Hôm nay,  
Việt Báo Online

Cạnh tranh hợp tác trong mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc

12/11/201811:37:00(Xem: 1411)
Cạnh tranh hợp tác trong mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc

Cạnh tranh hợp tác trong mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc
 

Joseph S. Nye

Đỗ Kim Thêm dịch

  

Lời người dịch: Joseph S. Nye cho rằng: "Cả Trung Quốc lẫn Mỹ đều không gây ra mối đe dọa sinh tồn cho nhau theo cách mà Hitler của Đức hay Stalin của Liên Xô đã làm. Trung Quốc sẽ không xâm lăng Hoa Kỳ, và Trung Quốc không thể trục nước Mỹ ra khỏi vùng Tây Thái Bình Duơng.“

Thực tế cho thấy là tình hình biển Đông ngày càng căng thẳng và cả hai không giảm kiềm chế làm cho luận thuyết của Graham Allison về cuộc chiến không thể tránh theo Peloponnesian có vẻ thuyết phục hơn.

Thời đại mới, Trung Quốc có các phưong tiện tinh vi hơn, không cần theo cách của Hitler và Stalin, mà khuynh đảo bằng bẩy nợ và tham nhũng là chính. Việt Nam, Sri Lanka, Pakistan, Maldives, Montenegro, Djibouti và hàng chục “quốc gia nhỏ mà nợ lớn” khắp thế giới cũng đang lần lượt rơi vào Bẫy Trung Quốc như Bẩy Thucidydes.

Vì phải lo Hán hoá cho Việt Nam, Đông Duơng, Đông Á và Ân Độ Dương, một bước chuyển tiếp tiên quyết mà Trung Quốc chưa trục Mỹ ra khỏi khu vực Tây Thái Bình Duơng và xâm lăng Hoa Kỳ. Tinh thần Hán nô tự nguyện của lãnh đạo Việt Nam làm cho hiểm hoạ diệt vong của Việt Nam thành hiện thực. Đó là sai lầm mà Joseph S. Nye chưa nhận ra.

  

***
 

Hoa Kỳ và Trung Quốc đã bước vào một giai đoạn mới trong mối quan hệ, nhưng nói về một cuộc chiến tranh lạnh mới là gây hiểu lầm. Hoa Kỳ vẫn giữ được ưu thế về mặt chiến lược, và trong một số các vấn đề ngày càng nhiều, cả hai nước đều không thể đơn phương giải quyết.

Trong chuyến thăm Bắc Kinh vào tháng 10, tôi thường được hỏi là liệu những lời chỉ trích gay gắt gần đây của Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence về Trung Quốc có đánh dấu như là lởi tuyên chiến về một cuộc chiến tranh lạnh mới không. Tôi trả lời rằng Hoa Kỳ và Trung Quốc đã bước vào một giai đoạn mới trong mối quan hệ, nhưng ẩn dụ cho một cuộc chiến tranh lạnh là gây hiểu nhầm.

Trong thời Chiến tranh Lạnh, Hoa Kỳ và Liên bang Xô viết nhắm hàng chục ngàn các loại vũ khí hạch tâm vào nhau và hầu như không có các mối quan hệ thương mại hoặc văn hóa. Ngược lại, Trung Quốc có vũ khí hạch tâm hạn chế hơn, tổng cộng dung lượng mậu dịch Mỹ-Hoa hàng năm là nửa nghìn tỷ đô la, và hơn 350.000 sinh viên Trung Quốc và ba triệu khách du lịch đến Mỹ mỗi năm. Mô tả tốt hơn về mối quan hệ song phương ngày nay là “sự cạnh tranh hợp tác”.

Khi kết thúc Thế chiến II, các mối quan hệ Mỹ-Hoa đã trải qua ba giai đoạn mà từng giai đoạn kéo dài khoảng hai thập niên. Sự thù địch đánh dấu 20 năm sau Chiến tranh Triều Tiên, tiếp theo là sự hợp tác hạn chế chống lại Liên Xô trong giai đoạn theo sau chuyến viếng thăm nổi tiếng của Tổng thống Richard Nixon năm 1972.

Kết thúc Chiến tranh Lạnh dẫn đến giai đoạn thứ ba của sự tham gia kinh tế, với việc Mỹ giúp cho Trung Quốc trong hội nhập kinh tế toàn cầu, bao gồm cả việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới vào năm 2001. Tuy nhiên, trong thập niên đầu tiên sau Chiến tranh Lạnh, chính quyền của Tổng thống Bill Clinton đã đặt cược bằng cách đồng thời tăng cường liên minh Mỹ-Nhật và cải thiện quan hệ với Ấn Độ. Hiện nay, kể từ năm 2017, Cơ quan Chiến lược An ninh Quốc gia Hoa Kỳ tập trung vào sự cạnh tranh các đại cường, với Trung Quốc và Nga được xem như làm đối thủ chính của Mỹ.

