Thánh quả thứ ba). Học giả John D. Ireland trong tác phẩm “The Udana and the Itivuttaka” (Kinh Cảm Hứng Ngữ và Kinh Phật Thuyết Như Vậy) nơi phần chú thích ở trang  217 (ấn bản 2007), viết rằng ly tham ái (sensual lust) sẽ đắc quả Bất Lai, nhưng ly được tham hữu (greed for being) mới là A La Hán.

Về ly tham, cũng có thể dẫn ra Kinh Sn 4.1 (Kama Sutta: Kinh về tham dục) trong nhóm Kinh Nhật Tụng Sơ Thời (4) – nơi đây Đức Phật dạy: “...khi xa lìa tham dục, sẽ vượt qua trận lụt, hệt như ghe được tát nước và qua tới Bờ Bên Kia.”
 

Thứ hai, nói về pháp nhận ra tự tánh Không của các pháp. Cũng có nghĩa là nhận ra các pháp vốn thực là vô ngã.

Thí dụ như âm nhạc làm mê đắm lòng người, nhưng khi chẻ cây đàn ra làm trăm hay ngàn mảnh, cũng không ai tìm được âm thanh ở đâu. Nghĩa là, các pháp duyên vào nhau mới hiện ra trước mắt và bên tai chúng ta, nhưng thực tướng chính là rỗng rang vô tướng.
 

Kinh Tương Ưng SN 35.242 (Dutiyadārukkhandhopama Sutta  -- Kinh Đờn Tỳ Bà), bản Việt dịch của Ngài Thích Minh Châu viết, trích:

Ví như, này các Tỷ-kheo, một vị vua hay đại thần của vua từ trước chưa từng được nghe tiếng đàn tỳ bà, nay được nghe tiếng đàn tỳ bà, vị ấy nói: “Này Bạn, tiếng ấy là tiếng gì, khả ái như vậy, khả lạc như vậy, mê ly như vậy, say đắm như vậy, hấp dẫn như vậy?” Họ nói với vị ấy: “Thưa Tôn giả, đây là đàn tỳ bà, với tiếng khả ái như vậy, mê ly như vậy, khả lạc như vậy, say đắm như vậy, hấp dẫn như vậy”. Vị ấy nói như sau: “Hãy đi và đem đàn tỳ bà ấy về cho ta”. Họ đem đàn tỳ bà về cho vị ấy, và nói như sau: “Thưa Tôn giả, đàn tỳ bà này với tiếng khả ái như vậy, khả lạc như vậy, mê ly như vậy, say đắm như vậy, hấp dẫn như vậy”. Vị ấy bèn nói: “Thôi vừa rồi đối với ta về đàn tỳ bà này. Hãy đem tiếng lại cho ta”. Họ thưa với vị ấy: “Thưa Tôn giả, cái này được gọi là đàn tỳ bà, gồm có nhiều thành phần, gồm có số lớn thành phần. Nhờ nhiều thành phần này nên đàn phát âm. Như duyên cái bầu, duyên cái da, duyên cái cán, duyên cái đầu, duyên cái dây, duyên cái cung, duyên nỗ lực thích nghi của người. Như vậy, thưa Tôn giả, cái này gọi là đàn tỳ bà, gồm có nhiều thành phần, gồm có số lớn thành phần. Nhờ gồm nhiều thành phần này nên đàn phát âm”. Rồi vua ấy đập đàn tỳ bà ấy ra thành 10 mảnh, 100 mảnh; sau khi đập bể đàn tỳ bà ấy ra thành 10 mảnh, 100 mảnh, vị ấy chẻ thành từng miếng nhỏ; sau khi chẻ thành từng miếng nhỏ, vị ấy lấy lửa đốt; sau khi lấy lửa đốt, vị ấy vun lại thành đống tro; sau khi vun lại thành đống tro, vị ấy đem quạt đống tro lớn ấy trước làn gió mạnh, hay để chúng trôi theo dòng nước sông chảy mạnh. Rồi vị ấy nói: “Thật là hạ liệt, cái gọi đàn tỳ bà này, dầu cho tỳ bà là cái gì. Ở đây, đại chúng thường phóng dật, bị hướng dẫn sai lạc”.(5)
 

Hễ thấy các pháp rỗng rang không thể nắm bắt như tiếng đàn tỳ bà, lập tức mười hai xứ sẽ tịch tịnh, không có gì cần phải mài giũa nữa. Một khi đã thấy tự tánh Không này xong, trọn đời chỉ cần giữ cái nhìn này; Thiền Tông gọi là, sau khi ngộ được thực tướng các pháp là vô tướng, phải bảo nhậm cái nhìn này để tập khí phiền não nhạt dần.
 

