Hôm nay,  
Việt Báo Online

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Những Người Đàn Bà Cầm Bút

01/11/201800:57:00(Xem: 1649)
S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Những Người Đàn Bà Cầm Bút

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Những Người Đàn Bà Cầm Bút


blank

Tôi không thể viết nổi bất cứ điều gì... nếu như nó không có đôi chút ý nghĩa chính trị. Tôi cũng chẳng còn điều gì khác nữa để cho nó là quan trọng. (I could not write anything... unless it has a certain political significance. I have nothing else to offer that remains important.)

Maryse Condé

 
Từ Paris, nhà báo Từ Thức vừa gửi đến độc giả đôi dòng thông tin (cập nhật) về giải thưởng The New Academy:

“Chúng ta chờ đợi, hy vọng giải thay thế cho Nobel Văn Chương rơi vào tay Kim Thúy, một nhà văn gốc Việt hiện cư ngụ tại Canada. Giải này vừa được trao cho Maryse Condé, một nhà văn nữ Pháp, 81 tuổi. Nếu Kim Thúy nói về xã hội đảo lộn ở miền VN sau 75, về đời sống, tâm trạng ngổn ngang của một nhà văn lưu vong, tác phẩm của Maryse Condé nói về đời sống của người dân da đen từ thời nô lệ tới thời thuộc địa Pháp.”

The Wall Street Journal cho biết thêm rằng Condé muốn chia sẻ vinh dự này với tất cả những người dân ở Guadeloupe. “Hải đảo trong vùng Caribbean nơi bà chào đời ‘chỉ được biết đến vì bão tố và động đất, bà nói, ‘và bây giờ chúng tôi rất vui là đang được nhìn nhận vì một điều gì khác, nhờ giải thưởng này.” (The island in the Caribbean where she was born “is known for hurricanes and earthquakes,” she said, “and now we are so happy to have been recognized for something else, for this prize.”)


blank

Tôi không hay biết gì về những cơn bão, và những trận động đất, nơi quê hương của Maryse Condé. Với tôi, khi còn ở tuổi đôi mươi, Caribbean chỉ là một túp lều cũ nát (và một con thuyền mỏng mảnh, bé xíu, giữa đại dương bao la) của ngư ông Santiago – nhân vật chính trong cuốn Le Vieil Home et La Merthôi. Mãi đến những năm gần đây – qua phim ảnh – tôi mới có dịp được nhìn thấy những nông nô da đen (luôn nhễ nhại mồ hôi) đang quần quật giữa những cánh đồng mía bạt ngàn, cháy nắng, trên những quần đảo trong vùng biển xanh này.

Khó mà ngờ được giữa một nơi hoang dã (và man dã) như thế đã sản sinh ra một đoá hoa thơm ngát, vừa đoạt giải Nobel Văn Chương 2018.

Cùng thời với Maryse Condé là Lin Zhao (林 昭) hay còn gọi là Lâm Chiêu, theo âm tiếng Việt. Bà chào đời ở một vùng đất khác, thuộc về một nền văn hoá khác (lâu đời và nền nã hơn nhiều) nhưng vì sinh bất phùng thời nên phải trải qua một kiép nhân sinh vô cùng nghiệt ngã:

Không mấy người ở phương Tây biết về nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc Lin Zhao, người đã bị xử tử vào tháng này cách đây 50 năm, vào thời cao trào của Cách mạng Văn hoá, vì tội mãnh liệt chống đối Mao, nhưng bà vẫn nổi tiếng ở Trung Quốc. Vào ngày giỗ của bà trong hai tuần tới, một số người hâm mộ sẽ thực hiện buổi tưởng niệm tại ngôi mộ của bà, và chính quyền Trung Quốc sẽ cố gắng ngăn chặn họ – điều này cho thấy sức mạnh của lời của bà, ngay cả sau nửa thế kỷ.

Sinh năm 1932 ở Tô Châu, Lin Zhao đi học ở một trường truyền giáo vào những năm 1940, bà theo Cơ đốc giáo ở trường rồi và lại đi theo Chủ nghĩa Cộng sản. Bà bí mật vào đảng ở tuổi 16 để vận động cho một xã hội công bằng mà trong đó “không có bọn quan chức tham nhũng.” Bà vỡ mộng với cuộc cách mạng vào khoảng những năm 1957-58, sau khi Mao phát động chiến dịch Chống-hữu-khuynh đối với các nhà trí thức tự do; khoảng 1,2 triệu người đã bị thanh lọc.