Trong khi nhiều nhà phân tích Trung Quốc đổ lỗi giai đoạn thứ tư này cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng bị quy trách. Khi từ bỏ chính sách thận trọng của Đặng Tiểu Bình trong việc duy trì về thanh danh quốc tế trong mức độ thấp; bằng cách hủy bỏ quy định nhiệm kỳ trong chức vụ chủ tịch và tuyên bố "Giấc mơ Trung Quốc" theo chủ nghĩa dân tộc, Tập có thể đã được xem như mang một chiếc mũ đỏ để tuyên bố "Làm cho Trung Quốc vĩ đại một lần nữa." Sự hiểu biết thông thường về Trung Quốc ở Mỹ đã bắt đầu suy giảm trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2016. Những ngôn từ và biện pháp áp thuế của Trump chỉ đơn thuần là đổ xăng vào lửa đang cháy.

Trật tự quốc tế tự do đã giúp cho Trung Quốc duy trì tăng trưởng kinh tế nhanh chóng và giảm nghèo một cách đáng kể. Nhưng Trung Quốc cũng tận dụng lĩnh vực thương mại thành lợi thế bằng cách trợ cấp cho các doanh nghiệp nhà nước, tham gia vào hoạt động gián điệp thương mại và yêu cầu các công ty nước ngoài chuyển giao quyền sở hữu về trí tuệ cho các đối tác trong nước. Trong khi nhiều kinh tế gia lập luận là ông Trump sai lầm khi tập trung vào vấn đề thâm thủng mậu dịch song phương, nhiều người ủng hộ cho các cáo buộc của ông Trump về những nỗ lực của Trung Quốc để thách thức lợi thế công nghệ của Mỹ.

Hơn nữa, sức mạnh quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc thêm cho một chiều hướng an ninh trong mối quan hệ song phương. Trong khi giai đoạn thứ tư của mối quan hệ này không phải là một cuộc chiến tranh lạnh, do mức độ phụ thuộc lẫn nhau cao, nó có nhiều hơn là một cuộc tranh chấp thương mại điển hình, nói thí dụ như cuộc đụng độ gần đây của Mỹ với Canada khi Mỹ thâm nhập vào thị trường sữa của Canada.

Một số nhà phân tích tin rằng giai đoạn thứ tư này đánh dấu sự khởi đầu  xung đột trong đó bá quyền đã định hình gây chiến tranh với một đồi thủ đang trỗi dậy. Trong lời giải thích về cuộc chiến Peloponnesian, Thucydides lập luận trứ danh rằng nó là do sự sợ hãi của Sparta về một Athens đang vùng lên.

Những nhà phân tích tin rằng sự trỗi dậy của Trung Quốc sẽ tạo ra một nỗi lo sợ tương tự ở Mỹ, và sử dụng phương pháp luận loại suy của Thế chiến thứ nhất, khi cho là nước Đức đang trỗi dậy đặt Vương quốc Anh bá chủ vào chân tường. Tuy nhiên, các nguyên nhân của Thế chiến thứ nhất phức tạp hơn, nó bao gồm cường quốc Nga ngày càng phát triển, Nga tạo ra nỗi sợ hãi ở Đức; chủ nghĩa dân tộc đang vùng dậy ở vùng Balkans và các nước khác; và những rủi ro mà Đế chế Áo Hung ý thức khi cố ý để ngăn chặn sự suy tàn.

Thậm chí quan trọng hơn là trong sản xuất công nghiệp, nước Đức đã vượt qua nước Anh vào năm 1900, trong khi GDP của Trung Quốc (tính bằng đô la) hiện chỉ bằng ba phần năm trong khối lượng của nền kinh tế Mỹ. Mỹ có nhiều thời gian và tài sản hơn để giải quyết vấn đề gia tăng quyền lực của Trung Quốc so với nước Anh đã có đối với nước Đức. Trung Quốc bị hạn chế bởi sự cân bằng quyền lực tự nhiên ở châu Á, trong đó Nhật Bản (nền kinh tế lớn thứ ba thế giới) và Ấn Độ (sắp vượt qua Trung Quốc về dân số) không muốn bị Trung Quốc chế ngự.