Trong nhóm kinh được chư tăng tụng hàng ngày khi Đức Phật sinh tiền, có bản kinh Sn 5.15 Mogharaja-manava-puccha cũng dạy rất cô đọng, rằng hãy luôn luôn tỉnh thức và nhìn tất cả các pháp rỗng rang như thế, trích:

Hỡi Mogharaja, hãy luôn luôn tỉnh thức và nhìn thế giới như rỗng rang, với cái nhìn về tự ngã đã bứng gốc, người đó sẽ vượt qua sự chết. Thần Chết không thể thấy người đã nhìn thế giới này như thế.(4)
 

Như thế, chúng ta thấy rằng nhiều kinh trong Tạng Pali là cội nguồn cho các câu thơ trên của Ngài Bồ Đề Đạt Ma, người đã khai sáng ra Thiền Tông.
 

GHI CHÚ:

(1) Kinh SN 35.23 (Kinh Tất Cả): https://suttacentral.net/sn35.23/vi/minh_chau

(2) Kinh MN-138 (Kinh Tổng Thuyết và Biệt Thuyết): https://suttacentral.net/mn138/vi/minh_chau

(3) Kinh SN 22.55 (Kinh Lời Cảm Hứng): https://suttacentral.net/sn22.55/vi/minh_chau

(4) Kinh Nhật Tụng Sơ Thời: https://thuvienhoasen.org/p15a30590/kinh-nhat-tung-so-thoi

(5) Kinh SN 35.242 (Kinh Đờn Tỳ Bà) https://suttacentral.net/sn35.242/vi/minh_chau

 

 