Bị gán là một tay hữu khuynh vào năm 1958 và buộc đi cải tạo, bà đã tự sát, nhưng không thành. Bà trở lại đạo với đức tin mãnh liệt, và bắt đầu sự nghiệp văn chương bất đồng chính kiến. Năm 1960, bà bị bắt.

Trong nhà giam, Lin Zhao đã sáng tác một loạt tác phẩm tràn đầy cảm xúc, bà viết bằng máu khi không có mực. Bà cắt ngón tay, nhỏ máu vào một chiếc muỗng nhựa rồi dùng một cọng rơm hoặc tre để viết lên quần áo hoặc ra giường. Khi có bút, bà chép lại chúng lên giấy. Nội quy của nhà tù tước đoạt các bài viết đó và giữ lại làm bằng chứng chống bà, và không nhân viên nào dám hủy hoại chúng.

Trong thơ, tiểu luận và thư, Lin Zhao đã viết về sự thiêng liêng của tự do cá nhân và tội ác của chế độ độc tài của Mao. Một trong những bài thơ trực tiếp về Mao, được viết trên áo: ‘Đất nước của chúng ta phải thuộc về nhân dân; Thật vô lý khi núi sông biến thành đất riêng của một hoàng đế?’

 blank

 
Sự tập trung quyền lực trong tay của chủ tịch Tập Cận Bình đã tạo cho tiếng nói của Lin Zhao một sự cộng hưởng và khẩn trương mới đối với các nhà vận động dân chủ Trung Quốc. Với kỷ niệm 50 năm ngày bà qua đời sắp tới, những người tổ chức cuộc hành hương tới mộ của bà lại bị công an sách nhiễu. Mới đây một thông báo của chính quyền sở tại đưa ra khiến người ta lo ngại rằng ngôi mộ sẽ bị phá hủy, mặc dù ban quản lý nghĩa trang đã phủ nhận điều này
. (Lian Xi. Blood Letters: The Untold Story of Lin Zhao, a Martyr in Mao’s China. Trans. Thận Nhiên. Basic Books: 2018).

Ngoài tác phẩm này, cuộc sống của Lâm Chiêu còn được ghi lại qua một cuốn phim tài liệu (In Search of Lin Zhao’s Soul) dài 115 phút, với phụ đề Anh Ngữ.

 

Hào quang, cũng như tất cả những đớn đau tủi nhục, trong sự nghiệp cầm bút của hai vị nữ lưu thượng dẫn khiến tôi không khỏi liên tưởng đến một nữ sỹ Việt Nam với (không ít) đắng cay.

Bà là ai?

“Là phụ nữ duy nhất, không viết bài cho NVGP, nhưng tên bà bị nêu lên hàng đầu trong ‘hàng ngũ phản động’, bà bị quy kết là ‘gián điệp quốc tế’, lãnh án 15 năm tù cùng với Nguyễn Hữu Đang…”

Về việc bà chọc mù mắt, dư luận chính thức loan rằng bà bị tai nạn ở mắt, khi đi lao động cải tạo. Chúng tôi hỏi nhà thơ Lê Đạt, người rất thân với bà trong suốt hành trình Nhân Văn Giai Phẩm: có phải trong Hỏa Lò chị Thụy An tự chọc mù mắt? Lê Đạt lặng lẽ gật đầu, không thêm một lời nào cả…” (Thụy Khuê. Nhân Văn Giai Phẩm và Vấn đề Nguyễn Ái Quốc. Tiếng Quê Hương: 2012).

 Cái “gật đầu lặng lẽ” của Lê Đạt không giúp tôi bớt băn khoăn về hành vi “tự chọc mù mắt” của Thụy An. Có thật vậy sao? Ai có đủ can đảm để tự hủy thân thể một cách ghê rợn đến vậy?

Nỗi băn khoăn này chỉ mới chấm dứt tuần qua, sau khi tôi tình cờ đọc được một bài báo ngắn (“Nhân Văn - Giai Phẩm: Nhà Văn Thụy An”) của tác giả Nguyễn Chính:

“Cuối thập niên 80s tôi có một người học trò tuy tuổi đã cao nhưng cũng cố học Anh văn để được đoàn tụ cùng con cái ở nước ngoài. Đó là nhà văn Thụy An, người đã bị chính quyền miền Bắc thanh trừng trong vụ án Nhân văn - Giai phẩm trong những năm 1955-1957...