Do nỗi sợ mà Thucydides mô tả đầu hàng sẽ là một lời tiên tri không cần thiết cho Hoa Kỳ. May mắn thay, các cuộc thăm dò cho thấy công chúng Mỹ vẫn chưa chịu thua Trung Quốc trong một vai diễn cuồng loạn như một kẻ thù mạnh như Liên Xô trong thời Chiến tranh Lạnh.

Cả Trung Quốc lẫn Mỹ đều không gây ra mối đe dọa sinh tồn cho nhau theo cách mà Hitler của Đức hay Stalin của Liên Xô đã làm. Trung Quốc sẽ không xâm lăng Hoa Kỳ, và Trung Quốc không thể trục nước Mỹ ra khỏi vùng Tây Thái Bình Dương, nơi mà hầu hết các nước đều hoan nghênh sự hiện diện của Mỹ. Nhật Bản, một phần quan trọng của cái gọi là chuỗi các hòn đảo đầu tiên, là nước chủ nhà đã trả gần ba phần tư chi phí để giữ 50.000 quân Mỹ đồn trú ở đó.

Chuyến thăm gần đây của tôi tại Tokyo đã xác nhận cho tôi biết rằng liên minh với Mỹ là mạnh. Nếu chính quyền Trump duy trì liên minh này, triển vọng mà Trung Quốc có thể đẩy Mỹ ra khỏi vùng Tây Thái Bình Dương là mong manh, còn ít hơn việc Trung Quốc thống trị thế giới. Hoa Kỳ nắm giữ các thế chiến lược tốt hơn và không cần phải đầu hàng theo nỗi sợ Thucydidean.

Tuy nhiên, có một chiều hướng khác làm cho giai đoạn thứ tư này trở thành “sự cạnh tranh hợp tác” hơn là một cuộc Chiến tranh Lạnh. Trung Quốc và Mỹ phải đối mặt với những thách thức xuyên quốc gia, mà không có một trong hai nước sẽ không thể giải quyết được. Biến đổi khí hậu và mực nước biển dâng cao tuân theo quy luật vật lý, chứ không phải quy luật chính trị. Khi các biên giới trở nên lõng lẻo hơn với mọi thứ từ các loại ma túy bất hợp pháp đến các bệnh truyền nhiễm đến khủng bố, các nền kinh tế lớn nhất sẽ phải hợp tác để đối phó với những mối đe dọa này.

Một số khía cạnh của mối quan hệ sẽ liên quan đến một trò chơi với kềt số dương. An ninh quốc gia của Hoa Kỳ sẽ đòi hỏi quyền lực với Trung Quốc, không chỉ qua mặt Trung Quốc. Câu hỏi quan trọng là liệu Mỹ có khả năng suy nghĩ về “sự cạnh tranh hợp tác” không. ”Chúng ta có thể vừa đi bộ và nhai kẹo cao su cùng một lúc không? Trong thời đại chủ nghĩa dân tộc dân túy, đối với các chính trị gia tạo ra một mối lo sợ về một cuộc chiến tranh lạnh mới là dễ dàng hơn .

***

Joseph S. Nye, Jr., Giáo sư Đại học Harvard và là tác giả của cuốn Is the American Century Over?

Nguyên tác: The Cooperative Rivalry of US-China Relations

https://www.project-syndicate.org/commentary/china-america-relationship-cooperative-rivalry-by-joseph-s--nye-2018-11

Sách Đỗ Kim Thêm đã xuất bản tại Amazon:

   