16/01/2019(Xem: 241)
Từ đầu năm 2018 có hơn 100 nhà hoạt động ôn hoà, những người bảo vệ nhân quyền đã bị bắt và kết án với những bản án dài hạn trong khi họ xử dụng quyền tự do diễn đạt của họ.
16/01/2019(Xem: 390)
Tham Gia Vào Cuộc Thăm Dò Ý Kiến Để Hoàn Chỉnh Dự Án 15 Năm Xây Dựng, Sửa Chữa Các Công Viên Trong Garden Grove - Sẽ có nhân viên nói tiếng Việt để giúp trao đổi thông tin tại các buổi hội thảo
16/01/2019(Xem: 1302)
562 người đã chết trong năm qua do tai nạn máy bay. Con số này cao hơn nhiều so với năm 2017, khi hàng không dân dụng tránh được các vụ tai nạn và chỉ có 40 trường hợp tử vong được tính
16/01/2019(Xem: 804)
Không chỉ riêng chi Bộ Công Thương mà cả Bộ Chính Trị phải hiểu ra rằng cái thời cả vú lấp miệng em, lấy thịt đè người, và lấy thúng úp voi vĩnh viễn đã qua rồi. Chả có luật lệ nào có thể đi ngược lại với cuộc sống cả.
16/01/2019(Xem: 348)
Niềm tin là cái nền vững chắc của ngôi nhà tôi/ Tinh tấn tạo thành những bức tường cao / Thiền định làm những viên gạch lớn / Và trí tuệ là hòn đá móng vĩ đại
16/01/2019(Xem: 647)
Những ai đã từng phải sống trong các trại giam tại địa phương hay tại cấp tỉnh do công an quản lý đều hiểu sự hung ác của các tên cán bộ này như thế nào. Người dù bị tạm giam hay đang bị giam có án hay không có án, có thể bị gọi lên hỏi cung thẩm vấn bất cứ lúc nào, dù là ngày hay đêm, qua danh từ rất dân chủ là “lên làm việc”.
15/01/2019(Xem: 626)
Năm 2018, năm Mậu Tuất sắp tàn, sau một Mùa Thu Cách Mạng khá khởi sắc, với những cuộc biểu tình, những cuộc xuống đường trong ngoài nước hằng tuần khá nhịp nhàng, nói được tiếng nói Dân Chủ, nhắc nhở thế giới biết dân chúng Việt Nam đang bắt đầu lên tiếng nói rõ
15/01/2019(Xem: 439)
Phou Si là tên của một ngọn núi thiên nhiên đơn độc cheo leo giửa đô thị Luang Prabang. Ngọn núi nằm giửa hai con sông Mekong và Nam Khan. Từ mặt đất lên đến đỉnh núi cao 320 metre. Một ngôi chùa xây trên đỉnh núi nên gọi là chùa Phou Si.
15/01/2019(Xem: 1062)
Những ngày còn thơ ấu, tôi nghe các bô lão thường hay nói: ‘Cọp Khánh Hòa. Ma Bình Thuận.’ Tôi không rõ, lời nói trên có xác thực lắm hay không? Nhưng khi truởng thành, tôi có dịp phục vụ tại ba tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận và Bình Thuận.
15/01/2019(Xem: 304)
ST - Nguồn: Irving Wallace P.T. Barnun, Phineas Taylor Barnum (1 810- 1891) là một bầu show Mỹ đã dùng những màn trình diễn giật gân, làm naó động dư luận để phổ biến những hình thức giải trí ở những nơi như tại thư viện công, buổi đại hòa nhạc, và biểu diễn xiệc xiếc trong căn lều tới ba gian rộng. Cùng hợp tác với James A. Bailey, ông biến ngành xiệc xủa Mỹ thành ra một hình thức trình diễn phổ thông và vĩ đại với tên gọi là Lối Trình diễn lớn Nhất trên Trái đất.
14/01/2019(Xem: 455)
Người tiêu dùng có tới ngày 15 tháng Một để đăng ký bảo hiểm, sớm hơn các năm trước, khi kỳ đăng ký mở kéo dài đến cuối tháng Một.
14/01/2019(Xem: 994)
Trong giới nghiên cứu về chính sách đối ngoại, ý tưởng cho rằng nước Mỹ nên duy trì “trật tự quốc tế tự do” được coi như là một tín điều. Tôi không phải là người thuộc ngoại lệ.
14/01/2019(Xem: 899)
ngày 14/1/2019, mỗi đại diện của 5 tôn giáo trình bày quan điểm và chia sẽ những nổi khổ đau mà các giáo dân tại vườn rau Lộc Hưng đang gánh chịu
14/01/2019(Xem: 656)
đây là đêm nhạc Phật giáo quy mô lớn đầu tiên tại hải ngoại. Mặc dù vậy, với nội dung phong phú, chất lượng nghệ thuật đáng khen ngợi, có thể nói là Gia Huy và các cộng sự đã rất thành công với hướng đi mới mẻ này.
13/01/2019(Xem: 1292)
chính phủ đóng cửa, gây nên hậu quả 800,000 người dân Hoa Kỳ phải tạm nghỉ việc hoặc làm việc mà không được trả lương, Dân Biểu Liên Bang Hoa Kỳ Lou Correa đã gửi thư đến ông Phillip G. Kiko, trưởng bộ hành chính, yêu cầu lương của ông
Tin công nghệ