Những ngày cuối đời, bà Thụy An sống cô đơn trong gian nhà nhỏ thuê gần đường Bùi Hữu Nghĩa, bên hông chợ Bà Chiểu, Sài Gòn. ‘Bạn vong niên’, theo lời bà vẫn thường nói đùa, chỉ có tôi năng lui tới.

Trong thời gian cải tạo bà đã tự hủy hoại một con mắt để từ đó trở đi ‘chỉ nhìn đời bằng một con mắt’. Một hành động, theo tôi, là dũng cảm đối với một phụ nữ. Trên thế gian này chưa chắc có được một người đàn ông – chứ không nói gì một người phụ nữ – đủ can đảm, thừa nghị lực để tự chọc vào mắt mình!”

 

 blank

 

Maryse Condé được nhận giải văn chương Nobel vì đã nỗ lực ghi lại những di hại của Chủ Nghĩa Thực Dân. Lâm Chiêu được dân chúng Trung Hoa lập mộ và hằng năm vẫn lũ lượt đến thắp hương tưởng nhứ vì đã can đảm “cắt ngón tay, nhỏ máu vào một chiếc muỗng nhựa rồi dùng một cọng rơm hoặc tre để viết lên quần áo hoặc ra giường” về tội ác của Chủ Nghĩa Cộng Sản.

Còn Thụy An?

Bao giờ sẽ có một tác phẩm, một cuốn phim, một mộ phần trang trọng để lớp hậu sinh có thể đến thắp hương trước vong linh của người phụ nữ tài hoa, và rất đáng kính trọng này?  

 