18/12/2018(Xem: 205)
Truyền thuyết nói rằng: Có một góa phụ giàu có tên Penh thấy có một cây Koki lớn bị nước cuốn trôi sông, tấp vào bờ, bên trong cây có bốn tượng đồng của Đức Phật. Bà cho người vớt lên, và kêu gọi dân làng xây một chùa nhỏ trên một ngọn đồi nhân tạo để bảo vệ các bức tượng. Từ đó dân làng thường đến chùa cúng bái cầu phước, từ đó ngôi chùa này trở thành một nơi tôn nghiêm cho mọi người đến cầu nguyện.
18/12/2018(Xem: 159)
Tôi đến Angkor Wat tỉnh Xiem Reap Campuchea. Chùa Angkor là ngôi chùa lớn nhứt Thế Giới, Nghệ thuật kiến trúc rất cổ xưa. Có người nói lúc khởi đầu đây là ngôi chùa Ấn Độ vì chùa thờ thần Wishnu, đến Thế Kỷ thứ 12 thì chùa Angkor chuyển thành chùa Phật Giáo.
17/12/2018(Xem: 676)
đến tháng Giêng 2019 thì Thoả ước đã được triển hạn hai lần và sẽ tự động triển hạn lần thứ ba, trừ phi có văn bản chính thức thông báo không triển hạn
17/12/2018(Xem: 345)
nhà văn Hoàng Mai Đạt có lần thổ lộ tâm tình khi đem báo đến tặng cho người đọc, rằng thì là chính công việc này lại làm cho ông cảm thấy vui vẻ, thoải mái, thư giãn và ý nghĩa
17/12/2018(Xem: 754)
Mà Trời Đất Quỷ Thần ơi! Tại sao tôi lại bận trí về chuyện tình thời xa xưa của một ông già chẳng thân tộc gì với mình! Biết đâu lúc hắt hơi cuối đời là lúc ông nhìn thấy cái má lúm đồng tiền của người con gái năm xưa trong khói sương mờ ảo của Vô Thức
17/12/2018(Xem: 637)
Đối với Jaguar Land Rover, cho đến nay việc chuyển giao cho cảnh sát Liên bang Đức là sự hợp tác sâu rộng nhất với khu vực công cộng
16/12/2018(Xem: 458)
Bằng giọng văn trần trụi cảm xúc, phối hợp với những biện pháp nghịch dị trong văn chương, nhà văn đã rạch toác những vết ung nhọt khiếp hãi của xã hội đương đại trên đất nước quê hương ông từ thời hậu chiến cho đến tận bây giờ
16/12/2018(Xem: 321)
Thực hiện nguyên tắc áp dụng Điều luật có lợi cho phạm nhân, theo đó chúng tôi kiến nghị trả tự do ngay cho ông Trần Huỳnh Duy Thức... Yêu cầu chấm dứt ngay chính sách dùng tù nhân trị tù nhân
16/12/2018(Xem: 2030)
ngày 15 tháng 12, 2018, hơn 9 giờ sáng, trời nắng chói chang và không lạnh nhiều, khoảng gần 200 người tụ tập trước Phước Lộc Thọ ở trên đường Bolsa, phản đối lệnh trục xuất di dân gốc Việt của chính quyền Trump
15/12/2018(Xem: 506)
do Chùa Đại Bảo Trang Nghiêm – Hayward, California đảm nhiệm việc tổ chức - Thời gian: Từ Thứ Năm đến Thứ Hai, ngày 25 - 29 tháng 7 năm 2019
15/12/2018(Xem: 758)
Chúc mừng đội tuyển Việt Nam vừa đoạt CUP 2018 AFF Suzuki và mong ước Việt Nam đổi mới trên mọi bình diện không chỉ riêng lãnh vực bóng đá.
15/12/2018(Xem: 448)
dân ở đâu cũng vậy, họ chỉ mong cầu một cuộc sống yên bình để làm ăn, sản xuất, cho con cái ăn học, du lịch, vui chơi, giải trí. Người dân chẳng muốn xuống đường biểu tình, đốt phá
15/12/2018(Xem: 1123)
Nếu Chính quyền không tôn trọng Thỏa thuận ấy thì hơn 8,500 người Việt có thể bị giam giữ và trục xuất.
15/12/2018(Xem: 1464)
Trong quá khứ, người Đức đã tung ra một số phát minh trên thế giới, điều đã thay đổi thế giới này trong nhiều lĩnh vực máy in, xe điện, xe hơi, bia, chip, aspirin, MP3
15/12/2018(Xem: 889)
nhiều người đã và đang tranh đấu hoặc bị giết hại trong các lao tù của cộng sản rất xứng đáng là những "Nhân Vật Trong Năm" trong trái tim của những người Việt yêu tự do, dân chủ và nhân quyền
Tin công nghệ
Công nghệ Face ID siêu phức tạp của Apple được triển khai cho iPhone X và toàn bộ iPhone, iPad 2018 được đánh giá là đáng tin cậy và an toàn. Tuy nhiên, có vẻ như Apple vẫn muốn tiếp tục hoàn thiện các giải pháp sinh trắc học của hãng trong tương lai.