Gocka's, tên của một cabin trên núi, và một chiếc xe trượt bằng gỗ từ thế hệ trước đã đứng lặng lẽ dưới những vì sao. Hình ảnh phơi sáng duy nhất được chụp vào ngày 06/01/2019 từ Tanndalen Thụy Điển, gợi lên hình ảnh bình dị của bầu trời đêm trên núi.
Khoảng giữa tháng 01/2019, Google thông báo những ứng dụng nào đòi quyền truy cập vào lịch sử cuộc gọi (call log) và SMS mà không có lý do hợp lý, hoặc những ứng dụng lén trích xuất hai loại dữ liệu trên, sẽ bị gỡ khỏi Play Store.
Khoảng giữa tháng 01/2019, theo trang Wall Street Journal, các công tố viên liên bang Mỹ đang tiến hành một cuộc điều tra hình sự đối với công ty viễn thông Trung Quốc Huawei vì các cáo buộc ăn trộm các bí mật thương mại và chiếm dụng trái phép công nghệ từ các đối tác Mỹ, bao gồm T-Mobile.
Chiếc smartphone flagship LG G8 ThinQ chuẩn bị được ra mắt tại sự kiện MWC 2019, diễn ra vào tháng 02/2019. Khoảng giữa tháng 01/2019, theo nguồn tin từ Hàn Quốc và trang CNET, LG G8 sẽ có một thiết kế hoàn toàn mới và vô cùng độc đáo với hai màn hình.
Trong thời gian dài, người dùng luôn than phiền về việc Google Maps thiếu những thông báo giống như Waze, dù hai ứng dụng về cơ bản đều thuộc về Google. Tuy nhiên, có vẻ như Google đang muốn thay đổi tình hình.
YouTube đã tỏ ra khó chịu trước hàng loạt thử thách và trò đùa khiến mọi người gặp nguy hiểm nhưng phải tới khi Bird Box Challenge xuất hiện, hãng mới đưa ra lệnh cấm. Khoảng giữa tháng 01/2019, công ty đã cập nhật chính sách và bổ sung thêm lệnh cấm tất cả các thử thách và trò đùa nguy hiểm, bao gồm cả những hoạt động gây tổn hại nghiêm trọng về mặt cảm xúc cho trẻ em hoặc khiến bất kỳ mục tiêu nào nghĩ rằng họ đang gặp nguy hiểm nghiêm trọng về thể xác.
Khoảng giữa tháng 01/2019, Apple giới thiệu Smart Battery Case, ốp lưng kiêm sạc dự phòng mới cho dòng iPhone 2018, bao gồm iPhone XS, XS Max và XR.
Trong năm 2018 đã xuất hiện một số cáo buộc cho rằng Huawei đang bán smartphone được cài đặt sẵn “backdoor” nhằm thu thập thông tin bí mật từ người tiêu dùng, các tập đoàn, ở nhiều quốc gia và gửi về Trung Quốc
Cùng kích cỡ với các thiên hà xoắn to và sáng khác xung quanh Dải Ngân Hà của chúng ta, IC 342 nằm cách Dải Ngân Hà khoảng 10 triệu năm ánh sáng, thuộc chòm sao phương bắc Lộc Báo (Camelopardalis).
Tháng 01/2019, AWS đã ra mắt DocumentDB, một cơ sở dữ liệu mới có thể tương thích với API của MongoDB. Công ty mô tả DocumentDB như một document database tốc độ nhanh, có thể mở rộng và khả năng có sẵn cao, được thiết kế để tương thích với các ứng dụng và công cụ MongoDB hiện tại của người dùng. Thực tế, nó là sự thay thế hiệu quả cho MongoDB mà không sử dụng bất kỳ dòng code nào của MongoDB.
Có thể trồng lương thực trên Mặt trăng sẽ cho phép con người xây dựng căn cứ không gian trong tương lai.
Khoảng giữa tháng 01/2019, một thẩm phán tại Mannheim, Đức đã xét xử một trong vô số các vụ kiện tụng giữa Apple và Qualcomm, và đưa ra kết luận rằng iPhone không vi phạm một trong các bằng sáng chế về quản lý năng lượng của Qualcomm
Khoảng giữa tháng 01/2019, Microsoft đang tìm cách để Windows có thể hoạt động trên những thiết bị có màn hình gập lại được. Thông tin được trang The Verge tiết lộ, cho thấy Microsoft đang muốn đầu tư nhiều hơn cho các thiết bị gập hoặc thiết bị 2 màn hình trên cả Windows lẫn Surface. Cụ thể, hãng sẽ tìm cách để Windows cùng các ứng dụng cài đặt sẵn trong đó có thể tự thích ứng với nhiều thiết bị có màn hình gập được hoặc 2 màn hình.
Tính đến tháng 01/2019, chỉ còn hơn một tháng nữa là sẽ đến sự kiện ra mắt Galaxy S10 của Samsung, nên các thông tin về sản phẩm đang xuất hiện khá nhiều. Trong số đó, Galaxy S10 Plus đã lộ điểm hiệu năng trên trang Geekbench cùng với vài thông tin về cấu hình
Khoảng giữa tháng 01/2019, theo một số nguồn tin cho biết, chính phủ Thái Lan đang nỗ lực giải trừ nạn ô nhiễm không khí hoành hành tại thủ đô: họ sẽ sử dụng mưa nhân tạo để giảm thiểu mức độ ô nhiễm tại Bangkok.