17/11/2018(Xem: 86)
tại Chicago ngày 22/11/2018 trong ngày Thanksgiving tại Hoa Kỳ - Thánh lễ Tạ Ơn tại Giáo xứ Saint Henry Chicago
17/11/2018(Xem: 144)
tại đất nước tôi, tuy không chiến tranh như Sudan nhưng cũng dẫy đầy tai họa cho những người có lòng. Một bác sĩ trẻ, anh Nguyễn Đình Thành, vừa lãnh một bản án lên đến 7 năm tù vì dám in tờ rơi vận động đồng bào anh chống lại Luật Đặc Khu
17/11/2018(Xem: 280)
đoàn người hàng ngàn người di dân từ các nước Trung Mỹ như Honduras, Nicaragua, v.v. đang đi xuyên qua nước láng giềng Mễ Tây Cơ để mong được đặt chân đến miền đất hứa là Hoa Kỳ.
17/11/2018(Xem: 212)
Tôi đã nghe như tiếng nhạc từ trời... Không phải những âm thanh cõi trần gian này. Cảm ơn anh, một người bạn vong niên, một người đàn anh Chu Văn An... Thế đó, nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Phúc làm nhạc như thế. Tôi nghe, và như đang trôi vào cõi khác.
17/11/2018(Xem: 121)
Khi nghe tiếng chuông nhà thờ trên khắp nước Pháp cùng reo lên hôm 11 tháng 11 năm 1918, người dân chợt tỉnh, biết mình còn sống. Tiếng chuông chào mừng đình chiến. Mọi người bật khóc. Khóc vì mình còn đây. Khóc cho mọi thứ, cho bao nhiêu sanh mạng, tất cả bị chôn vùi và sẽ chẳng bao giờ trở lại.
16/11/2018(Xem: 499)
Chiến Dịch Mới Giúp Hàng Triệu Thành Viên Medi-Cal Sử Dụng Phúc Lợi Chăm Sóc Nha Khoa - đáp ứng các mục tiêu hàng năm của chương trình, tăng số lần đến khám nha khoa
16/11/2018(Xem: 795)
một trăm ạnh chị cùng các thầy cũ và thân nhân đã có mặt ngày hôm nay 10-11-2018 tại Diamond Seafood Palace thì quả là một việc đáng ngạc nhiên thể hiện những tấm lòng thiết tha muốn gặp nhau
16/11/2018(Xem: 812)
Chánh Phủ đầu tiên của Quốc gia Việt Nam bắt đầu Ngày 1 tháng 7 năm 1949… Như vậy, đề nghị ngày nay ở Hải Ngoại chúng ta nên nhớ Ngày 1 tháng 7 như Ngày Quốc Khánh của Việt Nam Tự Do
16/11/2018(Xem: 845)
Giữa lúc Tổng Bí thư đảng, Chủ tịch nước Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng vùi đầu vào canh bạc chọn người cho Đại hội đảng khóa XIII diễn ra vào tháng 01/2021 thì Trung Hoa đã xiết gọng kìm để chuẩn bị bóp cổ Việt Nam ở Biển Đông.
15/11/2018(Xem: 304)
CS vẫn nắm độc quyền chính trị, như ông Chủ tịch Hội Nông dân Nguyễn Quốc Cường đã nói rõ mặc dầu Hội Nông Dân đại diện 23 triệu nông dân nhưng lại không có sức mạnh kinh tế lẫn sức mạnh chính trị nên nông dân mãi vẫn nghèo
15/11/2018(Xem: 451)
Thứ Bảy, 1 tháng 12, 2018, tại Village Green Park, 12732 Main Street, từ 4:00 giờ chiều tới 8:00 giờ tối. Thành phố hợp hai chương trình 'Winterfest' và 'Christmas Tree Lighting' vào một.
15/11/2018(Xem: 725)
Hãy vứt bỏ tất cả những tình cảm, ý nghĩ kỳ thị, ghét bỏ, hận thù, chia rẽ nếu thật sự muốn một cuộc sống bình an. Thế nhưng: Khuyên một người đang căm thù bỏ căm thù, rất khó. Có khi họ quay sang kết tội mình yếu hèn, nhu nhược
15/11/2018(Xem: 1388)
phục kích với ống nhắm ghi hình khổng lồ như khẩu Bazooka bắn xe tăng... không thể lại gần động vật hoang dã, động nhẹ là chúng bay hay chạy mất, mà chụp hình, ảnh phải đẹp, rõ nét, cả đôi mắt và thân hình nữa.
14/11/2018(Xem: 518)
họp tại Penang Malaysia từ ngày 10 đến ngày 15.11.2018 của Hoà Thượng Thích Như Điển (Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất tại Âu Châu)
14/11/2018(Xem: 1313)
Bà Huỳnh Thục Vy, rõ ràng, không hề nao núng trước chuyện giam cầm. Với tâm thế này thì bản án của phiên toà sắp tới (dù xử kiểu gì chăng nữa) cũng sẽ chả răn đe được ai mà chỉ là một vết lọ đen
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 11/2018, trước vấn nạn sử dụng thuốc lá điện tử tràn lan của trẻ vị thành niên, và thuốc lá truyền thống vẫn đang là nguyên nhân hàng đầu gây ra những tử vong có thể phòng ngừa, Scott Gottlieb, Ủy viên Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm FDA cho biết, cơ quan chính phủ đang lên kế hoạch ban hành hai động thái chính thức
Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học từ Đại học New York đã sử dụng một mạng nơ ron nhân tạo có tên là "DeepMasterPrints" để mô phỏng một trong năm dấu vân tay trong một hệ thống sinh trắc học có tỷ lệ sai lệch 1/1000.