Hàng loạt các bong bóng bị đóng băng vào hồ Baikal là gì? Câu trả lời là khí Mê-tan (Methane). Hồ Baikal ở Nga, Di sản Thế giới được UNESCO công nhận là hồ lớn nhất (tính theo thể tích), lâu đời nhất và sâu nhất thế giới, chứa hơn 20% lượng nước ngọt của thế giới.
Khoảng giữa tháng 12/2018, Boeing đã khánh thành nhà máy đầu tiên tại Trung Quốc thuộc dây chuyền lắp ráp và hoàn thiện dòng máy bay phản lực thương mại thân hẹp 737. Đây cũng là động thái nhấn mạnh cam kết của Boeing đối với thị trường máy bay lớn nhất thế giới trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung ngày một gia tăng.
Vụ tai nạn kinh hoàng của con tàu RMS Titanic hồi năm 1912 đã gợi lên vô số những thuyết âm mưu, bao gồm cả việc con tàu chưa bao giờ bị chìm. Và vào năm 1985, một nhà hải dương học với mơ ước được làm sáng tỏ mọi việc đã có một quyết định táo bạo: làm một cuộc trao đổi với Hải quân Mỹ. Sau đó, vì nhiều lý do chính trị, câu chuyện đã bị đưa vào danh sách tuyệt mật và mãi cho tới tháng 12/2018, mọi việc mới được tiết lộ để chúng ta biết được rằng: chuyến đi tìm Titanic thật ra là một chuyến đi tìm tàm ngầm hạt nhân bị thất lạc.
Khoảng giữa tháng 12/2018, Intel và công ty thể thao điện tử ESL đã mở rộng mối quan hệ đối tác lâu năm bằng cách ký thỏa thuận 3 năm, trị giá 100 triệu USD với mục tiêu thúc đẩy sự hiện diện của Esports trên toàn thế giới.
Khoảng giữa tháng 12/2018, những người hâm mộ PewDiePie đã hack trang web của tờ Wall Street Journal, để thay mặt trang tin đưa ra lời xin lỗi đối với thần tượng YouTube. Đây cũng được xem như nỗ lực của các fan nhằm đáp trả lại một trong những người đối đầu lâu nay của nhà sáng lập kênh YouTube.
Tháng 12/2018, Qualcomm đã giành được một chiến thắng lớn trước Apple, khi tòa án đã ban hành một lệnh cấm sơ bộ đối với những chiếc iPhone vi phạm hai bằng sáng chế về phần mềm. Theo đó, Apple không được phép bán những chiếc iPhone, kể từ iPhone 6S cho đến iPhone X với hệ điều hành iOS 11.
Khoảng giữa tháng 12/2018, phóng viên Thomas Brewster của trang tạp chí Forbes đã đặt mua một mô hình in 3D của chính chiếc đầu của mình để thử đánh lừa hệ thống mở khóa bằng gương mặt trên một loạt các điện thoại, gồm 4 mẫu Android và 1 chiếc iPhone X
Khoảng giữa tháng 12/2018, Ủy ban Tài nguyên Hàng không của tiểu bang California đã bỏ phiếu yêu cầu tất cả các xe buýt không có khí thải vào năm 2040. Quá trình chuyển đổi sẽ bắt đầu một cách nghiêm túc vào năm 2029, khi California yêu cầu tất cả các xe buýt mới bỏ nhiên liệu hóa thạch. Các cơ quan vận chuyển sẽ có quyền sử dụng các khoản trợ cấp để chuẩn bị cho kế hoạch.
Hồi năm 1988, Jean-Louis Gassee tới thăm nhà máy của Apple ở Fremont, California. Cảnh tượng của cái nhà máy, thứ được những vị giám đốc Apple thời điểm đó mô tả là “tự động hóa rất cao”, thực ra không ổn cho lắm.
Ngày 16/12/2018, Sao chổi Wirtanen bay ngang qua Trái Đất. Quả cầu tuyết bùn có kích thước hàng km và quay quanh Mặt Trời mỗi 5.4 năm, phạm vi khi xa thì cỡ Sao Mộc và khi ở gần thì cỡ Trái Đất.
Thiên hà lớn gần nhất với Dải Ngân hà Milky Way của chúng ta là gì? Là Andromeda. Thực tế, Dải Ngân hà của chúng ta được cho là trông rất giống với Andromeda. Cả hai thiên hà cùng thống trị Nhóm Địa phương (The Local Group)
Khoảng giữa tháng 12/2018, Ủy ban Bảo vệ Dữ liệu Ireland (DPC), cơ quan được giao quyền giám sát việc tuân thủ pháp luật của Facebook tại Châu Âu, đã xác nhận sẽ tiến hành điều tra đối với Facebook sau khi nhận được nhiều báo cáo về việc dữ liệu người dùng bị rò rỉ
Tin tặc đã nghĩ ra một cách mới để đánh cắp tiền mật mã: chúng đang chạy một chiến dịch quét khổng lồ để chọn ra công cụ khai thác và ví điện tử Ethereum với một lỗ hổng cụ thể.