Với mong muốn trở thành dịch vụ lưu trữ hình ảnh phổ biết nhất, khoảng giữa tháng 11/2018, nhà phát triển ứng dụng Google Photos đã phát hành công cụ mới có tên là PhotoScan. Đây là một giải pháp hoàn hảo, giúp biến những bức tranh quý giá thành các bản sao kỹ thuật số cực kỳ dễ dàng.
Chủ nhật tuần thứ 2 của tháng 11/2018, khi Mặt Trăng đang còn là Trăng non, phần lưỡi liềm chứa ánh sáng treo nghiêng lơ lửng gần chân trời phía tây lúc hoàng hôn. Với ánh đất (sự chiếu sáng phần tối của mặt trăng do ánh sáng từ đất ánh lên) mạnh, được kết hợp thêm bởi Sao Thổ tỏa sáng trên bầu trời đêm buổi sớm, cho ra kết quả là hình ảnh tuyệt đẹp có thể nhìn thấy bằng mắt thường đối với những người leo núi.
Khoảng giữa tháng 11/2018, trong động thái nhằm củng cố dịch vụ tài chính ở Đông Nam Á, Grab ra mắt tính năng chuyển tiền xuyên biên giới thuộc Grab Financial. Sản phẩm sẽ chính thức phát hành vào đầu năm 2019
Khoảng giữa tháng 11/2018, người ta đã phát hiện một hố thiên thạch khổng lồ nằm dưới thảm băng dày 800 mét tại Greenland. Hố sâu hiện ra cho thấy 12,000 năm trước, một tảng thiên thạch cấu tạo từ sắt đã đâm xuống với tốc độ 19 km/s.
Một lần nữa, những bảo bối trong bộ truyện Doraemon cho thấy những dự báo về công nghệ đi trước thời đại. Trong một tập truyện ngắn, chú mèo máyDoraemon đã trình diễn khả năng gom ánh sáng Mặt Trời lại thành các viên đá, có thể dùng để chiếu sáng hoặc sưởi ấm bất cứ khi nào cần thiết. Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học đã biến điều đó thành sự thực, dù nó hơi khác một chút so với trong truyện.
Sẽ có khá nhiều người cảm thấy nực cười khi một vị lãnh đạo cao cấp của một chính phủ và thậm chí còn phụ trách về an ninh mạng lại không có chút kiến thức nào về máy tính. Tuy nhiên, đây không phải là trò đùa, vị bộ trưởng mới được chỉ định của chính phủ Nhật Bản – ông Yoshitaka Sakurada, 68 tuổi – được giao trọng trách đứng đầu văn phòng phụ trách an ninh mạng của chính phủ dù ông chưa từng sử dụng một chiếc máy tính nào
Khoảng giữa tháng 11/2018, đại diện Sony bất ngờ cho biết hãng sẽ không tham gia hội chợ E3 Electronic Entertainment Expo 2019, hội chợ game được coi là lớn nhất thế giới hiện nay. Một trong những lý do chủ yếu là trong năm 2019 nhiều khả năng 4 tựa game độc quyền cuối cùng trên PS4 sẽ đồng loạt ra mắt. Days Gone đã có ngày phát hành chính thức là 26/04/2019. Ba tựa game còn lại là Ghost of Tsushima, Death Stranding và The Last of Us Part 2 đều chưa có ngày phát hành.
Có lẽ việc Elon Musk và SpaceX thống trị lĩnh vực tên lửa tái sử dụng sẽ không kéo dài lâu, nếu Nga làm được những gì họ vừa tuyên bố
Khoảng giữa tháng 11/2018, theo một nghiên cứu mới dược đăng tải trên Nature, các nhà khoa học vừa phát hiện ra một Siêu Trái Đất đang quay quanh Sao Barnard, một ngôi sao lùn đỏ cách Trái Đất chỉ 6 năm ánh sáng.
Khoảng giữa tháng 11/2018, các nhà khoa học ước tính, tầng ozon ở Bắc Bán Cầu sẽ hồi phục trở lại trong hơn một thập kỷ tới, và sau khoảng 30 năm tiếp theo, tầng ozon ở Nam Bán Cầu sẽ trở lại nguyên vẹn.
Khoảng giữa tháng 11/2018, theo trang Reuters, Đức đang xem xét một lệnh cấm các nhà mạng sử dụng thiết bị phần cứng về mạng và viễn thông của hai hãng Huawei và ZTE khi triển khai mạng 5G.
Sao chổi có chu kỳ ngắn hạn 46P / Wirtanen hiện là sao chổi sáng nhất trên bầu trời đêm, nhưng rất mờ nhạt nếu nhìn thấy bằng mắt thường. Từ bầu trời tăm tối, nó chỉ có thể trở thành “có thể thấy được bằng mắt thường”, khi quỹ đạo vòng lặp dài 5.4 năm mang nó mang tới gần Trái Đất và Mặt Trời nhất vào giữa tháng 12
Khoảng giữa tháng 11/2018, đợt tấn công mới trên Twitter nhắm vào một loạt tài khoản Twitter chính thức của các hệ thống bán lẻ lớn như Target hay The Body Shop. Các tài khoản sau khi bị chiếm quyền đều đăng một tweet hứa tặng tới hàng nghìn Bitcoin (BTC), cùng với đó là đường dẫn tới một trang web. Trang web là một trang thanh toán bằng Bitcoin. Ở hình thức lừa đảo dạng này, người dùng được yêu cầu phải thanh toán mức phí 0.1 - 2 BTC để được nhận lại 1 - 20 BTC.